Het Ministerie van Energie en Openbare Werken in Burundi wil de drinkwater-voorziening op het platteland verbeteren. Hiervoor zijn verschillende mogelijkheden. Als eerste zouden bestaande putten kunnen worden uitgediept en enkele nieuwe worden aangelegd, dit is alternatief 1. Dit is het goedkoopste maar minst positieve alternatief. Als tweede zouden, naast het uitdiepen van bestaande putten, pompinstallaties en korte waterleidingen waterleidingen kunnen worden aangelegd, alternatief 2. Dit is wat duurder en de waterkwaliteit wordt hierbij niet verbeterd, maar verder is het prima. Als laatste zouden er enkele zeer diepe, nieuwe putten kunnen worden gegraven en een regionaal waterleidingnetwerk worden aangelegd. Dit is alternatief 3 en het beste maar ook veruit het duurste alternatief. De vraag is alleen of de kosten opwegen tegen de voordelen.
Methode
Om een goed alternatief te kunnen kiezen, kan er een multi-criteria analyse worden uitgevoerd. Bij zo’n analyse worden verschillende alternatieven met elkaar vergeleken. Hierbij wordt naar zoveel mogelijk factoren gekeken. Om deze factoren met elkaar te vergelijken worden de waarden hiervan gestandaardiseerd. Verder wordt er nog gekeken naar welke factoren het belangrijkst en welke minder van belang zijn. Dit gebeurt door aan elke factor een procentueel gewicht te hangen. Het totaal van de gewichten moet 100% zijn.
Met behulp van het programma Multi Criteria Evaluation kan uitgerekend worden wat het beste alternatief is. De waarden van de verschillende factoren worden per alternatief ingevoerd via excel en de gewichten kunnen in het programma worden ingevoerd. Zo wordt het beste alternatief berekend.
Multi-Criteria Analyse
Voor je de gegevens kunt gebruiken in het programma Multi Criteria Evaluation moeten ze eerst worden ingevoerd in excel.
Tabel 1: Excelbestand met waarden van alle
factoren voor elk alternatief.
|
|
Kosten |
Water-kwaliteit |
Onderhoud |
Locatie |
Bediening |
Technologi |
|
Alternatief 1 |
3500 |
2 |
2 |
1 |
1 |
1 |
|
Alternatief 2 |
8000 |
2 |
2 |
2 |
2 |
2 |
|
Alternatief 3 |
15000 |
3 |
1 |
2 |
2 |
2 |
Waarden als matig en goed, zwaar en licht en ja en nee krijgen een cijfer. Hoe positiever hoe hoger het cijfer. Bij bediening bijvoorbeeld wordt zwaar 1 en licht, wat positiever is, 2. Zo ontstaat de bovenstaande tabel.
In het programma worden de volgende gewichten toegevoegd.
|
Kosten |
Waterkwaliteit |
Onderhoud |
Locatie |
Bediening |
Technologie |
|
-30% |
20% |
20% |
10% |
10% |
10% |
Kosten wordt negatief omdat de kosten een negatief verband hebben met de keuze voor een alternatief. Namelijk, hoe duurder hoe minder positief.
De uitkomsten van deze analyse zijn te zien in de eerste tabel van de bijlage. Alternatief 2, het aanleggen van nieuwe pompinstallaties en korte waterleidingen, is duidelijk het meest positieve alternatief en is alternatief 3, het aanleggen van een regionaal waterleidingennetwerk, het meest negatief.
