 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
De Jazz Age |
|
|
|
 |
|
|
|
Met het begrip Jazz age worden meestal de jaren '20 bedoeld. In dit decennium verhuisde de Jazz van New Orleans naar Chicago waar de blanke musici een grote invloed kregen op de jazz. Ook werden de jazzbands populair en werden de eerste grondslagen voor de Swing gelegd. Het was ook in dit tijdperk dat de jeugd zich begon af te zetten tegen de oudere generatie door zich een extravagante leefstijl aan te meten. Jonge vrouwen begonnen make-up te dragen en knipten hun haar kort. Ze gingen uit dansen in de Jazz clubs op de muziek van zowel zwarte als witte jazzbands. Een minister verklaarde dat in 1921-1922 Jazz de neergang van 1000 meisjes alleen al in Chicago veroorzaakt had. Het was ook de tijd van het opnieuw inrichten van rollenpatronen en van het experimenteren met de Victoriaanse waarden en de seksualiteit. Petting Parties zijn hier een goed voorbeeld van. Om het kort samen te vatten: de Jongeren grepen de jazz aan als een boegbeeld van hun rebellie waarbij ze de normen van de oudere generatie aan de kaak stelden, een ontwikkeling die zo'n 50 jaar zou duren. |
|
|
|
 |
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
Het gaat echter te ver om te veronderstellen dat de jazz age alleen rebellie voorstond, het ging ook nog om de politieke debatten uit die tijd over raciale denkbeelden, techniek, rollenpatronen en over het Amerika wat naar haar identiteit zocht. Er waren een aantal blanke voorstanders van de Afro Amerikaanse muziek die de rest van de VS nogal te denken zette over de toendertijd heersende raciale denkbeelden. (Als voorbeeld: de Ku Klux Klan had in de jaren 20 vijf miljoen leden!) |
|
|
|
De oudere generatie was niet blij met deze "rebellie". In de totale chaos speelden ook nog andere vraagstukken een rol. ��n daarvan is de maatschappelijk positie en sociale status van de Afro-Amerikanen. Deze status werd nog lager dan al het geval was omdat de Afro Amerikanen erop werden aangekeken de jeugd in het verderf te storten met hun muziek. De Afro Amerikaanse muzikanten moesten vaak noodgedwongen in de louche 'clubs' spelen waar de regels van "prohibition"(het alcoholverbod) regelmatig werden overtreden. Omdat de musici vaak niet in staat waren rond te komen van het hongerloon wat ze verdienden als muzikant waren ze vaak daarnaast ook nog pooier of beroeps gokker, waardoor ze in het criminele circuit terecht kwamen. |
|
|
|
Voor de Joodse bevolking was de muziek echter een ideale manier om te integreren en geaccepteerd te worden in de Amerikaanse cultuur. Ze waren als musici al rijkelijk vertegenwoordigd in de Ragtime stijl maar waren nu ook, als gevolg van het grote succes van The Original Dixieland Jazz Band, actief binnen de Dixieland.
De Jazz "scene" streefde nu naar een image waarmee zij gerespecteerd zou worden. Succesvolle bands vermeden het optreden in clubs waar de wetten van het alcoholverbod overtreden werden. Optredens, contracten en copyright werden zorgvuldig verzorgd en geregeld door hun managers, de bladmuziek bedrijven en de vereniging voor muzikanten.
De Pers voerde echter het slechte imago van de Jazz op door de muziek constant in associatie te brengen met provocerende dans, gedurfde seksualiteit en "verkeerde" nachtclubs en danszalen. |
|
|
|
In 1920 werden er een miljoen exemplaren verkocht van The Paul Whiteman's Orchestra opnamen van "Whispering" en "Japanese Sandman". De Pers kroonde Paul Whiteman; King of Jazz. De band van Whiteman had een compleet blanke bezetting; dit hielp om de "Tin Pan Alley" Jazz toegankelijk te maken voor de blanke Amerikanen terwijl men de Afro Amerikaans jazzstijlen negeerde. Whiteman's band zorgde er ook voor dat de Jazz niet langer meer werd geassocieerd met "Vile surroundings, filthy words, unmentionable dances and obscene plays".
