An Overcrowded World

Bevolkingsgroei wordt door velen gezien als de grootste bedreiging voor het milieu. Dit is niet zo te zeggen, omdat het uitmaakt hoeveel grondstoffen die mensen gebruiken, dit is lager in arme landen dan in rijke landen. Dit hoofdstuk bekijkt deze problemen, en richt zich daarbij vooral op Afrika, vooral vanwege de hoge bevolkingsgroei, en de milieu situatie. Twee belangrijke thema's in het boek zijn interpendentie en oneven ontwikkeling, en dit is van toepassing op Afrika, dat slecht ontwikkeld is, en niet hecht is opgenomen in de wereldnetwerken.De armoede in dit gebied betekent mogelijkheden voor een kleine voetafdruk, maar ze kunnen niet op de grondstoffen van de rest van de wereld rekenen om zich hieruit te ontrekken, zoals destijds Europa.

Dit deel gaat over de bevolkingsbom, zoals die verondersteld wordt in de derde wereld. De twintigste eeuw heeft 2 unieke kenmerken wat betreft de bevolkingsgroei. Ten eerste een onvergelijkbare groei, en ten tweede een dalende groei van de bevolking.

De bevolkingsgroei komt door het verschil tussen geboorte en sterfte. Dit verschil is groter in Afrika dan in Latijnsamerika, waar de vruchtbaarheid al naar beneden aan het gaan is. Bevolkingsprojecties voor de wereld gaan uit van een voortzetting van deze daling. In Afrika zijn de dichtheden laag, lager dan in bv. Nederland of Bangladesh, maar de dichtheid per bebouwbare oppervlakte is er hoog.

Wat zal de invloed zijn van 12 miljard mensen op de aarde. Zullen we dat kunnen huisvesten, of is dat een te grote belasting? Hier is niet een vast antwoord op te geven, maar we kunnen proberen de manieren van denken hierover weer te geven. Kortweg zijn deze: Neo Malthusianen, Cornucopians(hoe meer mensen hoe beter) en Neutraal(zien bevolking niet als de kern factor, maar economische, politieke en sociale oorzaken)

Malthus stelde dat de bevolking sneller groeit dan de voedsel voorziening, wat zal leiden tot hongersnood. Een moderne deelgenoot van deze mening is het echtpaar: Ehrlich en Ehrlich. Zij wijzen op de rol die de bevolkingsgroei speelt in de vervuiling, bodemdegradatie en de uitputting van hulpbronnen. Van hun is ook de formule: I=PxAxT

Er is veel kritiek op deze neo malthusianen, vooral de econoom Julian Simon. Hij stelt dat bevolkingsgroei oplossingen stimuleert, juist omdat het krap wordt. dit leidt ook tot een verbetering van de omgeving. Tot nog toe heeft de econoom gelijk op het gebied van mineralen, het is afwachten hoe dat verder gaat. Hier zijn wel opmerkingen bij te plaatsen. Wat goed is voor de prijzen van mineralen is niet altijd goed voor de mensen die het produceren. Oplossing op 1 gebied, kan leiden tot problemen op een ander gebied. Dit is bijvoorbeeld zo met de voedseltoename, die niet de honger oplost, en wel zorgt voor vervuiling en verzilting. De invloed van de factor bevolking verschilt per issue. Het gaat niet altijd om de bevolking, hoewel daar wel vaak naar gekeken wordt, het gaat ook om economische en politieke factoren. De A en de T van de vergelijking kunnen redelijk snel veranderen, in tegenstelling tot de P, dit geeft meer mogelijkheden om te spelen met de A en de T om de I aan te passen.

Voor neo malthusianen is Afrika het bewijs dat overbevolking leidt tot milieu schade en armoede. Tevens is het de mogelijkheid om voor de economen te bewijzen dat dit niet zo is, en dat het probleem oplossend vermogen zal groeien. dit zal lastig zijn, aangezien de schaarse economische mogelijkheden van Afrika.

Waarom is de vruchtbaarheid in Afrika zo hoog? Een reden hiervoor is de economische waarde van veel kinderen voor een gezin. Verder worden ze gezien als een ouderdoms voorziening, en als hulp in de huishouding. Scholing zal een grote invloed hebben op dit patroon: het verhoogt de kosten van kinderen, het ondermijnt de waarden van een groot gezin, het verhoogt de kansen van de vrouw op de arbeidsmarkt. Dit klopt echter niet altijd. In een aantal landen is de vruchtbaarheid aan het dalen, 1 van de kern factoren blijft de opvoeding van de vrouw.

