|
โครงการพรุบาเจาะ-ไม้แก่น
อันเนื่องมาจากพระราชดำริ
จังหวัดนราธิวาส-จังหวัดปัตตานี
**************
1.
ความเป็นมา
ในการเสด็จพระราชดำเนินแปรพระราชฐานไปประทับแรม ณ
พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ เมื่อ
พ.ศ. 2517
เพื่อทรงเยี่ยมราษฎรในจังหวัดนราธิวาส และจังหวัดใกล้เคียง
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงทราบว่า พื้นที่บริเวณพรุบาเจาะเป็นหนองน้ำ
(พรุ) ไร้ประโยชน์
และราษฎรที่อาศัยอยู่ในบริเวณพรุในเขตอำเภอบาเจาะ อำเภอยี่งอ
และอำเภอเมืองนราธิวาส จังหวัดนราธิวาส และกิ่งอำเภอไม้แก่น
จังหวัดปัตตานี ประสบปัญหาน้ำท่วมเนื่องจากน้ำป่าจากภูเขาไหลลงสู่พรุ
และท่วมล้นเอ่อไร่นาบริเวณขอบพรุได้รับความเสียหายปีละประมาณ
60,000 ไร่ เป็นประจจำทุกปี
จึงได้พระราชทานพระราชดำริกับอธิบดีกรมชลประทาน ให้พิจารณาแนวทาง
แก้ไขปัญหาน้ำท่วมพื้นที่บริเวณดังกล่าว
หลังจากนั้นได้พระราชทานพระราชดำริเกี่ยวกับงานด้านการชลประทานของโครงการพรุบาเจาะ-ไม้แก่น
อีกหลายครั้ง เพื่อช่วยเหลือราษฎรในพื้นที่บริเวณดังกล่าว
2.
วัตถุประสงค์ของโครงการ
เพื่อการระบายน้ำออกจากพรุลงสู่ทะเลให้เร็วขึ้น
อันเป็นการบรรเทาปัญหาอุทกภัยพื้นที่ตามบริเวณขอบพรุในช่วงฤดูฝน
และเก็บกักน้ำไว้เพื่อการเพาะปลูกในฤดูแล้ง
สำหรับพื้นที่ใหม่ซึ่งบุกเบิกแล้วนำมาใช้เพาะปลูกได้
และให้มีการปรับปรุงพื้นที่เหล่านั้นแล้วจัดสรรให้ราษฎรเข้าทำกินและทำประโยชน์โดยจัดตั้งเป็นรูปสหกรณ์ต่อไป
3.
สภาพพื้นที่ทั่วไปของพรุบาเจาะ
พรุบาเจาะมีเนื้อที่รวมประมาณ 90,000
ไร่
สภาพโดยทั่วไปของพรุบาเจาะเป็นที่ราบลุ่มมีน้ำท่วมขัง
มีป่าพรุอยู่จำนวนมาก มีสภาพภูมิประเทศแตกต่างกันหลายลักษณะ เช่น
เป็นหาดทราย และสันทรายที่ราบลุ่มต่ำมากมีน้ำท่วมขัง
ซึ่งมีพืชพรรณขึ้นปกคลุมเบียดเสียดกันหนาแน่น (ส่วนใหญ่
ได้แก่ ต้นเสม็ด) ที่ต่ำราบเรียบ (ส่วนใหญ่ใช้เพื่อการทำนา)
ที่ดอน และภูเขาลักษณะดินเป็นดินพรุมีน้ำท่วมขัง
พรุบาเจาะ ประกอบรวมด้วยพรุย่อย จำนวน
3 แห่ง
ซึ่งมีลักษณะขอบเขตและสภาพพื้นที่แบ่งได้ คือ
1. พรุแห่งที่ 1
อยู่ด้านตะวันตกของพรุบาเจาะ ในเขตท้องที่อำเภอบาเจาะ จังหวัดนราธิวาส
และบางส่วนของอำเภอไม้แก่น จังหวัดปัตตานี ลักษณะความลาดเทของพื้นที่
มีความลาดเทจากทิศตะวันตก ไปทิศตะวันออก
และลาดเทไปยังทิศเหนือด้านอำเภอไม้แก่น จังหวัดปัตตานี
2. พรุแห่งที่ 2
อยู่ด้านตะวันออกของพรุบาเจาะในเขตท้องที่อำเภอเมือง และอำเภอบาเจาะ
จังหวัดนราธิวาส ลักษณะความลาดเทของพื้นที่พรุ แบ่งได้ 2
ส่วน
2.1 ส่วนที่ 1 ลักษณะพื้นที่ลาดเทจากทางทิศใต้จากอำเภอเมือง
ไปยังทิศเหนือด้านอำเภอบาเจาะ
2.1 ส่วนที่ 2 ลักษณะพื้นที่ลาดเทจากทิศตะวันออกของเขางูเหลือม
ไปยังบ้านทุ่งกง อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส
3.
พรุแห่งที่ 3
อยู่ด้านใต้ของพรุบาเจาะ ในเขตท้องที่อำเภอยี่งอ จังหวัดนราธิวาส
ลักษณะพื้นที่ลาดเทจากตำบลลูโบ๊ะบือซา อำเภอยี่งอ
ย้อนมายังทิศใต้ของขอบพรุบริเวณบ้านทุ่งคา
4.
