Eetstoornissen
Mensen met een eetstoornis hebben een gestoord eetgedrag. Ze gaan op een voor andere mensen vreemde manier om met voedsel om. Ze leggen zichzelf strenge regels op i.v.m welk voedsel wel en welk niet mag worden geconsumeerd. Ze kunnen niet gewoon eten om gezond te blijven, zelfs niet als hun lichaam daarom vraagt.
Gestoord eetgedrag hoeft op zich niet hetzelfde te zijn als een eetstoornis. Mensen die geen hap door hun keel kunnen krijgen in periodes van stress, vlak voor een beslissend examen of in een periode van groot verdriet, hebben daarom nog geen eetstoornis want het eetpatroon herstelt zich als de gebeurtenis in kwestie voorbij of verwerkt is; maar het is iets anders wanneer het gestoord eetgedrag structurele vormen gaat aannemen en langere tijd duurt.
De twee meest gekende eetstoornissen zijn anorexia nervosa (magerzucht) en boulimia nervosa. Pati�nten die aan deze ziekten leiden hebben vaak psychische problemen die zij via hun eetgedrag uiten. Daarom worden anorexia en boulimie gerekend tot psychiatrische ziektebeelden en worden ze ook als zodanig behandeld. Deze ziekten komen veel vaker voor bij vrouwen als bij mannen. Naar schatting lijdt ��n op de 200 vrouwen tussen die 15 en 25 aan anorexia; bij boulimie ligt dit cijfer vele hoger: mogelijk ��n op de 20 jonge vrouwen lijdt aan boulimie.
Typerend is dat bij eetstoornissen de pati�nten een voor een bang hebben om dik te worden. Ook een obsessie voor alles wat met eten en lichaamgewicht te maken heeft is kenmerkend voor eetstoornissen.
Het derde kenmerk van mensen met een eetstoornis is een gestoord lichaamsbeeld.
Naast anorexia en boulimie kennen we ook obesitas of vetzucht.
1.Oozaken
a) Biologische factoren
Al van het begin van deze eeuw werd de gedachte geopperd dat de hersenen een oorzakelijke rol spelen bij het ontstaan van eetstoornissen.
Een andere mogelijke biologische oorzaak zou een tekort zijn aan bepaalde essenti�le voedselbestanddelen kunnen zijn, zoals zink.
Er zijn aanwijzingen dat erfelijkheid een rol kan spelen. In sommige families komen eetstoornissen vaker voor dan in anderen. Uit onderzoek naar ��neiige tweelingen blijkt dat beiden veel vaker een eetstoornis hebben dan een gewone tweeling. Uit dit onderzoek blijkt dus dat erfelijke aanleg een belangrijke rol kan spelen.
b) Psychologische factoren
Psychogische theorie�n leggen het accent op de eisen die de puberteit stelt. Deze eisen zouden te hoog zijn. In de puberteit vinden immers ingrijpende veranderingen plaats, waarvan vooral jonge meisjes kunnen schrikken en waaraan ze zich niet zonder problemen aan kunnen aanpassen.
c) Sociale factoren
Sociale-culturele theorie�n benadrukken culturele normen en waarden binnen de samenleving. Dat veel vrouwen bang zijn om dik te worden heeft onder andere te maken met de in onze maatschappij geldende norm 'slank is mooi', die door onder andere de reclame stevig in hand wordt gewerkt.
Lichaamsgewicht, lichaamsbeweging en gezonde voeding spelen een belangrijke rol. In landen waar slank en mooi niet op ��n lijn worden gezet, is het opvallend dat eetstoornissen nauwelijks lijken voor te komen. Daarmee zijn anorexia en boulimie type ziekten van de westerse consumptiemaatschappij; Noord-Amerika en Noord-Europa spannen de kroon.
