MAO DIAY
Binasi sa Isa 11:1-10 ug Matteo 3:1-12
Hinikay ni Padre Carmelo O. Diola
December 9, 2001
Unsa kaha kon may
tawo nga manaygon sa atong tugkaran nga taas kaayo og
buhok, siga ang mata, bungoton, ug nagsanina og lukay sa lubi? Puwerteng kuruga
tingali nato no?
Makapakugang
usab si Juan nga Magbubunyag. Buhok sa kamelyo ang iyang bisti nga kibaksan
og bakus nga panit. Dulon ug dugos ang iyang kalan-on.
Iyang tingog milanog sa mga pulong: “Paghinulsol kamo
kay duol na ang Gingharian sa Kalangitan.”
Gulpi di gulat
kaayo kini og dating si Juan. Nganong gilakip man kini
siya sa mga balasahon sa Adbyento? Morag
nasaag man kini siya. Imbis na makadani siya
ngadto sa malinawong pasungan sa adlaw sa Pasko, mora man hinuon nga lain ang
atong mahunahunaan.
Unsa may
kalambigitan ni Juan sa umaabot nga Pasko? Unsa may
kalambigitan niya kang Jesus?
Manag-agaw
si Juan ug si Jesus.
Tataw kini sa ebanghelyo ni Lukas. Tataw
usab nga gitandi kini silang duha. Ang ginikanan ni
Juan taga
Lahi ang
pagkamabdos ni Maria. Walay labot
ang tawo. Tali lamang kang Maria ug Ginoo.
Bisag sa sabakan pa lamang, dayag na ang pagkalahi ni
Jesus. Dili siya
Balikan nato si Juan. Sa dihang miduaw si
Maria kang Isabel, nga unom na ka buwan nga nagsabak kang Juan, miulpot ang
bata sa tiyan ni Isabel. Miila na kini sa
pagkahalangdon ni Jesus. Misimba ang bata nga gisabak.
Maaninaw na nato dinhi ang tahas ni Juan. Ang kaigmat niining tawhana
wala magagikan sa iyang kasuod kang Jesus isip
ig-agaw. Propeta kini siya ug hait ang panan-aw sa
mata sa iyang kalag. Tungod niini nag-una siya kang Jesus aron pangandaman ang
dalan.Giisip nga si Juan maoy gihisgotan ni propeta
Isaias: “Ang tingog nga nagsinggit didto sa kamingawan: ‘Andama ninyo ang dalan
sa Ginoo. Himoa ninyo og tul-id ang iyang mga agianan.’”
Tig-andam diay siya sa pag-abot ni Jesus.
Makatulo
moabot si Jesus. Ang
Pasko nagbaliklantaw sa iyang unang pag-anhi, isip
bata. Sa katapusan sa panahon, mobalik si Jesus aron
paghukom sa mga buhi ug mga minatay. Kabus siya sa
unang pag-abot; mahimayaon sa sunod.
May ikatulo: ang
pang-adlaw-adlaw nga pag-abot ni Kristo sa atong
tagsatagsa nga kasingkasing ug sa atong tawhanong kasaysayan. Kanunayng nagtuktok si Jesus. Gipasulod ba nato siya? Naminaw ba kita sa mga
bag-ong Juan nga Magbubunyag nga maoy “nag-una” sa mga pang-adlaw-adlawng duaw
ni Jesus?
Kinsa
man kini sila? Dili
ikalalis nga ang tahas ni Juan mahitungod sa
pagpahigmata sa katawhan sa ilang mga kakulangan. “Paghinulsol
kamo,” matud niya. Apan ang kapasayloan sa sala
wala magagikan kang Juan. Kang Jesus kini, sa iyang
pagpakamatay sa krus (Mt
Pagpahigmata diay sa katilingban mao ang tahas sa mga kasamtangang Juan nga
Magbubunyag. Lakip niini ang mga manunulat nga naghisgot sa
mga kahiwian sa katilingban. Mga trabahante sa NGOs
nga nangita og katarungan. Mga tawo sa media nga isog
sa pagbutyag sa krimen ug kawalaykaangayan. Mga dramaturgo ug artista nga
naghikay og mga pasundayag nga molarawan sa kahimtang
sa katilingban.
Uban pod niini ang
mga ginikanan, igsoon, ug kaila nga nangahas sa
pagsulti sa kamatuoran sa mga hingtungdan bisan pag lisod dawaton kini. Mga
kaparian usab sa ilang pagwali. Mga saksi batok sa pagpangawkaw, kriminalidad, ug mga drug lords.
Diin gidayag ang
kamatuoran, makita ang hulagway ni Juan nga
Magbubunyag. Isip mga kasamtangang propeta kining mga tawhana
nagtudlo lamang kang Jesus kay siya lamang ang makaluwas kanato gikan niining
mga hagit nga giatubang.
Maminaw kita sa mga propeta. Hatagan nato silag
luna. Tidlumon nato ang ilang mensahe nga, sa sugod,
makapakurat.
Binasi sa Rom 13:11-14 ug Matteo 24:37-44
Hinikay ni Padre Carmelo O. Diola
December 2, 2001
Adbyento (“pag-abot”) na pod. Upat ka Dominggo nga mobohagay ngadto sa Pasko. Pagpangandam sa umaabot nga pangilin sa pagkatawo ni Jesus. Usa ka baliklantaw.
Sa laing bahin, ang Adbyento lantaw sa unahan. Gani ang ebanhelyo naghisgot sa Pagbalik sa atong Ginoong HesuKristo. Ang tema gilangkob sa mga pulong: “Pagtukaw kamo kay wala kamo masayod kon unsang adlawa moanhi ang inyong Ginoo.” Duha ka istorya ang milarawan sa pagkakalit ug pagkawaladamha sa sunod nga pag-anhi ni Jesus.
Una mao ang mga tawo sa panahon ni Noe (Gen 6:11-13). Simbolo kining katagilungsod ni Noe sa walay pagtuo ug sa kinabuhi nga halayo sa Dios. Kalit sila nga gihukman ug gisilutan sa Dios.
Apan ang kinaiya nila nga gipalutaw sa ebanghelyo mao ang ilang pagpakabutabungol sa tawag sa Dios. Nalinga man god sila sa ilang mga pang-adlaw-adlaw nga buluhaton: “Nagpunay sila og pangaon ug panginom, nagminyoay ug nangasawa, hangtod gayod sa adlaw nga misulod si Noe sa arka.”
Dili ngil-ad kining mga gimbuhaton apan dili usab maoy labing importante. Nagkanayon ang Ginoo: “Busa ayaw kamo kabalaka kon asa kamog kan-on, o imnon o ibisti. Kining mga butanga gitinguha kanunay sa mga pagano. Ang inyong Amahan nga atua sa langit nasayod nga nagkinahanglan kamo niining mga butanga. Apan unaha ninyo pagpangita ang Gingharian sa Dios ug pagkinabuhi kamo uyon sa iyang kabubut-on, ug ang ubang mga butang ihatag niya kaninyo” (Mat 6:31-33).
Ikaduha nga gihisgotan sa ebanghelyo mao ang pag-abot sa kawatan aron manlungkab sa balay. Kalit kini ug dili damhon. Gani walay kawatan nga mag-text sa usa ka banay una kini niya kawati. Dili siya magpahibalo. Ang boksedor nga motelegrama sa iyang kumo lupigon gayod. Kinahanglan pakalitan.
