de aquariumbodem

DE BODEM

De functie van de bodem is niet alleen een esthetische: hij draagt ook bij aan het algehele evenwicht van het aquarium. De bodem is een levend milieu waarin zich fysische, chemische en biologische mechanismen afspelen onder invloed van de samenstelling en de korrelgrootte van de kiezels of het zand. Het is van belang het materiaal bij het inrichten van het aquarium goed te kiezen, opdat het aan alle eisen voldoet.

De rol van de bodem

De belangrijkste functie van een goede bodem? is mechanisch: het houdt het decor, dat uit stenen en andere elementen bestaat, op zijn plaats. Daarom wordt hij direct na het decor aangebracht. De bodem heeft ook een biologische functie, die niet minder belangrijk is: men treft er bacterieen aan die bijdragen aan de stokstofkringloop; hij beinvloedt dus de verwijdering van de stikstofhoudende stoffen. Op deze functie ligt vooral de nadruk bij een bodemfilter. De belangrijkste functie van de bodem is natuurlijk dat de plantenerin wortelen, met name in zoetwater. Om hir allemaal aan te voldoen, moet een bodem de volgende eigenschappen bezitten: - Een gemiddelde korrelgrootte;
- Een niet te grote dikte, maar wel zo dat de planten er goed in kunnen wortelen;
- Een esthetisch en tegelijk natuurlijk uiterlijk.
Vergeet niet dat een bodem zwaar is: tussen 1,4 en 2 kg per liter; zorg dat het onderstel van het aquarium daarop is berekend

Welke dikte ?

Genoeg om planten erin te laten wortelen, maar niet zo dik dat het lelijk is: een dikte van 5 tot 8 cm vormt een goed uitgangspunt. Alleen het aquarium-hospitaal krijgt geen substraat om voor de hand liggende hygienische redenen. De volgende tabel geeft bij benadering het gewicht van 1m�. Over het algemeen is het gewicht van nooit lager dan 70 kg/m� voor grof zand.
Substraat                     Dikte (in cm)           Volume (in liters)               Gewicht (in kg/m�)
Fijn zand (rivierzand)            5                              50 liter                               90
                                             8                              80 liter                               144
Grof zand (kwarts)                5                              50 liter                                75
                                             8                              80 liter                               112

VERSCHILLENDE BODEMLAGEN
Natuurlijke bodems in een zoetwateraquarium
* Grof zand en fijn kiezelzand
Zand vormt de beste onderlaag voor een aquarium. Kwartszand wordt gewonnen door het vermalen van siliciumhoudend steen (graniet). De korrels, 1 tot 3 mm groot, bezitten scherpe randjes waaraan de grond wroetende vissen zich kunnen verwonden, maar dit zand laat wel goed water door. De kleur varieert afhankelijk van de hoeveelheid ijzeroxide. Kwartszand wordt als slecht substraat beschouwd en kan beter in filters worden toegepast. Rivierzand wordt in Nederland voornaamelijk in de Waal gewonnen, maar ook in andere rivieren. Dit zand is fijner (0,5 tot 1 mm) dan kwartszand en de korrels zijn gladder. Omdat het uit rivieren afkomstig is, bevat het resten van voedingstoffen die door planten kunnen worden verteerd.
* Fijn zand
Fijn zand is licht van kleur, wat zeer in trek is bij aquariumhouders, maar het heeft als nadeel dat het water er minder goed door stroomt. Bovendien is minder gewenste neerslag van plantenafval, uitwerpselen en voedingsresten bijzonder goed zichtbaar op de bodem. Tenslotte blijven de fijnste deeltjes in het water zweven. Vissen met baarddraden, die op de bodem wroeten, stellen het erg op prijs.
* Substraat in de natuur verzamelen
Sommige aquariumhouders zijn misschien geneigd om zelf in de natuur materiaal voor een onderlaag voor hun aquarium te verzamelen, hoewel het eigenlijk verboden is. Kies dan wel een schone en zuurstofrijke rivier. Stroomafwaarts neemt de korrelgrootte geleidelijk af. Vaak is de afzettingslaag goed bereikbaar in de binnenbocht van een rivier.

VERRIJKING VAN EEN NATUURLIJKE ONDERLAAG
Net als een tuinman kan de aqauriumhouder een natuurlijke onderlaag verrijken: het meest gangbare zand-kwartszand, rivierzand- is arm aan minerale stoffen. De planten in het aquarium hebben daar echter wel behoefte aan. Er kunnen vaste of vloeibare meststoffen worden toegevoegd om dit gebrek tegen te gaan. Als het evenwicht binnen een aquarium in orde is, verrijkt de onderlaag zichzelf geleidelijk en wordt na ongeveer vier tot zes maanden gerbruik echt nuttig voor planten. Aquariumhouders die de groei van hun planten willen stimuleren, kunnen er bij de inrichting van hun aquarium een verrijkte onderlaag in aanbrengen. Er zijn kant-en-klare producten in de handel, maar u kunt ook uw eigen verrijkte bodemlaag maken, uitgaande van een recept dat door vele aquariumhouders is getest en in tijdschriften wordt aanbevolen. Als u begint, kunt u het beste een normale onderlaag aanbrengen of een kant-en-klare verrijkt substraat, voor u het waagt een bijzondere onderlaag te maken.

VORIGE

HOME

VISSEN

LINKS

PLANTEN