Bewonersplatform
Rooseveltsingel
PROCES
Contactpersonen
Nieuw
Agenda
Prikbord
INHOUD
Rooseveltweg nu
Rooseveltsingel in 2000+
Kosten en baten
Samen en intergraal
Wat al bereikt
Verder nog gebeuren
INHOUD EXTRA
Achtergrondinfo
Afbeeldingen
Links
TERUG NAAR ACHTERGRONDINFO
TERUG NAAR INDEX
Overzicht projecten
water in de bestaande stad
Rienk Kuiper
Water is een bijzonder actueel onderwerp waarmee veel gemeenten al vol enthousiasme mee bezig zijn. Enkele voorbeelden van buiten Wageningen, waar water in de bestaande stad een grote rol speelt:
Hoog-Nederland
Achterhoek regentonnenproject
Waterbedrijf Gelderland zette in samenwerking met waterschap Rijn en IJssel in 1999 in 14 gemeenten in de Achterhoek ruim 3.000 regentonnen af. In 2000 is het regentonnenproject voortgezet.
Apeldoorn Winkewijert
Het herstel van de beek De Winkewijert is een gezamenlijk initiatief van Waterschap Veluwe en de Gemeente Apeldoorn - met subsidie van de provincie Gelderland en de Dienst Landelijk Gebied - om een belangrijk stuk cultuur-historie te herstellen. Het is uniek dat gekozen is voor het opnieuw zichtbaar maken van een verdwenen beek in een woonwijk. Met het herstel van de beek worden twee doelstellingen gerealiseerd, namelijk het herstel van de ecologische structuur en het behoud van de cultuurhistorische waarden. Bijkomend voordeel is dat met de herstelde beek het wateroverlastprobleem in de wijk De Bouwhof tot het verleden behoort.
Apeldoorn Grift
De vroegere loop van de Grift door Apeldoorn wordt binnenkort hersteld. Deels zal dit wars door het winkelcentrum gaan!
De Grift speelde een belangrijke rol in de ontstaansgeschiedenis van Apeldoorn. Zo was de papierindustrie afhankelijk van het schone en heldere water dat in ruime mate door de Grift stroomde. Toen het economische belang van De Grift verdween, werd de beek letterlijk onder de grond gestopt en verdween zij uit het zicht. Het schone water werd via de vijvers in Zuid afgeleid naar het Apeldoorns Kanaal en is de bedding van de beek werd het hoofdriool van de stad gelegd.
In de komende jaren wil de gemeente samen met Waterschap Veluwe De Grift weer boven de grond halen en zichtbaar maken. Door het herstel van De Grift komt een belangrijk historisch en ecologisch element terug in de stad. Men wil hiermee onder andere de identiteit van Apeldoorn als beken� en sprengenstad versterken. Ook zal de ecologie van het beken- en sprengensysteem verbeteren en zal de afvoer van het overtollige water in delen van de stad verbeteren waardoor de wateroverlast vermindert. In verband met de aandacht voor groen tijdens de Open Monumentendag zijn daar waar De Grift nu ondergronds loopt symbolen op straten en paden geschilderd.
Apeldoorn Wormenseweg
Bij het opknappen van de Tweede Worrmenseweg in het voorjaar van 1999 zijn in plaats van ��n, twee typen buizen onder de weg aangebracht. Een rioolbuis en een infiltratiebuis. De kolken langs de weg komen uit in de infiltratiebuis. Deze loopt niet continu door, maar is in de lengterichting in strengen opgedeeld, waar telkens drie kolken op uitkomen. het water blijft staan en infiltreert in de bodem. Langs de weg zijn grindbermen aangelegd, ook met het oog op infiltratie. Ook onder een aantal huizen zijn regenwaterbassins aangelegd waar regenpijpen op uitkomen. Dit kan daarna in de bodem infiltreren.
Arnhem beekherstel
Waterschap Rijn en IJssel en de Gemeente Arnhem zijn bezig om de beeklopen aan de zuidhelling van de Veluwezoom te herstellen. Het gaat om de Jansbeek, de Beek op de Paasberg, de Klarenbeek/ Molenbeek. Deze beken maken onderdeel uit van de groene lobben in Arnhem. In Park Sonsbeek zijn bijvoorbeeld beken en vijvers hersteld, en in de De la Reijstraat wil men de overkluisde Jansbeek weer opengraven. In de wijk 't Craneveld wordt het regenwater nu eerst gedeeltelijk in de bodem geinfiltreerd voordat het in de Sint-Jansbeek uitstroomt. Om vervuiling te voorkomen zijn bodembeschermende maatregelen uitgevoerd.