Naast belang dat wordt toegekend aan sociaal-culturele factoren heeft men ook onderzocht of het gezin als sociaal systeem een oorzakelijke rol spelen bij eetstoornissen. In het verleden werden de ouders nog wel eens als de schuldigen aangewezen van het feit dat hun dochter een eetstoornis had ontwikkeld. Psychiaters die deze theorie aangingen spraken van gestoorde verhoudingen binnen het gezin, zoals onopgeloste conflicten, gestoorde onderlinge communicatie, rivaliteit en gebrek aan aandacht.
Is een dochter hier gevoelig voor, zo redeneerde ze, dan zou ze een eetstoornis kunnen ontwikkelen. Deze theorie heeft onterecht leed veroorzaakt bij ouders die toch al leden onder de ziekte van hun dochter. Tegenwoordig beschouwt men de ouders gelukkig niet meer als de schuldigen. Nu denkt men dat het een samenloop is van omstandigheden en verschillende factoren.
2. Ontwikkeling van eetstoornissen
- HET BEGIN VAN bEEN EETSTOORNIS
Gebeurtenissen die een bedriegend karakter hebben en/of nieuwe eisen aan de persoon stellen en daardoor de ziekte uitlokken worden in de psychiatrie uitlokkende of initi�rende factoren genoemd. Meestal ervaart de pati�nte stress doordat ze hulpeloos en bang is voor verlies van controle over zichzelf.
Te denken valt aan een sterfgeval of ernstige ziekte in de familie in de familie, echtscheiding, ... Elke schokkende of traumatische gebeurtenis kan in principe tot een eetstoornis leiden.
- BELOOP VAN EETSTOORNISSEN
Factoren die zich tijdens de ziekte ontwikkelen en deze bevorderen, staan bekend als instandhoudende factoren. De pati�nte kan terechtkomen in een spiraal van elkaar versterkende en bevorderende factoren van biologische, psychologische en sociale aard. Hongeren als zodanig draagt in elk geval bij tot de instandhouding van de ziekte. De obsessie met voedsel kan door het hongeren toenemen. Daarnaast wordt een es in stand gehouden door lichamelijke factoren. De tijd waarin de maag zich na de maaltijd ontledigt, is bij sterk vermagerende pati�nten veel langer dan normaal. Dit fenomeen en de chronische constipatie die er het gevolg van is, geven hen een opgeblazen gevoel, wat ertoe leidt dat ze omvang en frequentie van maaltijden gaan verminderen.
Ook sociale factoren kunnen die ziekte mede in stand houden. Soms geniet de pati�nte van de aandacht die ze met haar ziekte ontvangt, of als men minder gepest wordt, goedkeuringen krijgt dat men goed kan afvallen.
Zo voelt men zich gewaardeerd en voelt men dat het 'helpt'.
3.Gevolgen van eetstoornissen
- LICHAMELIJKE GEVOLGEN
Bij anorexia kunnen als gevolg van ondergewicht bijverschijnselen voorkomen; enkele van deze zijn:
de menstruatie stopt of de cyclus is ontregeld, ontstaan van een langzamere hartslag en een lage bloeddruk, de lichaamstemperatuur daalt en er treed haaruitval op, huid wordt droog en schilferig en jeukt soms, moeilijke stoelgang.
Al met al is het beslist niet overdreven anorexia als een lichamelijk gevaarlijke ziekte beschouwen.
Bij boulimie kunnen ten gevolge van het onregelmatige eetpatroon, het braken en eventueel laxeren, de volgende lichamelijke klachten optreden:menstruatiestoornissen, aantasting van het tandglazuur(cari�s); keelpijn, langdurige heesheid en een branderig gevoel achter het borstbeen. Gebruikt men laxeermiddelen zijn er bijkomende gevolgen: de darmwand wordt beschadigden er ontstaat overvloedig diarree, de bloeddruk wordt te laag en de bloedsamenstelling kan veranderen.
Ook uitdroging is ��n van de tekenen van laxeren doordat laxeermiddelen enkel water onttrekken aan het lichaam terwijl men denkt dat men calorie�n verliest.
- ANDERE GEVOLGEN
Eetstoornissen hebben niet alleen meer of minder ernstige lichamelijke gevolgen maar ze hebben ook een invloed op iemands psychisch welbevinden en sociaal functioneren.
