Isa sa pinanggagalingan ng mayamang kultura ng isang bansa ang historikal na mga gawi, pamumuhay, at mismong buhay ng mga katutubo. Ang ispisipikong grupong ito ang nagsisilbing tulay ng modernong Pilipinas sa nakaraan nito.

Sa ibang bansa, itinuturing na yaman ang mga katutubo. Ang mga ito ay binibigyan ng karampatang atensyon upang masiguro na sila ay hindi naaapi at upang masiguro na ang kanilang pamumuhay ay nabibigyan ng respeto at pagkilala. Ang hindi magandang pagtrato sa mga katutubo ay nangangahulugan ng hindi wastong pagkilala sa mismong kultura ng isang bansa.

Ngunit sa mga panahong ito, kinakaharap ng ilang mga katutubong Pilipino (kundi man lahat) ang matinding pagpapahirap, hindi lamang sa kanilang pagkatao, kundi pati sa kanilang mga gawi at tradisyon na pinipilit sana nilang mapayapa at malayang maisagawa.

Tanong: Sino ang itinuturing na mga katutubo?
Sagot: Ang grupo ng mga Pilipinong may sariling kultura, may sariling pamamaraan ng pamumuhay, lalo na sa isang historical at makasaysayang lugar ay mga katutubo. Halimbawa nito ang mga katutubo ng Cordillera.

Tanong: May karapatan ba sa lupang kanilang kasalukuyang tinitirhan ang mga katutubo sa Cordillera?
Sagot: Mayroon. Parte ng unibersal na karapatang pantao ang pag-respeto sa mga katutubo.

Tanong: Mayroon bang batas na nangangalaga sa karapatan ng mga katutubo?
Sagot: Ang RA 8371 o Indigenous People�s Rights Act o IPRA na naipasa noong Oktubre 1997, ayon sa gobyerno, ay magsisilbing tagapagtanggol ng mga katutubo.

Tanong: Naging epektibo ba ang IPRA, lalo sa mga katutubo ng Cordillera?
Sagot: Hindi. Maliban sa kakulangan ng gobyerno sa implementasyon nito, lalo itong pinahihina ng iba pang batas na tila ay bumabangga sa hangarin ng IPRA.

Tanong: Ano halimbawa ng mga hakbang laban sa mga taga-Cordillera?
Sagot: Ang Philippine Mining Act. Sa ngalan ng pag-unlad, sinimulan ang pagmimina sa Cordillera. Hindi lamang paglabag sa karapatan ng mga katutubo sa lupang ninuno ang hakbang, ito rin ay panganib din sa kalusugan nila.

Tanong: Bakit nakasasama sa katutubo ang kasalukuyang pagmimina?
Sagot: Ang mga namumuhunan ay mas bininigyan ng gobyerno ng pagkiling kumpara sa kalikasan o sa buhay ng mga katutubo.

Tanong: Ano ang halimbawa ng kumpanyang lumalabag sa karapatan ng mga katutubo sa Cordillera?
Sagot: Ang Lepanto Consolidated Mining Corporation (LCMCo) ay nagtayo ng 120-talampakang tunnel. Araw-araw, 3,000 kilo ng cyanide ang ginagamit na nagreresulta sa 1,500 tonelada ng mine wastes. Sa laki ng minahan at kaukulangan sa respeto nito sa kalikasan, napakaraming pamilyang katutubo ang napipinsala.