Samenvatting van:
Globalization
and the City, Short & Kim
Smith en Timberlake geven twee methodes om ‘The Global Urban Hierarchy’ in kaart the brengen: 1) The attributional strategyŕ steden hierarchie naar aanwezigheid van bv hoofdkantoren van multinationals
2) The linkage-based strategyŕinteracties tussen steden
Friedmann (1986) geeft zeven indicatoren om steden in een hiërarchie te plaatsen: belangrijk financieel centrum, hoofdkantoren van TNC’s, internationale instituten, snelle groei van business service sector, belangrijk productie centrum, belangrijk transport centrum, bevolkingsomvang.
De 4 meest gebruikte indicatoren om steden te ordenen zijn: Command functions, financial markets, producer services en Telecommunications infrastrucure.
De belangrijkste actoren in de wereldeconomie zijn de multinationals. De verspreiding van hoofdkantoren van deze geeft een indicatie van de concentratie van beslissingsmacht in bepaalde steden. De hoofdkantoren zijn vooral gevestigd in grote steden in ontwikkelde landen, Vooral New York, Londen en Tokyo.
Er kunnen drie trends waargenomen worden:
- Groei van Tokyo
- De teruggang van de oudere industrie steden in de VS, met name New York
- De toename in bepaalde steden zoals Parijs, Osaka en Seoul.
Veel studies hebben geprobeerd een antwoord te vinden op de vraag waarom financiële activiteiten steeds meer de neiging hebben om zich te concentreren op bepaalde plaatsen. Tabel 3.3 op pagina 29 geeft hier een samenvatting van. Er worden twee voorbeelden gegeven van indicatoren voor de positie van een stad als een financieel centrum in de wereld hierarchie: Aantal hoofdkantoren van de 100 grootste banken ter wereld
(Tabel 3.5 p. 31) & De waarde en het aantal bedrijven van belangrijke beurzen (Tabel 3.7 p. 33). Hoewel het aantal banken geen conclusie geeft is het wel een indicatie voor de status als wereldstad. Een andere manier van meten is het belang van de banken in de marken van andere landen. De beurzen van Frankfurt en Londen zijn internationaler ingesteld dan New York en Tokyo, maar deze twee laatste hebben ook een veel grotere binnenlandse markt. De eerste twee zijn erg Europees ingesteld.
Sterk gegroeid in het afgelopen decennium. Heeft de multinationals en banken de gelegenheid gegeven om hun kantoren over de wereld te coördineren. Tabel 3.8 en 3.9 laten zien dat advertising en image making in de wereldmarkt vooral worden bepaald in een aantal grote steden in de wereld, met name New York, Tokyo en Londen.
Alle onderzoeken wijzen op de toenemende dominatie van Tokyo (en Parijs) de relatieve teruggang van Londen en New York en de opkomst van nieuwe centra zoals Frankfurt, Osaka en Chicago.
In het laatste decennium is er een enorme toename geweest van nieuwe informatie en communicatie technologieën in de wereldeconomie. Concentratie van meest geavanceerde telecommunicatie faciliteiten in een aantal wereldsteden is een garantie voor hun toekomstige dominantie/ vooruitgang. Er wordt echter wel een steeds groter gat geslagen tussen de grootste wereldsteden en de rest van de wereld wat betreft telecommunicatie. Er is een steeds grotere competitie om als stad de ‘hub’ van het internationale telecommunicatienetwerk te worden. Er geprobeerd om reclame te maken met leuzen zoals: Amsterdam: Informatiestad. Problemen bij het bestuderen van bedrijfscommunicatie is het feit dat meer dan de helft van alle internationale communicatie is binnen de bedrijven zelf. In veel steden is de particuliere investering in telecommunicatie apparatuur groter dan de publieke investering.
Een van de weinige vormen van data die de ontwikkeling in verbindingen tussen steden goed weergeeft is de informatie over internationale vluchten. Dit omdat een groeiende vraag snel beantwoord kan worden met een toenemend aanbod, er hoeven immers geen wegen te worden aangelegd in de lucht. Net als bij telecommunicatie heeft het vliegverkeer afgelegen plaatsen bereikbaar gemaakt, maar bij een toenemende intensiteit van het vliegverkeer is een kostbare infrastructuur vereist. Dit betekent dat de luchthaven toch weer in de buurt van grote steden gevestigd moet zijn. Volgnes Keeling geven luchtverbindingen het beste beeld van de rol van een stad in het wereldsysteem weer. 5 redenen:
1) Luchtverbindingen is een van de weinig beschikbare gegevens van interstedelijke verbindingen
2) Samen met de infrastructuur het meest zichtbare van interstedelijke interactie
3) Er is nog steeds grote behoefte aan face-tot-face contact
4) Luchttransport is de voornaamste manier van interstedelijk vervoer voor allerlei groepen(blz40)
5) Luchtverbindingen zijn een belangrijk component van de aspiratie van een stad om de status van wereldstad te hebben.
Er wordt in het boek op verschillende manieren geanalyseerd hoe steden door vliegverkeer bereikbaar zijn en wat de belangrijkste luchthavens ter wereld zijn. Ook hoe dit in de tijd is veranderd. Niet alleen zijn steeds meer steden bereikbaar. Tussen bepaalde steden worden beduidend meer passagiers vervoerd dan tussen andere. Te denken valt aan Londen - Parijs en Londen - New-York. Amsterdam vervoert opvallend veel passagiers (nr. 8) vergelijkend met de grootte van de stad. Dit komt omdat in Amsterdam veel internationale financiële activiteiten zijn gevestigd. Er zijn ook steden die functioneren als ‘hub’, als overstappunt van de ene vlucht op de andere.
Als we kijken naar belangrijke bestemmingen die bereikbaar zijn vanaf een bepaalde stad valt het volgende op:
Ten eerste is er te zien dat Parijs en Frankfurt als ‘hub’ in het internationale netwerk van vliegverkeer zijn gaan dienen. Verder is te zien dat er vijf belangrijke regionale centra zijn, die het wereldnetwerk verbinden met het regionale (bijvoorbeeld Europese) netwerk. Dit zijn Singapore, Amsterdam, Miami, Los Angeles en Hong Kong. (zie plaatjes in boek). Ten derde valt op te merken dat de afgelopen jaren de groei bij de toch al grotere luchthavens relatief groter is geweest dan bij andere steden over de wereld.
Het is moeilijk om uit te leggen wat men precies bedoeld in het boek zonder de plaatjes en tabellen ernaast te hebben. Ik raad dan ook aan deze er zeker bij te houden. Dan kun je je een veel beter beeld vormen van de verbindingen via de lucht tussen steden en hoe de netwerken precies in elkaar zitten.