An Overcrowded World

Dit hoofdstuk gaat over de vraag of de huidige levensstijlen te onderhouden zijn. De vraag is of de grondstoffen door kunnen gaan met meegroeien, of dat de natuur grenzen zal stellen door tekorten aan hulpbronnen. Dit leidt tot de vraag wat hulpbronnen zijn.

Een natuurlijk hulpbron is een produkt die door mensen als bruikbaar wordt gezien. Dit houdt dus in mineralen etc, maar ook mooi landschap. Het hangt ook af van het nut van een bron, als hij niet bruikbaar is, dan is hij niet nuttig. Hij moet gevonden kunnen worden, en uit de arde gehaald kunnen worden. Als de stof te gebruiken is, moet hij ook toegankelijk zijn, en competetief zijn vergeleken met alternatieven voor deze bron.

Huidige bronnen van grondstoffen worden vaak reserves genoemd. Dit zijn bronnen die te gebruiken zijn onder de huidige economische, politieke en technologische omstandigheden. Er moet ook een onderscheid gemaakt worden tussen uitputbare, en hernieuwbare bronnen. Dit is niet een absolute grens, sommige hernieuwbare bronnen kunnen uitgeput raken door slechte management.

Het doel van dit hoofdstuk is te kijken naar de toekomst van de bronnen, en te kijken in welke mate ze duurzaam beheerd worden, en of er een verschuiving nodig is van uitputbare naar hernieuwbare hulpbronnen.

Een poging om in de toekomst te kijken moet kijken naar de vooraden van hulpbronnen nu, en de verwachte verbruik patronen in de toekomst. Zulke patronen geven ook een ander beeld, namelijk dat van de consumptiepatronen van de westerse wereld tegenover die van de ontwikkelingslanden.

Tot aan 1974 nam het verbruik van ijzer extreem toe in de wereld, vooral in Europa en Japan, waar ijzer en staal nodig was voor de wederopbouw. Ook in de S.U. en de derde wereld nam het toe, maar gezien de bevolking in die landen nam het maar een klein beetje toe. Dit eindigde met de energie crisis van 1974. Analysten stellen dat de meeste groei zich zal voordoen in de ontwikkelingslanden. Hier moet infrastructuur aangelegd worden, en als de economische groei doorzet, dan zal dit snel gaan. In de westerse wereld zal dit meevallen, omdat de meeste infrastructuur daar al ligt.

Er rezen vragen over de hoeveelheden van uitputbare hulpbronnen in de jaren 50, door president Trruman. Zij zeiden dat met de toenemende consumptie, er tekorten zouden ontstaan. Twintig jaar later kwam de club van Rome daar overheen die zeiden dat de 'limits of growth' bereikt zouden worden. De schattingen die deze mensen hebben gemaakt bleken niet acuraat, maar er dreigen wel tekorten te ontstaan. Niet de totale hoeveelheid van mineralen die er is, is uit de grond te halen. De schattingen van de hoeveelheden van de grondstoffen bleken er heel erg naast te zitten, hoe kan dat. Wat zijn hier de oorzaken voor?

De schattingen van Paley en de club van Rome hadden niet voorzien dat er grote delen van de aarde nog niet onderzocht waren op mineralen. Tevens zijn de zoekmethodes sterk verbeterd in de laatste veertig jaar, met bv remote sensing en sateliet beelden. Zo zijn er grote rijkdommen gevonden in latijnsamerika en Antartica. In Antartica zullen ze niet worden gewonnen, door de fragiliteit van het ecosysteem. Ook zijn er rijkdommen gevonden op de vloer van de ocean, dit was nog moeilijk te gebruiken door politieke en technologische problemen, maar deze lijken nu opgelost te zijn.

Hergebruik is een middel om langer te doen met bepaalde hulpbronnen. Het wordt aantrekkelijker om dit te doen naarmate de grondstoffen van deze produkten schaarser worden, en moeilijker te verkrijgen. De hergebruik mogelijkheden worden in enkele takken nog niet volledig benut. Ik gebieden waar de kosten van de materialen heel hoog zijn, is het percentage van hergebruik ook veel hoger. Wat staal betreft liggen de zaken ietwat ingewikkeld. Er is een daling ingetreden van het gebruik van schroot door de introductie van een nieuwe techniek. Later is er wederom een nieuwe techniek geintroduceerd, waarbij er een hergebruik van 100% mogelijk is. Soms is het probleem het scheiden van de metalen die samengevoegd zijn, hier is in de V.S. een methode tegen ontwikkeld. Het redelijk overvloedige aanwezige aluminium wordt heel veel hergebruikt. Dit komt door de vrij hoge kosten om bauxiet te winnen, de milieu wetgeving en de makkelijke manier van hergebruiken.

Een hoofdoorzaak van het hergebruik van metalen is het grotere gebruik van energie om de metalen uit erts te halen. Dit helpt ook mee tegen het broeikaseffect, en geeft minder nadelige landschapseffecten.

