«Oι
“αρχαιολάτρες”:
δεν είναι μόνο ένα είδος. Είναι πολλές ομάδες, συχνά αλληλοσυγκρουόμενες.
Πρόκειται για κάποιους μικρούς πυρήνες ημιμαθών ανθρώπων, με ακραία εθνικιστικά
κίνητρα και με υπερβάλλον αντισιωνιστικό και αντιχριστιανικό πνεύμα, που έχουν
δημιουργήσει γύρω τους ευρύτερες ομάδες αμαθών. Οι περισσότεροι είναι
δωδεκαθεϊστές και έχουν βαλθεί να επαναφέρουν το δωδεκάθεο ως θρησκεία της χώρας.
Διδάσκουν θρησκεία, φιλοσοφία, εθνολογία, γραμματική, ιστορία
και
βιολογία, ενώ λένε και ότι οι Έλληνες έχουν βιολογική ανωτερότητα.
Κάποιοι από αυτούς
πιστεύουν ότι οι αρχαίοι
“θεοί”
ήταν αστροναύτες. Άλλοι ότι ήταν συμβολισμοί, άλλοι ότι ήταν άνθρωποι που
θεώθηκαν και άλλοι ότι ήταν παράξενα όντα. Καθένας από αυτούς θεωρεί ότι
αντιπροσωπεύει το γνήσιο αρχαιoελληνικό πνεύμα και
διαχωρίζει τη θέση του από όλους τους άλλους. Όλοι όμως συμφωνούν μεταξύ τους
στον εθνικισμό, στον ρατσισμό, στον αντιεβραϊσμό και στον αντιχριστιανισμό.
Επίσης όλοι κατηγορούν την επιστήμη της γλωσσολογίας, της παλαιοντολογίας, της
ιστορίας, και εσχάτως της
γενετικής.
»Ευχαριστώ
τους αγαπητούς γλωσσολόγους για όσα με δίδαξαν, γιατί ομολογώ ότι κάποτε οι
γνωστοί αρχαιόπληκτοι είχαν κλονίσει την εμπιστοσύνη μου στην επιστήμη της
γλωσσολογίας.
Είχα αρχίσει
να πιστεύω ότι πράγματι η Ελληνική είναι πρώτη γλώσσα.
»Οι
αρχαιόπληκτοι έχουν ήδη εκτεθεί σε γλωσσολογικό
επίπεδο. Δεν είναι άσχετοι μόνο σε θέματα γλωσσολογίας, αλλά σε κάθε
θέμα, το οποίο βλέπουν με τους παραμορφωτικούς φακούς του εθνικισμού
και του ρατσισμού.
Το πρόβλημα
είναι ότι διαρκώς βρίσκουν περισσότερους αμαθείς για να διαδώσουν τις απόψεις
τους και σταδιακά μετατρέπουν ένα ποσοστό συμπατριωτών μας σε φανατικούς και
μυθομανείς. Είναι μια νέα μορφή μεσαίωνος, που οφείλει κάθε πολιτισμένος
άνθρωπος να εκθέσει και να ξεσκεπάσει».
Νικόλαος Μ.
(αποσπάσματα μηνυμάτων του στο
ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και σε συζήτηση στο διαδίκτυο)
«Άποψή μου
είναι ότι υπάρχει κίνδυνος αυτές οι παραετυμολογικές
“ακροβασίες”
να διεισδύσουν ολοένα και περισσότερο στην κοινωνία μας με απρόσμενες συνέπειες.
Θεωρώ ότι αυτός ο “αγώνας
λόγων”
δεν αρκεί να λαμβάνει χώρα στις στήλες των εφημερίδων και στα έδρανα των
Πανεπιστημίων. Είναι γνωστή και αναγκαία, απ’ό,τι
φαίνεται, η δίψα για
“μύθους”.
Ας αρχίσουμε λοιπόν να αφηγούμαστε
“επιστημονικούς
μύθους”...
».
Δημήτριος Κ.
(εκπαιδευτικός, απόσπασμα μηνύματός
του στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο)
«Δυστυχώς,
το θέμα της ορθογραφίας στην Ελλάδα δεν είχε τύχει ιδιαίτερης επιστημονικής
φροντίδας και είχε μείνει στα χέρια ανθρώπων που πολλές φορές δεν είχαν
στοιχειώδη γλωσσολογική εκπαίδευση».
Γεώργιος Μ.
(γλωσσολόγος, απόσπασμα μηνύματός του
στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο)
|
«Να ρωτήσω κι
εγώ με τη σειρά μου: oι Έλληνες, αφού πήραν
τα γράμματα από τους Σημιτοφοίνικες... Γιατί η Φοινικική τότε συγκαταλέγεται
στη σημιτο-χαμιτική οικογένεια κι όχι στην ινδοευρωπαϊκή;».
(ερώτηση «αρχαιολάτρη»
σε συζήτηση στο διαδίκτυο) |
«Η
παραπάνω ερώτηση δείχνει
–
νομίζω
–
ότι οι γλωσσολόγοι που συνομιλούν με
τους
“αρχαιολάτρες”
είναι τουλάχιστον αφελείς.
»Έχοντας
διαβάσει τέτοιες συζητήσεις, μόνο σε αυτό το συμπέρασμα μπορώ να καταλήξω.
»Τι
προσπαθείτε, κύριοι; Να αποδείξετε σε ανθρώπους που έχουν βγάλει ήδη τα
συμπεράσματά τους, μια επιστημονική θεωρία;;
»Για
να γίνει αυτό, θα έπρεπε να κάνετε copy-paste όλη τη σχετική βιβλιογραφία. Αλλά,
όπως αποδεικνύει το παραπάνω ερώτημα, και πάλι δεν θα είχε κανένα νόημα.
Δεδομένου ότι οι συνομιλητές σας είναι άτομα χωρίς επαφή με το αντικείμενο, δεν
μπορούν να κατανοήσουν τα επιχειρήματά σας.
»Για
να μην παρεξηγηθώ, δεν λέω ότι είναι αμόρφωτοι ή οτιδήποτε. Αλλά είναι τυχαίο
άραγε ότι αυτές οι απόψεις υποστηρίζονται μόνο από μη γλωσσολόγους;;;
Δεν έχουν γνώση του αντικειμένου, άρα είναι λογικό να υποστηρίζουν αυτά τα
πράγματα.
»Προσπαθείτε
να διδάξετε γεωμετρία σε κάποιον που μόλις ξέρει να μετράει τα δάχτυλά του. Τι
πιθανότητες υπάρχουν να έχετε αποτέλεσμα;;; Ελάχιστες.
»Είναι
τυχαίο, πιστεύετε, ότι οι συνομιλητές σας ασχολούνται με αυτό το τμήμα της
επιστήμης της γλωσσολογίας και όχι π.χ. με τις ομοιότητες ανάμεσα στην κυπριακή
και την ποντιακή διάλεκτο;;;;
»Το
θέμα έχει προφανώς άλλες προεκτάσεις και κατά συνέπεια, τουλάχιστον,
ματαιοπονείτε. Το σύνολο των ανθρώπων που υποστηρίζουν αυτές τις απόψεις είναι
μη αριστεροί (γιατί οι αριστεροί έχουν κόλλημα με τη λέξη πατρίδα,
οπότε δεν θα υποστήριζαν κάτι που να συμφέρει την Ελλάδα, ακόμη και αν ήταν
ηλίου φαεινότερο ότι είναι σωστό) που δεν έχουν σπουδάσει γλωσσολογία.
»Δεν
είναι κακοπροαίρετοι, πιστεύω. Αλλά νιώθουν ότι οι Έλληνες είναι κάπως καλύτεροι
από τους άλλους λαούς. Πιστεύοντας κάτι τέτοιο, ενοχλούνται όταν ακούν ότι οι
Έλληνες δανείστηκαν κάτι από άλλους λαούς ή ότι η ιστορία της γραφής τους (άρα
και του πολιτισμού τους) δεν προηγείται χιλιάδες χρόνια των υπόλοιπων λαών.
»Γιατί,
αν δεν ισχύουν αυτά, τι σόι ανωτερότητα έχουμε;;;
»Η
συζήτηση που κάνετε έχει το ίδιο νόημα με μία στην οποία θα προσπαθούσατε να
πείσετε τον κύριο Τάκη Τσουκαλά ότι ο Ολυμπιακός δεν είναι η καλύτερη ομάδα.
»Το
συμπέρασμα για τον κύριο Τσουκαλά υπάρχει ήδη. Ξέρει ποια είναι η καλύτερη
ομάδα. Είναι σίγουρος γι’αυτό.
