Verzorging en hulp bieden
1.Stoppen
Hoe weet ik of ik er aan toe ben om te stoppen?
Zoals je misschien al gelezen hebt, kost het enorm veel energie om van automutilatie of te komen. Dit kun je niet alleen. Het belangrijkste is iemand die je kunt vertrouwen, en je alles kunt/ wilt vertellen. Diegene moet bij voorkeur bij je in de buurt wonen, zodat je daarheen kunt 'vluchten' als dat nodig mocht zijn.
De beslissing om te stoppen met zelfverwonding is een heel persoonlijke. Voordat je dat beslist, moet je daar goed over nadenken. Om je een beetje te helpen en te kijken of je er al dan niet aan toe bent om te stoppen. Hier volgt een lijstje. Beantwoord ze, voor jezelf, eerlijk. Hoe vaker je oprecht 'ja' hebt geantwoord op een stelling, hoe beter je kunt stoppen/ je er aan toe bent om te stoppen.
- Ik kan goede  geestelijke steun van vrienden, familie en/ of andere familieleden krijgen die ik kan gebruiken als - ik voel dat ik mezelf wil gaan beschadigen.
- Er zijn tenminste 2 mensen in mijn leven die ik kan bellen als ik mezelf wil verwonden.
- Ik voel me bij tenminste 3 mensen redelijk op m'n gemak als ik over zelfverwonding praat.     
- Ik heb een lijstje van tenminste 10 'dingen' die ik kan doen in plaats van mezelf beschadigen.
- Ik heb een plaats waar ik heen kan gaan als ik even uit huis moet gaan om mezelf niet      te verwonden.
- Ik ben bereid om alles wat ik zou kunnen gebruiken om mezelf te beschadigen, weg te doen.
- Ik heb tenminste 2 mensen verteld dat ik ga stoppen met automutilatie.
- Ik ben bereid om me ongemakkelijk, bang of boos te voelen.
- Ik kan over zelfverwonding praten, zonder dat ik dat ook daadwerkelijk ga doen.
- Ik wil stoppen met automutilatie.
2.Littekens
Littekens zijn misschien wel een van de vervelendste gevolgen van automutilatie. Ze vervagen alleen, maar verdwijnen nooit helemaal. Er zijn wel allemaal dingen die je kunt doen om littekenvorming zo veel mogelijk te 'voorkomen'.
Probeer je wonden zo schoon mogelijk te houden, anders bestaat de kans dat ze gaan ontsteken.
Diepe wonden moet je goed verbinden, liefst door een dokter die je wonden kan hechten. Het gaat erom dat je huid weer goed op elkaar aansluit, zodat je er later geen lelijk litteken van krijgt.
Gebruik van cremes als Calendulan (Calendulan bij lichte verwondingen, kost ongeveer E4, en is te koop bij o.a. de DA) en verschillende andere cremes (Cardiflor van VSM, Nivea met vitamine E, olie met vitamine E) is aan te raden. Ze voorkomen overmatige littekenvorming. Zalfjes e.d. waar weefselherstellend opstaan, helpen ook. Je kunt het beste proberen wat bij jou goed werkt.
Zorg dat je huid niet uitdroogt: smeer er bijvoorbeeld bodylotion op.
Ga niet aan wonden krabben o.i.d.: dit remt het genezingsproces. Laat het gewoon helen.     
's Zomers is het misschien even slikken om met korte mouwtjes te lopen, maar je hoeft je nergens voor te schamen. Zelf maakt het me niet meer uit wat mensen er van zeggen/ denken. Wat zij er van vinden is hun probleem, niet het jouwe. Accepteer jezelf zoals je bent, ook met je littekens.
3.Hoe help jij iemand?
Stel, iemand heeft je zoveel vertrouwen geschonken dat hij/ zij je heeft verteld over wat hij/ zij heeft meegemaakt, en wat daarvan de gevolgen zijn. Je schrikt je natuurlijk rot, en zult misschien wel kwaad worden op de persoon in kwestie. Niet doen! Als je kwaad wordt/ teleurgesteld reageert/ afwijzend gedrag vertoont, zal hij/ zij zich nog dommer voelen dan hij/ zij zich al voelde. Ook opmerkingen als 'Wil je medelijden hebben' of 'Je lijkt wel gestoord' zijn niet echt bevorderlijk.
