Dieleman, F.M. (1999) Publiceren in het Engels of Nederlands: Onderzoekers komen terecht in een van beide werelden. In: Geografie 8, december, p. 23-26

 

dielemanfm1999artikel

 

Communalisme is een klassieke norm van wetenschap, wetenschappelijke kennis moet gedeeld worden. Hoe doe je dat?

 

Belangrijk voor de wetenschapper: “wie schrijft blijft” = “publish or perish”

Wetenschappers aan de universiteit zijn zeker van een vaste aanstelling als ze veel publiceren. Minimum bij sociale geografie is 1 publicatie per jaar per dag (in de week) onderzoekstijd. En eens in de 2 jaar publiceren in een Engelstalig tijdschrift. Als dat niet lukt, dan wordt men gekort op onderzoekstijd. Deze tijd wordt in de praktijk dan opgevuld met onderwijs taken. Kwalitatieve beoordelingssystemen zijn te tijdrovend en te duur.

 

Publiceren is ook belangrijk voor de faculteit. Onderzoeksgroepen worden nationaal beoordeeld op hun hoeveelheid publicaties. Hieraan zijn onderzoeksmiddelen gekoppeld. De minst geciteerde onderzoeksgroepen protesteren het hardst tegen deze imperfecte methode. Bij bezuinigingen als gevolg van te weinig citaties zijn de onderwijsgevende collegae het eerst aan de beurt voor ontslag.

 

Publiceren in een internationaal Engelstalig tijdschrift of in het Nederlands voor een algemeen publiek of mensen met een sociaal geografische achtergrond? Beide zijn van belang, maar welke vorm verdient voorrang?

 

Social Science Citation Index

 

In 1997 bestond die uit ongeveer 200 Engelstalige wetenschappelijke tijdschriften. Er is  hier sprake van een brede definitie van sociale geografie. Nederlanders leveren een bijdrage kleiner dan 5 procent. Om een merkbare bijdrage te leveren, zijn drie dingen belangrijk:

- veel publiceren; Het duurt gemiddeld 2 jaar van aanbieden tot publicatie, en er worden artikelen afgekeurd. Van de 8 ingestuurde per jaar verschijnen er 3 of 4.

- 1 of 2 thema’s; zo wordt een bepaald thema gekoppeld aan de naam van de onderzoeker en valt hij op.

- publiceren in toptijdschriften; deze hebben een hogere impact factor, de artikelen in deze tijdschriften worden vaker aangehaald dan artikelen in tijdschriften met een mindere impactfactor.

Mitsen en maren:

- slechts enkele artikelen in toptijdschriften krijgen meer dan marginale aandacht

- zelfs als men regelmatig publiceert is de rol die men speelt in de internationale vakpers beperkt.

- wetenschap is even houdbaar als vis, artikelen uit de laatste tien jaar worden het meest aangehaald.

 

Even houdbaar als vis

De zin van publiceren in het Nederlands is moeilijk vast te stellen. De levensduur van Nederlandstalige publicaties is korter dan die van Engelstalige. Nederlandse publicaties zijn vaak contract - onderzoeksrapporten. Deze verouderen in 5 jaar. Voor meer invloed, moet er meer gepubliceerd worden over een bepaald beleidsveld gedurende langere tijd.

Publiceren in Nederlandstalige tijdschriften is een alternatief, maar door de snel verschuivende aandacht van het beleid verliezen veel artikelen snel hun actualiteit. Publiceren in dagbladen heeft een nog kortere impact, enkele maanden.

 

Twee fronten

Engels of Nederlands? Beide! Ten eerste een behoorlijke bijdrage leveren aan de internationale ontwikkeling van het vak, ten tweede deelname aan het maatschappelijk debat. Voor het individu is het moeilijker, en wordt het vaak een keuze tussen internationaal publiceren en contractonderzoek en publiceren in het Nederlands. Universiteiten zien deze realiteit niet onder ogen. Twee oplossingen:

- getalenteerde onderzoekers meer onderzoekstijd te geven om op beide fronten te publiceren.

- onderzoekers met een beperkte onderzoekstijd moeten zich specialiseren.

En binnen de onderzoeksgroep moet er een evenwicht gevonden worden tussen publicaties op nationaal en internationaal niveau.

Om op te vallen moet je opgenomen zijn in een netwerk van onderzoekers die je met jou thema bezig houden.

Voor jonge ambitieuze onderzoekers is internationaal publiceren een beter begin van de carrière dan contractonderzoek en publiceren in het Nederlands.

 

Durf te selecteren; gun toptalenten de ruimte – Sako Musterd

Kwantiteit is niet alles, uiteindelijk gaat het om kwaliteit, theoretische oriëntatie en innovatie. Door het citatiesysteem wordt het schrijven van boeken ontmoedigd, en wordt er op kwaliteit ingeleverd, of is het resultaat duplicatie van inzichten. Daarom zou iemand met academisch talent ruime onderzoeksfaciliteiten moeten hebben. Contractonderzoek frustreert bij getalenteerde academici de theorievorming. Deze getalenteerde onderzoekers zijn moeilijk te selecteren, daar er een kwalitatieve beoordeling zou moeten komen van een groep mensen, en dat zou niet geaccepteerd worden, daar menigeen zich toptalent acht.

 

Geen plaatsoverstijgende meerwaarde – Ben de Pater

Briljant onderzoek is geen garantie voor citatie. Nederlandse publicaties worden vaak in rijtjes van onderzoeken geciteerd. Nederlandse geografen lijken alleen door te breken als ze zich vestigen in GB of VS. Waarom? Ten eerste het soms houterige engels van veel Nederlandse geografen, maar belangrijker is dat veel Nederlands onderzoek te plaatsgebonden is om nieuwe relevante en theoretische kennis te creëren. Er is geen plaatsoverstijgende meerwaarde. Nederlands week valt voor de Angelsaksen in de categorie Polen / Italië. Nederlands werk is empirisch precies en maatschappelijk relevant, niet theorie opbouwend. Zolang Nederlands werk vakbekwaam, solide, kleurloos en voorspelbaar blijft, is buitenlandse interesse gering.