©Copyright De Standaard
23/06/2003 Van onze politieke redactie
Ref: http://www.standaard.be/nieuws/binnenland/index.asp?ArticleID=DST23062003_001
Universele genocidewet is niet meer
BRUSSEL -- België heeft zijn bocht genomen: de genocidewet is aangepast. Niet langer kan gelijk wie in ons land een klacht indienen, er moet een band zijn met België. ,,Niet vanwege de Amerikaanse druk maar om de misbruiken tegen te gaan,'' verdedigde Guy Verhofstadt de wijziging. ,,Het universele karakter van de wet is helemaal afgevoerd,'' zegt hoogleraar strafrecht Chris Van den Wyngaert.
De Belgische genocidewet verliest haar universele karakter. In de eerste versie kon iedereen bij het Belgische gerecht een klacht indienen voor feiten (oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid, genocide) die waar dan ook hadden plaatsgehad. In de bijgestuurde versie eist de wet dat verdachten of slachtoffers Belg zijn of hier verblijven.
Daarmee komt België op dezelfde lijn als de meeste Westerse landen. Het enige afwijkende is dat het mogelijk blijft dat een individu of een organisatie zich burgerrechterlijke partij stelt, waarna het gerecht zich over de klacht moet buigen.
,,De wet is niet aangepast omdat de Amerikanen druk hebben uitgeoefend. Zoiets wekt bij mij de tegenovergestelde reactie op. We sturen de genocidewet bij omdat er zoveel misbruik van gemaakt werd,'' aldus formateur en aftredend premier Guy Verhofstadt.
Voormalig Navo-secretaris Willy Claes (SP.A) had vorige week de vrees geuit dat het bondgenootschap, vanwege de Amerikaanse onvrede over de wet, zijn hoofdkwartier zou wegtrekken uit Evere. Hij is blij met de ,,bocht'' die de regering en ook zijn partij neemt. ,,Verstandig en pragmatisch'', noemt Claes het.
De wijzigingen volstaan om de VS tegemoet te komen, vindt Claes nog. ,,De regering moet nu een charmeoffensief inzetten naar Washington én naar de andere EU-landen.''
,,De genocide is de nek omgedraaid door iedereen die er politieke statements mee wilde doen'', reageert meester Michaël Verhaeghe, die de slachtoffers in de zaak Sabra en Chatila vertegenwoordigt. Hij is niet gelukkig met de aanpassingen. ,,Veel universeels is er niet meer aan. Dit is hooguit een lichte uitbreiding van het klassieke strafrecht.''
Ook hoogleraar strafrecht Chris Van den Wyngaert betreurt dat het universele karakter afgeschaft wordt. In een opiniestuk zegt ze dat de genocidewet ,,gold als een modelwet die België op de wereldkaart zette'' maar dat de laatste ontwikkelingen ervoor gezorgd hebben dat de universele bevoegdheid als negatief werd ervaren, ,,als een slechte Belgenmop''. ,,Zo werden verworvenheden in het internationaal strafrecht op een betreurenswaardige manier teruggeschoefd'', aldus Van den Wyngaert.