Μένει μόνο να βρει τα στοιχεία που το επιβεβαιώνουν. Και τα στοιχεία που δεν
συμφωνούν με αυτό, είτε είναι λάθος, είτε δεν ερμηνεύονται σωστά.
»Άρα,
η προσπάθειά σας να αποδείξετε γλωσσολογικές αλήθειες εδώ δεν έχει νόημα. Αν
τους ενδιέφερε η επιστήμη σας, θα γινόντουσαν και αυτοί γλωσσολόγοι. Η πατρίδα
μας τους ενδιαφέρει».
Αλέξανδρος Φατσής
(από συζήτηση στο διαδίκτυο)
|
«Εγώ
πιστεύω στην
“κούφια Γη”
– σε
ενοχλεί;»
(ομολογία του ίδιου
«αρχαιολάτρη» στον Αλέξανδρο Φατσή)
|
|
«Συζητάτε,
κύριοι, με ανθρώπους που πιστεύουν και ότι η Γη είναι κούφια. Και ας λένε οι
γεωλόγοι ό,τι θέλουν. Και, για να γίνω πιο σαφής, όσοι πιστεύουν ότι η Γη
είναι κούφια, πιστεύουν ότι σε αυτή ζει και ένας περίεργος λαός, οι Γκρίζοι.
Τι είναι οι Γκρίζοι;;; Οι γνωστοί μας καλικάντζαροι (και δεν
αστειεύομαι).
»Μιλάτε
δηλαδή, κύριοι, με ανθρώπους που πιστεύουν στους καλικάντζαρους!!!!! Δεν θα
πιστέψουν ότι οι δεινόσαυροι μιλούσαν Ελληνικά;;;; Πόσο μάλλον αφού κάτι
τέτοιο συνηγορεί και με την εθνική-βιολογική τους ανωτερότητα.
»Έκανα
σε άλλο μου κείμενο έναν παραλληλισμό με τον κύριο Τσουκαλά. Αλλά,
τουλάχιστον, ο κύριος Τσουκαλάς πιστεύει σε κάτι που όντως υπάρχει. Δεν
βγήκε να πει ότι οι παίκτες του Ολυμπιακού (ή/ και
οι οπαδοί) είναι υπερφυσικά όντα με θεϊκές ιδιότητες κ.λπ.
κ.λπ.
»Αναρωτιέμαι:
τους γλωσσολόγους τούς πληρώνουν οι Εβραίοι και δεν παραδέχονται ότι οι
δεινόσαυροι μιλούσαν Ελληνικά. Τους γεωλόγους ποιος τους πληρώνει και δεν
παραδέχονται ότι η Γη είναι κούφια; Οι καλικάντζαροι;;; ».
|
Αλέξανδρος Φατσής
(από συζήτηση στο διαδίκτυο)
|
«Το αποκορύφωμα της
παραπληροφόρησης φτάνει στο θέμα του αλφαβήτου!! Η Ελλάδα δεν μπορεί να
δεχτεί ότι το ελληνικό αλφάβητο μπορεί να προέρχεται από το φοινικικό!!
Αδύνατον! Είμαστε αυτόφωτοι κι όλοι οι υπόλοιποι ετερόφωτοι! Αυτό το πράγμα
ακούγεται τόσο πολύ στα σχολεία, που το χάβουν όλα τα καημένα παιδάκια..
Έτσι κι εμένα η πρώτη μου ερώτηση στο λατρευτό μάθημα της Γλωσσολογίας
ήταν.. Αν είναι αλήθεια ότι το ελληνικό αλφάβητο προέρχεται από το
φοινικικό! Πιπέρι στο στόμα!
»Προτρέπω όσους νομίζουν ότι
όλοι οι επιστήμονες του κόσμου ανήκουν στο φαν κλαμπ “Καφενείο η Ωραία Σιών”
ή ότι γράφουν αερολογίες χωρίς αποδείξεις, να επισκεφτούν κάποιο
πανεπιστήμιο και να παρακολουθήσουν κάποιο μάθημα μήπως και καταλάβουν τι
σημαίνει επιστημονική μεθοδολογία και τεκμηρίωση. Τότε ίσως υποψιαστούν ότι ο επιστήμονας δεν κατασκευάζει την επιστήμη του,
αλλά δυστυχώς είναι ένας απλός αντικειμενικός παρατηρητής και καταγραφέας
της, υποχρεωμένος να δεχτεί ως αληθινό και ισχύον ό,τι αποδεικνύεται, είτε
του αρέσει είτε όχι». |
Ροδάνθη Χριστοφάκη
(φοιτήτρια
ισπανικής φιλολογίας, από συζήτηση στο διαδίκτυο)
«Γράφει ο συγγραφέας Πέτρος Τατσόπουλος: “Δίπλα σε κάθε μαγαζί της Επιστήμης,
χτισμένο με τον ιδρώτα αιώνων, η “Νέα Εποχή”, αυτό το γραφικό κίνημα ηλιθίων,
έχει χτίσει και το δικό της ...παραμαγαζάκι: δίπλα στην αστρονομία η αστρολογία,
δίπλα στη φιλοσοφία ο διαλογισμός, δίπλα στην κλασική ιατρική οι ολιστικές
θεραπείες και παραδίπλα ο αποκρυφισμός, η ψυχοκίνηση και πάσης άλλης μορφής
τσαρλατανισμός” (Η μεγάλη σύγχυση, εφημερίδα Εξουσία 11/6/1999
και στο Πιπέρι στη γλώσσα, σ. 106, Καστανιώτης, 2000). Αν θέλαμε να
κάνουμε λίγο πιο ...πλήρη την παραπάνω παράγραφο, θα έπρεπε να προσθέσουμε μία
ακόμη σειρά: “Δίπλα στους αρχαιολόγους, τους ιστορικούς, τους φιλολόγους και
τους γλωσσολόγους οι “αρχαιολάτρες”, οι ερασιτέχνες της ιστορίας και της
γλώσσας”.
»Όλοι αυτοί που απορρίπτουν τα επιστημονικά πορίσματα περί γλώσσας, επειδή δεν
ταιριάζουν στις μεγαλοϊδεατικές τους αντιλήψεις, ουσιαστικά εφαρμόζουν τον
εθνικισμό στη γλώσσα. Όταν δεν μπορείς να αγαπάς την πατρίδα σου χωρίς να μισείς
τις πατρίδες των άλλων, τότε δεν μπορείς και να αγαπάς τη γλώσσα σου χωρίς να
απαξιώνεις τις γλώσσες των άλλων.
»Η ελληνική είναι μία πανάρχαια, πλουσιότατη, αδιάκοπα ομιλούμενη γλώσσα στην
οποία γράφτηκαν αξεπέραστα έργα του παγκόσμιου πολιτισμού και η οποία
τροφοδότησε πολλές άλλες γλώσσες. Αυτά τα αναμφισβήτητα γεγονότα δεν είναι
αρκετά για τον εθνικιστή της γλώσσας. Η ελληνική, λένε, είναι η μήτρα που
γέννησε όλες τις άλλες γλώσσες (και τα κινέζικα; και τα αραβικά;). Ό,τι μιλάνε
όλοι οι άλλοι λαοί δεν είναι παρά ελληνικές διάλεκτοι! Η ελληνική έδωσε σε όλες
τις γλώσσες αλλά δεν πήρε από τις άλλες ούτε μία λέξη!
»Όταν αυτά είναι τα συμπεράσματα στα οποία πρέπει οπωσδήποτε να καταλήξουμε,
κάθε καλοπροαίρετος καταλαβαίνει πόσο επιστημονική θα είναι και η μέθοδος που θα
χρησιμοποιηθεί προς απόδειξη (;): Πιάνουμε μία λέξη
ομηρική που μοιάζει με κάποια ξένη (δυο-τρεις κοινοί φθόγγοι αρκούν) και αμέσως
έτοιμο το συμπέρασμα: ελληνικότατη η λέξη! Αν τώρα, η λέξη αυτή λείπει τελείως
από την αττική διάλεκτο, αν λείπει από την ελληνιστική κοινή, αν λείπει από τη
μεσαιωνική, την καθαρεύουσα, τη δημοτική δεν έχει καμία απολύτως σημασία. Τόσους
αιώνες τελούσε εν υπνώσει για να ξεπηδήσει ως εκ θαύματος στα χείλη ενός άλλου
λαού χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά και να δικαιώσει τις δοξασίες των ελληνόφρονων
ερασιτεχνών της γλώσσας και της ιστορίας.