Kalit usab ang pagbalik ni HesuKristo. Walay nakahibalo sa iyang pagbalik; bisan gani si Jesus, sa iyang pagkausa ka tawo, wala masayod, kondili ang Amahan lamang (Mat 24:36).
Mao nga magtukaw kita. Kini ang mensahe sa Adbyento.
Ang tawo nga magtukaw dili matulog. Wala kini maglutaw ni magpabaya. Tataw kini sa tulo ka mosunod nga sugilanon sa atong ebanghelyo: Ang Masaligan ug Dili Masaligan nga mga Ulipon (Mat 24:45-51); Ang Napulo ka mga Dalaga (Mat 25:1-13); ug Ang Sambingay sa Talento (Mat 25:24-30).
Tambal ang pagtukaw sa atong tawhanong kinaiya nga daling madani halayo sa Dios ug ngadto sa mga butang nga lumalabay. Unsa may himuon sa usa ka Kristyano nga nagtukaw?
Una mao ang pagbiya sa sala pinaagi sa paghinulsol. Mabasa kini nato sa Rom 13:11-14 diin giawhag ni San Pablo ang iyang tigpaminaw nga sila “magmata” ug gilarawan ang sala sa mga “buhat nga iya sa kangitngit.” Ang tawo nga magpiyong kay nahikatulog naa sa kangitngit.
Sa laing bahin, gikinahanglan usab nga ang pagsalikway sa
sala pagasundan sa “pagtuo nga nagbuhat pinaagi sa gugma” (Gal 5:6). Kon ang
pagtukaw atong ilambigit sa tahas sa usa ka sundalo, ang mga pulong ni San
Pablo haom kaayo: “Gamita ang kamatuoran ingon nga bakos, ang pagkamatarong
ingon nga salipod sa inyong dughan, ug ang kadasig sa pagsangyaw sa Maayong
Balita sa kalinaw ingon nga inyong sapatos. Bitbita kanunay ang inyong pagtuo
sama sa taming, kay pinaagi niini makapalong kamo sa tanang nagsiga nga mga
udyong nga ipana kaninyo sa yawa. Ug ikalo ninyo ang kaluwasan ingon nga
panalipod sa ulo ug gamita ang Pulong sa Dios sama sa
espada nga gihatag kaninyo sa Espiritu” (Ef
Ang pagtuo nga nagbuhat pinaagi sa gugma maoy sumbanan ni Jesus sa iyang paghukom kanato sa iyang sunod nga pag-anhi. Ang nagpakabutabungol sa panginahanglan sa uban ilahi niadtong mga nagpakabana (Mat 25:31-46).
Magtukaw kita. Pangandaman nato ang Dios.
Binasi sa Col 1:12-20 ug Lk 23:35-43
Hinikay ni Padre Carmelo O. Diola
November 18, 2001
Tuig 1925.Sa katapusan sa usa ka Jubilee Year, nakahukom si Papa Pio XI nga pagasugdan ang usa ka pangilin sa Simbahang Katoliko: ang Kristo Hari. Ang tinguha niining maong pangilin mao ang paglarawan sa pagkamakagagahum ni Kristo nga maoy sukaranan sa kalinaw sa kalibutan.
Haom kaayo sa maong pangilin ang pagbasa gikan sa Col 1:12-20 diin madungog nato nga si Kristo “larawan sa dili makita nga Dios. Siya ang unang Anak ug labaw siya sa tanang binuhat. Kay pinaagi kaniya gibuhat sa Dios ang tanan nga atua sa langit ug ania sa yuta, makita ug dili makita – mga gahom nga espirituhanon, mga punoan, mga hari, ug ang tanan nga nagmando…siya ang ulo sa Simbahan nga mao ang iyang lawas…”
Dili gayod kaduhaduhaan ang pagkahari ni Kristo sa maong pagbasa.
Morag lahi ang
madungog sa ebanghelyo. Unsa may pagkahari sa usa ka tawo nga gisilotan og capital punishment? Gani gibugalbugalan
pa si Jesus sa mga kadagkoan sa mga Judio, sa mga
sundalong Romanhon, ug sa
Dili kini harianong kahimtang. Gidayandayanan hinuon siya sa kahigwaos. Duha ka mga detalye ang milutaw nga daw bidlisiw sa pagkahari ni Jesus.
Usa niini mao ang nahisulat sa ulohan ni Jesus: “Kini ang Hari sa mga Judio.” Sa taphaw nga panabot, bugalbugal kini. Gani ang pulong “kini” nagpalutaw nga giminusan na ang nagsuwat niini sa hingtongdan.
Apan, sa laing bahin, sa pamaagi nga wala damha, ang maong mga pulonga nagbutyag sa kamatuoran. Gani ang mga kadagkoan sa mga Judio nangahas sa paghangyo kang Pilato, nga maoy nagpasuwat niini, nga ilisan ang mga pulong ngadto sa: “Kining tawhana miingon: ‘Hari Ako sa mga Judio” (Jn 19:21). Wala mosugot si Pilato: “Ang akong nasulat, nasulat na,” matud niya.
Sa misteryosong pamaagi sa Dios, diha sa pag-alsa sa krus ni Jesus, nahipundok ang mga nagkatibulaag nga mga tawo sa kalibutan (Jn 12:31-32). Mao kini ang takna sa himaya ni Kristo Jesus.
Ikaduhang punto. Harianon si Jesus diha sa iyang gahum sa pagpasaylo ug pagsaad sa Paraiso ngadto sa ikaduhang kriminal.
Ang maong kriminal nakaangkon sa iyang kalapasan ug naaninaw niya nga si Jesus dili sad-an. Mihangyo siya kang Jesus: “Jesus, hinumdumi ako inig sulod nimo sa imong Gingharian.”
Makatandog kaayo kining maong eksena. Nakaako ang tawo sa paggamit sa unang ngalan lamang ni Jesus. Walay laing tawo ang nakabuhat niini sa tibuok nga Bag-ong Kasabutan. Sagad may gilakip nga titolo. Pastilan no: ang unang tawo nga nangahas sa paglitok sa yanong ngalan ni Jesus mao usab ang katapusang tawo nga iyang gikahimamat sa kalibutan! Ug kini usa ka kriminal.
Ang saad ni Jesus
labaw pa sa gipangandoy sa tawo: “Amen, sultihan ko ikaw nga karong adlawa
moadto ka uban kanako sa Paraiso.” Mora ba og mihangyo ang tawo nga padad-an
siya og istampita gikan sa
Ang nakanindot pa gyod kay ang maong saad wala mag-agad sa ikaduhang balik ni Jesus; hinunoa, dihadiha dayon inigkamatay sa tawo, makakuyog dayon siya. Usa ka hari lamang ang makasaad niini. Samtang nagbitay siya sa krus, kaniya na ang gahum sa paghukom. Apan, labaw sa tanan, hari siya sa gugma ug sa walay kinutubang kaluoy.
Nag-agad kita sa kaluoy sa Dios. Matag adlaw may mga higayon sa pagsunod ni Kristo Hari. Moduol ug modangop kita kaniya. Karon.