Veel muzikanten werden ge�nspireerd tot het spelen van Jazz, onder hen waren niet alleen amateur musici maar ook respectabele bandleiders met een 'schone' achtergrond. (veel van deze blanke musici zouden later, omringt door illegale alcohol, tot alcoholisme vervallen)
De Jazz van Whiteman was echter zeer geraffineerd; men zou het "gepolijst" kunnen noemen, en hij huurde componisten en arrangeurs in die deze stijl aanhielden. Op deze manier raakten de blanken gewend aan de "symfonische jazz".
Whiteman had met zijn orkest ook een stimulerend en meer onthullend debat over de Jazz teweeggebracht. Terwijl de een zich zorgen maakte over de invloed van Tin Pan Alley op de jeugd, keurden anderen het "verjazzen" van de klassieke stukken af, derden bewonderden de ritmische vitaliteit van Jazz en de "gekleurde" instrumentatie. Namen van een aantal die deelnamen in dit debat: Henry Ford, David Smith, Carl Engel. |
|
|
|
 |
|
|
|
Terwijl moralisten discussieerden over de revolutionaire natuur van de jazz en de nieuwe subcultuur die er door ontstond was de Jazz echter vooral een vorm van vrijetijdsbesteding die en masse werd beoefend. Elke stad, groot of klein had haar eigen jazz clubs. Gilbert Seldes zei hierover: "I find Jazz to be one of America's seven new "lively arts", expressing the gaiety and liveliness and rhytmic power in our lives."
Waarom was de Jazz zo'n massale vorm van vrijetijdsbesteding? Een theorie van Freud zegt hierover het volgende: The lost generation (de generatie die naar het front was geweest tijdens de oorlog en die gedesillusioneerd terug kwam) was op jeugdige leeftijd getraumatiseerd en gefrustreerd, hetgeen voor levenslange moeilijkheden en fascinaties/obsessies voor het infantiele zou zorgen, hierdoor werd de Jazz populair want: de fascinatie voor primitieve emoties en infantiliteit vond zijn expressie in de Jazz en het nachtleven. Vrouwen die naar nachtclubs gingen werden in slang "babies" genoemd, de dansers met "bobbed" haar en kettingen stonden bekend als "jazz babies". Trompetten zouden het gehuil van een kind nabootsen en Paul Whiteman's pianist Zez Confrey zou gespecialiseerd zijn in kinderlijke muzikale nonsens. Jazz musici (als bijv. Bix Beiderbecke) zouden het net zo leuk vinden om onzinnige lettergrepen (ook weer terug te vinden in het "scat-singing", een populaire manier van zingen binnen de Jazz) naar elkaar te gillen als het spelen van jazz.
Deze drang naar infantiliteit stond weer direct in verband met de basale seksuele driften, en de vrijetijdsbesteding (Jazz) uit die tijd hielp de mensen met hun fascinatie voor het seksuele. Het stijgende aantal echtscheidingen in die periode werd gelinkt met de zoektocht naar het seksuele en de psychische voldoening, dit temidden van het nachtleven. De angsten van volwassenen voor de groeiende seksualiteit van de adolescenten hebben ongetwijfeld de aanvallen op de Jazz gestimuleerd. |
|
|
|
 |
|
|
|
De steeds groter wordende aanwezigheid van Afro Amerikanen in de steden stimuleerde �n verstoorde de blanke Amerikanen. Sinds einde 1800 waren de promotors van het uitgaansleven geobsedeerd met de raciale "puurheid" van hun publiek. Bioscopen, theater, amusements parken etc. weigerden zwarte bezoekers of scheidden ze van het blanke publiek. Andere etnische groeperingen werden tegelijk onder blank geschaard. Speakeasies waar Afro Amerikanen verschenen werden scherp veroordeeld door de Pers, ondanks dat de Afro Amerikanen een vertrouwd tafereel vormden als musici en dansers op het podium. Men wilde de Afro Amerikanen ver uit de buurt van hun "meisjes" houden. Men was o.a. bang voor "the decline of the great race". Afro Amerikanen zouden Tango Pirates zijn. Uit ouderwetse seksuele opvattingen en vooroordelen over de Afro Amerikanen werd het weren van de Afro Amerikanen in clubs waar "hun" muziek werd gespeeld gestoeld met het ontkennen van welke bijdrage uit Afro Amerikaanse hoek aan de Jazz dan ook. Jazz was een blanke Amerikaanse vinding. Vele blanke muzikanten maakten er een ere kwestie van om nooit met zwarte muzikanten te (hoeven) spelen. |