Arnhem heeft niet alleen een plan voor beekherstel in Arnhem-Noord, maar heeft ook een waterplan opgesteld voor Arnhem-Zuid. Arnhem heeft in EU-verband samenwerking gezocht met een aantal steden, om informatie over water in de stad uit te wisselen.
Arnhem Rijnhaven
Arnhem heeft het plan opgevat om op de plaats van de oude Rijhaven een nieuwe jachthaven aan te leggen. Het moet een soort kanaal worden, dat eindigt tegen de punt van het Kerkplein. Het doel van het haventje is het zuidelijk deel van de binnenstad en de Rijnkade meer bij het centrum te betrekken. Volgens het plan zou de noordelijke busbaan moeten worden gesloopt. Het Roermondsplein moet een echt plein worden, met veel groen.
De ronddraaiende oprit voor auto's als op- en afrit van de Nelson Mandelaburg moet blijven bestaan, maar worden voorzien van bebouwing eronder en boven. Ook daarbij gaat het om woningen en winkels, maar ook om een dependance van Kr�ller-M�ller.
Assen Blauwe As
Begin jaren '50 is de draaikolk aan het einde van de Drenthse Hoofdvaart gedempt om plaats te maken voor parkeergelegenheid. In 1974 zijn de Vaart en omgeving uitgeroepen tot beschermd stadsgezicht. In juni van dit jaar is B&W van Assen akkoord gegaan met het weer opengraven van de kolk. Ook zal een studie beginnen naar het weer bevaarbaar maken van de Vaart in de stad.
Beek en Ubbergen
De gemeente is bezig met het herstel van de sprengenbeken. Deze werden ooit gegraven om watermolens aan te drijven. Ook wil de gemeente natte natuur ontwikkelen in het Beekse Broek.
Boxtel Breukelen-Zuid
In de woonwijk Breukelen-Zuid worden retentievijvers aangelegd, verhard oppervlak afgekoppeld en het aantal overstorten gereduceerd.
Breda Haven
Breda wil de in 1962 gedempte haven weer opengraven. Dat moet gepaard gaan met betere mogelijkheden voor de doorstroming en afvoer van het water van het riviertje de Mark. Een deel van de Mark tussen Seeligkazerne en Tolbrug was al in de jaren dertig gedempt. Om weer stromend water in de haven te krijgen zal er een ondergrondse verbinding met de Vredenburchsingel worden aangelegd.
De gemeenteraad is akkoord gegaan met een plan dat 29,5 miljoen euro mag kosten. Met ��n stem verschil besloot de gemeenteraad van Breda in 1950 de oude haven dicht te gooien. Dertig jaar later sprak toenmalig wethouder Welschen er schande van. En nog eens twee decennia later is de Bredase raad rijp voor herstel: in 2006 moeten asfalt en parkeergarage plaats maken voor water. Ook de rivier De Mark, die uitkwam op de haven, wordt gereanimeerd.
Wethouder Niederer heeft zijn lot verbonden aan het slagen van het project. Vooral de kosten baren menig raadslid zorgen. Er is 35,9 miljoen nodig, terwijl er slechts 23 miljoen gereserveerd is. De coalitiepartijen besloten akkoord te gaan met een bedrag daar netjes tussenin. Het Definitieve Plan Reconstructie van de Westflank, bijgenaamd �De Getemde Rivier�, is met financi�le onzekerheden omkleed. Er wordt gerekend op bijdragen van het Rijk, de provincie en Europa, maar er zijn geen toezeggingen. Verder vragen raadsleden zich af of de bouwkosten in de hand te houden zijn. Desondanks stemde Breda in met het plan.
Breda Zaartpark
De Zaart is een klein beek die uit het stedelijk gebied regenwater afvoert. Dit water is schoner dan dat van Aa of Weerijs waarin de Zaart uitmondt. Het park houdt het schone water langer vast. In het waterrijke park gaan waterconservering, recreatie en natuurontwikkeling hand in hand. Het park is inmiddels aangelegd en ontwikkelt zich naar wens.
Deventer Singelgracht
Bij het station in Deventer is voor de oorlog - voornamelijk om verkeerskundige redenen - een paar honderd meter van de Singelgracht tussen Churchillplein en Stationsplein gedempt. Dit stuk wordt nu weer opengegraven, waarbij tussen Stationsplein en Keizersstraat een nieuwe brug wordt aangelegd.