Waar substitutie mogelijk is door andere mineralen kan dit heel gewenst zijn. Het is helemaal mooi als het mogelijk is om metalen te vervangen door kunststoffen door de lagere milieu impact die deze stoffen hebben. Waar kunststoffen metalen vervangen zijn er niet alleen voordelen, ze zijn moeilijker te recyclen, door de beperkte toepassingen ervan. Tevens wordt er nog maar een klein deel gerecycled, en is er nog weinig over bekend.

Substitutie gebeurt ook met de verandering van technieken, bv glasvezelkabels, en de vergrote toepassingen van keramiek.

De overheid moet een belangrijke rol spelen. De lokale overheid kan voorkomen dat er rotzooi gedumpt wordt, terwijl de landelijke overheid kan sturen d.m.v. belastingen en acczijnzen. Ook is het mogelijk om heffingen te vragen voor het recyclen van goederen.

Op het gebruik van energie kan de overheid ook milieu heffingen op doen, om zo de uitstoot van gassen te beperken. Verder kunnen ze campagnes opstarten om zuinigheid met energie te propageren. Ook kan er gedacht worden aan schemas om mensen dichter bij het werk te laten wonen.

Energie is een uitputbare hulpbron die niet kan worden gerecycled.Toch is het wel belangrijk, zeker ivm de welvaart die er aan vast zit. Aan het begin van de eeuw werd er geschat dat er voor ongeveer 40 jaar aan olie was. Hier is niet veel aan veranderd in de tijd. Ondanks de toegenomen consumptie stijgt ook de vondst van olie bronnen. Het schatten van de vooraad is heel moeilijk, door de technieken, en door de politiek.

In de jaren 50 werd kern energie gezien als de bron voor de toekomst. Deze zou goedkope redelijk schone energie leveren. Toch bleken de milieu effecten extreem, bv door tsjernobil en de kosten voor het opslaan van afval, en het verwerken van afval.

Kunnen duurzame energiebronnen die van de fossiele brandstoffen vervangen? Op dit moment is het percentage ongeveer 2 van de totale energielevering. Maar met de toename van de schaarste is het mogelijk dat dit snel zal toenemen. Vaak werden deze bronnen al gebruikt, tot de intrede van de fossiele brandstoffen.

Zonneenergie is mogelijk. Dit kan gebruikt worden om water te verwarmen, of om elektriciteit op te wekken. Een voorbeeld van zonneenergie is ook biomassa, waar de zon haar energie stalt in planten, wat later weer omgezet kan worden in energie. Dit kan door deze produkten om te zetten in olie, die weer verbrand kan worden. De kosten hiervoor zijn nog te hoog, maar hier wordt aan gewerkt. De accijnzen zijn laag, en de handelsbeperkingen zijn ook deels opgeheven.

Waterkracht centrales zijn ook een optie, al kosten ze veel, en zijn de baten niet altijd duidelijk. De milieuschade kan ook vrij hoog zijn. Hier wordt nu voorzichtiger mee omgegaan. Windenergie kan een oplossing zijn voor kleine gemeenschappen en steden, maar er is weerstand tegen de horizonsvervuiling die deze geven. De kracht van de zee is groot, maar deze is vooralsnog moeilijk in te perken, de techniek is nog niet leverbaar om dit op grote schaal te doen. De kracht van eb en vloed wordt ingedamd in Frankrijk. Er wordt ook gekeken of dit mogelijk is in Engeland, maar milieu activisten zijn hier tegen. Als laatste wordt er gekeken naar de mogelijkheden van geowarmte. Door water door heet gesteente te pompen kan ook energie worden gewonnen, maar dit is nog in een vroeg stadium.

Waarom, als de mogelijkheden er zijn, gaat het niet goed met de hernieuwbare energiebronnen. Dit komt door de lage prijs van olie/gas/steenkool, en het korte termijnbeleid van de overheden. Als er niet voldoende subsidie is, zijn de kosten een hele belangrijke kant van de vraag. De kosten van de fossiele brandstoffen bevatten niet de externe effecten en zijn daarom zo laag. Als deze wel zouden worden berekend, dan zijn de kosten van de milieuvriendelijke bronnen veel minder hoog. De V.K heeft wel veel subsidie aangereikt om deze energie bronnen te steunen. De EU wil een verdrievoudiging van de milieuvriendelijke energiemiddelen. Directe subsidies zijn belangrijk voor het opstarten van zulke projecten, maar als ze eenmaal vaart hebben zullen de kosten vanzelf sterk dalen. Als je dit afzet tegen de kostenstijging bij de fossiele brandstoffen dan wordt het verschil kleiner.

Een raport van het ODI stelt dat er een overschakeling op vernieuwbare brandstoffen mogelijk is in een periode van 75 jaar, en dat dit geen grote kosten zal hebben, of invloed op de economische groei. Dit zou ook mogelijk zijn in de derde wereld. Dit is een vrij optimistisch wereldbeeld. Een andere visie is dat door de lage kosten van olie, en de toegenomen reserve van russisch gas, er geen vraag zal zijn voor schone brandstoffen. Ook voor de verdere toekomst zijn zij pessimistisch, en stellen zij dat er grote investeringen nodig zijn om te slagen in de opzet om meer schone brandstof te maken. Toch, als er geen fossiele brandstoffen meer zijn, dan is er weinig keus, en zullen we wel moeten.