การดำเนินงานสนองพระราชดำริ
กรมชลประทานได้ดำเนินงานเพื่อสนองพระราชดำริ
โดยเริ่มก่อสร้าง ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2517
เป็นต้นมา จนถึงปัจจุบันได้ดำเนินการไปแล้ว ดังนี้
4.1 คลองระบายน้ำ
1) คลองระบายน้ำบาเจาะ
ขุดลอกแล้วเสร็จ พ.ศ.
2517 เพื่อช่วยระบายน้ำจากคลองบาเระในช่วงฤดูน้ำหลากให้ไหลลงสู่ทะเลได้สะดวก
ความยาวคลองประมาณ 5.80 กิโลเมตร
2) คลองระบายน้ำบาเระ
(คลองระบายน้ำสายที่
1) ขุดลอกและปรับปรุงคลองบาเระแล้วเสร็จ
พ.ศ.
2521
ซึ่งเป็นคลองธรรมชาติจากปลายพรุบาเจาะไปบรรจบกับคลองไม้แก่น
ให้สามารถระบายน้ำจากบริเวณพรุและพื้นที่ลุ่ม
ซึ่งถูกน้ำท่วมขังทำความเสียหายต่อการเพาะปลูกให้ไหลออกสู่ทะเลได้โดยเร็ว
ความยาวของคลองระบายน้ำบาเระประมาณ 13.5
กิโลเมตร
3) คลองระบายน้ำสายที่ 2
ขุดลอกแล้วเสร็จ พ.ศ.
2524 ต่อจากต้นคลองระบายน้ำบาเระแยกออกไปทางขอบพรุด้านทิศตะวันออกเพื่อช่วยบรรเทาน้ำหลากลงสู่คลองระบายน้ำ
4) คลองระบายน้ำสายที่ 3
ขุดลอกแล้วเสร็จ พ.ศ.
2538 ขุดเชื่อมต่อจากคลองระบายน้ำสายที่ 2
ขนาดก้นคลองกว้าง 20.00 เมตร
ลึกเฉลี่ย 2.00 เมตร ยาว 6,780
เมตร พร้อมอาคารประกอบ 2
แห่ง เพื่อระบายน้ำเปรี้ยวจากพรุลงคลองระบายน้ำพรุบาเจาะออกทะเลโดยตรง
4.2 อาคารบังคับน้ำ
1) ประตูระบายน้ำไม้แก่น
ก่อสร้างเสร็จ พ.ศ. 2525
ลักษณะเป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก
ขนาดช่องระบายน้ำกว้าง 6 เมตร จำนวน
2 ช่อง และติดตั้งบานประตูแบบโค้ง
สร้างอยู่ที่ปลายคลองระบายน้ำบาเระซึ่งเป็นคลองระบายน้ำสายหลักของโครงการเพื่อควบคุมปริมาณน้ำที่จะระบายออกสู่คลองไม้แก่นและทะเลและเพื่อป้องกันน้ำเค็มไม่ให้ไหลเข้าไปในเขตโครงการ
2) ประตูระบายน้ำบาเจาะ
ก่อสร้างเสร็จ พ.ศ.
2518 ลักษณะเป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก
ขนาดช่องระบายน้ำกว้าง
6 เมตร จำนวน 2 ช่อง
และติดตั้งบานประตูแบบโค้ง สร้างที่ปลายคลองระบายน้ำบาเจาะใกล้กับทะเล
เพื่อควบคุมปริมาณน้ำที่จะระบายออกสู่ทะเลและป้องกันน้ำเค็มไม่ให้ไหลเข้าไปในโครงการ
3) ท่อระบายน้ำบาเระ
ก่อสร้างเสร็จ พ.ศ.
2525 ลักษณะเป็นอาคารแบบท่อขนาดกว้าง 2.00
สูง 2.40 เมตร
และติดตั้งบานระบายประตูแบบเลื่อนตรง
สร้างที่ปลายคลองธรรมชาติบริเวณที่เชื่อมต่อกับปลายคลองระบายน้ำบาเระ
เพื่อควบคุมปริมาณน้ำที่ระบายอออสู่คลองไม้แก่นและป้องกันน้ำเค็มไม่ให้ไหลเข้าไปในเขตโครงการ
4) อาคารบังคับน้ำกลางคลองระบายน้ำบาเระ
และอาคารบังคับน้ำที่ต้นคลองระบายน้ำบาเจาะ (ใกล้กับจุดเชื่อมกับคลองบาเระ)
ก่อสร้างเสร็จ พ.ศ. 2531
แต่ละแห่งลักษณะเป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก
ขนาดช่องระบายน้ำกว้าง 6.0 เมตร จำนวน
2 ช่วง พร้อมติดตั้งบาประตูเหล็กรูปโค้ง
5.
ประโยชน์ที่ได้รับ
5.1.สามารถเร่งระบายน้ำที่ท่วมขังพื้นที่ประมาณ
57,900 ไร่
ได้อย่างรวดเร็วขึ้น อันเป็นการบรรเทาปัญหาอุทกภัยที่เกิดขึ้นภายในบริเวณโครงการได้
5.2.สามารถช่วยเหลือพื้นที่เพาะปลูกของสมาชิกนิคมสหกรณ์บาเจาะ
ให้สามารถทำการเกษตรได้
5.3.สามารถบรรเทาปัญหาไฟไหม้พรุ
ปัญหาดินเปรี้ยว
และน้ำเปรี้ยว
5.4.บรรเทาปัญหาน้ำเปรี้ยวไม่ให้ไหลไปทำความเสียหายกับกลุ่มเลี้ยงปลากระพงในกระชังบริเวณบ้านละเวง
และบ้านปาตาตีมอ
**************
|