»Υπάρχει άραγε περίπτωση να πείσει κάποιος αυτούς τους κυρίους με λογικά και
επιστημονικά επιχειρήματα για τη σφαλερότητα των απόψεών τους; Μα όταν κάθε
επιχείρημά τους – αστήρικτα όλα ούτως ή άλλως – καταρρεύσει, βγαίνουν στην
επιφάνεια τα επιχειρήματα του είδους: “Το ακαδημαϊκό κατεστημένο είναι πουλημένο
στους Εβραίους”, “Πληρώνεστε από ανθελληνικά κέντρα και τα υποστηρίζετε αυτά”,
“Η σιωνιστική συνωμoσία
επιβάλλει αυτές τις απόψεις” κ.λπ. Πώς να επιχειρηματολογήσεις σοβαρά απέναντι
σε τέτοιες προκαταλήψεις;
»Στα 1813 ο Ιακωβάκης Ρίζος Νερουλός έγραψε το (ψευδο) θεατρικό έργο Κορακιστικά,
μία ανελέητη σάτιρα εκείνων που ήθελαν να “εξυγιάνουν” την ελληνική γλώσσα
αποδίδοντας με το ζόρι όλες τις λέξεις που ολοφάνερα ήταν τουρκικής ή άλλης
προέλευσης σε αρχαίες ελληνικές.
»Ετσι
“η σούρδισις, ήτοι διάρροια”
– λέει ο λόγιος πρωταγωνιστής – “εφάνη εις εμέ ότι είνι λέξις ελληνική.
Tην
επίασα, την εμυρίσθην απ’ώδε, την εμυρίσθην απ’εκεί, και τέλος πάντων το
κατέλαβα. Η σούρδισις εχυδαΐσθη
από την λέξιν σορδισμός, την σημαίνουσαν, το μη καθαρώς διαλέγεσθαι,
και ελληνίζειν. Και μεταφορικώς λέγεται και εις την διάρροιαν, η οποία δεν είνι
άλλο παρα τον βαρβαρισμόν και σολοικισμόν της κοιλίας. Και καθώς λέγομεν την
φλυαρίαν λογοδιάρροιαν, ούτω
και την κοιλιακήν διάρροιαν αντιστρόφως ονομάζομεν κοιλιοσορδισμόν”.
»Και συνεχίζει απτόητος ο λογιότατος: “το οποίον νομίζεις τουρκικήν λέξιν
γκερίζι, είνι
ελληνικότατον. Διεφθάρη από την λέξιν εκρυσείον, σημαίνουσαν τον διά
του οποίου εκρέουσιν αι κοπρίαι τόπον”. Και ο συνομιλητής του θαυμάζει: “νομίζω,
ότι το εκρυσείον σου μ’όλον ότι είναι τόπος κοπρίων, στάζει μέλι αττικόν”.
Αλλά και το τουρκικό κενέφι (απόπατος) αποδεικνύεται
ελληνικότατο από το κενόφως (κενόν + φως) αφού τότε τα
αποχωρητήρια ήταν χώροι σκοτεινοί.
»Όλα τα παραπάνω γράφτηκαν για να σατιρίσουν μία πρακτική προηγούμενων αιώνων.
Όταν διάβαζα το παραπάνω έργο στα πλαίσια των σπουδών μου, δεν φανταζόμουν ότι
θα μπορούσε να είναι επίκαιρο. Κι όμως, η χοντροκομμένη αλλά εύστοχη σάτιρα του
Ιακωβάκη Ρίζου Νερουλού σήμερα μπορεί να έχει νέους αποδέκτες.
»Όταν οι λόγιοι πρωταγωνιστές των Κορακιστικών του 1813 αποφαίνονται
ότι τα τουρκικά ονόματα Μιμής, Ιμβίς, Αχμέδης προέρχονται από τα
ελληνικά μίμος, ίβυς, εχεμήδης δηλ. εχέφροντις, ποιος μπορεί να
πει ότι η σάτιρα του Νερουλού δεν στοχεύει και στον αρχαιολάτρη του 2003 που
αποφαίνεται ότι ο John προέρχεται από το Ίων;
»Τελικά νομίζω ότι οι λεγόμενοι “αρχαιολάτρες” και οι θεωρίες τους μπορούν να
αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά όχι μόνο με τον επιστημονικό λόγο αλλά και με τη
σάτιρα, τη γελοιοποίηση, την παρωδία. Και
–
δόξα τοις θεοίς
– δίνουν άφθονο υλικό!».
Χρήστος Μουλώτσιος
(φιλόλογος, μήνυμά του στο ηλεκτρονικό
ταχυδρομείο)
«Λοιπόν,
να ξεκαθαρίσουμε κάτι. Η “αρχαιολατρία”
μόνο αρχαιολατρία δεν είναι. Κανένα φιλικό αίσθημα δεν τρέφει προς την
αρχαιότητα, καμιά γνώση, καμιά κατανόηση, πόσο μάλλον ...λατρεία. Τα πρότυπα και
οι εποχές που νοσταλγούν οι “αρχαιολάτρες”
είναι σαφώς άλλα. [...] Oι
“αρχαιολάτρες”
έχουν τα κείμενα (ποια κείμενα; τη σκόπιμη παρανόηση και στρέβλωσή τους) ως ένα
υπερβολικά ελαστικό εργαλείο μισαλλοδοξίας και εθνικιστικής προπαγάνδας. Τι κι
αν τα ίδια αυτά τα κείμενα τους διαψεύδουν; Τι κι αν οι Πρόγονοι τούς γυρνάνε
την πλάτη μη έχοντάς τους ανάγκη; Μα ποιος άνθρωπος που ανέπνευσε έστω και λίγη
από τη δροσιά και την πρωτοτυπία του αρχαίου λόγου θα μπορούσε να’χει
ως ιδανικό την αυτοχθονία; Υπερβάσεις που κατάφεραν οι αρχαίοι Έλληνες (και γι’αυτό
θαυμάζονται διεθνώς) κάποιες χιλιετίες πριν
–
όπως η πορεία προς την αντικειμενικότητα και τον ορθολογισμό ή ο παραμερισμός
της μυθολογίας–,
στεκόμαστε εμείς τώρα αδύναμοι να τις καταλάβουμε και αναμασούμε επιχειρήματα
μυθολογικά και προεπιστημονικά. Ο λόγος για την αδυναμία να τα απορρίψουμε είναι
η άγνοια, η αμορφωσιά, η ημιμάθεια, η λειψή και προκατειλημμένη αρχαιογνωσία που
μάς προσφέρεται (ξεκινώντας από το σχολείο, δυστυχώς, και φτάνοντας στις
ανεκδιήγητες φυλλάδες στις οποίες μπορεί να πέσει κανείς, έχοντας ακόμα και
καλές προθέσεις). Το κίνητρο όμως για να τα πιστεύσουμε όλα αυτά τα φαιδρά και
να τα διαλαλούμε, δεν μπορεί παρά να είναι η ιδεολογική τύφλωση: ψάχνω πηγές για
να ικανοποιήσω την εθνικιστική μου αλαζονεία, όχι για την αλήθεια. Μόνο ό,τι
κολακεύει τον αφελή πατριωτισμό γίνεται δεκτό. Από δύο φαινομενικώς
αντικρουόμενες πηγές / αρχαίες κειμενικές αναφορές, δεκτή θα γίνει η
“ευχάριστη”
στα ώτα μας, έστω κι αν είναι μυθολογική, έστω κι αν δεν την πιστεύει ούτε ο
δημιουργός της (βλ. Κρατύλο). Φοβόμαστε την αλήθεια, αλλά θα βρούμε
τρόπο να την πολεμήσουμε: Η προπαγάνδα έχει πολλά πλοκάμια!».