Doesburg Zuidelijk Molenveld
In het kader van een rioolrenovatieproject in de woonwijk Zuidelijk Molenveld heeft de gemeente Doesburg bij zo' n 100 woningen regenwater afgekoppeld. Via open goten stroomt het water van de regenpijp van de huizen naar straatkolken. Van hieraf stroomt het water naar ondergrondse infiltratiekratten waar het in de bodem infiltreert.
Begin 1999 kreeg de gemeente veel klachten van bewoners over natte kelders door te hoge grondwaterstanden. Dit bleek niet door de afkoppeling en infiltratie te komen, maar door een combinatie van hoge waterstanden in de IJssel, langdurige neerslag en een verminderde afvoer van grondwater door het vervangen van een oude lekkende riolering die als drainage dienst deed. Daarop zijn de infiltratieputten vervangen door twee meter diepe wadi's in de vorm van een oppervlakkig infiltratieveld.
Drachten Drachtstervaart
Drachten graaft de Drachtstervaart weer open. Door dit te combineren met een woningbouwproject worden de maatregelen betaalbaar.
Eerbeek Eerbeekse Beek
De Eerbeekse Beek is weer bovengronds gehaald en tegelijkertijd iets verlegd. Tot voor kort liep het zo' n 500 meter ondergronds onder het terrein van papierfabriek Mayr Melnhof door. Enige lichte verontreinigignen vanuit de fabriek hebben het waterschap Veluwe doen besluiten de beek bovengronds te halen. Ook is de loop verlegd, om het fabrieksterrein heen en langs tuinen aan de Coldenhovenseweg.
Eindhoven Dommel centrum
Door het centrum van Eindhoven stroomt de Dommel. De oevers zijn in de loop der tijd deels bekaad, terwijl ook delen van het water overkluisd zijn geraakt. De gemeente wil hier verandering in brengen. Men is al begonnen om weer groene oevers in de stad terug te brengen. Bij het pas vernieuwde Van Abbemuseum is Dommel weer in ere hersteld. Die metamorfose wil Eindhoven doortrekken. De kade achter het stadhuis gaat op de schop, evenals het stenige plein voor het kantongerecht. Het grijs van de stenen moet plaatsmaken voor het groen van bomen, struiken en andere overbegroeiing. Met dit groengebied wordt de Dommel weer de stad ingetrokken. Er komt een groene wandelroute langs het riviertje. De horeca heeft het water inmiddels ontdekt en wil terrassen aan het water gaan aanleggen.
Eindhoven Prinsejagt
In deze wijk is de grondwateroverlast aangepakt, waarbij tevens een deel van het regenwater van de woningen is afgekoppeld. In de tuinen zijn zandpilaren en drainagebuizen aangelegd. Via de zandpilaar kan het water een slecht doorlatende leemlaag passeren. De achterzijde van de woningen is niet afgekoppeld om problemen met de doorspoeling van het vuilwaterriool te voorkomen.
Eindhoven Gender
Het riviertje de Gender gaat weer door Eindhoven stromen. Ooit gedempt als hinderlijk voor stadsuitbreiding, krijgt het riviertje nu zijn loop - deels - weer terug. De gemeente ziet hierin een goedkopere manier om de overlast na een stortbui op te vangen dan wanneer ze meer rioolbuizen zou aanleggen. Het plan van de gemeente past in het streven om het regen- en afvalwater te scheiden. Daarmee moet een eind ekomen aan onderwater staande tunnels, kelders en ondergrondse parkeergarages na weer een zomerse plensbui.
Enschede Roombeek
Op 14 mei 2000 ontplofte een vuurwerkopslagplaats in een dichtbevolkte woonwijk. Nu twee jaar na dato is een voorzichtiog begin gemaakt met de wederopbouw van de wijk. Het stedenbouwkundig masterplan is klaar. Water vormt daarin een belangrijk onderdeel. Hoe wrang het misschien ook mag klinken, maar door de vuurwerkramp is het herstel van de oude beek ' De Roombeek' weer mogelijk geworden.
De beek moet weer zichtbaar worden door ontkluizing. De beek kan grondwateroverlast (ie ontstaat doordat de grondwaterwinning door de textielindustrie is afgenomen) tegengaan, en overtollig grondwater en afgekoppeld regenwater gedoseerd afvoeren. De verschijningsvorm van de beek zal worden aangepast aan de groene of juis stedelijke zones waardoorheen de beek stroomt. Het Gemeentelijk Waterplan noemt beekherstel als de belangrijkste opgave voor de komende 30 jaar. De Roombeek vormt hierin een belangrijke testcase.
