- Internalistisch: geografie los van maatschappelijk context

De Amsterdamse School:
- Steinmetz: Jurist, volkenkundige &;socioloog
- sociografie ࢰ bestudeerd bevolkingsgroepen
- 1933 Ter Veen: opvolger Steinmetz à meer toepassingsgericht
- jaren ’50 De Vries Reilingh: sociograffie door opkomst sociologie meer geografisch
- kritiek sociografie: te beschrijvend, sociaaldarwinistische invloed: waardering oorlog
De Utrechtse School:
- Niermeijer eerste Hoogleraar Sociale GGeografie
- 1927 Van Vuuren: à rector UU, pro-Duits
- 1948 De Vooys: veel interesse sociale wetenschappen, herwaardering A’dam
- Franse geografie is basis, regionaal een ecologisch (mens-natuur relaties)

- bestaanswijze i.p.v. genre de vie, meer economisch, minder historisch en literair,
toegepaste geografie belangrijk
- bestudeerd woongebied

Vanaf jaren ’60:
Minder verschillen A’dam, Utrecht:
- nieuwe opleidingen geografie in Groningen,Nijmegen en VU à nieuwe visies
- bestaande opleidingen groter
- internationale contacten nemen toe: VSS à Spatial Analysis
- meer contacten met andere disciplines<

De Amerikaanse Geografie:

Davis:
- Harvard, physical condition-human ressponse
- geografisch determinisme, de invloed vvan de mens op het landschap en andersom
Huntington:
- bevolkingsgeograaf, leerling van Daviss, klimaat beïnvloed migratie
- probeerde samenhang tussen klimaten maaatschappij statistisch te bewijzen
Ellen Churchill Semple:
- eerste vrouwelijke geograaf, leerling van Ratzel
- Ratzel: evolutionistisch & organisstisch. Semple: systematisch & analytisch
- mens-natuur deelgenootschap: hersens, arbeid <à grondstof
- geen feministe, wel geprobeerd invloedd te vergroten

Cultural Geography:

Sauer:
- beschrijven en verklaren ontstaan culttuurlandschap uit natuurlandschap (historisch)
- sequent occupance: opvolging bewoning in gebied
- elke groep in zelfde gebied ziet anderre mogelijkheden
- Berkley School: (Kniffen, Mikessell, Leighly)
- individuele mens weinig aandacht, niett uitdrukkelijk regionaal of thematisch,
ruimtelijke verscheidenheid culturen
New Cultural Geography: (Jackson, Cosgrove, Duncan)
- Zet zich af tegen Sauer
- sociale/territoriale groepen à conflicten, machtsverschillen, subcultuur
- Wie creëert welke landschappen enn waarom?

Toegepaste Geografie (Bowman):
- ontstaan tijdens WO I (gevechtsterreinen in kaart brengen)
- In WO II onderzoek voor geallieerden (( klimaat, natuurlijke havens)
- grondgebruik &##224; erosiegevoeligheid, planning van winkelcentra
Areal Differenatiation (Hartshorne):
- Mid-Western School: regionale geografiie gebaseerd op Hettner
- zoeken naar verband tussen ruimtelijk variabele verschijnselen
- Geografie is chorologie
- Hartshorne meer Sociaal Geograaf dan HHettner à geocentrisch<->antropocentrisch
- beide zien idiografische, regionale moonografie van ruraal gebied als handelsmerk geografie
- relaties tussen cultuur-natuur, binnenn regio, niet tussen regio: regio unieke eenheid

De Ruimtelijke Analyse:
- De beschrijving, verklaring en voorrspelling van ruimtelijke patronen en ruimtelijke
interacties, alsmede van de ruimte structureerde processen die deze patronen en
interacties genereren en wijzigen.
- Scheafer: Kritiek op Hartshorne à exceptionalisme (Ding, Zeit, Raum).
- logisch positivisme (Wiener Kreis) - werkterrein: ruimtelijke organisatie vvan de samenleving
- normaal onderzoek: Kuhn
Methodologie:
- systematisch en thematisch analyserendd i.p.v. regionaal synthetiserend
- verklaren met wetten en theorieënn i.p.v. beschrijven van causale relaties
- abstract, generaliserend en nomothetissch i.p.v. individualiserend en idiografisch
- prospectief en beheersend (verzorgingssstaat) i.p.v. retrospectief en historisch
- verklaring met behulp van (causale) moodellen (Hempel, Christaller, Weber & Von Thünen)

Hempel:
- wetenschappelijke verklaring (funcctioneel):