Δημήτρης Μιχελιουδάκης
(γλωσσολόγος, από συζήτηση στο
διαδίκτυο)
«Δεν
χρειάζεται να είναι κάποιος επιστήμονας σε οποιονδήποτε τομέα. Αρκεί να είναι
Έλληνας. Αυτό τον κάνει αυθεντία σε οποιονδήποτε τομέα. Εναλλακτικά, αρκεί να
υποστηρίζει ελληνοκεντρικές θέσεις, οπότε και αυτό αποτελεί ασφαλές κριτήριο για
την αυθεντία του. Αυτό σημαίνει ότι ένας Έλληνας δικηγόρος είναι αρμοδιότερος να
καταθέσει απόψεις σχετικά με τη γλωσσολογία, την ιστορία και την παλαιοντολογία
από έναν μη Έλληνα καθηγητή γλωσσολογίας, ιστορίας ή παλαιοντολογίας. Σύμφωνα με
τον δεύτερο κανόνα, όταν διαφωνούν δύο Έλληνες, πιο αξιόπιστος θεωρείται κατά
τεκμήριο εκείνος που υποστηρίζει ελληνοκεντρικές θέσεις. Αν δηλαδή διαφωνούν σε
ένα θέμα γλωσσολογίας ένας δικηγόρος και ένας καθηγητής γλωσσολογίας, εξετάζεις
ποιανού οι θέσεις ακούγονται καλύτερα για την Ελλάδα. Ας υποθέσουμε ότι είναι
αυτές του δικηγόρου. Αμέσως προκύπτει ότι ειδικότερος επί του θέματος είναι ο
δικηγόρος και όχι ο γλωσσολόγος. Το ίδιο ισχύει για όλες τις επιστήμες. Έστω ότι
έχεις ένα πρόβλημα υγείας και χρειάζεσαι εγχείρηση. Και έχεις να επιλέξεις
ανάμεσα σε έναν γιατρό καθηγητή Πανεπιστημίου και σε έναν μη γιατρό που όμως
έχει διαβάσει Ιπποκράτη, Γαληνό κ.λπ. Είναι προφανές ότι θα πρέπει να επιλέξεις
τον δεύτερο. Πολύ περισσότερο μάλιστα, αν ο καθηγητής Πανεπιστημίου είναι μη
Έλληνας.
»Ελπίζω
να κάλυψα τις τυχόν απορίες σας».
Αλέξανδρος Φατσής
(από συζήτηση στο διαδίκτυο)
«Ας
σταθούμε ικανοί να τη γνωρίσουμε αυτήν την έρμη την Eλληνική,
που και εδώ τραυματίζεται, και ας τη δούμε όπως
πραγματικά είναι: μια απ’τις
αρχαιότερες γλώσσες του κόσμου, κλάδος της μεγαλύτερης γλωσσικής οικογένειας, με
μεγάλη επιρροή διαχρονικώς, αλλά και με κοινή καταγωγή, όπως είναι φυσικό, με
τις γλώσσες αυτές που παρουσιάζουν συστηματικές ομοιότητες στο λεξιλόγιο και τη
δομή, τέτοιου βάθους ομοιότητες που δεν μπορούν να οφείλονται σε δανεισμό.
Επίσης, είναι αφελές να μιλάμε για αιτιακή /
φυσική σχέση σημαίνοντος και σημαινομένου στη γλώσσα και ειδικά στην
Ελληνική. Η γλώσσα είναι κοινωνικό προϊόν, δεν δόθηκε απ’τους
θεούς για να’χει
...μεταφυσικές ιδιότητες, η σύναψη σημασιών στις λέξεις είναι μια
σύμβαση, μια συμφωνία, ένα σιωπηλό συμβόλαιο των ομιλητών μιας γλώσσας κι αυτό
είναι που τους ενώνει. Ποια (μετα)φυσική σχέση υπάρχει ανάμεσα στον ήχο [΄tria]
και στα τρία παιδιά βολιώτικα; Και τι το
“φυσικό”
έχει το ελληνικό τρία, που δεν το’χει
το κινέζικο san; Αλίμονο, η γλώσσα δεν είναι πεδίο ιδεολογικής αντιπαράθεσης, ας
εμπιστευόμαστε τους ειδικούς και όχι τις περιθωριακές και ύποπτες φωνές, γιατί
είναι γελοίο και μας υποβιβάζει. Όποιος έχει επιφυλάξεις, ας ανατρέχει στα
σοβαρά εγχειρίδια, στα Πανεπιστήμια και τις βιβλιοθήκες και όχι στα πανέρια όπου
συνωστίζονται φυλλάδες φανατισμένες, οι οποίες παραδοξολογούν για να
προσηλυτίσουν και να κολακέψουν αυτούς που ζητάνε την πρόχειρη αυτεπιβεβαίωση. Η
-αληθινή- γνώση δεν έχει ιδεολογία και δενν απειλεί, μόνο παρεξηγήσεις διαλύει
και μπορεί (αν όχι πρέπει) να είναι προσιτή στον καθένα που έχει μάτια ανοιχτά.
Εκεί είναι η ομορφιά του Ελληνισμού, στις σχέσεις του, στις αμφίδρομες επιρροές
του, στην ελεύθερη επικοινωνία του και όχι στον αμυντικό απομονωτισμό που μας
προτείνουν οι υπερεθνικόφρονες, αυτοί που γίναν υπερπατριώτες γιατί δεν στάθηκαν
ικανοί να δουν την αντικειμενική αξία των ελληνικών γραμμάτων, με αποτέλεσμα να
ισοπεδώνουν, να απλουστεύουν και να φτωχαίνουν την αξία του Ελληνισμού, με μόνο
μέλημα μια υποτιθέμενη αυτοχθονία και αυτάρκεια, που καταλήγει σε αυτισμό. Ποιος
από τους εθνικιστές μπορεί να χαρεί αληθινά τον Όμηρο, τον Καβάφη, τον Ρωμανό,
τον Πλάτωνα, τον Ευριπίδη, τον Καζαντζάκη, τον Παπαδιαμάντη (για να μην πω να
τους καταλάβει); Από αυτούς ζητάνε το αίμα τους και όχι το φως ή τη δροσιά τους».
Δημήτρης Μιχελιουδάκης
(γλωσσολόγος, από συζήτηση στο
διαδίκτυο)
«Και ενώ πάμε από το
κακό στο χειρότερο – να και η
άλλη πληγή του έθνους, οι σοβινιστές και οι εθνοκάπηλοι! Επανέρχονται
βελτιωμένοι και επηυξημένοι, σε πολλαπλές νέες εκδόσεις. Κάπως είχαν λουφάξει
μετά τη δικτατορία, κάπως είχαν αναγκασθεί να περιορίσουν τη μεγαλοστομία τους
μετά το μνημειώδες κιτς της Ελλάδος Ελλήνων Χριστιανών. Όμως
– όπως και η Ελλάδα
– και
αυτοί ποτέ δεν πεθαίνουν. Μόνο λίγο καιρό ξαποσταίνουν.
»Υπάρχουν πολλά είδη. Τα
πιο ακίνδυνα είναι τα εντελώς ευτράπελα. Παρακολουθώ, με πολλή αγωνία, τη
σαρωτική επέλαση των υπέρμαχων της ελληνικότητας του αλφαβήτου μας εναντίον της
σύγχρονης επιστήμης. Η οποία έχει το θράσος να ισχυρίζεται (άκουσον! άκουσον!)
ότι το ελληνικό αλφάβητο κατάγεται από το φοινικικό. Φλογερά άρθρα, μακροσκελείς
επιστολές στον Τύπο, ακόμα και μηνύσεις εναντίον καθηγητών της γλωσσολογίας,
επειδή τολμούν να υιοθετούν τις “αντεθνικές” θεωρίες.
»Μπορεί να σκεφθείτε πως
δεν έχει σημασία από που κατάγεται το ελληνικό αλφάβητο, αλλά το ΤΙ γράφτηκε στο
αλφάβητο αυτό. (Από ό,τι ξέρω οι Φοίνικες δεν είχαν ούτε Πίνδαρο ούτε
Πλάτωνα...). Κάνετε λάθος. Δεν μας καίει μόνο η πρωτιά. Πρόκειται για την
καθαρότητα και αυθεντικότητα της φυλής. (Καθότι, αυτοί οι Φοίνικες, κομμάτι
μελαψοί ήσαν, κάτι σαν Άραβες. Κοντολογίς, μιάσματα). Κι έτσι υπερασπιζόμαστε
την ελληνικότητα των Ελλήνων στις στήλες αλληλογραφίας και στα δικαστήρια...
[...]».
«Μερικοί
προσπαθούν να αποδείξουν ότι η Ελληνική είναι η μητέρα όλων των γλωσσών. (Δεν
είναι σύμπτωση ότι κατά 99,9 % είναι Έλληνες)».
Παρασκευάς Σταυρόπουλος
(γλωσσολόγος, από συζήτηση στο
διαδίκτυο)
|
«Οι
συγγραφείς που αναφέρεις έχουν ωραίο
“παλμό”
στα βιβλία τους. Θα συμφωνήσω ότι κάποια από αυτά στερούνται δυνατών επιχειρημάτων.
Το
“ελληνικό”
πνεύμα τους όμως είναι τρομερό».
