Startnota ruimtelijk structuurplan
Scherpenheuvel-Zichem
Voorstelling
op 28/03/02 en 03/04/02 door:
Schepen van
R.O Dhr. Berghmans.
Studiebureel Gedas Dhr. Dany Vaes.
Dhr. Water Dernaut.
·
Dit is
het eerste document in het kader van RSP Scherpenh.
Het volgende document bij de voorstelling is het Ontwerp Ruimtelijk
Structuurplan.
·
Toelichting
bij het gewestplan.
·
Structuurplan
op drie niveaus Vlaams Gewest.
Provincie.
Gemeente.
·
Knelpunten
& Potenties.
·
Deelstudie
zonevreemde woningen.
·
Woningbehoefte
studie.
·
Opsplitsing
in deelgebieden --> per deelgebied
worden beleidsvisies bepaald.
·
Krachtpunten.
In het
richtinggevend gedeelte:
·
Uitgangspunten
(overname van de principes opgelegd door de hogere
overheid).
·
Doelstellingen.
·
Eerste
aanzet tot visievorming en concepten.
·
Bestaande
Macrostructuur
·
Demervallei. (belangrijk).
·
Bossen
van Averbode. (belangrijk).
·
Knelpunten
·
De
gemeente is de laatste tijd onder een sterke suburbanisatiedruk komen staan.
Hierdoor werden groengebieden versnipperd door verspreide lintbebouwing.
·
De
verschillende deelkernen waaieren verder uit waarbij de grenzen van de
woonkernen verder vervagen.
·
Door
de sterke aanwezigheid van sluipverkeer komen woonkernen onder zware
verkeersdruk te staan.
·
Zonevreemde
woningen –recreatie en slecht gelegen bedrijventerreinen (te klein of slecht
gelegen).
·
Een
zwaar belaste N10 met circulatieproblemen in Scherpenheuvel centrum.
·
Versnippering
en aantasting van de Demervallei.
·
Kwaliteiten.
·
De
gemeente Scherpenheuvel-Zichem is een zeer groene gemeente met een veelheid aan
open en beboste ruimte.
·
De
gemeente bezit veel beschermde monumenten en landschappen en heeft de potentie
om een toeristisch-recreatief netwerk uit te bouwen;
·
De
Demervallei is te beschouwen als de groene ecologische long van de gemeente.
·
De
gemeente bezit vele prachtige historische kernen.
·
Scherpenheuvel-Zichem
bezit een dynamische bevolking met een goed uitgebouwd gemeenschapsleven.
Benadrukt werd:
·
Bossen
van Averbode te versterken.
·
Sterk
op gebied van recreatie & toerisme.
·
Historische
kernen.
·
Deelgebieden (per deelgebied kan een apart beleid gevoerd
worden!)
1.
De
bebouwde valleien.
2.
Demervallei
met twee rivierdorpen.
3.
Het
verheven open gebied (heuvels).
4.
De
stadspool.
5.
Het
lintlandschap (van Demervallei tot Schoonderbeuken).
·
Uitgangspunten Opgelegd door de hogere overheid
·
Aandacht
voor ruimtelijke kwaliteit.
·
Duurzame
ruimtelijke ontwikkeling.
·
Diversiteit.
·
Doelstellingen.
·
Verdichting,
inbreiding en bundeling in de kernen.
·
Rechtszekerheid
inzake zonevreemd ruimtegebruik.
·
Kernen
met eigen identiteit.
·
Structureren
bestaande en nieuwe bedrijvigheid.
·
Ruimte
voor lokaal ondernemen.
·
Het
Demerland versterken en herwaarderen.
·
Bosstructuur
versterken en open ruimte behouden en versterken.
·
Sanering
illegale terreinen en individuele weekendverblijven.
·
Landbouwfunctie
afbakenen met de natuur- en bosfunctie in goed gestructureerde gehelen.
Opmerking:
De woningbehoeftestudie en de deelstudie
zonevreemde woningen zou ter advies kunnen voorgelegd worden aan de overheid.
Hierdoor zouden we tegen eind 2002 kunnen
weten welke oplossingen er mogelijk zijn voor de zonevreemde woningen?
De
startnota kan u raadplegen op het gemeentehuis.
De belangrijkste zaken ivm zonevreemde
woningen vindt u hieronder.