De groei van de bevolking in Afrika is dus te wijten aan een hoge vruchtbaarheid. wat zijn hier de invloeden van, vooral op het milieu? De malthusianen verklaren dat de bevolking de braakperioden zal verkorten wat uiteindelijk zal leiden tot een woestijn. Dit komt door zowel akkerbouw als veeteelt. Boserup stelt dat dit niet nodigis,en dat een hogere bevolking leidt tot een hogere vraag, wat leidt tot een hogere prijs. Hierdoor loont het exta inzetten van arbeid, en zal de produktiviteit per oppervlakte eenheid toenemen. Het verschil is of er ruimte is om de grens te verhogen, of dat er een harde bovengrens is. Carrying Capacity

Een van de twee mogelijkheden(conservatie of degradatie) zal uitkomen. Conservatie is gewenst, indien mogelijk onder de voorwaarden van Boserup. Wat zijn hier de condities voor, of wat blokeert deze mogelijkheid. In Afrika zijn hier drie opties van. 1. De eerste blokade is de te snelle groei, dit voorkomt de voordelen van intensivering.

2. Investeringen in water en land gaan niet zo als in Europa door de andere sociale structuren.3. De laatste factor is de onvruchtbare grond, en de andere fysische omstandigheden.

Om dit te kunnen schatten is het nodig om te weten wat voor bewijs er nodig is om te laten zien dat bevolkingsdruk milieu schade aanricht. Wat is degradatie van het milieu? Ook is het nodig om te weten of er een causaal verband bestaat tussen degradatie en de bevolkingsdruk, wellicht is het een gevolg van natuurlijke cycli. E&E leggen de link tussen de bevolkingstoename en de degradatie, maar het boek weerlegt dit, door te zeggen dat de factoren die dit hebben beinvloed los staan van de bevolkingsgroei, maar van economische en politieke factoren zijn. 'Soil Degradation' is afhankelijk van zoveel verschillende factoren, dat het bijna onmogelijk is om daar juist de koppeling bevolkingsgroei-degradaitie op te plakken.

Er wordt vaak vermeld in de literatuur dat Afrika in een Technologie val zit. Dit zou inhouden dat de grotere dichtheden zouden leiden tot erosie en ontbossing. Waarom zou men zo pessimistisch moeten zijn? Hardin stelt dat waar de toegang tot hulpbronnen vrij is, er de neiging zal zijn om ze uit te putten, om dit te voorkomen zullen ze prive moeten zijn. Hij heeft hier kritiek op ontvangen omdat hij niet begrepen zou hebben hoe de gedeelde hulpbronnen werken in Afrika. Dit is gebaseerd op kinships, die hun macht ontlenen aan het aantal mensen die er zijn. Dit zou leiden tot intensivering.

Dit zou kunnen leiden tot degradatie, maar dit is niet altijd zo(voorbeeld Machakos). Wat de conclusies hiervan zijn: Dat er mogelijkheden zijn als er capitaal is en er een vergoeding is voor de arbeid die gedaan wordt. Ook is het mogelijk dat structuren zich aanpassen aan de eisen van het land, en dat er zo aan conservering gedaan wordt. Dit kwam hier vooral door de wederzijdse hulp die er werd gegeven aan de buren. Dit voorbeeld staat niet op zichzelf, maar speelt ook in andere landen, bv. Nigeria. In beide gebieden zitten ze vlakbij een grote stad, met vraag naar produkten. Als de prijs echter te laag is, dan zal dit mechanisme niet zo werken.

Er wordt in de literatuur nogal eens boude uitspraken gedaan die niet blijken te kloppen. Dit komt omdat de onderzoekers de situatie niet goed kennen. Toch kunnen deze uitspraken de wereld ingaan als feiten en daarna blijven doorzingen, bv de sahara die naar beneden schuift. Dit geldt ook voor de bossen in de buurt van dorpen in Guinee.

Wat zal het toekomstige patroon zijn? De daling die nu aan de gang is kan doorzetten, maar dit kan mogelijk ook ingeperkt worden door een gebrek aan sociale verzekeringen. Ook kan de toename van de landbouw grond leiden tot hogere vruchtbaarheid om dat land te bewerken. Om de bevolkingsgroei in te perken zal er aandacht moeten komen voor de hulpbronnen. Het moet lonend zijn om hier in te investeren. Terwijl de bevolking toeneemt kan niet iedereen een baan vinden in de landbouw. Zij kunnen dan terecht in banen buiten de landbouw. Dit is echter soms minder mogelijk door een inkrimpende economie. Economische structuursveranderingen hebben ook geleid tot bezuinigingen in de zorg en onderwijs, wat weer kan leiden tot een hogere bevolkingsgroei.

De wereldbevolking is groter dan die ooit geweest is, maar dit is geen reden om aan te nemen dat er een lineair causaal verband bestaat tussen bevolkingsgroei en milieu degradatie. Vele andere factoren spelen ook een rol. Ook als de bevolkingsgroei absoluut niet negatief werkt op het milieu, dan zijn er nog redenen om aan gezinsplanning te doen, bv de gezondheid van de vrouw en de kinderen. Als slot opmerking moeten we kijken naar onze perceptie van ideeen. In het westen zijn hoge dichtheden, maar dat zien we niet als een probleem. In Afrika ziet veel eruit als een milieu drama, maar dat is niet altijd het geval.