Binasi sa Lukas 21:5-19
Hinikay ni Padre Carmelo O. Diola
November 18, 2001
Bag-o pa gayod nakong nadawat ang usa ka e-mail mahitungod sa gitawag nga ikatulong mensahe sa Fatima. Naghisgot kini sa katapusan sa kalibutan. Ditalyado pa gayod ang mga makalilisang nga panghitabo ug kon kanus-a kini matuman. Daw nanghulga ang Dios.
Sa mga panahon sa tumang kalisod, molutaw dayon ang mga mananagna nga maghisgot mahitungod sa katapusan sa kalibutan. Mao kini ang naandan sa kasaysayan sa tawo. Tungod sa kahadlok ug kawalay seguridad sa katilingban, may mga munonot dayon sa mga maong mananagna.
Apan, hangtod karon, nagtuyok ang gihapon ang kalibutan ug nagginhawa lang gihapon kita. Sa pulong man god ni Jesus: “Apan walay tawo nga nasayod kanus-a moabot kadtong adlawa ug taknaa – ni ang mga anghel sa langit, ug bisan gani ang Anak, kondili ang Amahan lamang” (Mat 24:36). Sa ato pa, walay makatagna kon kanus-a mahanaw ang kalibutan.
Sa kasamtangan, usahay makaingon kita nga morag sunodsunod gayod ang mga katalagman, mga gubat ug pinatyanay, ug uban pang mga kalisdanan. Sa tinuoray lamang, usa sa makahatag nato niining maong panghunahuna mao ang teknolohiya. Ang cable TV ug CNN, pananglit, mohatod dayon sa mga balita gikan sa pinakalayong suok sa kalibutan ngadto sa laing suok. Dihadiha kini ug lab-as.Ang resulta? Daw nagkaanam og kadaghan ang mga kalisdanan.
Sa laing bahin, may mga panghitabo karon nga lahi sa mga naandan: kining gitawag nga bag-ong matang sa gubat, ang AIDS epidemic, ang pagkagun-ob sa atong kinaiyahan, ug ang narcopolitics, kon hisgotan ang pipila lamang. Nagsangkiig ang atong kalibutan tungod niini. Usahay makapangutana sad kita kon mao na ba kini ang katapusan sa kalibutan.
Natapos ang naandan nga kalibutan sa mga Judio sa dihang gigun-ob ang templo ug siyudad sa Jerusalem niadtong 70 AD. Libo ka libong mga Judio nga namatay sa kamot sa mga Romanhon, lakip na niini kadtong mitago sa tugkaran sa templo nga nanga-sunog.
Sa wala pa kining panghitaboa, gitagna na kini ni Jesus ug gitagaan niyag tulo ka pahimangno ang iyang mga tigpaminaw. Una, nga dili dayon sila munonot sa tawo nga moangkon nga siya si Kristo. Ikaduha, nga dili sila malisang kon makadungog sila mahitungod sa mga kagubot ug nga pinaagi sa ilang pagkamalahutayon ilang daugon ang ilang kinabuhi. Ikatulo, nga dili sila mistil mag-andam pa sa ilang angay isulti sa dihang pundokon sila sa sinagoga aron hasion o patyon.
Wala manghulga ang Ginoo hinunoa gipasaligan niya ang iyang mga sumusunod sa iyang makanunayong presensya. Dili sila angay mabalaka kay si Jesus mismo maoy mobutang og pulong ug kinaadman ngadto kanila. Gipangayo sa Ginoo mao lamang ang ilang paglahutay.
Ang paglahutay wala magpasabot nga wala na kitay himuon, nga magpungko na lang kita atubangan sa kalisdanan. Dili molahutay ang walay baruganan. Ang modaog mao ang magpabilin diha sa iyang gibarugan.
Si Kristo ang baruganan sa mga Kristiyanos. Ang iyang pulong ug saad dili gayod matay-og, kini magpabilin. Kon kinsa kadtong mobarog sa pulong ni Kristo magmadaugon atubangan sa tanang kalisdanan.
Nan, dili diay kita magpasagad og nonotnonot kang bisan kinsa nga maghisgot mahitungod sa Dios kay usahay makadani kini kanato halayo sa Ginoo. Kon may madungog kita nga mga pulong o saad mahitungod sa sangputanan sa kalibutan, ato dayon kining itandi sa mga pulong ug saad ni Kristo.
Kon balikan nato ang ebanghelyo niining adlawa, maaninaw nato nga ang Ginoo wala manghulga. Gihupay hinuon niya ang mga kabalaka sa iyang sumusunod. Morag may nagbutang og mga pulong sa ba-ba sa atong Inahan.
Madaugon ang sumusunod ni Kristo taliwala sa tanang mga hagit.
Binasi sa Lukas 20:27-40
Hinikay ni Padre Carmelo O. Diola
November 11, 2001
Ang tawo ra gayod ang mananap nga mahimong mangutana. Ang ubang matang sa mga mananap tubag lang ang mahibaloan. Tubag sa ilang kagutom ug pagsanay; sa ilang pagpahulay ug paglihoklihok subay sa tiunay nila nga kaigmat. Ang iro dili mamalandong kon kinsa siya. Moila lamang kini og amo ug mokaon kon gutumon.
Diosnong gasa kining gahum sa pagpangutana. Makaukay ang pangutana ug mahimong sinugdanan sa panaw padulong sa Dios. “Kinsa man ako?,” “Asa man ako padulong?,” “Giunsa man ako pagbuhat ug unsa may akong gigikanan?” – mao kini ang pipila lamang ka mga pangutana nga dako kaayo og kalambigitan sa padulngan sa tawo nga nangutana niini.
Sa ato pa, ang panaw sa kinabuhi nag-agad sa atong mga pangutana.
Usik hunahunaon nga daghang mga ginikanan ang dili maantigong mopalambo niining maong gasa sa ilang mga anak. Usahay dala na lang pod kini sa kakapoy. Usahay naa say mga pangutana nga lisod tubagon.
May mga pangutana usab nga wala magpaabot og tinuoray nga tubag, kay lain man ang tumong. Gilarawan kini sa mga tawo nga nangutana kang Jesus kon unsay sangputanan sa usa ka babaye nga naminyo sa pito kabuok magsuong lalaki sa panahon nga mamatay na siya ug banhawon. Kinsa may iyang bana didto sa langit?
Makalibog no?
Apan wala sila palusota ni Jesus. Sa langit man god diay walay kaminyuon kay ang mga tawo daw mga anghel. Ang kaminyuon man god pamaagi diin mosanay ang tawo. Nan, sa kahimtang nga wala nay kamatayon, wala na usab kinahanglana ang kaminyuon.
Napalpak ang mga Sadokeo sa ilang panglantaw mahitungod sa langit. Inato ra kaayo ang ilang langit ug walay kalahian sa kalibutanong kahimtang. Lahi man diay kaayo ug kini giklaro sa atong Ginoo.
Kon walay kalahian ang langit sa atong kalibutan, walay kapuslanan ang atong mga gilauman. Kon didto moagas lang gihapon ang mga luha ug modangoyngoy lang gihapon ang mga dinaugdaog, nan maayo pang magpabilin na lang kita dinhi sa yuta.
Dili pa dugay, naghisgot ang Santo Papa mahitungod sa langit. Dili kini usa ka lugar, matod pa niya, kondili usa ka kahimtang. Lisod ning inatuon ra kaayo nato ang langit. Basig kita mismo dili malipay didto.