Automutilatie mag dan wel (voor jou) niet d� oplossing zijn, maar voor zelfverwonders is het een, en vaak de, manier om om te gaan met onverwerkte gevoelens. Probeer degene die je in vertrouwen heeft genomen liefde, acceptatie, begrip, een luisterend oor, tijd, interesse, bemoediging, hoop en vertrouwen te geven, kortom: steun te geven. Neem niet te veel hooi op je vork; jij bent ook maar een mens.Ontspan je genoeg en neem af en toe afstand. Daar hoef je je niet schuldig over te voelen, want anders ga je er zelf ook aan onderdoor.
Ultimatums werken niet. Nooit! Je kunt niet van het ene op het andere moment 'genezen' van automutilatie. Daar gaat heel veel tijd en energie inzitten.
De handeling zelf (bijvoorbeeld snijden of branden) is ondergeschikt aan de emoties.Die zijn veel belangrijker dan het snijden of branden zelf. Als je onkruid wilt wieden, trek je ook niet alleen de blaadjes eraf, maar probeer je de wortel eruit te halen, anders komen de blaadjes zo weer terug. Je kunt het beste niet vragen of je de wonden/ littekens mag zien, want ze zullen waarschijnlijk ernstiger lijken in jouw ogen dan in die van hem/ haar. De persoon in kwestie weet zelf meestal het beste, of er medische hulp nodig is.
De vraag of er professionele hulp moet worden gezocht, is me al vaak gesteld. In de meeste gevallen is professionele hulp wel belangrijk. De betreffende persoon zal in de eerste instantie afwijzend reageren, maar iedereen wil natuurlijk min of meer gelukkig zijn. Zelf ben je vaak niet deskundig, en je kunt natuurlijk wel helpen, maar toch niet in die mate die nodig is.
Probeer zoveel mogelijk kennis te vergaren over datgene wat er aan de hand is met je partner/ vriend(in)/ ouder/ kind/ familielid. Ook hier geldt: kennis is macht!
Tekst: ACHTER DE LITTEKENS
Door Szabinka Dudevsky uit 0-25
ZELFVERWONDING. Naar schatting meer dan 20.000 mensen, vooral jongeren, beschadigen zichzelf. Door te krassen, snijden of branden. Het is een vlucht uit heftige emoties, of een manier om zich te uiten. Alert signaleren en op zoek gaan naar de pijn erachter is wat ze nodig hebben.
Een vrijdagnamiddag vlak voor de zomervakantie. Marion Ferber, vertrouwenspersoon op een zwarte scholengemeenschap voor mavo-havo-vwo in de regio Haaglanden, heeft een drukke week achter de rug. Er was een vechtpartij op het schoolplein, een meisje is weggelopen van huis en een jongen is opgenomen in een psychiatrische kliniek.
Dan komt een telefoontje binnen van een leerling. Het verhaal is onduidelijk. 'mes, bloed, juf, kom' , is het enige dat Ferber verstaat.
Ze haast zich erheen. Als Ferber voor de deur van de leerling staat, vraagt ze een passerende agent om mee te gaan, bang voor wat haar te wachten staat.
Boven treffen ze een meisje aan met bloed op haar voorhoofd en keel. Met een stanleymesje heeft ze zichzelf gesneden. De verwondingen vallen mee, maar de ontreddering is groot. Ferber en de politieagent blijven tot in de avond en trachten hulp te zoeken.
Zelfbeschadiging is van alle menselijke gedragingen waarschijnlijk het minst begrepen. Naar schatting meer dan 20.000 mensen in Nederland, vooral jongeren beschadigen zichzelf. Dat cijfer is gebasseerd op het aantal behandelingen bij de EHBO in 1999. Nauwkeurigere gegevens ontbreken. Internationale wetenschappelijke komen uit op veel hogere schattingen, oplopend van 0.75 tot 2% van de bevolking.
Het zijn voornamelijk meisjes en jongen vrouwen die zichzelf beschadigen; de meesten van hen beginnen op jonge leeftijd, in de puberteit of adolescentie. Velen van hen dragen het geheim jarenlang met zich mee. Ze willen of kunnen het aan niemand vertellen, bang voor afwijzende reacties, bang om er een ander ermee te belasten, om voor gek verklaard te worden.
En wie wil hun verhaal horen?