(ανακοίνωση
«αρχαιολάτρη» σε συζήτηση στο διαδίκτυο)
|
«Στην
επιστήμη δεν κρίνουμε κάποιο σύγγραμμα με βάση τον παλμό αλλά με βάση την
ορθότητα των επιχειρημάτων του. Μπορεί το
“ελληνικό
πνεύμα”
τους να είναι “τρομερό”
ή “θλιβερό”,
αλλά αυτό δεν έχει να κάνει με την επιστημονική τους εγκυρότητα. Εξάλλου δεν
πρέπει να ξεχνάμε ότι όταν βάζουμε τις ιδεολογικές μας προτιμήσεις σε πρώτο
πλάνο όταν επιχειρούμε να ασχοληθούμε επιστημονικά με κάτι, το πιο πιθανό είναι
να βάλουμε την επιστήμη στην προκρούστεια κλίνη για να τη φέρουμε στα μέτρα μας».
Παρασκευάς Σταυρόπουλος
(γλωσσολόγος, από συζήτηση στο
διαδίκτυο)
«[...]
Κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να ξέρει τα πάντα. Όμως κανείς δεν έχει το
δικαίωμα να αγνοεί και να χλευάζει τα επιστημονικά δεδομένα. Αυτά υπάρχουν και
ανεξαρτήτως της θελήσεώς μας και ανεξαρτήτως της δυνατότητάς μας να τα
παρακολουθήσουμε. Αν μπορούμε να τα παρακολουθήσουμε, ας τα κρίνουμε. Αν δεν
μπορούμε, ας μην εκθέτουμε την άγνοια και τον φανατισμό μας. [...] Αυτό για το
οποίο απ’τη
μεριά μου μπορώ να εγγυηθώ, είναι ότι η Ινδοευρωπαϊκή θεωρία και όλη η
Ιστορικοσυγκριτική γλωσσική επιστήμη που βασίστηκε σε αυτήν τα τελευταία 200
χρόνια, είναι η μόνη λογικοφανής εξήγηση για την καταγωγή των πολυάριθμων
συγγενών γλωσσών, ανάμεσα στις οποίες ανήκει και η Ελληνική. Σε αυτήν οδηγούν με
λογική αναγκαιότητα όλα τα γλωσσικά δεδομένα και ουδείς σοβαρός επιστήμονας
διεθνώς την αμφισβητεί. Η επανασυντεθειμένη ΙΕ πρωτογλώσσα ανάγεται σε εποχές
τόσο μακρινές που είναι αδύνατον να υπάρχουν επαρκή αρχαιολογικά ευρήματα. Έτσι
η ΙΕ θεωρία υποστηρίζεται πλήρως από τα γλωσσικά δεδομένα και μερικώς από
αρχαιολογικές ενδείξεις, χωρίς μάλιστα και να υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις που να
την αναιρούν. Προσπάθειες αναθεώρησης και αναπροσαρμογής της θεωρίας έχουν κατά
καιρούς προταθεί από γλωσσολόγους όπως ο Trubetzkoy και o Bloomfield, εν όψει
κυρίως των πορισμάτων της “νεότερης”
λεγόμενης γλωσσολογίας για τον χαρακτήρα των γλωσσικών συστημάτων, στα πλαίσια
όμως πάντα της ίδιας θεωρίας και με βάση αυτήν. Ως θεωρία δεν έχει το παραμικρό
ανθελληνικό περιεχόμενο, παρά μόνο γι’αυτούς
που την αγνοούν και την παρανοούν, είναι δε αστειότητες οι συνδέσεις με
παντουρκικές θεωρίες και λοιπές αηδίες (η Τουρκική, νομίζω, δεν είναι καν
ινδοευρωπαϊκή γλώσσα), γι’αυτό
και είναι τυφλότης να νομίζουμε ότι έτσι απειλείται το κύρος της Ελληνικής. Ας
σταθούμε ικανοί να τη γνωρίσουμε αυτήν την έρμη την Ελληνική που και εδώ
τραυματίζεται και ας τη δούμε όπως πραγματικά είναι: μια απ’τις
αρχαιότερες γλώσσες του κόσμου, κλάδος της μεγαλύτερης γλωσσικής οικογένειας, με
μεγάλη επιρροή διαχρονικώς, αλλά και με κοινή καταγωγή, όπως είναι φυσικό, με
τις γλώσσες αυτές που παρουσιάζουν συστηματικές ομοιότητες στο λεξιλόγιο και τη
δομή, τέτοιου βάθους ομοιότητες που δεν μπορούν να οφείλονται σε δανεισμό.
[...]
»Η
ιστορικοσυγκριτική γλωσσολογία είναι πραγματικά μια συναρπαστική διανοητική
εργασία, “ανώτερα
μαθηματικά”
θα έλεγα, και σε κάθε παζλ, σε κάθε επανασύνθεση /
επανακατασκευή τύπων της πρωτογλώσσας, βλέπουμε την
“εξίσωσή
μας”
να βγάζει σε μια ακλόνητη απάντηση που κουμπώνει με όλα τα δεδομένα. Στις
απειροελάχιστες περιπτώσεις που δεν έχουμε τέτοιο κούμπωμα, συνήθως λείπουν
κάποια επιμέρους δεδομένα, όχι η μέθοδος και οι κανόνες».
Δημήτρης Μιχελιουδάκης
(γλωσσολόγος, από συζητήσεις στο
διαδίκτυο)
|
«Θα
γνωρίζετε τη διαφορά
μεταξύ
“λογικοφανούς
εξήγησης”
και
“αποδεδειγμένου
γεγονότος”».
(ανακοίνωση
«αρχαιολάτρη» σε συζήτηση στο διαδίκτυο)
|
«Οι
άνθρωποι είναι θνητοί.
Ο Σωκράτης είναι άνθρωπος.
Δηλαδή εσύ θες να σκοτώσεις τον Σωκράτη για να πεισθείς ότι είναι θνητός;
Μίλησα για λογική αναγκαιότητα. Όταν έχεις:
“δύο,
duo, dva, two, zwei”
κ.λπ., ή ακόμα καλύτερα “πατήρ,
pater, pita, father, Vater”
κ.λπ., συνάγοντας από αυτά κι από τα χιλιάδες συναφή παραδείγματα κάποιους
φωνολογικούς κανόνες, ανάγεσαι λογικά (και αναπόφευκτα) στο συμπέρασμα της
γενετικής συγγένειας και στην επανασύνθεση ενός αρχικού τύπου της πρωτογλώσσας.
Είναι τέτοιες οι σχέσεις και οι αναλογίες που προκύπτουν, ώστε κανένας από
αυτούς τους παρατεθέντες τύπους δεν θα μπορούσε να είναι ο αρχικός και να
προήλθαν από αυτόν οι άλλοι, αλλά αντίθετα μπορούν να ερμηνευθούν μόνο με ένα
κοινό αρχικό, μη μεμαρτυρημένο τύπο απ’τον
οποίο προήλθαν όλοι οι μεμαρτυρημένοι, ύστερα από κάποια διάσπαση και με μια
σειρά “κανόνων
φωνολογικής διαφοροποίησης”
κατά περίπτωση και κατά γλώσσα. Όταν βρεθεί ο μηχανισμός που υπόκειται,
εξετάζοντας τις ομοιότητες ή τις συστηματικές αντιστοιχίες / αναντιστοιχίες
φθόγγων, το παζλ φτιάχνεται μόνο του και σε κάθε περίπτωση, με σχεδόν μαθηματικό
τρόπο, οδηγούμαστε σε μία κοινή ρίζα. Άλλωστε,
οι ιστορικές / εθνολογικές πληροφορίες που έχουμε για τα ελληνικά φύλα δεν μας
επιτρέπουν να μιλούμε για έλευσή τους πριν από το 3.000 π.Χ.,
η ιδέα δε της αυτοχθονίας
–
για κάθε λαό
– είναι, νομίζω, παρωχημένη και
φαιδρή. Μήπως οι Έλληνες είναι και ένα διαφορετικό είδος στην οικογένεια των
ανθρωπιδών; Όπως ένας λαός χωρίζεται σε πληθυσμούς τοπικούς, σε οικογένειες
μεγάλες (σόγια) και σε οικογένειες μικρές (νοικοκυριά), έτσι και τα φύλα και τα
έθνη δεν είναι λογικό να προήλθαν από ευρύτερες φυλετικές ομάδες; Μήπως δεν
είμαστε μέλη, π.χ., της λευκής ή της μαύρης κ.λπ. φυλής ή, ακόμα περισσότερο,
του ανθρώπινου γένους; Εκτός πια κι αν τόσο πολύ μας φοβίζουν αυτά που μας
ενώνουν και προτιμούμε αυτά που μας χωρίζουν(;)».