Er is veel water, maar slechts een klein deel daarvan is zoet. Het is hernieuwbaar door de watercyclus van verdamping en neerslag. Grote hoeveelheden zoet water zijn opgeslagen als ijs en ondergrondse waterbellen. In principe is er voldoende water, maar net als met voedsel is water niet goed verdeeld over de vraag. Dit geeft problemen, die kunnen leiden tot de kostbaarheid van water in de toekomst.

Een probleem is het aanbod, een van de grootste reservoirs van zoet water is het Baikal meer, ver weg van alle mensen. In Koeweit daarentegen is er helemaal geen water, en moet water komen van een ontziltingsfabriek met hele hoge kosten.

75% van de vooraad zoet water wordt gebruikt voor irrigatie, dit komt niet door de grote oppervlakte, maar meer door de verspilling die er optreedt bij oppervlakte irrigatie. Ook een grootverbruiker van water is de industrie, waar het nodig is als koelwater, of voor andere doeleinden. In de V.S. is waterverbruik heel erg hoog, maar zelfs in dit land krijgen ze in de gaten dat het niet langer zo door kan gaan. Er moet hier beter aan water management worden gedaan, anders krijgen ze ook hier te maken met water tekorten. Dit doen ze door betere methoden van irrigatie, en de waterprijzen te verhogen, zodat het gezien wordt als een schaarsgoed ipv een geschenk van de natuur.

Het water dat wordt uitgestoten door fabrieken zorgt voor een grote vervuiling in de rivieren, en kan zorgen voor een aantasting van de biotopen in de rivieren en meren. Er kwam een wet in 1972 om dit aan te pakken in de V.S. maar dit werkte niet, omdat de macht ervan werd ingeperkt, en omdat ze geldtekort hadden. Daarom zijn de doelstellingen niet gehaald. In de E.U. wordt er ook geprobeerd hier iets aan te doen, maar het is lastig vooral door de hoge kosten. Landen waar het heel slecht gaat zijn: Polen en Rusland maar ook in de ontwikkelingslanden. De Europese Commissie blijkt teleurgesteld te zijn ove de mate waarin het in Europa vooruitgaat. Dit zal een toekomstige belemmering zijn voor groei.

De landbouw vervuilt water door het gebruik van kunstmest. Dit geldt vooral voor gebieden waar graan wordt verbouwd, of in de derde wereld waar de groene revolutie is doorgebroken. Dit komt omdat de planten niet alle mest kunnen gebruiken en het dan in het water terechtkomt. Dit leidt tot eutrofiering en haalt de zuurstof uit het water.

In de ontwikkelingslanden komen er ook ziekten uit het water zoals hepetitis. Ook hopen schadelijke stoffen zich op in de vissen in de rivieren. Hierdoor is schoon water een van de grootste doelen van de watervoorziening, al zal dit moeten strijden met de watervoorziening voor irrigatie. De vraag naar water stijgt het snelst in Azie, waar er ook grotere oppervlakten geirrigeerd land komen.

In ontwikkelingslanden worden vaak dammen gebouwd om er voor te zorgen dat er voldaan kan worden aan de groeinde behoefte aan water. Dit is niet altijd zonder strijd, want het kan zorgen voor een verplaatsting van bewoners en schade aan het milieu. Geen van deze projecten zouden kunnen bestaan tenzij er steun was vanuit de wereldbank, dit geeft aan waar er gestreden moet worden.

Er zijn veel landen waar het water gedeeld moet worden met anderen landen. Het kan gaan om stroomgebieden van rivieren, of de loop van rivieren en het bovenloopsgebruik van deze rivieren, bv in Turkije. Dit geldt vooral in landen waar er behoefte is aan irrigatie om aan landbouw te kunnen doen.

Tussen landen waar er geen afspraken zijn tussen de regeringen over de kwaliteit van het water die gedeeld wordt, kan er een probleem ontstaan.Dit is bijvoorbeeld in de Nijl, waar het vooral gaat over hoeveelheden, maar het is lastig om hier afspraken over te maken, en dit is dan ook vaak mislukt. Aangezien er bijna 200 landen rivieren delen is het logisch dat er in de toekomst hier problemen over zullen komen. Toch is het niet overal nodig dat er spanningen komen, vooral in Noord Amerika en Europa zijn de spanningen politiek opgelost. Niet alleen in de westerse wereld, maar ook in Senegal en bij de Zambesi Basin zijn er problemen opgelost.

Terwijl sommige conflicten opgelost kunnen worden dmv politieke deals, moet er toch ook wat gedaan worden aan de patronen van water gebruik, vooral bij irrigatie en bij het gebruik van water in de industrie. Ook moet er gedacht worden of het wel nodig is dat elk land bepaalde dingen exporteert, bv rijst uit Californie etc. Als er niet gewerkt wordt aan het oplossen van deze zaken, dan zullen zich snel landen bijvoegen met zoetwater tekorten.

Zie boek

Dit is een bijzondere conclusie het leek dat er een tekort aan mineralen zou komen, maar nu blijkt wate de grote problemen op te gaan leveren.