ลักษณะคดีที่ฟ้องเป็นคดีมโนสาเร่

    คดีฟ้องเรียกร้องเงินหรือค่าเสียหายไม่เกิน ๓๐๐,๐๐๐ บาท (แก้ไขมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ ๓๐ ธันวาคม ๒๕๔๖)
    คดีฟ้องขับไล่ออกจากอสังหาริมทรัพย์ ซึ่งมีค่าเช่าหรืออาจให้เช่าได้ในขณะฟ้องไม่เกินเดือนละ ๓๐,๐๐๐ บาท   (แก้ไขมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ ๓๐ ธันวาคม ๒๕๔๖)

เขตอำนาจศาลในการฟ้องคดี

    ฟ้องต่อศาลที่มูลคดีเกิดขึ้นในเขตศาล เช่น สัญญาทำขึ้นในเขตศาลใดก็ฟ้องต่อศาลนั้น
    ฟ้องต่อศาลที่จำเลยมีภูมิลำเนา
    กรณีจังหวัดใดมีศาลแขวงเปิดทำการแล้ว ให้ฟ้องต่อศาลแขวงของจังหวัดนั้น  เว้นแต่ คดีฟ้องขับไล่ออก
      จากอสังหาริมทรัพย์ ซึ่งเป็นคดีไม่มีทุนทรัพย์ให้ยื่นฟ้องต่อศาลจังหวัดนั้น

วิธีการยื่นฟ้องต่อศาล

    1.ยื่นฟ้องด้วยวาจาด้วยตนเองต่อศาล โดยศาลจะบันทึกรายการแห่งข้อหาให้โจทก์
    2.ยื่นคำฟ้องเป็นหนังสือ (แบบฟ้องคดีทั่วไป)

ขั้นตอนดำเนินการหลังยื่นฟ้องแล้ว

    ในวันยื่นฟ้อง

    1.ศาลจะนัดพิจารณาโดยเร็ว  และออกหมายเรียกจำเลยให้มาศาลเพื่อการไกล่เกลี่ย ให้การแก้คดี และสืบพยาน
      โจทก์จำเลยในวันเดียวกัน และแจ้งให้โจทก์ต้องมาศาลในวันนัดพิจารณา
    2.โจทก์ต้องวางเงินนำส่งหมายให้จำเลย

    ในวันนัดพิจารณา

    1.ถ้าโจทก์ไม่มาศาล ศาลจะสั่งจำหน่ายคดีของโจทก์จากสารบบความ
    2.ถ้าจำเลยไม่มาศาล ถือว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา และศาลพิจารณาคดีของโจทก์ไปฝ่ายเดียว
    3.ถ้าโจทก์และจำเลยมาศาล ศาลจะทำการไกล่เกลี่ยก่อน เพื่อให้คู่ความตกลงหรือประนีประนอมยอมความกัน

หากไกล่เกลี่ยสำเร็จ คู่ความก็ทำสัญญาประนีประนอมยอมความหรือถอนฟ้อง แล้วแต่กรณี
หากตกลงไม่สำเร็จ

    1.ศาลจะสอบคำให้การจำเลยแล้วบันทึกไว้
    2.ศาลจะกำหนดหน้าที่นำสืบว่าจะให้โจทก์ หรือจำเลยนำพยานมาสืบก่อน
    3.ศาลจะสอบถามการระบุอ้างพยานหลักฐาน
    4.ศาลจะสืบพยานและพิพากษาคดีให้เสร็จไปในวันเดียวกันนั้น เว้นแต่มีเหตุจำเป็น
      ศาลอาจเลื่อนคดีไปได้ไม่เกิน ๗ วัน

ขั้นตอนการสืบพยาน

• ศาลอาจเรียกพยานหลักฐานมาสืบได้เอง
• ศาลเป็นผู้ซักถามพยานก่อนแล้วจึงให้คู่ความหรือทนายความ(กรณีมีทนายความ) ซักถามเพิ่มเติม
• ศาลจะบันทึกคำพยานโดยย่อแล้วให้พยานลงลายมือชื่อไว้

ขั้นตอนหลังจากศาลมีคำพิพากษา

1. ศาลจะออกคำบังคับให้ฝ่ายแพ้คดีหรือลูกหนี้ตามคำพิพากษาปฏิบัติตามคำพิพากษาภายในเวลาที่กำหนด แต่ศาลจะไม่กำหนดเวลาให้เกินกว่า ๑๕ วัน โดยฝ่ายชนะคดีหรือเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาไม่ต้องร้องขอ

2. หากฝ่ายแพ้คดีหรือลูกหนี้ตามคำพิพากษา ไม่ปฏิบัติตามคำบังคับในข้อ ๑. ศาลจะออกหมายบังคับคดียึดทรัพย์ของฝ่ายแพ้คดีหรือลูกหนี้ตามคำพิพากษา โดยตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดี กรมบังคับคดี เพื่อยึดทรัพย์ออกขายทอดตลาดหรือโดยวิธีอื่น เพื่อจะนำเงินมาชำระแก่ฝ่ายชนะคดีหรือเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา

ในการออกหมายบังคับคดี ศาลมีอำนาจเรียก ลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือบุคคลอื่นมาไต่สวนเกี่ยว กับทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาก่อนออก หมายบังคับคดีได้