De vraag is nu of alternatief 2 ook het meest positief blijkt als andere gewichten worden gebruikt. Het zou bijvoorbeeld zo kunnen zijn dat geld geen rol speelt en juist zaken als overdracht van technologie erg belangrijk zijn. Dit zou de situatie kunnen zijn bij een ontwikkelingshulpproject. Westerse technieken worden dan toegepast in minder ontwikkelde landen en na een tijdje moet de locale bevolking in staat zijn zelf dit systeem te onderhouden en eventueel uit te breiden. Voor deze situatie zouden de gewichten als volgt kunnen zijn.
|
Kosten |
Waterkwaliteit |
Onderhoud |
Locatie |
Bediening |
Technologie |
|
-5% |
15% |
30% |
5% |
5% |
40% |
De verwachting is dat alternatief 3, het aanleggen van een regionaal waterleidingnetwerk erg positief zal scoren, maar ook hier is alternatief 2 het beste (zie tabel 2 van de bijlage). Wel is het regionaal waterleidingennetwerk gestegen van de derde naar de tweede plaats en is het verschil tussen alternatief 2 en 3 vrij klein. Het complexe onderhoud van het waterleidingennetwerk heeft waarschijnlijk de doorslag gegeven.
Conclusie
Kijkend vanuit de Burundese overheid en vanuit het oogpunt van Westerse ontwikkelingshulpprogramma’s is het uitdiepen van bestaande putten gecombineerd met de aanleg van pompinstallaties en kort waterleiding het gunstigst. Er zijn echter nog een aantal andere betrokkenen, zoals de bevolking. Voor elk van deze partijen zouden eigen gewichten moeten worden vast gesteld om zo naar het beste alternatief voor hen te kijken. De vraag is dan welke belangengroep de doorslag zal geven.
Aanleg fietspad
Inleiding
Omdat er zoveel ongelukken gebeuren op een doorgaande weg tussen twee dorpen wil de gemeente van het ene dorp (A) een fietspad aanleggen, maar wil de gemeente van het andere dorp (B) niet meewerken. Een fietspad tot de grens tussen de gemeenten, halverwege de weg, is geen oplossing.
Het argument voor gemeente B om niet mee te werken is het kostenplaatje. Zij zouden liever een aantal snelheidsremmers in de weg aanbrengen om zo het aantal ongelukken terug te brengen. Volgens gemeente A is dit echter niet voldoende.
Beide gemeenten voeren een Multi-Criteria Analyse uit voor vier alternatieven.
Alternatief 1 is de aanleg van een fietspad aan een kant van de weg voor fietsers uit beide richtingen.
Alternatief 2 is de aanleg van fietspaden aan weerszijden van de weg.
Alternatief 3 is de aanleg van fietsstroken op de weg na het verbreden hiervan.
Alternatief 4 is het aanbrengen van snelheidsremmende objecten, zoals drempels en sluisjes, op de weg.
Beide gemeenten kijken welk alternatief het gunstigst is.
Multi-Criteria Evaluatie
Onderstaande tabel geeft de rangorde van de alternatieven weer voor alle factoren die van invloed zijn op de besluitvorming.
Tabel 2: Excelbestand met waarden voor de verschillende factoren per alternatief
|
code |
alternatief |
kosten |
veiligheid |
tijdsbestek |
verlies natuur |
|
1 |
fietspad tweerichting |
3 |
3 |
2 |
2 |
|
2 |
twee fietspaden |
4 |
3 |
1 |
3 |
|
3 |
verbreding weg |
1 |
1 |
3 |
1 |
|
4 |
snelheidsremmers |
2 |
2 |
4 |
0 |
Naast deze gegevens zijn ook de gewichten die de verschillende dorpen aan de factoren geven van belang.
Tabel 3: De gewichten per factor voor de gemeenten A en B
|
Gemeente |
Kosten |
Veiligheid fietsers |
Tijdsbestek |
Natuurverlies |
|
A |
20% |
50% |
20% |
10% |
|
B |
40% |
30% |
10% |
20% |
Na uitvoering van de analyse blijkt dat voor beide gemeenten de snelheids-remmende maatregelen het gunstigst zijn. Voor gemeente A weegt dus uiteindelijk de veiligheid van de fietsers niet op tegen factoren als kosten en het tijdsbestek. De discussie tussen gemeenten eindigt dus zo in de overwinning van gemeente B.