VOORWOORD
De ruimte in Vlaanderen wordt een schaars goed. In
vergelijking met de naburige gemeenten is de open ruimte nog dominant aanwezig.
Toch leggen ook in Scherpenheuvel-Zichem meer en meer functies beslag op de
ruimte of bestaat er zeker een druk op. De gemeente Scherpenheuvel-Zichem is
dan ook van oordeel een planmatige aanpak te moeten hanteren in zijn ruimtelijk
beleid. Afspraken zijn nodig rond het ruimtegebruik en rond de verweving van de
verschillende functies. Daarom besliste de gemeente Scherpenheuvel-Zichem voor
de opmaak van een gemeentelijk ruimtelijk structuurplan.
Via het planningsdecreet van 24 juli 1996 werd een
belangrijke modernisering van het planningsinstrumentarium 1 verwezenlijkt. Met
de goedkeuring van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen werden vervolgens de
krijtlijnen voor een duurzame ruimtelijke ontwikkeling op Vlaams niveau
vastgelegd. Deze duurzame ontwikkeling werd er verwoord in de metafoor 'Vlaanderen open en stedelijk'.
Voor de gemeente Scherpenheuvel-Zichem betekent dit een concrete uitwerking van
een buitengebiedbeleid.
Het structuurplan is een instrument voor het voeren
van het gemeentelijk ruimtelijk beleid. Het is een beeldende nota, die
vastgesteld wordt door de gemeenteraad. Het is een plan waannee de gemeente in
discussie en overleg zal treden met de betrokkenen, in eerste instantie met de
bevolking van Scherpenheuvel- Zichem .
Dit rapport vormt de startnota binnen het
structuurplanningsproces. In die startnota staan politiek ruimtelijke
randvoorwaarden die richting geven aan de gemeente Scherpenheuvel-Zichem. De
startnota zal verder worden uitgewerkt in een structuurplan dat regelmatig (vb.
om de 5 jaar) zal worden aangepast aan de nieuwe evoluties.
Aandachtspunten:
Vanuit het stadsbestuur worden volgende inhoudelijke
eisen gesteld aan het gemeentelijk ruimtelijk structuurplan:
ACTUELE OP STAPEL STAANDE PROJECTEN
Sectoraal
BPA zoncvrcemde Gemeente in opmaak
woningcn
Zonevreemdewoningen
Zoals de meeste
buitengebiedgemeenten kampt de gemeente Scherpenheuvel-Zichem met heel wat
zonevreemde woningen. De gemeente heeft reeds alle potentiële zonevreemde
woningen geïnventariseerd. Volgens de inventaris zijn er ongeveer 1773 woningen
(inclusief tweede verblijf) gelegen buiten de woongebieden waarvan er 423 zijn
gelegen in goedgekeurde verkavelingen, 659 in agrarisch gebied, 127 in
agrarisch gebied met ecologisch belang, 30 in bosgebied, 208 in natuurgebied,
79 in woonuitbreidingsgebied, 114 in recreatiegebied, 26 in zone voor
ambachtelijke bedrijven, 68 in parkgebied en 2 in natuurreservaat.
De opmaak van
een RUP zal m.b.t. selectie en mogelijkheden worden getoetst aan de visie van
dit gemeentelijke ruimtelijk structuurplan. De selectie en
criteriamogelijkheden zullen dan ook de nodige aandacht krijgen en zal verder
worden onderzocht in een bijkomende nota als deelstudie van het structuurplan
na de startnota en krijgt zijn verwerking in het voorontwerp van het
gemeentelijk ruimtelijk structuurplan.
21.1.3. Rechtszekerheid
inzake zonevreemd ruimtegebruik
M.b.t. tot
zonevreemde constructies en terreinen wordt er i.f.v. het structuurplan
deelstudies opgemaakt met aandacht voor het morfologisch voorkomen, het
typologisch voorkomen, de relatie tot de natuurlijke en agrarische structuur en
de ontstaanshistoriek.
Aan de hand van
objectieve criteria, de draagkracht van de omgeving en de afgebakende
deelruimte worden er ontwikkelingsperspectieven beschreven binnen een
beleidsvisie die de zonevreemdheid afweegt tegenover de andere functies van de
deelruimte. De ontwikkelingsperspectieven worden gekoppeld aan de
categorisering van de zonevreemdheid binnen de deelruimte.
M.b.t. de
rechtszekerheid wordt er ter uitvoering van het structuurplan en ter
verderzetting van het onderzoek een RUP opgemaakt.