Tinuod, ang langit magsugod dinhi sa yuta. Kini mamatud-an nato sa dihang katarungan ug Diosnong gugma maoy mopatigbabaw sa atong mga relasyon. Layolayo pa gyod diay ang kahingpitan sa langit, apan may mga gim-aw na niini, karon pa man.
Maaninaw ang langit sa mga buhing saksi sa atong katilingban: sa mga sakripisyo sa mga ginikanan; mga paghago sa atong OFWs; sa mga nagpadayag sa kamatuoran atubangan sa mga gamhanan nga nagtulisok niini; ug uban pa. Makita ni nato sa mga katilingbanong panagpundok, sama sa mga NGOs, nga nanlimbasog alang sa kaayohan sa uban ug sa mga trabahente sa gobyerno nga sa hilom nga pamaagi nag-alagad nga matinud-anon.
Makita kini nato diha sa mga hulagway ug kinabuhi sa tanan nga nahigugma sa ilang isigkatawo, sa ilang nasod, ug sa ilang Ginoo.
Ang langit nagsugod na karon. Dinhi kanato. Unsa kaha no?
Binasi sa Lukas 19:1-10
Hinikay ni Padre Carmelo O. Diola
>November 4, 2001
Niadtong miaging adlaw sa mga
minatay nahinumduman nako si anhing Tito Pedro,
Nagdako kami nga kuyog si Pedro, bisan pa og dili namo siya paryente. Lahi si anhing Pedro sa kasagaran nga higala sa among pamilya. Boksedor ug trainer siya, alegre kaayo, ug maayong modala og tawo. Kon mokatawa kini, daw moagik-ik sama sa buto sa machinegun. Kalipay alang sa uban mao ang iyang tawhanong kabilin kanamo.
Buktot si Pedro. Daw may duha ka dagkong bagol nga nahipaslak, usa sa iyang luyo ug usa sa iyang dughan. Apan wala kini mahimong babag sa iyang pagpakighimamat ug pagpakighigala sa uban. Usahay mahimo pa gani kini nga instrumento sa pasiaw.
May pagdawat siya sa iyang kaugalingon nga nindot awaton. Daw wala siyay kataha ni pagpanuko nga moilaila og tawo. Sa akong tan-aw, ang iyang kasingkasing man god popareho og gidak-on sa bugdo sa iyang dughan. Tungod niini, taas siya nga pagkatawo taliwala sa iyang pagkabuktot.
May lain pang tawo nga taas bisan og mubo. Sa ebanghelyo, mabasa nga si Zacchaeus mikatkat sa usa ka kahoy aron mapanid-an niya si Jesus nga molabay sa Jericho. Lisod man god niyang makit-an kini tungod sa panon sa katawhan ug tungod kay mubo man siya.
Unsa may nakapataas niya? Sa unang bahin, makaingon ta nga si Zacchaeus wala magpalupig sa iyang pagkamubo. Ambisyoso siya nga pagkatawo. Gani nahimo siyang dakodako sa mga kobrador sa buhis.
Dili kini lalim nga makab-ot nga katungdanan. Pipila lamang ang mahimong kubrador sa buhis tungod kay gasto kini. Ang katungod man god ihatag sa tinugyanan sa balaod nga Romanhon ngadto kanila nga makabayad sa maong puwesto. Mao man gani nga inigkadawat sa maong katungdanan, mobawi usab ang mga kubrador diha sa pagpangawkaw.
Sa laing bahin, gikasilagan sa mga Judio ang ilang isigka-Judio nga nahimong kubrador sa buhis. Alang kanila, kining mga tawhana “hugaw” ug dili dawaton sa Dios.
Si Zacchaeus dili lamang kubrador kondili dakodako pa gayod. Ambisyoso ug igmat siya nga pagkatawo. Gibawi niya ang iyang pagkamubo pinaagi niini.
May lain pang paagi nga siya “taas.” Pagkadungog niya nga umaabot si Jesus, nangahas kini nga makit-an ang bantugang magtutudlo. Nanguryoso siya.Dihay gibati si Zacchaeus nga lisod sabton. May mga pangandoy ug tinguha siya nga nangita og katagbawan diha kang Jesus. Wala dayon kini niya masabti, apan mao kiniy nagtukmod kaniya.
Apan dili pa kini mao. Mibarog si Jesus ilalom sa kahoy ug iyang gitawag si Zacchaeus. Wala kini niya damha.. Abi niyag igo lang siyang molantaw kang Jesus. Lain man diay ang gilaraw sa atong Ginoo: “Zacchaeus kanaog dayon diha kay kinahanglan nga magpabilin ako sa imong panimalay.”
Siya man diay ang gipangita sa atong Ginoo. Natandog si Zacchaeus. Misaad siya nga katunga sa iyang katigayonan ihatag sa kabus ug kon kinsa kadto nga iyang gitikasan ulian niya sa makaupat. Tinud-anay kini nga paghinulsol.
Matag usa kanato may mga pangandoy ug tinguha nga ang Ginoo lamang ang makatagbaw. Ang atong pagkamakaespirituhanon nag-agad sa atong pagpahiluna sa maong pangandoy ug tinguha. Nakaplagan ra gayod ni Zacchaeus ang gilauman sa iyang kasingkasing.
Putot siya, apan taas. “Taas” tungod lamang sa Dios nga maoy mitunol kaniya og pasaylo sa diha nga nagtungtong pa siya sa kahoy.
Binasi sa Lukas 18:9-14
Hinikay ni Padre Carmelo O. Diola
October 28, 2001
Ang kasingkasing man god sa tawo hinimo lamang alang sa Dios ug ang mga butang sa kalibutan hinimo aron moamoma sa tawo diha sa iyang relasyon sa Dios. Dili kini maoy hulip sa Dios.
Usa ka matang sa pag-adis-adis mao ang mga hiwi nga panglantaw o kinaiya nga maoy milimin sa kahiladman sa tawo. May mga panglantaw mahitungod sa Ginoo nga makaingon kita nga usa ka matang sa adis-adis.
Ang Pariseo sa ebanghelyo adis-adis sa usa ka matang sa paghunahuna mahitungod sa Ginoo. Abi niya nga ang pagkamatarong sa tawo atubangan sa Dios nag-agad sa tawo.
Tinuod daghan siyang mga maayong binuhatan. Nagpuasa siya matag Lunes ug Huwebes. Milabaw pa gani siya sa katungdanan sa ordinaryong Judio nga magpuasa lamang kausa sa usa ka tuig, sa Adlaw sa Panghimayad (Atonement) diin pasayloon sa Dios ang tanang mga sala sa Iyang Katawhan.
Mihatag usab siya og ikapulo sa tanan niyang abot. Sumala sa Lev. 27:30-32 ang mga Judio kinahanglan mogahin og ikapulo sa ilang abot nga prutas, liso, ug mananap. Gisunod kini sa mga Pariseo apan gipakapinan pa gayod og abot sa mga tanom nga gagmay.
Sa ato pa, ngilngig gayod ang mga maayong binuhatan niining maong Pariseo. Apan midako ang iyang ulo. Giminusan siya sa tanan ug bilib siya sa iyang kaugalingon. Sa duha ka bersikolo nga siya nagsulti, makalima mogamit ang Pariseo og “ako.” Dili kuno siya “sama sa ubang mga tawo.”
