Ben de Pater et al - Denken Over Regio’s

hoofdstuk 2: verbeelde regio’s

 

Alfred Rühl (1882-1935) zegt dat economisch handelen van de mens van regio tot regio verschillend is. Zo maakt hij onderscheid tussen het westen (“Oriënt”) en het oosten (“Occident”). Said heeft dit oriëntalisme genoemd: het beeld dat in de loop der eeuwen door Europese reizigers, dichters, kunstenaars en anderen is geschetst van de “Oosterse landen”.

 

2.1 gefilmde regioportretten                                                                                                       

 

Zijn cineasten en andere kunstenaars wel verplicht om de realiteit weer te geven? Een (regionaal) geograaf is volgens de conventionele inzichten daartoe wel verplicht, maar een kunstenaar?

De film van Luis Bunuel (Las Hurdes: Tierra sin pan, 1933) wordt in dit stuk als voorbeeld gegeven.

 

2.2 gaten in de tijd? Reisgidsen en regiomarketing                                                                       

 

Ook bij regiomarketing geldt dat beelden geen kopieën van de werkelijkheid zijn. Ieder schept z’n eigen beeld van een regio die voor hem/haar gunstig is. Zie het voorbeeld van Zeeland (toeristen – bedrijven)

 

2.3 noord- en Zuid – Engeland in romans                                                                                   

 

Naast beelden van regio’s in kunst, reisgidsen en brochures zijn ze ook te vinden in de literatuur. Vooral beelden van “het Noorden” en “het Zuiden” komen veel voor, ook in Engeland. Niet alleen mensen, maar ook samenlevingen en landschappen behoren tot deze stereotype beelden.

 

2.4 kijken door een bril naar de werkelijkheid                                                                              

 

Portretteren geografen wel de ‘echte’ werkelijkheid in de regio? Het vertrouwen hierin is de laatste jaren afgenomen (naïf realisme). Onderzoekers kijken als het ware door een bril naar de werkelijkheid en zo ontstaat er dus verschil tussen de waargenomen werkelijkheid en de ‘echte’ werkelijkheid. Toch stelt de werkelijkheid wel haar grenzen.

 

Geografen zijn zich steeds meer gaan interesseren voor de vraag welke beelden vakgenoten hebben geconstrueerd. Hoe geografen regio’s construeren wordt bepaald door de bril waardoor ze kijken. Wat onderzoekers wel en niet zien is afhankelijk van hun wetenschappelijke visies, wetenschappelijke overtuigingen en belangen (zie het voorbeeld van Bowman ).

 

---