|
KAYIPLAR AKIMI Mavi Akım'ın Başarısızlığı, Çin Dahil Benzer Projelerin Durdurulmasına Neden Olabilir. Vedomosti, 01.07.2003Doğalgaz ticareti sorunlu bir iş. Gazprom, uzun yıllardır Ukrayna ve Beyaz Rusya ile, Türkmenistan Gazprom ve İtera Şirketiyle; İtera ise Gürcistan ile sorun yaşıyor. Fakat, Gazprom'un durumu her halde, şimdiye kadar Türk alıcı BOTAŞ ile yaşadığı sorunla olduğu kadar kötü olmamıştı. Gazprom, Türkiye'ye doğalgaz sevkiyatı için İtalyan ENI firması ile birlikte gerçekleştirdiği 3.3 milyar Dolara mal olan doğalgaz boru hattının inşaatını geçtiğimizi yılın aralık ayında tamamladı. Şimdi Türkiye'nin fazla doğalgaza ihtiyacı olmadığı ve Gazprom'un boşuna kredi aldığı anlaşıldı. Mavi Akım boru hattı modern bir sanat eseridir. Karadeniz'in altına döşenen boru hattı, dünyada su altında en derine yerleştirilen boru hattı. Diğer taraftan, halen "en lüzumsuz boru hattı" konumundadır.. 1998 yılında Rusya'da meydana gelen ekonomik krizi müteakiben 1999 yılında Türkiye'de yaşanan ekonomik kriz o zamanki Türk Hükümeti tarafından hazırlanan, doğalgaz tüketim artışına ilişkin fantastik planlara son verdi. Türklerin 1990 yılında yaptıkları tahminlere göre 2010 yılına doğru ülkede 19 milyar metreküp doğalgaz tüketilecekti. 1995 yılında Türkler, doğalgaz tüketim planlarını 31 milyar, 1998 yılında ise 54 milyar metreküpe kadar çıkarttılar. Bu hayali planlar için Rusya, İran, Cezayir ve Nijerya ile anlaşmalar imzaladılar. Bundan başka, Türkmenistan ve Azerbaycan’la da doğalgaz konusunda müzakereler yürütüyorladı. Ancak Türkiye için bu miktarlarda doğalgazın gereksiz olacağı, İran'la yapılan anlaşmada yaşanan sorunla dha 1999 yılında anlaşıldı. Maliyeti 20 milyar dolar olan 23 yıl süreli söz konusu anlaşma, 1996 yılında "al ya da öde" şartıyla imzalanmıştı. Kendi boru hattının modernizasyonuna para yatıran İranlılar Türkiye’nin ne doğalgazı satın aldığı ne de karşılığını ödediğini bir durumla karşı karşıya kaldılar. Yani Türkiye ile imzalanan anlaşmadaki "al ya da öde" şartı işlemiyordu. Gazprom ve ENI, İran deneyimini dikkate almadılar ve Türkiye'nin kendilerine böyle davranmayacağı ümidiyle Mavi Akım'ı inşaa etmeye başladılar. Türk basını, ülke yönetimini, yolsuzluk yapmakla ve Mavi Akım'la ilgili inşaat işlerinin akrabaları arasında dağıtılmış olduğu suçlamasında bulunmaktadır. Halen Gazprom, Türkiye'yi, uluslararası tahkim vasıtasıyla para ödemesi için zorlamaya çalışıyor. Ancak, mahkeme kararının çabuk ve etkili olma ihtimali zayıftır. Üzücü olan, Mavi Akım olayı, Rem Vyahirev (Gazprom'un eski Başkanı) ekibinin sadece pazarlama hatası olmakla kalmamaktadır. 3 milyar Dolardan fazla para yatırdıktan sonra, ancak tek bir alıcı için boru hattı döşeme işine para yatırmanın tehlikeli olduğunun farkına vardık. YUKOS petrol şirketi de buna benzer bir projeyle Çin'e petrol boru hattı döşemeyi planlamaktadır.
|
|
|
|