Sa laing bahin, ang kobrador sa buhis nagbarog nga layo sa sentro sa templo, naulaw sa iyang kahimtang. Gimakmak niya ang iyang dughan nga nag-ingon: “O Dios, pasayloa ako nga makasasala.”/p>
Nasayod kita kon kinsa sa duha ang gikahimut-an ni Jesus: ang mapaubsanon sa duha.
Ang pagkamapaubsanon nag-ila sa pagkabinuhat sa tawo. Atubangan sa Dios, ang atong mga kakulangan lamang ang atong ma-ako ug Iyang pasaylo lamang ang atong paglaum.
Ang Pariseo naghunahuna nga daw ang Dios utangan kaniya. Mao kini ang kinaiya nga milutaw sa iyang mga gipanulti. Daw ordinaryong tawo lamang ang iyang gikaatubang nga mahimong kuwentahan o pamuyboyan.
Sayon usab natong mabatunan ang kinaiya sa Pariseo. Maghimo kitag mga balaod sa atong mga Kristohanong panaghugpong, sama pananglit sa paagi ug matang sa pagbisti, ug molutaw dayon sa atong mga alimpatakan nga kita labaw pa nga balaan kaysa ubang tawo. Ug kadtong dili mosunod sa atong mga pamaagi – kini sila dili tinuoray nga Kristohanon.
Buot man god natong gapuson ang Ginoo sa atong mga gagmay ug sigpit nga mga panglantaw. Buot natong kontrolahon Siya ug himuong gamay sama nato. Apan ang Dios dili gayod magapos kay Siya Kagawasan ug Gahum. Labaw Siya sa tanan natong mahunahunaan mahitungod Kaniya ug ang ato ra gayod nga maangkon atubangan Kaniya mao ang atong kahuyang ug kawad-on.
Ang pagpaubos maoy mobayaw sa tawo ug maoy mopakanaog sa kaluoy sa Dios.
Binasi sa Exo 17:8-13 ug Lukas 18:1-8
Hinikay ni Padre Carmelo O. Diola
October 21, 2001
Makahinumdum pa gayod ako sa gidugayon sa akong amahan didto sa Manila sa dihang iyang i-follow up ang iyang mga papeles sa GSIS Manila. Hasol intawon kaayo tungod sa gitawag nga red tape ug tungod sa mga trabahante sa GSIS nga maglangaylangay ug lain ang giapas gawas sa pagpangalagad.
Daghan sa mga nakasuway na og adto sa mga opisina sa gobiyerno ang nakatilaw sa samang kahasol nga natilawan sa akong amahan, ilabina na kon walay nagpaluyo nga dakong tawo o kon walay “grasa” nga ikahatag. Tinuod dili tanang opisina sa gobiyerno, apan ubay-ubay.
Wala tagda sa maghuhukom, sa ebanghelyo karon, ang balo nga miadto kaniya aron mangayo og katarungan. Ilado ang maong maghuhukom nga walay kahadlok sa Dios ni kataha sa tawo. Sa ato pa, wala kini siyay tanlag o konsiyensya. Ang iyang kabubut-on ug panghunahuna lamang ang masunod.
Apan ang balo nagpunay og balik ngadto sa maghuhukom ug nagsigingsiging kaniya. Wala kita masayod kon unsay iyang mulo. Posible nga may kalambigitan kini sa kabilin sa iyang bana nga basin og gihilabtan sa uban. Ang balo mismo dili makadawat og kabilin; ang iyang mga anak nga lalaki maoy makadawat ug kini sila ang mobulig sa ilang inahan.
Alaot intawon kaayo ang kahimtang sa mga balo niadtong panahona. Ang batan-ong balo nga walay anak nga mobalik sa banay sa iyang amahan, mawad-an gayod sa katungod sa kabilin sa iyang bana. Mao nga masabot gayod nato ang kapait sa kahimtang sa balo nga nawad-an og bugtong anak nga lalaki (Lk 7:12-13).
Sa tantong pagbalikbalik sa balo, naugtas ra ang maong maghuhukom. Iyang gihukman ang kaso nga pabor sa babaye. Ug miingon ang atong Ginoo: “Ug dili na lang ba god hinuon labanan sa Dios ang iyang mga piniling katawhan nga motawag kaniya adlaw ug gabii?” Sa ato pa, kon ang ka dili-makatarunganong tawo madala man gani sa pagpangulit sa ka balo, ang Ginoo pa kaha hinuon nga mao ang hingpit nga katarungan?
Bitaw! Kinahanglan diay nga magmakanunayon kita sa atong pag-ampo ug dili mawad-an og kadasig. Daghang butang man god ang makapatukmod layo sa kadasig.
Kinsa man god kanato ang wala makatilaw og kapakyasan? Kinsa kanato ang wala mobati og kahadlok? Kaguol? Kapungot? Kinsa kanato ang wala maokay sa mga panghitabo sa atong lungsod, nasod, ug kalibutan, ilabina niining tuiga? Asa na man ang Ginoo atubangan niining tanang panghitabo nga mitamay sa bili sa tawo?
Asa na man ang katarungan kon sud-ongon nato ang kapait gayod sa kahimtang sa mga kabus ug timawa? Asa na man ang katarungan sa Ginoo taliwala sa pagpatay sa mga inosente, ang pagpanamastamas sa mga bata ug babaye, ang pagpangawkaw sa kabtangan sa nasod?
Asa na man ang katarungan sa pagpadayon nga gawasnon niadtong mga tawo nga nakapahimulos sa atong nasod sa panahon sa Martial Law? Sa pagdugaydugay sa mga kaso ni Erap? Sa pagtambayayong sa mga buhat sa kangitngit diha sa gitawag nga narcopolitics, diin mga tinugyanan sa balaod ug mga opisyales sa gobiyerno na hinuon ang miduyog sa mga drug lords ug pushers imbis nga mopagkang kanila?
Magpadayon kita og dangop sa Dios. Padayonon nato ang pagtuaw sa mga kalangitan: “Ginoo, hatagi kami og katarungan! Ginoo, labani kami batok sa mga mangil-ad nga tawo! Ginoo, kaloy-i ang Imong Katawhan!”
Binasi sa: Lk 17:11-19
Hinikay ni Padre Carmelo O. Diola
October 14, 2001
May kaila ako nga hinganlag Manoy Romy. Nagpanuigon na siya og 90 kapin apan tin-aw lang gihapon ang iyang panghunahuna. Matag duaw nako niya, daghan akong mapopo nga kinaadman kay batid kaayo siya sa Bibliya.
Usa ka adlaw niana, may nakasulti kanako nga walay simbasimba diay si Manoy ni mangumpisal Naguol ako kay tigulang na man siya. Giduaw dayon nako siya og gipangutana kon buot ba niyang mangumpisal. Mitando ang tigulang.
Wala madugay may nakasulti na pod nako nga si Manoy Romy diay lain og tinuhuan. Ay mali !
Nahisgutan ni nakong maong makapagitik nga kasinatian kay, hangtod karon, makatawa lang gihapon ko niini. Sa laing bahin, may kalambigitan kini sa atong ebanghelyo diin anaay napulo ka mga sanglahon nga giayo ni Jesus ug usa lamang ang mibalik aron pagpasalamat kaniya. Ug kini pa gayod usa ka Samaritanhon.