Groesbeek Vliegwiel
Het project van het centrum te Groesbeek: �als Vliegwiel: twee vliegen in ��n klap�, betreft de vernieuwing van het bestaande centrum tot een bruisend dorpshart. De dorpskern wordt ingezet als stimulator voor de herstructurering van de oude wijken. Het centrum wordt autoluw gemaakt en voorzien van parkeergarages, waarbij handig gebruik wordt gemaakt van de hoogteverschillen in het maaiveld. Door te investeren in de groen/blauwe structuren van het dorp groeit de attractiviteit van het centrum. Belangrijkste onderdeel hierbij is het eerherstel van de bestaande beek. Deze wordt ontwikkeld tot een ecologische zone die door het dorpshart heen gaat. Tevens pakt het project de grootste knelpunten aan namelijk: de tekorten in de woningvoorraad en de versnippering van het voorzieningenniveau. Hierbij gaat het om de realisatie van 240 appartementen en 220 openbare ondergrondse parkeerplaatsen. Dit alles in een context van meervoudig ruimtegebruik. Het centrumplan dient als �Vliegwiel� voor de herstructurering van de oude wijken. Burgerparticipatie en particulier opdrachtgeverschap worden toegepast bij de herinrichting van de woonomgeving.
Helmond Aa
De gemeente Helmond heeft in samnewerking met waterschap, provincie en waterleidingsmaatschappij een Waterplan geschreven. Dit plan stelt onder andere voor om het water weer in de stad terug te brengen door het riviertje de Aa te herstellen.
In nieuwe wijken en in wijken waar de riolering wordt vervangen overweegt men een regenwaterriool aan te leggen en het water daarvan af te voeren naar infiltratieveld, singel of vijver.
Hengelo 't Weusthag
Water krijgt in Stadspark 't Weusthag een belangrijke rol.
De beken voeren er nu weinig water doordat een deel van het water, voordat dit het park bereikt, wordt afgevoerd naar het Twentekanaal. Door de wateraanvoer te herstellen zal in de beken meer en schoner water gaan stromen. De plassen krijgen meer variatie in omvang en de oevers krijgen verschillend soorten begroeiing. Door de kleigaten aan de Kalmarstraat met elkaar te verbinden ontstaat een natuurlijke zwemvijver. De Castorvijvers worden ingericht als themavijvers, bij voorbeeld als visvijver of een waterplantenvijver. Het water in het gebied krijgt zo een belangrijk functie voor zowel natuur als recreatie.
's-Hertogenbosch De Vliert
De Vliert is een woonwijk met circa 5.000 inwoners uit de jaren '30. Gemeente en waterschap namen het initiatief omdat het rioolstelsel onder de wijk moest worden vervangen. Zij vonden dat niet alleen de straat open moest, maar dat er voor bewoners ook zichtbare verbeteringen moesten zijn, en dat het functioneren van het watersysteem moest worden verbeterd.
Ze hadden geen plan. Bewoners werd gevraagd zelf een ontwerp te maken. Er zijn ontwerpen gemaakt die waterhuishoudkundig gezien niet volledig optimaal zijn, maar goed aansluiten bij wensen van bewoners over parkeren, het tegengaan van sluipverkeer, de kwaliteit van groenvoorzieningen, de mogelijkheden voor kinderen om te spelen en zelfs het ouderenbeleid. Er werd echt integraal gedacht. Tevens ontstonden er idee�n voor een waterkunstwerk. De bewoners zijn allemaal via een huisbezoek geinformeerd over de mogelijkheden. Geinteresseerde bewoners konden zitting nemen ni een klankbordgroep. Deze heeft samen met de gemeente een plan gemaakt voor benutting van de openbare ruimte. Uiteindelijk deed 80-90% van de bewoners mee. Bij hen is in de achtertuin een regenton en een infiltratiekrat geplaatst. Aan de voorkant vindt infiltratie direct in de bodem plaats, of wanneer geen voortuin aanwezig is loopt het water via de stoep naar de straat. Vandaar wordt het via kolken afgevoerd naar een infiltratieriool
Hilversum Boomberg
Deze wijk bestaat uit villabebouwing en kende vanouds een gescheiden stelsel. De verontreiniging in een nabijgelegen polder bleek vooral uit deze wijk afkomstig, en bleek veroorzaakt te worden door allerlei verkeerd aaangelegde koppelingen. De wijk wordt nu gecontroleerd en gesaneerd (fouten in riolering). Tevens wordt regenwater in de bodem geinfiltreerd.