Δημήτρης Μιχελιουδάκης
(γλωσσολόγος, από συζήτηση στο
διαδίκτυο)
«Σε
μια πρώτη ματιά, οι περισσότεροι από αυτούς [ενν. τους
“αρχαιολάτρες”] είναι
πράγματι άνθρωποι που από το σχολείο το μόνο που συγκράτησαν είναι ο έμμεσος και
άμεσος εθνικιστικός του λόγος, ενώ κατά τα άλλα τους λείπουν και οι γνώσεις και
η μέθοδος για να προσεγγίσουν επιστημονικά ένα ζήτημα. Ωστόσο, υπενθυμίζω τον
λόγο που ασχολήθηκα πιο επισταμένως με αυτούς: μια φιλόλογος [...] με διάφορες
περίεργες αντιλήψεις.
Κάπου εκεί, για μένα το πράγμα γίνεται περίεργο και επικίνδυνο. Πώς συναιρούνται
οι άσχετοι με τους φιλολόγους, οι έξυπνοι
–
υπάρχουν και τέτοιοι! –
και οι γκάου μπίου; Όλοι έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: θεωρούν πως είναι οι
αμφισβητίες, αυτοί που θα απειλήσουν το κατεστημένο. Αυτοί που θα αποκαλύψουν
αυτά που μας κρύβουν, που θα ψάξουν κτλ. Είναι τραγικό, αλλά η σύγχρονη
“εναλλακτική”
κουλτούρα κατευθύνεται κυρίως προς αυτήν την κατεύθυνση, όσο διαφορετικά
μονοπατάκια κι αν παίρνει. Φτάνει τόσο μακριά όσο στους χώρους των αναρχικών,
αντιεξουσιαστών (εξάλλου θεωρητικά όλοι αυτοί είναι αντιεξουσιαστές, αυτή είναι
μια άλλη τους καραμέλα)».
Μάρθα Π.
(φιλόλογος,
(από συζήτηση στο διαδίκτυο)
|
«Η
ουσία είναι ότι ο Έλληνας είναι διαφορετικός από τον άνθρωπο...
»Ο κόκκυγας του ανθρώπου αποτελείται από 4 ή 5 σπόνδυλους και ο τέταρτος ή ο
πέμπτος είναι δισχιδής και οξύς ή
μονοσχιδής και οξύς. Ο κόκκυγας του Έλληνα αποτελείται από πέντε σπονδύλους,
αλλά ο πέμπτος είναι λείος και στρογγυλός, ποτέ οξύς και μονοσχιδύς ή
δισχιδής. Ένα άλλο χαρακτηριστικό γνώρισμα
είναι ο λοβός του αυτιού. Οι λοβοί των αυτιών που δεν είναι κολλημένοι στις
παριές, αλλά ξεχωρίζουν είναι ένα άλλο χαρακτηριστικό των Ελλήνων. Από την
αρχαιότητα ο λοβός στο αυτί είναι σημάδι ιδιαίτερης σοφίας. Όπως άλλωστε και
το εύρος του μετώπου. Στο μέλλον θα προστεθούν στοιχεία για το Ιχώρ, το
“αίμα των θεών”
».
(κείμενο
«αρχαιολάτρη» στο διαδίκτυο)
|
«Δεν
σχολιάζω τα ορθογραφικά λάθη του αγαπητού ελληνολάτρη [...].
Αλλά τα καταπληκτικά είναι τα ιατρικά αποφθέγματα, απείρου κάλλους...
“Από
την αρχαιότητα ο λοβός στο αυτί είναι σημάδι ιδιαίτερης σοφίας. Όπως άλλωστε και
το εύρος του μετώπου.”
Πιθανότατα να ισχύει το δεύτερον, διότι ως γνωστόν πιο ευρύ μέτωπο έχουν οι
γεροντότεροι, που συνήθως είναι σοφότεροι (λόγω εμπειρίας ζωής).
Όπως επίσης και ο κόκκυγας να μην είναι οξύς στους Έλληνες, μιας και έχει
στρογγυλέψει από τη διαρκή επαφή του κοκκυγικού τμήματος της σπονδυλικής στήλης
με την πολυθρόνα, ιδίως τις ώρες που έχει Αθλητική Κυριακή».
Αντώνης Λ.
(φοιτητής Ιατρικής, από συζήτηση στο διαδίκτυο)
«[...]
Κατ’αρχήν
δεν τα αποδίδουμε όλοι [ενν. τα επιτεύγματα των προγόνων μας]
σε εξωγήινους. Τα αποδίδει μια συγκεκριμένη μερίδα ερευνητών, συνήθως με
άκρως φασίζουσες, έως και ναζιστικές απόψεις,
καθώς και το fan club τους. Εγώ όλους αυτούς τους αποκαλώ συλλήβδην
“αρχαιογκαγκά”.
Έχω επανειλημμένα πει ότι αν
γκρεμίσεις τον μύθο των υπεράνθρωπων προγόνων από τους οποίους προέρχονται τα
πάντα, στην ουσία για τον αρχαιογκακά δεν μένει τίποτα. Γιατί βασικά είναι ένας
πολύ αμόρφωτος και κομπλεξικός άνθρωπος, που νομίζει ότι η δικιά του
ασημαντότητα κατά κάποιον τρόπο απαλύνεται με τα πνευματικά δικαιώματα των
φανταστικών επιτευγμάτων των προγόνων του.
Και επειδή για τον πολιτισμό σιγά σιγά έχουν εγκαταλειφθεί
οι ρομαντικές απόψεις που βασίλευαν μέχρι τον 18ο αιώνα,
δηλαδή εν ολίγοις δεχόμαστε ότι σημαντικότατος ο αρχαιοελληνικός πολιτισμός αλλά
επιτέλους όχι και το α και το ω της ανθρώπινης σκέψης, πρέπει να εφευρεθούν άλλα
επιτεύγματα, άλλα δεκανίκια ανωτερότητας: είμαστε οι παλιότεροι, ερχόμαστε από
την Ανδρομέδα, όλες οι γλώσσες προέρχονται από τη δικιά μας, τραλαλά, τραλαλά,
τι ωραία τι καλά. :-)
Το πρόβλημα είναι καθαρά ψυχολογικό,
όπως καταλαβαίνεις.
[...]
»Και βέβαια αν οι
Έλληνες δεν είναι οι παλαιότατοι, οι καταπληκτικότατοι, οι μοναδικότατοι, οι
ανώτατοι, αυτό σε τίποτα δεν μειώνει την ουσιαστική προσφορά τους στον παγκόσμιο
πολιτισμό. Σε τίποτα απολύτως.
Το μόνο πράγμα που μειώνεται είναι η
ομολογουμένως μεγάλη ιδέα που έχουν για τον εαυτό τους οι
αρχαιογκαγκά. Η οποία ούτως ή άλλως σε οποιονδήποτε αντικειμενικό
παρατηρητή μόνο θλίψη προκαλεί και δεν θυμίζει απολύτως τίποτα από αρχαία Ελλάδα.
[...]
»
Η
γλωσσολογία είναι σχεδόν απόλυτη σε αυτό το θέμα [ενν. της
ινδοευρωπαϊκής γλώσσας]: υπήρξε
κοινή γλώσσα πρόγονος. Και η συγκριτική γλωσσολογία
είναι μια πολύ ακριβής επιστήμη. [...] Η συγκριτική γλωσσολογία χρησιμοποιεί τόσο
τελειοποιημένα συμπεράσματα που μπορεί από ρουμανικά, γαλλικά, ιταλικά, ισπανικά
να σου βγάλει μια γλώσσα που αν δεν είναι τέλεια λατινικά τουλάχιστον μοιάζουν
περισσότερο με λατινικά παρά με οτιδήποτε άλλο. Τώρα το ποιοι ήταν οι φορείς της
γλώσσας, αν είχαν κοινή εθνική συνείδηση ή φυλετική καταγωγή, πώς ακριβώς
“έσπασε” σε υποοικογένειες,
πώς αυτές κατέληξαν να μιλιούνται εκεί που μιλήθηκαν, αν εκτός από κοινή γλώσσα
μεταδόθηκε και κάποια κοινή θρησκεία ή πολιτισμός είναι θέματα προς διερεύνηση.
Το κύριο είναι ότι το βασικό θεμέλιο της όποιας θεωρίας, το γλωσσικό επιχείρημα,
είναι πάρα πολύ στέρεο.
»
Σύγκρινέ
το τώρα αυτό με προσεγγίσεις του τύπου “βρήκα ένα
σκελετό πιθηκανθρώπου 750.000 ετών στα Πετράλωνα, άρα οι
Έλληνες είναι αυτόχθονες και όποιος το αρνείται είναι κολλημένος στην
επιστημονική ορθοδοξία”, ή “αφού
το λέει ο Ησίοδος, είναι έτσι”, ή “αφού
δεν έχουμε βρει έπη γραμμένα σε Γραμμική Β΄ δεν
σημαίνει ότι δεν υπήρξαν (σωστό),
άρα υπήρξαν (λάθος)”...