DEEL 8: NOODZAAK TOT GERICHT
ONDERZOEK
Visie en concepten geven
een aanzet tot de gewenste ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente
Scherpenheuvel-Zichem. Ze leggen de basis van het
richtinggevende gedeelte van het gemeentelijk ruimtelijk structuurplan.
Uiteindelijk zal dit moeten leiden tot het ondersteunen van acties en het
uitvoeren van (speerpunt) projecten. Hiervoor zal de voorgestelde visie moeten
worden onderbouwd door verder gericht onderzoek.
In de gemeente zijn er een aantal focuspunten aanwezig
waarrond er een aantal vragen of problemen zijn. De volgende elementen worden
aangehaald.
In het kader van de uitwerking van het gemeentelijk
ruimtelijk structuurplan worden deze focuspunten
nader bekeken in een aantal deelstudies die het
informatieve en richtinggevende gedeelte van het structuurplan moeten
onderbouwen. Een deel van deze studies zijn reeds in opmaak en moeten worden
geïntegreerd. Hieronder wordt een overzicht gegeven van de nog op te maken
studies:
24. OPMAKEN VAN DE DEELSTUDIES
24.1. Woningbehoeftenstudie
De woningbehoeftenstudie voor de gemeente
Scherpenheuvel-Zichem dient gekoppeld te worden aan
het gemeentelijk structuurplan. In het kader van de
opmaak van het gemeentelijk ruimtelijk structuurplan zullen uitspraken
noodzakelijk zijn over het wonen (inclusief de permanente bewoning in
recreatiezones) in de gemeente en het ruimtelijk facet ervan. De kwantitatieve
en kwalitatieve elementen van de woningbehoeftenstudie leveren basismateriaal
voor het opstellen van de bestaande ruimtelijke structuur en voor de prognoses
van het structuurplan, In het gemeentelijk structuurplan zal vooral het
voorkomen en de opbouw van de bebouwde omgeving worden bekeken vanuit de
ruimtelijke invalshoek. De aanzet tot visievorming over het woonbeleid moet
worden gekaderd in de gewenste ruimtelijke structuur of het richtinggevend
gedeelte van het structuurplan.
24.2.
Deelstudie zonevreemde woningen
In het kader
van het gemeentelijk ruimtelijk structuurplan dient de gemeente een visie te
ontwikkelen op het gebiedsgerichte beleid inzake zonevreemd wonen. Deze visie
wordt opgebouwd in elk van de drie delen van het gemeentelijk ruimtelijk
structuurplan (informatief deel, richtinggevend deel en bindend gedeelte).
24.2.1. Deel1 te
verwerken in het informatief deel
In het
informatieve deel dient een overzicht gegeven te worden van de zonevreemde
woningen om inzicht te krijgen in de omvang en de aard van de problematiek op
het grondgebied van de gemeente. Deze opdracht kan gekoppeld worden aan de
opmaak van het vergunningenregister
Het accent ligt
hier op een kwantitatieve, kwalitatieve en cartografische beschrijving van het
probleem:
24.2.2. Deel
2
te verwerken in het richtinggevend deel
In het
richtinggevend deel wordt een ruimtelijke visie uitgewerkt die
ontwikkelingsperspectieven biedt voor de deelgebieden en woningconcentraties
die in het informatieve deel zijn beschreven
24.2.3. Deel
3 te verwerken in het bindende gedeelte
In het bindend deel dienen volgende dingen aangegeven
te worden:
24.3.
Bedrijvenstudie
Bedoeling is op basis van
een behoefteraming de noodzaak aan bijkomende ruimte voor bedrijvigheid te
onderzoeken en aan te geven welke terreinen in aanmerking komen om hiervoor
ontwikkeld te
worden. De studie zal als dusdanig het ruimtelijk
kader aangeven voor het gemeentelijk economisch beleid. Concreet betekent dit
dat naast een grondige analyse van de bestaande economische structuur en de tewerkstelling,
prognoses worden uitgewerkt voor de kwantitatieve behoeften aan ruimte voor
economische activiteit.
Zonevreemde bedrijven
In deze studie zalook een uitgebreide analyse worden
gemaakt naar bedrijven die zonevreemd liggen in de gemeente. Op basis hiervan
kan worden bepaald welke bedrijven kunnen blijven en welke dienen
geherlokaliseerd te worden.
