Als men kijkt naar de aard van de grens zijn er 2 soorten grenzen te
onderscheiden:
-conceptually
bounded spaces (op grond van imago) Als men deze genzen overschrijdt veranderen je
rechten en plichten niet. De grens is vaak vaag. Voorbeelden: Ruhrgebied,
Engelse Midlands, ook in een stad kunnen ze voorkomen bv. De goudkust, CBD.
Vaak hebben deze gebieden bepaalde kenmerken waardoor ze op elkaar
lijken en verschillen van de omgeving hoewel precieze grenzen moeilijk aan te
geven zijn. Behalve visuele kenmerken kunnen er ook kenmerken zijn als
toegankelijkheid die een gebied tot een conceptually bounden space maken. Vaak
voelen de bewoners van zo’n gebied een bepaalde verbondenheid met elkaar.
Functie: kennis van de wereld te genereren
-legally
bounded spaces (administratieve regio’s) legally bounded spaces zijn meestal
herkenbaar aan zichtbare grenzen bv. Hekken, bordjes verboden toegang enz.
onder legally bounded spaces vallen landen, prive bezit. Als men de
grens van een legally bounded space overschrijdt veranderden je rechten en
plichten (denk aan een landsgrens)
Functies:
-kennis van de wereld te genereren
-organisatie van collectieve goederen
Als men een regio opgedeeld is in legally bounded spaces krijgt men
vaak te maken met spill-over effecten:
-positieve spill-over effecten:
andere aangrenzende regio’s profiteren bv mee van een zuiveringsinstallatie in
een rivier die betaald is door de belasting in 1 stad, de benedenstrooms
gelegen gebieden profiteren mee van de verbeterde waterkwaliteit terwijl ze er
geen belasting over hoeven te betalen.
-negatieve spill-over effecten:
landen als Nederland hebben last van de luchtverontreiniging in fabrieken in
Oost-Europa.
Oplossing van deze problemen: internationaliseren (bij positieve
spill-over) en externaliseren (bij negatieve spill-over) : bv. het hele gebied
dat mee profiteert van de verbeterde waterkwaliteit van de rivier belasting
laten betalen voor de zuiveringinstallatie in 1 bepaalde stad (in de praktijk
moeilijk)]
Geometrische kenmerken van Bounded spaces
1) Gebied (grootte) vaak zijn dichtbevolkte gebieden kleiner en dun bevolkte gebieden groter. Dit suggereert dat er een minimaal aantal mensen moet wonen om bepaalde publieke goederen te kunnen produceren.
2) Vorm, vaak streven bounded spaces naar compactheid. Men wil het gebied zo groot mogelijk maken en de grens zo kort mogelijk houden (dus rond). Zo’n houdt men het kostbare internationaliseren en externaliseren van spill-over effects binnen de perken.
Uitzonderingen op deze regel:
-economische: het hebben van een aantal bronnen in een bounded space zorgt vaak dat de vorm verre van compact is.
-politieke: op nationaal niveau, gerrymandering: het zodanig vormgeven van regio’s dat politiek voordeel behaald kan worden.
Op nationaal niveau, panhandle: bufferstroken op conflicten tussen landen te voorkomen.
3) Verbondenheid
Dynamiek van bounded spaces
Recente trends: -bounded spaces worden groter
-natie-staat vorming
oorzaken: -economies of scale/schaalvergoting daardoor kunnen er betere sociale voorzieningen gemaakt worden.
-politieke schaalvergroting (1 Europa)
-integreren van spill-over effects
-verbetering van communicatie (maakt schaalvergoting mogelijk)
het voorbeeld van de Sovjet-Unie toont aan dat schaalvergroting echter niet onomkeerbaar is.
Er zijn ook tegenbewegingen
-de voordelen van internationalisatie zijn niet overal gelijk.
-groeiende trend van etnische regionalisering
de groeiende trend van etnische regionalisatie leidt tot:
-territoriale decentralisatie: macht van administratieve bevoegdheden van een hoger orgaan wordt overgedragen aan lagere orgaan/organen
-territoriale deconcentratie: bureaucratisch, alleen sprake van het verplaatsen van gebouwen instellingen, de macht wordt niet overgedragen.
Ruimtelijke effecten van bounded spaces
Vb migratie. Verklaren aan de hand van 3 zaken
-Aantrekkelijkheid (vaak zijn plekken binnen de eigen bounded space aantrekkelijker dan erbuiten
-movement cost (vaak zijn er aan buiten de bounded space gaan kosten verbonden)
-movement opportunities, immigratie- quota’s
verklaren met zwaartekrachtmodel
Bounded spaces hebben vaak een beperkend effect op beweging (spoorwegen houden vaak op aan de grens) , maar aan de andere kant bevorderen ze handel omdat er in de verschillende bounded spaces verschillende economische omstandigheden voordoen.
In de ideale vrijhandelssituatie geld het model van Ricardo (wet van de comparatieve kosten) Dit model is uitgebreid in Porter’s model van competitive advantage. (benadrukt rol van internationale bedrijven) zie figuur 7-21
2 modelen kennen!
Deze twee modellen kunnen gezien worden als constanten die de handel (beweging) tussen bounded spaces bepalen maar er zijn ook variabelen –intervening oppurtunities
- halo effecten
Bounded spaces beperken beweging door barrieres (grenzen) als resultaat hebben ze een belangrijk effect op locatie patronen