ANOREXIA EN BOULIMIA
1. Anorexia nervosa
Anorexia nervosa letterlijk 'gebrek aan eetlust door een nerveuze oorzaak'. Deze benaming is eigenlijk foutief want personen met anorexia nervosa hebben wel eetlust maar negeren deze het grootste deel van de tijd. Deze eetstoornis zou beter 'lijnziekte' genoemd worden want men streeft ernaar zo weinig mogelijk calorie�n op te nemen. Ze slaan maaltijden over en als ze wel eten bestaat hun menu uit caloriearme voedingsmiddelen zoals sla, tomaten, komkommer, water en zwarte koffie of gewone thee.
De internationaal overeengekomen criteria die voor anorexia nervosa gehanteerd worden zijn opgetekend in de vierde editie van het Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (=DSM-IV):Weigering om een lichaamsgewicht te handhaven dat boven het minimum gewicht ligt dat nog normaal is voor  iemand leeftijd & lengte (dit wordt bepaald door het berekenen van het BMI= Body Mass Index). Dit is het geval als het lichaamsgewicht blijvend 15% lager is dan men normaal voor iemand van die leeftijd en lengte kan verwachten.
Intense angst om in gewicht toe te nemen of dik te worden, ook bij een blijvend ondergewicht heeft men nog steeds het gevoel dik te zijn.
Een stoornis in de manier waarop iemand zijn lichaamsgewicht, vorm en omvang beleeft. Het gevoel van zelfwaardering wordt serieus be�nvloed door het lichaamsgewicht en men ontkent meestal de ernst van de ondergewicht en zoekt daar bijvoorbeeld     excuses voor (bijv. ik wil wat speelruimte)
Het uitblijven van de menstruatie, ten  minste gedurende drie opeenvolgende maanden, als die anders wel zou zijn.
Dit verschijnsel noemt men amenorroe.
Het handboek onderscheidt twee types anorexia nervosa:Het vasterstype: het ondergewicht ontstaat door extreem vasten. Gedurende de periode van anorexia nervosa gaat de pati�nt niet over tot vreet - of purgeergedrag (zelfopgewekt braken of misbruik van laxeermiddelen) of  vochtafdrijvende middelen (plaspillen ofwel diuretica genaamd)
Het boulimische type: gedurende periode van anorexia nervosa gaat de pati�nte regelmatig over tot vreet -of  purgeergedrag.
2.Boulimie Nervosa
Bulimia nervosa betekent letterlijk 'honger hebben als een paard' door nerveuse oorzaak.
Het DSM-IV geeft voor Bulimia Nervosa volgende criteria op:
1. Terugkerende episodes van overeten (de eetbuien). Zo een eetbui wordt gekenmerkt door volgende eigenschappen:
- het eten van in een afgebakende periode , een hoeveelheid voedsel die absoluut groeter is dan de meeste mensen zouden eten in eenzelfde periode en in dezelfde omstandigheden.
- een tekort aan zelfbeheersing van het eetgedrag tijdens de vreetaanval (vb: Het gevoel dat de pati�nte niet kan stoppen met eten of niet onder controle kan houden hoeveel ze eet.
2. Herhaaldelijk compensatiegedrag om de gewichtstoename te voorkomen, zoals opgewekt braken, misbruik van laxeermiddelen en diuretica of andere medicijnen, vasten of buitensporige lichaamsbeweging.
3. Zowel de eetbuien als het compensatiegedrag vinden gemiddeld 2X per week plaats gedurende ten minste 3 maanden .
4. Het gevoel van zelfwaardering wordt be�nvloed door haar lichaamsvorm en gewicht.
5. De stoornis manifesteert zich niet uitsluitend gedurende periodes van anorexia
Het handboek DSM-IV onderscheidt 2  typen boulimia nervosa:
1. Het purgeertype: de pati�nte gaat regelmatig over tot zelfopgewekt brakibbbbbbben of tot misbruik van laxeermiddelen of diuretica.