|
|
|
Er ontstonden aparte "zwarte" Jazz clubs zoals bijvoorbeeld Connie's Inn maar de bekendste is nog wel de in 1922 door Owney Madden (een gangster) overgenomen Cotton Club. Daarnaast bestonden ook de sinistere en onveilige "black-and-tans", blanke "thrill-seekers" bezochten de black-and-tans nog wel eens. In de Cotton Club werd Jazz tentoongesteld als een primitieve en exotische kunstvorm, de artiesten die er speelden werd verboden om zich in te geven met het (blanke) publiek. Dit trok veel blanken die kwamen kijken naar dit primitivisme, de droom werd echter regelmatig bruut verstoord door gangster geweld, Madden zelf werd vermoord en veel van zijn werknemers (inclusief bandleiders als bijv. Duke Ellington) werden bedreigd. |
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
Toen de Victoriaanse waarden langzamerhand verslapten groeide de interesse in de Afro-Amerikaanse cultuur die de blanken zo in haar ban hield. Het nodigde hen uit om te experimenteren met seksualiteit en lossere sociale verhoudingen. De zwarte buurten trokken de blanken aan en daagde ze uit hun angsten voor het onbekende, voor grotere sociale interactie en voor de sensuele allure van jazz en blues te overwinnen.
Diezelfde angsten dreven de "traditionalisten" echter tot groot verzet tegen de jazz. Jazz muziek werd een symbool voor de moderne innovaties die werden verafschuwd door diezelfde traditionalisten, voor de nieuwe vrijetijdsbesteding, voor het stadsleven, Freud en andere elementen van het culturele modernisme in de jaren '20. De traditionalisten hunkerden naar een terugkeer van een mythisch verleden waarin de Victoriaanse waarden als het hoogste golden en waar de Angel Saksische bevolkingsgroep de dienst uit maakte. Ze sloten zich aan bij President Warren Harding die pleitte voor "normalcy" en de "small town" traditie en politieke aanvallen pleegde op de moderne cultuur. In 1924 werd de immigratie aan sterke banden gelegd. De Ku Klux Klan had 5 miljoen leden in verschillende steden. Fundamentalistische protestanten protesteerden tegen het onderwijs in de evolutie theorie van Darwin en werden daarbij niet alleen gesteund door dorpslieden en mensen van het platteland die zich uitgesloten en ge�soleerd voelden maar ook door mensen uit de grote stad die redding zochten van hun onpersoonlijke omgeving. Ook in het zonnige en ruime Los Angeles sloten duizenden mensen zich aan bij de Ku Klux Klan. De nostalgische Henry Ford moedigde de jeugd aan zich bezig te gaan houden met "country fiddling en dancing". Het alcoholverbod was de grootste triomf die de traditionalisten hebben behaald, ondanks dat dit verbod wijdverspreid werd overtreden bracht het het verbruik van sterke drank terug. |
|
|
|
De "gevechten" tussen al deze groeperingen en opvattingen waren kenmerkend voor de cultuur in de jaren '20 in de VS. Jazz stond in de frontlinie van dit gevecht en vormde de felle oppositie van de van de "anti-urban" conservatieven. Jazz muziek en het door haar bewerkstelligde gedrag illustreerde zowel de raciale, sociale en de seksuele durf van sommige blanke rebellen en de grotere voorzichtigheid van de massa. |
|
|
|
Terug<< |
|