Jaarlijks komen circa 70 van de 500 leerlingen van de school naar Marion Ferber toe voor begeleiding. Standaard stelt ze bij het eerste gesprek 4 vragen: of ze ervaring hebben gehad met ongewenste intimiteiten of sexueel geweld, of ze ervaring hebben met alcohol of drugs, of ze wel eens su�cidale gedachten hebben en of ze zichzelf beschadigen.
'Sommige leerlingen weten direct wat ik bedoel als ik vraag of ik eens naar hun polsen mag kijken'. Vaak drukken ze hun armen weg in hun schoot en zwijgen of ontkennen. 'Toch vind ik dat ik de vraag moet stellen en ik kom er na 2 of 3 keer weer op terug'.
Van de 70 leerlingen die Ferber begeleid zijn er zeker 9 � 10 meisjes die zichzelf beschadigen. 'Ik doe dit werk nu al 7 jaar, het lijkt alsof het meer voorkomt dat vroeger. Maar misschien zijn mijn ogen er meer op getraind.'
Steven Levenkron, Amerikaans psychotherapeut, behandelt sinds 25 jaar meisjes en jonge vrouwen die lijden aan eetstoornissen en personen die zichzelf beschadigen. Hij beschrijfr in zijn boek Cutting hoe zelfbeschadiging zich kan ontwikkelen tot een serieuse stoornis. de daad van zelfverwonding bied tijdelijke opluchting maar geen verandering van situatie, geen oplossing. Zolang het isolement niet wordt doorbroken en de zelfbeschadiger geen andere manier kent om uiting te geven aan zijn gevoelens, keert na verloop van tijd de onrust weer terug, vaak nog versterkt door gevoelens van schaamte over het eigen gedrag.
Zonder goede hulp komt de persoon terecht in een neerwaartse spiraal en moet de zelfverwonding keer op keer worden herhaald. Zelfs de gedachte aan het nooit meer beschadigen kan op de duur bedreigend zijn, zelfbeschadiging wordt een veilige overlevingsstrategie.
Manipulatie, aandachttrekkerij, aanstellerij - zelfverwonding is lange tijd door de hulpverlening bestempeld als een kreet om aandacht.
Suzette Boon werkt sinds 1978 als psychotherapeut met ernstig getraumatiseerde vrouwen. Zij maakt het onderscheid tussen mensen die om intrinsieke redenen verwonden- zoals de vrouw die op momenten van herbeleving van sexueel misbruik met glasscherven haar vagina beschadigt- en mensen voor wie zelfverwonding een interactionele betekenis heeft.
Die laatste groep automutileert zichtbaar en de zelfbeschadiging wordt gebruikt om te communiceren met de omgeving. De behandeling van deze groep is soms nog moeilijker dan dan van de eerste groep, zegt Boon. 'Er zijn cli�nten die vatbaar zijn voor suggestie en de zelfverwonding hebben geleerd in de psychiatrie. Hoewel het om een kleine groep gaat, bepalen zij al gauw het publieke beeld van de zelfbeschadigers alsof het om aandachttrekkers.
Maar ook deze meisjes en vrouwen moet je serieus nemen, ook voor hen is het een coping-strategie. Je moet bij iedereen proberen de betekenis achter zelfbeschadiging te begrijpen en in gesprek te komen over de pijn achter het gedrag. Bij mensen die zelfbeschadiging gebruiken omwille van contact is dat moelijker, maar eerlijk gezegd vind ik dat een uitdaging . Er is altijd een individu, altijd een verhaal.'
Wanneer marion Ferber vermoedt dat een leerling zichzelf beschadigt, probeert ze dat bespreekbaar te maken en op zoek te gaan naar de oorzaak. 'De meeste meisjes reageren heel schaamtevol. Ik probeer ze eerst hun gevoelens te verwoorden zodat ze zich begrepen voelen en niet langer schuldig.' Ferbers ervaring is dat de oorzaak van zelfbeschadiging vaak terug te vinden is in een geschiedenis van geweld, misbruik en incest.
Soms gaat het om actuele situaties maar er zijn ook ervaringen uit het verleden die naar boven komen, zoals bij die leerling die me laatst in paniek belde. Jaren geleden pleegde haar vader incest met haar. Er zijn ook verhalen van allochtone meisjes die in hun land van herkomst zijn misbruikt door ooms, neven, broers en die nu pas in Nederland besffen dat het om misbruik gaat.'
