door Colijn Wakkee

 

Politieke mondialisering is bevorderd door economische en culturele mondialisering en het einde van de Koude Oorlog. Liberalisering, mondiale politieke problemen en organisaties, blokvorming en de verspreiding van democratie zijn de factoren die aan deze mondialiseringsvormen ten grondslag liggen.

Politieke mondialisering betekent zowel global governance als een global polity (staat). De soevereiniteit van de staat neemt af (denationalisatie). Dit komt door:

-         grotere macht supranationale organisaties

-         groeiend belang markt

-         immigratie naar/vanuit buitenland

 

Supranationale organisaties

Global governance is ontstaan door verminderde invloed van de staat, wat komt door de groei van internationale Nongovernmental Organizations (NGO’s). Staten worden zo aangemoedigd of gedwongen met andere staten samen te werken, waardoor er Intergovernmental Organizations (IGO’s) zijn ontstaan. Belangen van landen spelen ook in deze organisaties een rol, zoals IMF en Wereldbank die in Washington DC zijn gevestigd.

 

Markt vs staat

De markt wordt steeds belangrijker dan de staat. In het beleid van de staat wegen economische belangen vaak zwaarder mee dan sociale oogpunten, vanwege de internationale concurrentiedruk. Politiek ‘links’ en ‘rechts’ zijn beide voor een gunstige concurrentiepositie (levert geld op).

De Azië-crisis maakte duidelijk dat de druk van internationale organisaties op ontwikkelingslanden om hun markten te openen (te) groot is, terwijl de nationale regeringen weinig konden uitrichten.

 

Immigratie

Twee trends die zijn ontstaan door mondialiseringsprocessen: denationalisatie (grenzen openen voor goederen en kapitaal) en renationalisatie (grenzen sluiten voor immigranten, ondanks toename van immigranten). In de EU is het migrantenbeleid zowel de- als renationalistisch: vrij verkeer binnen EU, maar beperkte immigratie naar EU.

 

Natie-staat

Ondanks mondialisering blijft de staat de belangrijkste politieke macht met meer autonomie dan internationale organisaties. Voor herverdeling van inkomen is de nationale overheid cruciaal, waardoor gevaar kan ontstaan wanneer dit verwaarloosd wordt door een accent op de economie.

Hoewel de staat met steeds meer stromen te maken krijgt, lijkt deze zich eerder aan te passen dan te vervagen.