Καμία απολύτως σχέση. Είναι προφανές ότι πρέπει να θες να το πιστέψεις για να το
πιστέψεις. Γι’αυτό λέω ότι το πρόβλημα των αρχαιογκαγκά είναι ψυχολογικό».
Δημήτρης Κ.
(από συζήτηση στο διαδίκτυο)
«Αυτό που με συγχίζει πάνω από απ’όλα,
είναι ότι όλοι οι άλλοι παρουσιάζονται ως οι κατεξοχήν Έλληνες και ελληνολάτρες
(ελληνολάγνοι θα έλεγα, αλλά κι αυτό ανακριβές) ενώ ο καημένος ο Τ.
Ν. είναι ο μόνος που και μόνο από το επάγγελμά του και
την επιλογή ζωής που έχει κάνει μπορεί να αποδείξει ότι και αγάπησε και μελέτησε
την ελληνική γλώσσα, όπως και την ελληνική γραμματεία, όποια κατεύθυνση-
ειδίκευση και αν έχει.
»Ήρθαν
τα άγρια να διώξουν τα ήμερα, λέγεται αυτό. Όποιος φωνάζει πιο πολύ κι όποιος
παπαγαλίζει ό,τι αρχαιοαρλούμπα τού σερβίρουν, αυτός
είναι και ο καλύτερος Έλληνας! Ε, σώνει πια,
ρε παιδιά.... Αν σας άρεσε τόσο η ελληνική γλώσσα, θα προσέχατε λίγο και στα
φιλολογικά μαθήματα του σχολείου και τα περισσότερα από αυτά που λέει ο Τ.
Ν. θα τα ξέρατε ήδη, και θα καταλαβαίνατε για ποιο πράγμα
μιλάει τόσο καιρό. Τώρα σας έπιασε η αγάπη...
»Θα
ήθελα πραγματικά να ξέρω τι θα έκανε κάποιος από σας, που έχει σπουδάσει κάτι
καλά, αν δεχόταν από ανθρώπους άλλης ειδικότητας τέτοιες ύβρεις,
όταν απλώς θα υποστήριζε με ντοκουμέντα αυτά που έχει διδαχθεί και ερευνήσει. Αν
αρχίζαν όλοι οι άσχετοι να αμφισβητούν έτσι κάθε κλάδο της επιστήμης, θα φτάναμε
σε μπάχαλο. Και στο κάτω- κάτω, αν κάποιος πραγματικά
θέλει να εκφέρει έγκυρες απόψεις γύρω από ένα ειδικό επιστημονικό ζήτημα, τότε
θα πρέπει έστω και μόνος να κάνει έναν πραγματικό και ενδελεχή έλεγχο στη
σχετική βιβλιογραφία. Αν επιμένει να διαβάζει και τους ερασιτέχνες, ας το κάνει,
αλλά ας διαβάσει και τους άλλους! Δεν υπάρχει περίπτωση να αντέξουν στη σύγκριση,
ούτως ή άλλως...
»Πρέπει
να καταλάβετε ότι το να υπερασπίζεται κανείς τις αρχές της επιστήμης του και το
να υποστηρίζει αυτούς που την υπερασπίζουν δεν είναι
“εβραϊκός
δάκτυλος”,
αλλά ζήτημα αρχής και αξιοπρέπειας. Δεν τα παίρνω από κανέναν Εβραίο,
όπως και κανένας φιλόλογος από όσους ξέρω. Κάνουμε απλώς τη δουλειά μας
ευσυνείδητα, όπως υποθέτω κάνετε και εσείς τη δική σας. Τώρα,
αν αυτό σας πειράζει στα νεύρα επειδή νομίζετε πως υποσκάπτει κάποια ιδεολογία
σας, αυτό είναι λυπηρό όσο και λάθος. Αγαπάμε και υπερασπιζόμαστε την αρχαία και
τη νέα γραμματεία, όπως και τη γλώσσα, όσο καλύτερα
μπορούμε. Γι’αυτό
γίναμε και δάσκαλοι και τρέχουμε στα σύνορα, αντί να γίνουμε κάτι άλλο πολύ πιο
προσοδοφόρο, πίστεψέ με. Και μπορούσαμε. Φιλόλογος, όταν
μπήκα εγώ, γινόσουν μόνο αν το ήθελες πολύ, και έγραφες
άριστα. Δεν γίναμε λοιπόν τυχαία ό,τι γίναμε και δεν τραβάμε τυχαία τώρα όσα
τραβάμε».
Μάρθα Π.
(φιλόλογος,
(από συζήτηση στο διαδίκτυο)
«Πώς
αναγνωρίζουμε έναν αρχαιοβαρεμένο
-Αρρωσταίνει
όταν ακούει ότι οι Έλληνες ήρθαν από το βορρά. Οι Έλληνες ήταν αυτόχθονες. Εδώ
γεννήθηκαν, εδώ ήταν πάντα. Ο πρώτος άνθρωπος εδώ γεννήθηκε (ήταν Έλληνας
δηλαδή). Οι Πελασγοί δεν ήταν προελληνικός πληθυσμός ήταν απλά ένα ελληνικό
φύλο κι αυτοί.
-Βγάζει
σπυριά όταν ακούει για την ινδοευρωπαϊκή θεωρία. Η ελληνική ήταν μία και
μοναδική, δεν είχε καμία σχέση με άλλες γλώσσες και φυσικά τροφοδότησε όλες
τις άλλες χωρίς να επηρεαστεί καθόλου από αυτές.
-Τα παίρνει
στο κρανίο με τη φοινικική προέλευση του αλφαβήτου. Δεν μπορεί οι Έλληνες να
δανείστηκαν ένα τόσο σημαντικό πολιτισμικό στοιχείο από άλλους. Το αλφάβητο
είναι ελληνική πατέντα κι αυτό.
-Εκνευρίζεται με το εκπαιδευτικό κατεστημένο που διδάσκει σε σχολεία και
πανεπιστήμια τα παραπάνω. Οι καθηγητές πανεπιστημίου είναι πουλημένοι
ανθέλληνες, επειδή τελείως ξεροκέφαλα επιμένουν να διδάσκουν ξεπερασμένες
θεωρίες.
-Διαβάζει
έντυπα με εντυπωσιακά αρχαιοπρεπή ονόματα. Οι επετηρίδες των πανεπιστημιακών
σχολών και τα επιστημονικά περιοδικά γράφουν αντιεπιστημονικές ανακρίβειες και
απορρίπτονται ασυζητητί.
-Απεχθάνεται
τους Εβραίους διότι κατέστρεψαν τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό. Κάποιοι
απορρίπτουν τελείως και τον χριστιανισμό ως δημιούργημα των Εβραίων, με το
οποίο υπέσκαψαν τη γνήσια πίστη και τις παραδόσεις των Ελλήνων. Κάποιοι άλλοι
αποδέχονται τον χριστιανισμό προχωρώντας σε μία παπαδοπουλικής έμπνευσης
σύνθεση, τον αλήστου μνήμης «ελληνοχριστιανικό» πολιτισμό.
-Οι πιο
προχωρημένοι από αυτούς (λένε ότι) πιστεύουν στους δώδεκα θεούς, κάνουν θυσίες,
σπονδές, χοές και όλα τα σχετικά και σε σχετικές μαζώξεις πετάνε το κοστουμάκι
και ρίχνουν πάνω τους καμιά χλαμύδα. Οι περισσότεροι βέβαια χειρίζονται πιο
ψύχραιμα τη λόξα τους.
-Είναι
φανατικός τηλεθεατής εκπομπών τηλεπλασιέδων βιβλίων (και αναγνώστης των
βιβλίων που πωλούν): Βελόπουλος, Γεωργιάδης, Κεραμυδάς και για τους πιο
σκληροπυρηνικούς (διάβαζε: που έχουν ξεφύγει τελείως) ο μέγας προφήτης του
κινήματος Λιακόπουλος (για τους φίλους: Λιακό)».
