Prajavani 29 May 1986
Subhashita
Utsahavae prdhanavaagiruva veerana hrudhayadalli dukhavu pravaeshisalaaradu
kaigaarikegoo kaikoduva kaiga
R. Ashok Kumar
Russiada Chernobyl durantaradanantaravaadaroo naavu Kaigadalli sthapithavaagaliruva anusthavarada bagge gambhiravaagi chintisabaekaagide. Namma anushakti tagyaraeno khachita ashwasane needuthiddare- ‘Yaenoo bhayabapdabaekaagilla Russiada reactorgae holisidare nammadu tumbaa bhadravaadudu: yaeraderadu kavachagaliruttavae’ yenuuttiddare. Chernobylnalli
nelavae hottikondu bhugarbada moolaka anushaeshavella nadige soeriddagi varadi bandide. Eevaregina anahutagala itihaasa noedidare jodi godeyoo paramanuvina viddvamsaka shaktiyannu yedurisalaaradu yembudu spashtavaaguttade. 1957 ralli britanna windscale yemballi mahadurantagalu sambhavisidavu.
“Naaveega paatta kalitiddeve. Ennumaele kattunittina rakshanaakrama kaigolluttaevae” yendu anu tagyaru aaga haeliddaru. Anubhava haechhidashtoo durantara teevrate haechuuttadeyo yembante amerikada ‘three mile island’ nalli haagoo eega chernobylnalli avaghadagalaagivae. Sphotagonda chernobyl sthavaravannu kaevala mooru varshagala hindashtae kattalaagittu.
Namma anutagyarige avaghadada naera abubhava illa. Namma deshada datta janasaandratae, virala sanchara saukarya dusthitiya aaspatregalu. Lakshaantara mandige jeevanaadharavaagiruva nadi-samudragalu- evallavannoo gananege tandukondarae anudurantada aghata yaeshtaadeetembudannu oohisabahudu.
Nirmaanakkagi
Anaahutakkiinta modalu, anusthavaragalu swasthavaagiddaroo aarthikavaagi daeshakke yentha hore hoerisuttavae yembudannu naavilli pariganisabaekaagide. Mooru udaaharanegalinda yidannu vivarisabahudu :
Ondu: anusthavara nirmisuvaaga apaara(vidyut) shaktiya vyayavaaguttadae.Adannu baeredeyinda yaravalu tandu, utpaadane prambhisida maelae aashte mottada vidyuttannu hintirugisabaekaaguttadae. Ondu sarala lekkacharada prakara anusthavara kattalu yentu varsha tagulidarae, adakkae balasida shakiya ‘saala’vannu
hintirugisalendae yeradukaalu varsha satata vidyut utpaadanae maadabaekaagidae. Nirmaanakke 12 varsha tagulidarae, mundina moorumukkalu varshagala vidyut utpaadanae ee saala teerisalikkae vyayavaaguttade. Aamaelinadu maatra nivvala utpaadanae- jana balakegae.
Yeradu : Bruhatpramaanadalli, anushaktiya ghatakagalannu vistarisuva yochaneyannu bharata haakikondidae. Yinnu 15 varshagalalli vottoo hattusaavira megawatt vidyut shakti utpaadisaballa vottu 22 anusthavaragala sthapanae aagalideyantae(krisha. 2050ra sumaarigae 350 saavira megawatt utpaadanaeya guri yedae). Eshtondu bhaari pramaanadalli anusthaavara kattubaekaadarae bhaari pramaanada vidyut shakti kharchaaguttadae. Yedakkae baere moolagalinda (jala vidyut,shakoetpanna vidyut) yeravalu padeda shaktiya ‘saala’ teerisuvudakkae 31 varusha baeku.* Arthaat, krisha. 2016 ralli anushakti elaakhe daeshakkae, tanna kodugae needalu shaktavaadeetu!
Mooru : Heegae anushakti sthavaragalu 2016 rashtu hottigae tamma kalamaelae nilluvashtu prodhavaadaaga avakkae 19 varshagalaagi muditanakkae kaalittiruttavae!
(Vondu anusthavarada ayassu videshigalalli 25 renda 30 varshagalaadarae nammalli 20 varshagalu maatra . Tarapurada sthavara katti 15 varshagalallae mudiyaagidae). Andarae ulida kaevala vondu varshadalli anushakti elakhae taanu padeda saalavannella teeresabaeku. Shakyavae?
Soaruva shakti
anuvidyut dubariallavendoo, balakaedaararigae yunitgae kaevala 65 paise
beeluttadendu anushakti elaakhae haeluttidae.1999ra vaelegae idu yeshtaramattigae maelaereriruttadae? Noedoena : Aa vaelegae yellaa 22 anusthavaragaloo shakti utpaadaneyalli todagiddaroo, hindina saalada baaki teerisalu ardhadashtu shakti vyayavaaguttadae. Hattu saavira megawattnalli eidusaavira megawatt maatra nivvalada blakaegae sigabaeku. Adaralloo 20% rashtu saagaatadalli soerihooguttadae. Ulidudu kaevala 4000 saavira megawatt maatra. Andare aaga ee vidyuttina belae yeraduvaraeyashtu haechhaguttadae. Adoo 1985ra beleyalli. Yinnu, 2016ra vaelegae yella saalada baakiyoo teeridaaga, anuvidyut belae prati yunitgae 16 roopayigalaaguttavae!
Naavellaroo
gambhiravaagi yochsabaekaada prashnae yidu. Illi kaevala arthika apavyayada
baabranashtae vishlaeshisalaagidae. Yuraenium agiyudarinda hididu, adara
shudhheekarana, saagaata, niyantrika anuspota,anubhasma vilaevaari, ityaadi
sarapali kriyeyinda parisarakkae (jalachara,gidamara,pranipakshi haagoo neeru
gaaligae) untaaguva dhakyeyannu laekkakae pariganisilla. Durantavaenaadaroo
aadarae sankata parihaahakkae haagoo nashta bhartigae tagaluva vaechha
pariganisilla. Adu saadhyavoo illavenni.
Anushaktiyinda
janakkagalee, kaigaarikaegaligaagalee prayojanaeuntaaditembudu kaevala
brhmeyashtae. Ee shatamaanada antyada vaelegaadaroo naavu suryana moere
hoagadae gatyantaravilla.
*ee laekkachara haegembudannu laekakaru ganita sootragala sahaayadinda needida sudheergha vivaraneyannu illi saerisilla-sam.
December 2004 ralli maele barediruva chitra haegekanisuttadae yembudannu
englishnalli kaelagina URL nalli tiliyabahudu:
http://o3.indiatimes.com/DynamicEnergyAnalysisIndianNProgramme