Explanans: Begin/condities C1, C2, C3, …Cn

Wetten L1, L2, L3, ...Ln

------------------------

Explanandum: te verklaren verschijnsel/Event E

- deductief-nomologisch model (D-N Modell ), covering-law model
- tegenwoordig symmetrie van verklaren/vvoorspellen niet meer geaccepteerd à realisme:

oorzaken worden als reëel bestaande dingen beschouwd.
- D-N model ook wel I-S model (Inductieff-Statistisch)
- deductie: logisch afleiden van uitspraken die in meer algemene uitspraken besloten liggen
- inductie: op grond van empiriscche waarnemingen tot algemene conclusie komen, Popperà

nadeel conclusie kan fout zijn

Wetenschapsfilosofie en Wetenschapssociologie

Wetenschapssociologie:
- Grondlegger: Karl Mannheim (socioloog))
- bestudeerd het functioneren van een weetenschappelijke groep als een sociale groep
- verbondenheid kennis en wetenschap mett maatschappelijke positie
- Freischwebende Intelligenz: wetenschapppers zijn niet verbonden aan een maatschappelijk
ideaal.
- vb. taboes? nature (ras)-nurture (afkoomst), hoe werkt peer-review systeem?
Bruno Latour:
- empirisch onderzoek à participerende observatie
- kennis is verbonden met macht geld &ammp; aanzien à wetenschap is oorlog à gelijk krijgen
Sorokin:
- maatschappij wordt geleid door beppaalde wijze van denken en mentaliteit
- samenlevingen: - Ideational à waardering voor religie, magie &mystiek

• Senstate à vertrouwen in empirische waarnemening
• Idealisctic à beide, nadruk op logica

- first principles: grondideeën van wetenschappenlijk denken
- bij succesvolle theorieën stemmenn first principles overeen met algemeen aanvaarde
Alvin Gouldner:
- background assumptions (first principlles)à onbewust gemaakte achtergrondaannamen
– theorieën worden geaccepteerd omdat ze passen bij de achtergrond aannamen

Wetenschapsfilosofie:
18^e eeuw: rationalisme
19^e eeuw: positivisme (Comte)
1920-1930: logisch positivisme (Wiener Kreis)
1940-1950: kritisch rationalisme (Popper)

1960-: postpositivisme (Kuhn)
- houd zich bezig met de aard van wetensschappelijke kennis
- vb. herkenning wetenschappelijk kenniss? Hoe komt men tot kennis?
- normatief & kritisch
- vooral gericht op natuurwetenschappen à continuïteitsthese à ook sociale
- logisch redeneren à toeval,creativiteit is lastig voor filosoof

Wiener kreis en voorgeschiedenis:
-Wat is kennis en waar komt kennis vandaan?
Klassiek:

- rationalisme (Descartes): logica +menselijk verstand is bron van alle kennis
- empirisme (Bacon): zintuigen zijn bronn en fundament van kennis
Positivisme:
- Comte: empirisme met nadruk op concrette waarnemingen zonder metafysische

toevoegingen
Logisch positivisme (logisch empirisme):
-Wiener Kreis: hechten veel wwaarde aan logisch redeneren. Onderscheid tussen vorm van
kennis (methodologie) en inhoud (feiten). Vorm is overal gelijk: einheidswissenshaft (unified
science) Standpunten: - kennis heeft empirisch fundament

- alle wetenschappelijke kennis dient dezelfde kennistheoretische
structuur hebben
- accent op logische rechtvaardiging kennis
- empirische cyclus

-streven naar verhogen confirmatiegraad

Kritisch Rationalisme:
- Popperà open samenleving met kritiek en debat met stapsgewijze verbeteringen
- Wiener Kreis &##224; verwerping van scheiding empirische waarneming en theoretische

uitspraken
- inductie is geen logische redeneerwijzze (Popper: falsificatie, WK: confirmatie)
- Uitspraken met grootste kans op onwaarrheid bevatten meeste informatie (WKà verhogen

confirmatiegraadà oninteressante theorieën)
- theorieën met grote empirische innhoud die alle toetsen hebben doorstaan hebben grote

corroboratiegraad (gelijkenis met waarheid), meerder theorieën hoogste graad kiezen.
- alle kennis is voorlopig

Kuhns paradigmatheorie:

- In gewone tijden, waarin de normale wetenschap (normal science) de hegemonie heeft

worden theorieën domweg door een scientific community geaccepteerd.
- normal science: aanvullingen en detaillleringen van wat al bekend is.
- wetenschappelijke groep gelooft in parradigma als religie
- kernpunt: wanneer er verscheideene rivaliserende theorieën bestaan, dan zijn er geen
eenduidige (contra Popper,) criteria die bepalen welke theorie het beste is.
- begin constructivisme: iedere theorie creëert eigen feiten en waarheden.
- als nieuw paradigma oud en nieuw paraddigma verklaard word oude verworpen.