Bewoners blijken best te willen meewerken zolang de overlast in hun tuin beperkt is. In overleg met de bewoners wordt naar de beste oplossing gezocht. Een deel van de woningen heeft nog een zakput, die waar mogelijk in ere wordt hersteld. Bij de overige woningen vindt infiltratie plaats via een verticaal geplaatste infiltratiebuis. Het water op de openbare weg wordt naar een tot wadi omgebouwde groenstrook geleid.
Hoenderloo afkoppeling
Het riool in Hoenderloo heeft te weinig capaciteit bij hevige regenval. Daarom is de bouw van een bergbezinkbassin nodig. Een voorlichtingsproject werd opgezet om bewoners ertoe aan te zetten het regenwater van de daken van het riool af te koppelen. In plaats daarvan zou bij huis een regenton, een infiltratievoorziening of een regenwatergebruiksinstallatie kunnen worden geplaatst of aangelegd. Er meldden zich echter maar weinig bewoners. De gemeente koppelt nu het regenwater af bij bewoners die wel hun medewerking hebben toegezegd. Het bergbezinkbassin wordt kleiner uitgevoerd.
Hoogezand-Sappemeer afkoppeling
In 1999 is een project afgerond om in de Tollenstraat/ Rhijnvis Feithstraat het regenwater dat op wegen en daken valt af te koppelen en gedeeltelijk op oppervlaktewater te lozen en in de bodem te laten infiltreren.
Renkum afkoppeling
Renkum is druk bezig om regenwater van het riool af te koppelen. Dat zorgt ervoor dat het grondwater weer wordt aangevuld, en dat de riolen bij zware regenval niet meer hoeven te overstromen.
Het waterschap is druk bezig met het herstel van de Renkumse Beek en de Heelsumse Beek.
Nijmegen Waterplan Blauwe Transformatie
Nijmegen heeft een waterplan opgesteld. Een interessante conclusie die werd getrokken uit het proces van de totstandkoming van dit plan, was dat bewoners vaak integraler denken dan medewerkers van de gemeente.
Nijmegen Marienburg
Het regenwater dat in Marienburg op daken en wegen valt wordt naar waterdoorlatende betonnen buizen gevoerd. De buizen liggen in een zandbed dat aan de onderzijde met folie is afgedekt. Het zand filtert het water. Drainageleidingen voeren het regenwater na de zandfiltratie af naar een tank onder het Koningsplein. Vanuit die tank wordt het regenwater naar dertig fonteintjes gepompt. Het opgevangen water dat niet voor de fonteintjes wordt gebruikt, verdwijnt in de grond.
Onderzoek in Nijmegen heeft bevestigd dat het versnatdig omgaan met water in de bestaande stad geld uitspaart, dat anders was gaan zitten in de aanleg van dure bergbezinkbassins.
Udenhout De Mortel
Het verbeterd gescheiden stelsel ni de wijk is omgebouwd naar een gescheiden stelsel. Reden hiervoor as dat een nabijgelegen park vroeg om grotere hoeveelheden water. Hiertoe zijn in de woonwijk enkele gebouwen afgekoppeld (school, sporthal). Voor de bewoners veranderde er weinig.
Tilburg Textielbuurt
Bij de herinrichting van de Textielbuurt in tilburg in 1999 zijn alle woningen aangesloten op infiltratievoorzieningen als -rioleringen en -kratten. In zeven woningen is daarnaast een hergebruiksinstallatie geplaatst. In een van de straten is een betonnen doorlatende buis gesitueerd. De bewoners zijn bij de totale heinrichting van de wijk betrokken geweest en zijn tevreden met het resultaat.
Venlo Waterpark
Het project Waterpark richt zich op de herinrichting van een bestaande groenstructuur. Kwelwater wordt gehanteerd als verbindend element tussen twee parken en voor het verlengen van een beek.
Wageningen Rooseveltsingel
Dit project dus.
De Rooseveltweg is nu nog een te brede en verkeersonveilige weg, waarlangs saaie flats staan. Vooral tegen het centrum aan is er weinig groen. Het bewonersplatform is in de zomer van 1997 opgericht om aan te geven dat er onder de bevolking een breed draagvlak bestaat voor ombouw van de Rooseveltweg in een Rooseveltsingel.
Het bewonersplatform wil bereiken dat dit snel, samen met andere partijen en integraal gebeurt. Dankzij het platform is er meer vaart gekomen in plannen die al leefden bij de gemeente. Samen met bewoners en andere organisaties heeft de gemeente een plan laten uitwerken.
Inmiddels zijn de werkzaamheden gestart met de aanleg van een tweetal rotondes. Daarbij is al vooruitgelopen op de singel door de aanleg van een duikers. Het is de bedoeling dat de aanleg van de singel zelf start in 2005