24.4. Toerisme en recreatie
Aangezien het belang van toerisme en recreatie voor de
gemeente is het noodzakelijk een visie uit te werken op de toeristisch-recreatieve
infrastructuur van de gemeente.
het opmaken van een DEELSTUDIE TOERISME EN
RECREATiE in het kader van het gemeentelijk structuurplan
Scherpenheuvel-Zichem. Deze deelstudie omvatten drie delen, zijnde:
A. Een ruimtelijke en
economische visie op de toeristische en recreatieve
ontwikkelingsmogelijkheden van Scherpenheuvel-Zichem
Eén van de voornaamste
conclusies uit de startnota van het gemeentelijk structuurplan is dat de
gemeente Scherpenheuvel-Zichem unieke potenties heeft om van het toerisme en
recreatie een speerpunt te maken in de verdere ruimtelijke en economische
ontwikkeling van de gemeente. Daarom is het noodzakelijk om een geïntegreerde
beleidsvisie (met actieprogramma) te ontwikkelen. Deze deelstudie zal zodoende
bijkomende elementen aanreiken voor het informatief, richtinggevend en bindend
deel van het gemeentelijk structuurplan.
A.1. Informatief deel
Voor het opstellen van een sectorale beleidsvisie is
het van belang om eerst te beschikken over een inventarisatie van het huidige
aanbod, de huidige vraag en het huidige beleid op de diverse niveau's.
Voor de inventarisatie zal in hoofdzaak gebruik
gemaakt worden van bestaand materiaal.
Daarnaast zal een bijeenkomst met bevoorrechte
getuigen in de vorm van een workshop worden georganiseerd. Na de
inventarisatiefase zal er een analyse worden uitgevoerd naar de macrotrends
binnen het toerisme en de recreatie, een identificatie van de concrete
concurrenten. Ter afsluiting van de analysefase wordt een SWOT -analyse gemaakt
voor de gemeente op het vlak van het toerisme & de recreatie.
A.2. Richtinggevend deel
In het
richttinggevend deel worden er algemene uitgangspunten en doelstellingen
geformuleerd t.a. v. het toerisme en de recreatie.
Vervolgens worden er ook operationele doelstellingen
ontrent de economische betekenis van toerisme en recreatie geformuleerd (zoals
omzet, bezoekers, tewerkstellingen, ed.). Deze operationele doelstellingen
zullen zowel kwalitatief als kwantitatief dienen te zijn.
Bij het uitwerken van een actiegerichte strategie
zullen er specifieke producttypes worden weerhouden waarbinnen de gemeente zich
verder toeristisch kan ontwikkelen. Om één en ander in toekomst waar te maken
zullen er heel concrete acties worden voorgesteld op planologisch,
infrastructureel, organisatorisch, ...vlak. Ook zal er aandacht worden gegeven
aan enkele flankerende aspecten, zoals subsidiemogelijkheden,
communicatie-aspecten, verdere opvolging, ed.
A.3. Bindend deel
In het
bindend deel dienen volgende dingen aangegeven te worden:
B. Een studie over de
problematiek van de zonevreemde
2de verblijven
In de startnota wordt melding gemaakt van aanzienlijke
problemen met zonevreemde 2de verblijven (+ camping) welke gelegen zijn in een
gebied met grote toeristische en recreatieve potenties, maar welke ook deels
gelegen zijn in de zgn. kwetsbare gebieden van de Demervallei. In deze
deelstudie zal er worden nagegaan hoe de rechtzekerheid kan worden verbeterd
van deze gebieden, rekening houdende met de ecologische en toeristische
potenties waarden van de gemeente in het algemeen en van de betrokken
deelgebieden in het bijzonder. Een terugkoppeling met de gebiedgerichte visie zoals deze ontwikkeld
wordt in het kader van de zonevreemde woningen is hierbij ook noodzakelijk.
Deze deelstudie zal zodoende bijkomende elementen aanreiken voor het
informatief, richtinggevend en bindend deel van het gemeentelijk structuurplan.