Wetenschapsfilosofie en –sociologie na Kuhn:
- constructivisme verder uitgewerkt.
> - geen meetlat voor waarheid theorie: inncommensurabel
- Gelijk krijgen is belangrijker dan gellijk hebben (Latour)
- postmodernisme, ziet Kuhn als vroege ggeestverwant, er bestaan vele waarheden.

Wetenschapsfilosofie en de sociale wetenschappen:
- wetenschapsfilosofie gericht op natuurrwetenschappenà continuïteit theorie à geen

probleem
Tegenstromen:
- continuïteitsgedachte: verstehendde of interpretatieve oriëntatie à sociale

werkelijkheid anders dan mechanische (Humanistische Geografie)
– marxisme: verwerpen weigering om waardeoordeel ui te spreken

Behaviorale Geografie:

- reactie op RA
- verklaard ruimtelijke activiteiten vann mensen en de processen die de basis vormen

Na 1980:
- teleurstelling resultatenà tijdgeografie Hägerstrand à autonomie van individu beperkt

à constraints (capability, coupling & authority)
- nu ook aandacht voor sociaalruimtelijkke structuur waarbinnen individuen handelen
- Giddens: theory of structication à verschillende analyse niveau’s: individu, instellingen

waar hij deel van uitmaakt en maatschappelijke structuur

Humanistische Geografie:

- kritische reactie op behaviorale geografie
- ontstaan uit werk veel kleine groepen geografen
- naratieve (verhalende) benadering
- geringe beoefening: subjectief (meer kkunst dan wetenschap), beperkt toepasbaar

Kwalitatieve benadering:
- niet zoeken naar causale relatiesà empatisch (invoelend) begrijpen van geografische

leefwereld en ruimtelijk gedrag van individu
- diepte interviews
- kwalitatieve methoden als onderzoeksgrroep niet via enquêtes benaderd kan worden

Ontstaan:
- hoofdstroom: wetenschap moet objectieff zijn: Wiener Kreis
- 1970 reacties: maatschappij kritische geografen à maatschappelijk engagement belangrijk

Liberals: welfare geography: ruimtelijke verdelingsvraagstukken
Radicals :marxisme

Marxisme:
- dialectisch materialismeà voortdurende spanning tussen mens-natuur, deelsystemen-

Maatschappij :kritiek op RA à object niet isoleren: alles hangt met alles samen
één sociale werkelijkheidà één sociale wetenschap
- historisch materialismeà Grand theory geschiedenis mensheid, klassenstrijd motor

menselijke geschiedenis
- van 1900-1960 marxisme onderworpen aann totalitair links (Stalinisme)en rechts (Nazisme)

Oude Marxistische Geografie:
- nadruk op onderbouw (productiewijze) een structuralismeà economische inslag
- David Harvey: uitstellen ineenstortingg kapitalisme door uitbreiding (spatial fix)
- veel onderzoek in stad: Manuel Castellls

- Frankfurter Schule (Horkheimer, Adorno, Marcuse)

Frankfurter schule heeft tekortkomingen van Marxistische theorie aan het licht gebracht.

Kritische theorie was basis Revival marxistische wetenschap in jaren ’60à rationeel

Evolutie van Marxistische Geografie:
- vanaf ’80 minder plaats voor sweeping statements
- intellectuele analyse van kapitalisme los van politieke beweging
- meer aandacht voor: rol ruimte, relatiies maatschappij-natuur, inbreng individu, cultuur, rol

overheid, andere ongelijkheid dan klassen (regio’s, gender)
- minder orthodoxe literatuur krijgt aanndacht: gender studies, postmodernisme,

humanistische geografie
- nu verdwenen als afzonderlijke benaderring. Hoofdstroom delen marxisme overgenomen,

andersom ookà bijgedragen tot omvorming SG tot sociale wetenschap

Regionale Benaderingen:

Traditionele typologie regio’s:
- regioà kampfbegriff à geen algemeen geaccepteerde definitie
- verwijst naar afgebakend deel van aarddoppervlak à criteria
- Whittlesey & Lambooy: uniforme, hoomogene & nodale regio
Formele regio’s
- uniforme regio: verspreidingsgebied &eeacute;én verschijnsel (tarweregio)
- homogene regio: verschijnselen vallen ruimtelijk samen, vertikaal (droog & arm)
Functionele regio:
- nodale regio: kern (central place) meet relaties (spatial interaction)
single feature regio: plaats met achterland (Christaller)
multiple feature regio: afgebakend aan hand van horizontale relaties (woon-