Nederlands onderzoek onder incestslachtoffers wijst op een sterk verband tussen ernstig sexueel misbruik en zelfbeschadigend gedrag. Volgens de Amerikaanse psychiater Judith Herman wordt de invloed van jeugdtrauma's op psychische stoornissen weinig onderkend, zowel door pati�nten als door therapeuten.
In haar boek Trauma en herstel; beschrijft ze de gevolgen van geweld, van huiselijk tot politiek. Zij maakt duidelijk dat kindermishandeling en verwaarlozing de persoonlijkheid veel ingrijpender aantast en dan tot dusver werd gedacht. Een groot deel van de mensen die beroep doen op de geestelijke gezondheidszorg is als kind langdurig en herhaaldelijk aan traumatische gebeurtenissen bloot gesteld. Van de mensen die psychiatrische hulp inroepen bleek 40 tot 70% als kind te zijn mishandeld.
Niet alleen mishandeling, ook eomtionele verwaarlozing ken grote gevolgen hebben. Suzette Boon noemt dat het trauma van het niet-geziene kind: 'De trots die een moeder voelt als haar kind voor het eerst lacht, de aanmoediging bij het eerste stapje, de eerste woordjes, dat is wat die kinderen missen. Het genegeerd worden in je bestaan, het ontkent worden is fnuikend voor het opbouwen van zelfvertrouwen en identiteit. 'Ik ben niemand' ; is een herkenbare uitspraak van iemand die zichzelf beschadigt.'
Negen jonge vrouwen, allemaal ervaringsdeskundugen, runnen in Utrecht het kantoor van de Steungroep Zelfbeschadiging. Ze bieden informatie, advies en een luisterend oor aan lotgenoten en hun familie, vrienden en hulpverleners.
In navolging van het Engelse Self-Harm Network proberen ze het taboe op zelfbeschadiging te doorbreken en effectieve hulp te stimuleren. De confrontatie met zelfbeschadiging roept nog steeds weerstand bij de omgeving op zo is de ervaring van de groep.
Afschuw, ongeloof en woede maken dat men signalen ontkent of negeert. Mensen willen het niet weten omdat ze bang zijn voor de pijn die erachter ligt.
Vertrouwenspersoon Marion Ferber: 'Gelukkig raak ik er niet meer helemaal van onderste boven, zoals de eerste keer dat ik geconfronteerd werd met incest, maar ik ben er nog steeds niet aan gewend. Ik spreek ook af met de meisjes: zolang je bij mij in behandeling bent mag je niet krassen want ik kan niet goed slapen als ik bedenk dat jij al die dinegn met jezelf doet.'
Op de school van Ferber is een uitgebreide zorgstructuur aanwezig waaraan mentoren, co�rdiantoren, leerplicht, jeugdzorg en parnassia, de plaatselijke ggz-instelling, deelnemen. Sinds korte tijd houdt Parnasia ook een wekelijks spreekuur op de school, zodat doorverwijzing naar het RIAGG nog makkelijker kan verlopen. Maar hoewel de RIAGG de aangewezen instantie is klikt het niet altijd met de jongeren. Dat is ook de ervaring van Ferber: 'Als een meisje niet uit zichzelf wil praten, wordt het moelijk. De hulpverlening heeft niet altijd het goed antwoord.'
De weg naar herstel van mensen die zich lange tijd verwonden is moeizaam. Hoe vindt je immers woorden voor ervaringen die alleen als beelden of dromen naar boven komen? Hoe geef je uiting aan je pijn als die je door je meest dierbare is aangedaan? Hoe onthul je een geheim waar je je over schaamt en waarover je je schuldig voelt? Hoe kun je toegeven dat je ouders je niks waard vinden? Hoe durf je vervolgens nieuwe relaties aangaan? Een groep meisjes balandt in de psychiatrie, waar de problemen vaak verergeren. Een andere groep vindt professionel hulp buiten de klinieken.
Velen vertellen over de grote waarde van de steun van vrienden en lotgenoten. Maar praktijk en onderzoek zijn het over ��n ding eens: alert siganaleren en reageren op zelfbeschadiging of de eerste tekenen daarvan is van het grootste belang. Want hoe jonger goede hulp wordt geboden, hoe groter de kans op herstel.
Hosted by www.Geocities.ws

1