2. Het niet-purgeertype: de pati�nte vertoond ander compensatiegedrag als type 1 zoals bijvoorbeeld vasten of buitensporige lichaambeweging, maar er is geen sprake van zelfopgewekt braken of misbruik van laxeermiddelen of diuretica.
3.Anorexia en Boulimie
De twee ziektebeelden kunnen in combinatie met elkaar voorkomen of in elkaar overgaan. Anorexia  en boulimie zijn ernstige psychische ziektebeelden, die iemands psyche en sociale leven totaal kunnen ontwrichten. Daarnaast kunnen beide ziektes ingrijpende lichamelijke gevolgen hebben en zelfs levensgevaarlijk zijn.
Centraal in het beleven en handelen van mensen met een eetstoornis staat de onmacht om een eigen manier van leven te realiseren. Men voelt zich onzeker in het eigen bestaan, in de relaties met anderen en ook met zichzelf. Het gevolg is dat ze zich terugtrekken in zichzelf en niet gemakkelijk geneigd zijn hulp te zoeken.
Anorexia en boulimie zijn niet de enige eetstoornissen. Een eetstoornis kan ontzettend veel lijken op anorexia of boulimie maar (net) niet aan de eerder genoemde criteria voldoen. Een eetstoornis kan ook andere kenmerken vertonen.
Symptomen
Eetstoornissen beginnen vaak met het voornemen van iemand om af te vallen. Een eerste symptoom van eetstoornissen is aanwezig als dat lijnen heel krampachtig gebeurt. Of als niemand in de omgeving de pati�nt echt dik vindt, maar hij of zij er van overtuigd is dat dat wel het geval is. Het eetgedrag verandert. Pati�nten maken nogal eens met veel zorg uitgebreide maaltijden voor anderen klaar, maar zelf nemen ze vervolgens niets. Of ze eten alleen en op abnormale tijden, bijvoorbeeld ?s nachts. Pati�nten kunnen vaak heel veel informatie geven over de voedingswaarde en de samenstelling van eten. Door hun obsessie weten ze er alles van. Mensen die aan eetstoornissen lijden, zijn vaak onhandig in de omgang met anderen. Ze voelen zich lelijk en onzeker. Ze zijn bang om afgewezen te worden en denken dat ze alles perfect in orde moeten hebben voor anderen hen goedkeuren. Als de eetstoornis langer bestaat, gaan mensen er slecht uit zien. Uiteindelijk kan iemand zelfs dood gaan aan een eetstoornis.
Behandelingsmogelijkheden
Bij het ontstaan van eetstoornissen spelen veel factoren een rol. Bij iedere pati�nt steekt de ontstaansgeschiedenis weer anders in elkaar. Daarom is het van belang om eerst samen met de pati�nt te zoeken naar de factoren die bij hem of haar van belang zijn. In elk geval spelen bijna altijd zowel lichamelijke als geestelijke zaken mee. Om te kunnen profiteren van een vorm van psychotherapie (bijvoorbeeld gesprekstherapie of groepstherapie) moet iemand lichamelijk goed in orde zijn. Vandaar dat bij ernstig verzwakte pati�nten de behandeling zich eerst zal richten op het verbeteren van de lichamelijke conditie. Soms is een opname in een algemeen ziekenhuis noodzakelijk.
In sommige gevallen kan de psychotherapie poliklinisch of bij de ambulante zorg gevolgd worden. Maar vaak is dat niet voldoende en moeten pati�nten tijdelijk worden opgenomen op een gespecialiseerde afdeling van een psychiatrisch ziekenhuis of in een gespecialiseerde kliniek.
Tot slot: als je van jezelf het vermoeden hebt, of vermoedens van anderen hebt opgevangen dat er iets niet klopt zoek dan hulp want hoe sneller je eetstoornis wordt ontdekt, hoe meer slaagkansen om hem te overwinnen. Je bent het waard!!!
Hosted by www.Geocities.ws

1