Χρήστος Μουλώτσιος
(φιλόλογος)
Ξεσκονίζοντας κάτι παλιά
εγχειρίδια από το πανεπιστήμιο, ξαναδιάβασα τις βασικές θέσεις του Έρασμου,
γνωστού σήμερα περισσότερο από το ομώνυμο πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών. Ο
κύριος αυτός (με κανονικό όνομα Desiderius Geert που εξελλήνισε το βαφτιστικό
του) ήταν ολλανδός φιλόλογος που έζησε από το 1466 έως το 1536 και δίδαξε σε
γερμανικά και αγγλικά πανεπιστήμια. Στον κύριο αυτό χρωστάμε μία άποψη που
αποτελεί στις μέρες μας κοινό(τατο) τόπο: ότι η αρχαία ελληνική δεν προφερόταν
όπως προφέρεται σήμερα η νέα ελληνική. Πριν από αυτόν και κάποιοι άλλοι
υποστήριξαν ότι υπήρχαν διαφορές στην προφορά, αλλά αυτός ήταν ο πρώτος που
συστηματοποίησε τις απόψεις και πρότεινε προφορά για όλους τους φθόγγους (κάποιες
είναι βέβαιες, κάποιες όχι τόσο), με αποτέλεσμα η προφορά αυτή να ονομαστεί ‘ερασμιακή’.
Σήμερα οι ξένοι μαθαίνουν τα αρχαία ελληνικά με ερασμιακή προφορά, σε αντίθεση
με εμάς που προφέρουμε τα αρχαία όπως τα νέα.
Οι κυριότερες θέσεις του Έρασμου για το θέμα δημοσιεύτηκαν το 1528 και ήταν οι
εξής (εν περιλήψει):
1. Αν δεχτούμε την τρέχουσα
προφορά, δεν εξηγείται η ποικιλία τόσων φθόγγων (ι, η, υ, ει, οι, υι) για το
βυζαντινό και νεοελληνικό [i], όπως και τα ο, ω για το [o].
2. Δεν εξηγείται η ύπαρξη
τόσων πολλών ζευγαριών ομόηχων (φαινομενικά) λέξεων: ημείς-υμείς, τοίχος-τείχος,
λοιμός-λιμός.
3. Κατά το φαινόμενο της
μετάπτωσης δεν ερμηνεύονται πολλές αλλαγές, αν δεχθούμε ότι οι δίφθογγοι
προφέρονταν όπως σήμερα. Π.χ. συχνά το ‘ε’ τρέπεται σε ‘ο’ (λέγω-λόγος) όμως δεν
μπορεί το ‘ει’ να τρέπεται σε ‘οι’ (λείπω-λοιπός) αν προφέρονται και τα δύο [i]
και όχι [ey], [oy].
4. Η προφορά των διφθόγγων
είναι αδικαιολόγητη μερκές φορές και με βάση την ετυμολογία. Π.χ. το ‘παις’
προέρχεται από το παFιδ-ς και δεν μπορεί να προφέρεται [pes].
5. Η προφορά του ‘ου’ πρέπει
να ήταν αρχικά [ou] και αργότερα μακρό [u].
6. Η προφορά του ‘υ’ πρέπει
να ήταν [ü] (σαν το γαλλικό u).
7. Το ‘η’ πρέπει να ήταν
μακρό [e] αφού έτσι αποδίδεται και στα λατινικά (Athena, Creta) αλλά και
αντίστροφα (censor>κήνσωρ).
8. Το ‘ζ’ ισοδυναμεί με το
‘σδ’ ενώ το ‘β’ προφέρεται όπως το λατινικό b (Ο κωμικός ποιητής Κρατίνος γράφει:
“o δ’ ηλίθιος, ώσπερ πρόβατον, βη βη λέγων βαδίζει”)
9. Τα ‘φ’,‘θ’,‘χ’ προφέρονταν ως δασέα ‘π’,‘τ’,‘κ’,
αφού σε αρχαίες διαλέκτους γράφονταν ως ΠΗ, ΤΗ, ΚΗ ενώ στα λατινικά αποδίδονται
ως ph, th, kh, παρόλο που τουλάχιστον για τα δύο πρώτα οι Ρωμαίοι είχαν τα f, h.
10. Υπάρχουν ηχομιμητικές
λέξεις της αρχαίας που μαρτυρούν την προφορά κάποιων φθόγγων. Έτσι το βόδι
μυκάται ενώ η κατσίκα μηκάται (φωνάζουν [mu] το μεν, [me] η δε και φυσικά κανένα
εκ των δύο δεν φωνάζει [mi]).
Αυτά είναι τα βασικά επιχειρήματα του Έρασμου και, όπως μπορεί να διαπιστώσει ο
καθένας, είναι απλά, λογικά και στέρεα.
Κι όμως υπάρχουν ακόμη και
σήμερα αρχαιόπληκτοι που υποστηρίζουν με πάθος ότι η αρχαία ελληνική δεν άλλαξε
στην προφορά της και ότι σήμερα έχουμε την προφορά που είχαν και οι αρχαίοι!
Γιατί τους είναι τόσο δύσκολο να δεχτούν ότι η αρχαία άλλαξε στην προφορά της,
όταν είναι οφθαλμοφανές ότι άλλαξε σε όλα τα άλλα επίπεδα (μορφολογία,
σημασιολογία, σύνταξη);
Διότι όταν δέχεσαι ότι την ελληνική γλώσσα (την τελειωτέραν και ανωτέραν όλων
των γλωσσών, έτσι;) σου την έδωσαν οι θεοί (για την ακρίβεια: σε προίκισαν) ή
όταν υποστηρίζεις ότι η ελληνική δημιουργήθηκε μαζί με το σύμπαν (ή ότι
προϋπήρχε και του σύμπαντος), τότε είναι κομματάκι δύσκολο να πείσεις τον εαυτό
σου ότι η ιερή αυτή γλώσσα προφέρεται τον ένα αιώνα έτσι και τον άλλον αλλιώς.
Είναι πιο εύκολο να δεχτείς ότι τα προβατάκια στην αρχαιότητα βέλαζαν “βηηηηη,
βηηηηη” όπως μαρτυρεί ο Κρατίνος, παρά να δεχτείς ότι σήμερα προφέρουμε τη
γλώσσα μας με διαφορετικό τρόπο απ’ ό,τι οι ευκλεείς και σοφώτατοι ημών πρόγονοι.
Οπότε απορώ πώς δεν έχει εμφανιστεί ακόμη κανένα άρθρο στο “Δαυλό” ή στον
“Ιχώρα” του τύπου: “Περί της ορθής προφοράς του μυκηθμού των αρχαίων βοοειδών
και αιγοπροβάτων”».
Χρήστος Μουλώτσιος
(φιλόλογος)
«Μερικές
φορές αναρωτιέμαι αν το κυνήγι της αλήθειας μπορεί να καταλήξει στην
απροκατάληπτη συμπερασματολογία, ή λίγο έως πολύ
στις επιρροές ή στα πιστεύω του καθενός μας. Ακόμα και ο επιστήμονας
δεν είναι ανεπηρέαστος. Είναι άνθρωπος, έχει ιδεολογία και οι επιλογές του
επηρεάζουν την έρευνά του. Η διαφορά έγκειται στο ότι ο επιστήμονας εκθέτει τη
μεθοδολογία, τα μέσα, τις πηγές του και εκτίθεται στην κριτική των συναδέλφων
του. Ο επιστήμονας δεν (πρέπει να) είναι φανατικός. Από την άλλη ο εθνικιστάκος
στηρίζεται στην αμάθεια του κοινού που θέλει να φανατίσει κι όχι στην αποδοχή
από την επιστημονική κοινότητα. Για αυτό τον λόγο ο
προπαγανδιστής δεν ενδιαφέρεται να κάνει σταδιοδρομία ως επιστήμονας, απλώς
θέλει να χρησιμοποιήσει την επιστήμη προκειμένου να δώσει επιστημονικό έρεισμα
στην ιδεολογία του και να την περιβάλει με τον μανδύα της αυθεντίας. Για το
γεγονός ότι η επιστημονική κοινότητα αδιαφορεί για το έργο του έχει συνήθως
έτοιμη την απάντηση:
“τα
πανεπιστήμια είναι γεμάτα αρνησιπάτριδες, αργυρώνητους προδότες που θέλουν το
κακό της πατρίδας”.
Υπάρχουν κάποιοι που τα χάφτουν όλα αυτά τα παραμύθια. Το ζητούμενο είναι να
έχουμε εμβολιαστεί με καχυποψία από μικροί γιατί ασφαλώς δεν μπορούμε να είμαστε
και κοινωνιολόγοι και ιστορικοί και γλωσσολόγοι και αρχαιολόγοι και
θρησκειολόγοι κ.λπ. κ.λπ.
για να μπορούμε να αντιμετωπίσουμε κάθε απάτη που μας προσφέρουν».
Παρασκευάς Σταυρόπουλος
(γλωσσολόγος, από συζήτηση στο
διαδίκτυο)