Ang mga Samaritanhon kontra sa mga Judio. May panultihon pa gani ang mga Judio nga mas hugaw pa kuno ang pan nga gihatag sa usa ka Samaritanhon kay sa karne sa baboy! Sayod kita nga ang baboy ginadili nga pagkaon sa mga Judio.
Nagpaantaw ang napulo ka sanglahon sa dihang nangayo sila og kaluoy kang Jesus. Dili nilang maako ang pagduol kaniya kay mga sinalikway man sila sa katilingban. Ang singgit: “Kaloy-i kami” naglarawan sa pagpangayo og tabang nga gikinahanglan karon dayon. Tabang kini gikan sa usa ka gamhanan nga tawo.
Hangtod karon, ang mga pulong nga Griego: “Kyrie eleyson,” nga usahay madungog sa Misa, mao mismo ang mga pulong sa mga sanglahon.
Wala damha ni Jesus nga ang magpasalamat usa pa gayod nga Samaritanhon. Ang tawo nga, sa mga mata sa Judio, walay kapuslanan ug walay pagtuo sa tinuoray nga Ginoo mao na hinuoy puno sa pagtuo.
Sa tinuoray lang, ang napulo ka sanglahon nagpakitabang kang Jesus kay nakadungog man sila mahitungod sa iyang gahum. Apan, sa maaninaw nato, kini ang unang angang pa lamang. Pamaagi lamang ang pag-ayo kanila aron mailhan nila kon kinsa gayod si Jesus.
Apan, makaguol hunahunaon, nagpabilin lamang sila sa unang angang ug kini ang-ang. Puruhan nga ang ubang sanghalon mga Judio, bisag wala kini hisguti sa ebanghelyo. Mibalik ang Samaritanhon. Wala niya anganga ang iyang pakighimamat kang Jesus. Iya pa gani kining gisimba.
Sa pagpangutana ni Jesus kon ngano ang Samartian man lamang ang mibalik nga nagpasalamat ug nga asa ang uban nga mga sanglahon, wala si Jesus mamuyboy; hinunoa, giusikan siya nga ang-ang ang ilang pagkaila kaniya. Halayo silang mibarog ug misingit aron mangayog tabag – karon nga giayo na sila, layo lang gihapon sila.
Usik usab kon ang atong pagkaila kang Jesus isip usa lamang ka miracle worker. Taphaw pa kini. Dili pa kini mao. Wala manginahanglan ang atong Ginoo sa atong pasalamat kaniya, apan ang atong pasalamat ug pagdayeg kaniya mao mismo ang iyang gasa kanato. Ang tawo man god nga mapasalamaton naggutin sa yawe sa kasingkasing sa Ginoo.
Ang tinuoray nga pagpakighigala sa Dios magsugod sa paghimamatay kaniya ug ang tumong mao ang pagpakigsandurot kaniya.
Binasi sa: Lk 17:5-10
Hinikay ni Padre Carmelo O. Diola
October 7, 2001
Daghan kanatong mga Pilipino naanad nga may katabang o maid sa balay. May mga tawo pa gani nga matag lihok nag-agad sa katabang nga maoy ilang tig – tigluto, tiglaba, tigplantsa, tighugas, ug uban pa.
Dili lalim ang kinabuhi sa usa ka katabang, ilabina kon makatayming kini og amo nga maot og batasan ug walay konsiderasyon. Usahay kasaba ra ang madawat ug bisan unsang oras suguon. Hingkalimtan pa gani ang day off. Hinuon, anaa say mga katabang nga tinapulan ang agi.
May mga amo usab nga ang pagtagad sa ilang katabang daw kauban gayod sa pamilya. Mao kini nga naa say uban nga molahotay gayod sa usa ka banay. May pahumanon pa gani sa pagtuon.
Gitandi ni Jesus ang kinaiya sa usa ka magtutuo ngadto sa Ginoo diha sa kinaiya sa usa ka suluguon ngadto sa iyang amo. Sumala ni Jesus, inig sulod sa usa ka suluguon didto sa balay gikan sa uma, diin nagdaro siya ug nagbantay sa mga mananap, walay katungod ang suluguon sa pagpahulay samtang anaa pay buluhaton sa balay.
Apan dili pa kini mao. Inighuman sa tanang trabaho, ang suluguon angay nga moingon: “Dili kami takos uyamot nga mga suluguon kay gibuhat lamang namo ang among katungdanan.”
Wala kini magpasabot nga bisag unsay himuon sa usa ka tumutuo, dili gayod siya makapahimuot sa Ginoo. Wala kini magpasabot nga ang tawo walay kapuslanan, nga kawang lamang ang tanan niyang mga tinguha ug panlimbasog. Lahi ang gipasabot niini.
Ang kinaiya diay sa usa ka tumutuo susama sa usa ka alagad o suluguon nga mapaubsanon. Ang mapaubsanon nga tawo miila nga ang tanan nga kaayohan nga iyang nadawat o nahimo nagagikan sa Dios. Tungod niini, mapasalamaton ug malaumon siya sa tanan nga nahitabo ug madasigon siyang nagpuyo sa kasamtangan.
Mao man gani ang ebanghelyo nato gisundan dayon sa Lk 17:16-19 diin gipangita ni Jesus ang siyam nga mga sanglahon nga iyang gi-ayo.Usa ra man god ang mibalik ug mihatag og pasalamat.
Pasalamat ra diay ang angayan nga itubag sa usa ka tumutuo. Nasayod siya nga bisag unsay iyang himuon, dili gayod niya mabaslan og tuman ang kaayo sa Ginoo.
Mapasalamaton usab ang maong suluguon. Nasayod siya nga taliwala sa iyang mga kahuyang ug kakulangan, pinili ug pinangga nga instrumento siya sa Ginoo. Tungod niini, gaan ang iyang pamati. Sa ato pa, nag-agad ang tanan sa Dios.
Inighuman sa alagad og panlimbasog, makatulog siya nga malinawon. Ang tanan anaa sa kamot sa Ginoo.
Kitang tanan may mga hagit nga giatubang. Ang mga ginikanan nasayod nga dili lalim ang magpadako og bata. Ang mga batan-on nahibalo nga dili lalim ang pagpuyo subay sa balaod sa Dios atubangan sa mga kahilayan niining kalibutan.
Dili sayon ang magpabiling putli ni ang magpabiling matinud-anon sa mga saad sa kaminyuon o sa ordinasyon.
Dili sayon ang pagpanlimbasog sa pagtukod og usa ka katilingban nga makiangayon ug makatarunganon. Atubangan sa kultura sa pagpangawkaw ug, karon, sa gitawag nga “narcopolitics,” nasayod kita nga dako pa kaayo ang mga himuonon.
Apan malaumon kita kay dili usab lalim nga ang Ginoo maoy atong Amo. Tungod niini, magpadayon kita og panlimbasog. Ug matag gabii, usa kita mohigda, piyongon nato ang atong mga mata ug moingon kita nga malinawon ug madaugon: “Dili ako takos uyamot nga suluguon. Gihimo lamang nako ang akong katungdanan.”
Ug mopahiyom kita.
(Binasi sa Lukas 16:19-31)
Hinikay ni Padre Carmelo O. Diola
September 30, 2001
Sa batan-on pa si Mario garboso kaayo siya ug maot. Mopili siya sa iyang tagdon ug sagad mga sapian lamang kini. Kon makig-estorya man gani siya og kabus aron sa pagsugo o pagkasaba.