24.4.1. B.l.
Informatief deel
In het
informatieve deel dient een overzicht gegeven te worden van de zonevreemde
weekendverblijven om inzicht te krijgen in de omvang en de aard van de
problematiek op het
grondgebied van de gemeente. De detailering van de uit
te voeren inventarisatie is afhankelijk van de stand van zaken van de opmaak
van de gemeentelijke plannen -en vergunningenregisters. Bij de inventarisatie
ligt het accent op een kwantitatieve, kwalitatieve en cartografische beschrijving
van het probleem:
24.4.2. B.2.
Richtinggevend deel
In het richtinggevend deel wordt een ruimtelijke visie
uitgewerkt die ontwikkelingsperspectieven biedt voor alle deelruimten en 2de
verblijven-concentraties die in het informatieve deel zijn beschreven
·
.beschrijven van de
ontwikkelingsperspectieven voor zonevreemde 2de verblijven per deelruimte,
binnen een beleidsvisie die de verblijfsfunctie grondig afweegt tegenover
andere functies van de deelruimte. Hierbij wordt aangegeven wat in welk gebied
is toegestaan in een zonevreemde 2de verblijf. Een terugkoppeling naar de
gebiedsgerichte visie over de zonevreemde woningen wordt ingebouwd.
·
.in aanvulling bij deze
deelruimten worden verschillende soorten 2de verblijven aangeduid. Er zal
aangegeven worden welke deelruimten slechts beperkte ontwikkelingsperspectieven
hebben voor zonevreemde 2de verblijven, welke de ruimtelijke kwetsbare
deelruimten zijn, welke de concentraties zijn met het oog op herbestemming tot
verblijfsrecreatiegebied. Voor elk van de hierboven beschreven categorieën
worden er nog interne differentiaties aangebracht worden.
24.4.3. B.3.
Bindend deel
In het bindend deel dienen volgende dingen aangegeven
te worden:
·
.de intentie om
ruimtelijke uitvoeringsplannen op te maken voor woningconcentraties en de
principes die zullen worden gehanteerd
C. Het referentiekader
voor het sectoraal Bijzonder Plan van Aanleg 'Zonevreemde terreinen en gebouwen
voor sport-, recreatie- en jeugdactiviteiten' ;
In de gemeente zijn er tal
van zonevreemde terreinen en gebouwen voor sport-, recreatie- en
jeugdactiviteiten gesitueerd. In deze deelstudie zal er worden nagegaan in
welke mate en onder welke voorwaarden er meer rechtszekerheid en
ontwikkelingsmogelijkheden kan worden worden gegeven aan deze belangrijke
actoren in de gemeenschapsvorming. In functie van de conclusies van dit laatste
onderzoek, zullen de krijtlijnen verordenend vastgelegd dienen te worden in een
sectoraal BP A zonevreemde terreinen en gebouwen voor sport-, recreatie- en
jeugdactiviteiten. Afhankelijk van het minder hoogdringende karakter van deze
problematiek, kan dit ook aan bod komen in een, na goedkeuring van het
gemeentelijk structuurplan, op te maken Ruimtelijk Uitvoeringsplan.
C.l. Informatief deel
In samenwerking met de gemeentelijke administratie zullen alle bestaande terreinen en gebouwen voor sport-,recreatie- en jeugdactiviteiten worden geïnventariseerd. Na het weergeven van de planologische context (RSV, provinciaal stru<;:~uurplan, omzendbrief RO 98/5, ...) zal een eerste pré-selectie op basis van de reikwijdte (lokaal of boven-lokaal belang) en op basis van de ligging (ligging in een zone met een niet-geëigende bestemming) worden uitgevoerd. De inventarisatiefase wordt afgerond met een overlegvergadering.
·
.plan bestaande toestand
per weerhouden terrein of gebouw
·
.analyse ruimtelijke
context (aanwezige infrastructuur, oppervlakte, gebruikers, ...) per weerhouden
terrein of gebouw
·
.analyse juridische- en
eigendomscontext (vergunningen, PV's, vonnissen, ...) per weerhouden teITein of
gebouw
C.2. Richtinggevend deel: Opbouw
ruimtelijke visie
Visie recreatieve ontwikkeling
Toetsing gewenste ruimtelijke structuur
· .toetsing omvat: relatie van het betrokken gebied met de kern, verenigbaarheid met de gewenste ruimtelijke structuur van de kern, bundeling met of ondergraving van bestaande (recreatieve) voorzieningen én elementen van de natuurlijke, agrarische of landschappelijke structuur die randvoorwaarden opleggen
Conclusies
24.4.3.1. C.3.
Bindenddeel
In het bindend deel dienen volgende dingen aangegeven
te worden: