Hoofdstuk 5 (Urban planning)

Samenvatting 5A

Great Britain

Het project van Thatcher

Grote veranderingen in het planningsysteem door 2 onderling verbonden 'strands':

• Economisch liberale 'strand': besluitvorming m.b.v. de markt.
• Autoritaire 'strand': krachtiger maken van de centrale overheid.

Samen is dit de autoritaire decentralisatie: beslissingen worden gedecentraliseerd naar de markt.

Lokale overheid

1980: macht van lokale overheid neemt af door financieel beleid. Centrale overheid kreeg meer invloed op uitgaven van de lokale overheid.

1987: herstructurering door de lokale overheid zelf.

1991: verandering in grenzen van lokale overheid en verandering in structuur heeft veel invloed gehad op het functioneren van de lokale overheid. Lokale overheid moeten functies die zij niet uit hoeven te voeren door de particuliere sector laten uitvoeren. Hierdoor kunnen lokale overheden zich richten op die dingen die alleen door een lokale overheid uitgevoerd kunnen worden.

Herzien van het planning systeem

Voor Thatcher waren er drie belangrijke objecten in het planningsysteem:

• Bijdrage aan economische efficiëntie
• Beschermen van de natuurlijke omgeving
• Vervullen van gemeenschaps- en sociale behoeften

Thatcher richtte vooral de aandacht op de economie. De andere behoefte zouden worden vervult d.m.v. het zogenaamde Trickle down-effect.

Het conflict tussen de economie en de natuur bleef bestaan, daar kan Thatcher niet onderuit. Als oplossing ontstond er een duaal planningsysteem:

• natuurparken en andere natuurlijke gebieden bleven vrij van alle deregulerende maatregelen.
• In gebieden zonder bescherming kregen de economische doeleinden grote prioriteit.

Thatcheristisch stedelijk beleid

Centrale overheid creëert een raamwerk waarbinnen de marktinvloeden en de projectontwikkelaars grote vrijheid hebben. Kern-inititatieven:

• Ondernemingszones (E.Z): planning en belastingregels versoepeld
• Versimpelde planningzones (SPZ): lokale autoriteiten stimuleren de ontwikkeling van een gebeid oor versimpelde planningsaanpak
• Stedelijke Ontwikkelings Corporatie ( UDC): geen verantwoordelijkheid meer bij lokale overheid maar bij de corporatie. De centrale overheid had veel invloed in deze corporaties

Boosterisme in de steden

Ondanks de dominantie van de centrale overheid zijn er wel lokale initiatieven geweest. Er ontstonden nieuwe vormen van partnership tussen lokaal en regionaal bestuur en tussen privaat en publiek. Nationale bedrijvenassociaties kregen interesse in stedelijk beleid. Hierdoor samenwerkingsverbanden publiek-privaat. Voor lokale overheid en voor publieke sector gaat weg naar de centrale overheid en de Eu steeds meer via een of andere vorm van samenwerking.

Het planningsysteem en stedelijk beleid in de jaren '90

Het groener worden van Thatchers' regime

Nationale natuur was in de ogen van Thatcher niet belangrijk. Twee vormen van druk zorgden ervoor dat de natuur wat meer aandacht kreeg.

• Door Europese druk werd er in 1990 iets geschreven over de nationale natuur.
• Woningcorporaties wilden huizen bouwen in gebieden die beschermd waren. De mensen die hierdoor bedreigd werden gingen als tegenactie stemmen op een 'groene' partij.

Hierdoor werd het noodzakelijk om de natuurproblematiek onder ogen te zien.

Een nieuw 'plan-led' systeem

In de laatste jaren van het Thatcher-regime kwam er een grotere nadruk op lokaal niveau. De centrale overheid kwam met de 'Local Choice', zo konden de moeilijke beslissingen afgewenteld worden naar lokaal bestuursniveau. Toch kon er nog niet gesproken worden van een vrije keus:

• De centrale overheid formuleert de strategie en de regionale begeleiding waarlangs ontwikkelingsplannen zich moeten ontwikkelen. Zo houden ze de mogelijkheid om het proces te beheersen en te begeleiden.
• Door competitie tussen steden is er ook nog veel invloed op het plan.

Nieuwe experimenten in stedelijke regeneratie

Er kwamen verschillende initiatieven door de lokale overheid:

• City Challenge; zogenaamde competitieve bieding mooiste plannen mochten uitgevoerd worden. Het grote nadeel hiervan was dat veelal dezelfde steden steeds wonnen en dat je, als je verloor, het werk voor niets had gedaan.
• Urban Regenaration Agency
• Regional office
• City Pride

Gevolgen:

1. meer verantwoordelijkheid voor de lokale autoriteiten
2. meer acceptatie dat de lokale gemeenschappen en de 'volutary/vrijwillige' sector erbij betrokken moet worden.

Toch blijft de centrale overheid veel invloed houden.

Terug naar Samenvattingen P3-Kpl

MariniNet Centraal (home)