Miabot ang panahon nga naglisod ang iyang negosyo. Nawad-an si Mario og mga katigayunan ug ang iyang mga “higala” nangawagtang usab. Sa laktod nga pagkasulti, napordoy siya.
Hinayhinay og kabag-o ang kinaiya ni Mario ug wala damha nakighimamat na siya sa mga kauban niyang kabus. Sa pulong pa sa usa niya nga bag-ong higala: “Pastilan no, wala man gyod kay tagadtagad namo kaniadto.” Mongisi lang si Mario.
Suwerte o malas ba si Mario? Kon ang ebanghelyo karong adlaw maoy atong pasultion, suwerte kaayo siya. Usa ka dakong gasa gikan sa Ginoo kining iyang kahimtang karon.
Ang sambingay ni Jesus naghisgot sa usa ka sapian nga tawo nga nagpuyo og luho kaayo. Nindot ug hilabihang mahala ang iyang mga sapot ug nagkombira kini matag adlaw. Sa laing bahin, may makalilimos nga ginganlag Lazaro nga nagyaka sa ganghaan sa paril sa balay sa dato.
Hilabihan pobreha intawon ni Lazaro nga nag-agad kini alang sa iyang pagkaon sa mga mumho nga matagak sa lamisa sa dato. Luya si Lazaro ug tilaptilapan na lang god ang iyang mga nuka sa mga saag nga iro.
Walay hisgot sa maong sambingay nga ang sapian mitabang kang Lazaro. Wala niya kini panumbalinga, wala tagda ni kumustaha; daw patay kini sa iyang panan-aw.
Namatay ang duha ug didto sa laing kinabuhi natagamtaman ni Lazaro ang walay-katapusang gugma sa Dios samtang ang sapian nag-antos sa taman. Ug wala nay makatabang kaniya hangtod sa kahangturan.
Suwerte tinuod si Mario. Buhi pa siya ug may higayon pa sa pagbag-o.
Daghan ang mga kabus ug timawa.Sa bibliya may tulo ka matang sa kabus: kadtong makakaon lang gihapon kay anaay panginabuhi; kadtong makatabang sa ilang kaugalingon kon tabangan sila sa uban; ug kadtong dili gayod makatabang sa ilang kaugalingon bisan pag tabangan sila sa uban.
Si Lazaro lakip sa ikatulong matang sa kabus. Gani ang kahulugan sa pulong “Lazaro” mao “Ginoo ang akong hinabang.” Wala siyay laing dangpanan kondili ang Ginoo. Ug ang nagpakabutabungol nga dato gisilutan sa Dios.
Dako diay ang bili sa mga kabus atubangan sa Dios. Dako ang tulubagon sa mga nagpakabutabungol.
Daghang kalisdanan ang gisagubang karong sa nasudnong Pilipino.Usa niini, ang gitawag nga “narcopolitics,” nakapaotot kanatong tanan. Mao kini ang pagpakaylap sa paggamit sa guinadili nga droga pinaagi sa pagpalit sa protection sa mga politiko, pulis, ug mga tinugyanan sa balaod. Daghan na kaayo ang nadaot niini.
Dako ang tulubagon sa mga nagpakaylap sa “narcopolitics.” Daghan nang nadaot nga mga pamilya, batan-on, magtiayon, ug kasilinganan tungod niini. Nagpaluyo kini sa lainlaing mga krimen.
Dili kita mahimong magpakabutabungol atubangan niining dakong krisis. Samtang gihuwat nato ang hustisya sa Ginoo, kinghanlan manghilok kitang tanan arong hunungon ang “narcopolitics.”
(Binasi sa Buhat 1:1-11, Efeso 1:17-23 ug Lk 24:46-53)
Hinikay ni Padre Carmelo O. Diola
May 27, 2001
May huni nga popular kaayo sa akong panahon sa kolehiyo. Nabalitaan nako nga ang “My Eyes Adore You,” gi-“revive” na pod diay. Pipila sa mga pulong niini nagkanayon: “So close, so close and yet so far.” Unsaon ta man god, morag wala man sila magkadayon sa iyang gihigugma bisan tuod suod sila.
Lahi ang kasinatian sa mga sumusunod ni JesuKristo. Sa iyang pagkayab balik sa langit makaingon ta nga: “So far, so far, and yet so close.” Layo siya nga duol. Ngano man ni?
Gihisgutan sa Ebanghelyo ni Lukas ug sa Buhat sa mga Apostoles ang pagbalik ni Jesus sa langit. Kap-atan ka adlaw na siya nga nagpabilin sukad sa iyang pagkabanhaw. Nakit-an na nila ang iyang nabanhaw nga kinabuhi nga puno sa himaya ug gahum; nga wala nay kinutuban, ni mapugngan sa lugway sa luna ug panahon.
Gisaraan niya sila sa iyang Espiritu Santo, nga karon atong nasabtan na nga maoy sumpay sa gugma tali sa Amahan ug Anak. Ang maong Espiritu maoy mohatag kanila og gahum: “Apan pagadawaton ninyo ang gahum sa diha nga ang Espiritu Santo mokunsad kaninyo; mamahimo kamo nga akong mga saksi sa Jerusalem, sa tibuok Judea ug Samaria,ug sa kinatumyan sa kayutaan.”
Mao kini ang Espiritu nga gisaad sa Juan 16:12-14: “Apan inig-abot sa Espiritu sa kamatuoran, tultolan kamo niya sa tibuok kamatuoran. Dili siya magsulti sa iyang kaugalingong pagbuot, kondili sultihan kamo niya sa iyang nadungog ingon man sa mga butang nga umaabot. Himayaon ako niya, kay ang ania kanako maoy iyang isulti kaninyo.”
Lamdag sa salabutan, kabubut-on ug tanlag diay ang Espiritu Santo.
Apan ang Espiritu dili mapadala kanato kon dili una mobalik si Jesus sa Amahan: “Alang sa inyong kaayohan nga ako mobiya, kay kon dili ako mobiya ang Manghuhupay dili mo-anha kaninyo; apan kon mobiya ako, ipadala nako siya kaninyo.”
Pinaagi diay sa pagkayab ni Jesus ug sa pagkunsad sa Espiritu Santo nahimong labaw ang pagpakigsuod ni Jesus kanato. Dili na siya gawas kanato kondili nagpuyo na sa atong kahiladman; sandurot nga dili matugkad sa tawhanong panghunahuna lamang. Pagkakahibulungan niini! Layo apan duol na hinuon.
(Binasi sa Gipadayag 21:10-23 ug Jn 14:23-29)
Hinikay ni Padre Carmelo O. Diola
May 20, 2001
Dili ma-drawing ang nawong ni Carlos sa dihang wala niya makit-i ang iyang ngalan sa “voters’ list” sa iyang presinto. Dugay na man god siya nga nanghinamhinam nga makapadayag sa iyang mga napiling kandidato. Apan karon napakyas siya!.
Sa laing presinto, mibotar usab si Jimmy. Dugay na pod siyang nanghinamhinam nga “tan-awon” kon kinsay iyang pilion. Sa adlaw sa piniliay, giduol ug gitunolan siya og sobre; na-“kit-an” ra gyod niya.
Human sa piniliay, nagkapundok sa mga presinto ang mga maestro ug maestra uban sa mga C-CIMPEL volunteers aron ihapon ang mga balota; uban nga mga volunteers didto sa “Operation Quick Count” sa C-CIMPEL.
Sa laing bahin, ang mga mitunol og sobre naniid usab kon mosalir ba ang ilang mga kandidato. Hinuon naa pa man gyod silay laing pamaagi: ang “dagdag bawas.”
Ang duha ka hulagway sa Pilipino nanggawas gayod sa panahon sa piniliay. May Pinoy nga katuohan ug angay ipasigarbo; may Pinoy usab nga mobo ug hiktin ang panglantaw, pakauwaw lang.
Migawas usab ang pagkabahinbahin sa atong nasod. Daw lisod kab-uton ang kalinaw ug kaangayan.
“Kalinaw” ang gisaad ni Jesus ngadto sa iyang mga sumusunod; kalinaw nga dili ikahatag sa kalibutan kay kini langitnon.
Unsa man ang kalinaw? Sumala sa mga Judio, ang kalinaw may kalambigitan sa “pagkatibuok.” Sa ato pa, ang tibuok nga butang, malinawon. Ang tibuok nga relasyon, malinawon. Ang Ebreong pangumusta nga “shalom” naghulagway niining maong kahimtang; sa ato pa, gipanghinaot sa nangumusta ang pagkatibuok sa iyang gikumusta.
Apan ang kalinaw dili lamang ang pagkawala sa kagubot. Kon mao kini ang pinakamalinawon nga kahimtang mao ang kahimtang sa mga patay. Hinunoa, ang kalinaw mao ang pagpalambo sa panagdait ug kaangayan. Kining mga butanga maoy makapatibuok sa usa ka katilingban.
Unsaon man pagpalambo niining maong matang sa kalinaw? Sumala pa ni Jesus, siya maoy mohatag sa kalinaw. May duha pa ka mga butang nga iyang gisaad nga may kalambigitan sa kalinaw. Una mao nga siya ug ang iyang Amahan magpuyo diha sa mga tumutuo. Ikaduha, nga ipadala niya ang Espiritu Santo nga maoy motudlo ug mopahinumdum sa tanan nga gitudlo ni Jesus.
Kon puno ang usa ka tawo o ang usa ka katilingban sa Ginoo, mapuno usab kini sa kalinaw. Mao kini ang pagtulun-an sa Gipadayag: “Didto wala na kinahanglana ang kahayag sa adlaw ug sa bulan kay nagdan-ag na man niini ang himaya sa Dios, ug ang Nating Karnero maoy suga didto.” Kini mao ang mabulukon nga paghulagway mahitungod sa katilingban nga napuno na sa Ginoo; diin nagpuyo ang Ginoo sa ilang taliwala.
Dili pa kita puno sa Ginoo, bisan pa man nga kadaghanan nato binunyagan nga Kristyano. Ang kasamtanangang hagit nga politikanhon ug ekonomikanhon mao ang sangputanan sa maong kakulangan. Imbis na puno sa Ginoo, puno kita sa atong kaugalingon: mga kaugalingong ambisyon (sa pagka-Presidente, pananglit) ug kaugalingong laraw. Sa tinuoray lang, wala nato hatagi og luna ang Dios.
Dakodako pa gayod ang atong himuonon. May mga umaabot pa nga laing piniliay. Tugutan nato ang Espiritu Santo nga maoy motudlo nato sa dalan. Kon mao kini atong himuon, nan, sumala sa pulong ni Jesus, walay angay ikabalaka ug ikahadlok ang atong mga kasingkasing.
(Binasi sa Gipadayag 21:1-5 ug Juan 13:31-35)
Hinikay ni Padre Carmelo O. Diola
May 13, 2001
Unsa kaha no kon magtinarong lang kitang tanan?
Suwayi og sud-ong sa mga mata sa handurawan ang ka katilingban diin ang tanan mosubay sa Napulo ka Sugo sa Ginoo. Diin ang kaangayan, panagdait, ug panag-ambitay maoy nagpatigbabaw; diin walay mopahimulos sa iyang gahum ug katungdanan. Nindota unta no? Wala nay kawat, pinatyanay, adis-adis, panghulga, gutom, pangurakot, ni panikas – sa laktod nga pagkasulti, ka malinawon ug bag-ong katilingban, diin ang kalipay maoy nagpalabaw.
Hinuon, damgo kini. Lahi ang pang-adlaw-adlaw nga kinabuhi, diin nagsagol ang kahayag ug kangitngit; diin ang kaangayan gibabagan sa kahakog nga walay pagpakabana. Ang katilingban daw sayaw sa Sinulog: duha ka lakang nga abante, ka atras. Usahay pa gani, morag duha ang pa-atras.
Apan dili lang baya tawo ang midamgo sa maong damgo. Sa tinuoray lang, damgo usab kini sa Ginoo. Mabasa sa Gipadayag nga ang naglingkod sa trono nagkanayon: “Karon bag-ohon ko ang tanang butang.” Tungod niini, nakita sa misulat sa maong libro “ang bag-ong langit ug bag-ong yuta, kay nahanaw na man ang unang langit ug ang unang yuta, ingon man ang dagat.”
Tataw nga kini mao ang laraw sa Dios kay nagpadayon og ingon ang propeta: “Ug nakita ko ang balaang siyudad, ang bag-ong Jerusalem, nga mikunsad gikan sa langit, gikan sa Dios.” Ang pulong “bag-o” nagpunay og balik sa maong sulat ug kini nahilambigit sa Dios. Sa ato pa, ang kabag-ohan gikan sa Dios.
Nagpadayon ang Ginoo: “Karon ang puluy-anan sa Dios ania na sa katawhan. Magpuyo na siya tipon kanila ug sila mahimong iyang katawhan. Ang Dios makig-uban gayod kanila ug siya mahimo nga ilang Dios. Pahiran niya ang luha sa ilang mga mata, ug wala nay kamatayon ni kasubo, paghilak o kasakit, kay nahanaw na man ang daan mga butang.”
Unsaon man sa Ginoo pagbag-o sa tanang butang? Hanawon niya ang “dagat” nga maoy timailhan sa mga gahum sa kalandrakas. Ang maong gahum maoy nagpadayon og babag sa paghimugso sa ka makiangayon nga kalibutan. Gahum kini sa sala.
Gahum nga moral ug espirituhanon ang mobuntog sa maong hiwing gahum; kini ang gugma sa Dios nga gipaambit kanato ni Jesus: “Maghatag ako kaninyog bag-ong sugo: paghigugmaay kamo. Ingon nga ako nahigugma kaninyo, paghigugmaay usab kamo.”
Balikan nato ang atong kasamtangang kahimtang. Adlaw sa piniliay karong Lunes. Minilyon kanato ang mobotar. kini ka demokratikong lihok, politikanhon apan dili lamang mahitungod sa politika kondili sa kinabuhing nasudnon.
Ang atong kaluwasan mismo namiligro. Ang Vatican II miingon: “Ang Kristohanon nga nagpabaya sa iyang kalibutanon nga mga katungdanan, nagpabaya usab sa iyang katungdanan ngadto sa iyang silingan, nagsalikway sa Dios mismo, ug nagbutang sa iyang hingpit nga kaluwasan ngadto sa peligro.”
Kon buot hunahunaon diay, dili lalim kining pagpili sa atong mga alagad sa lungsod. May kalambigitan sad diay kini sa umaabot nga bag-ong langit ug bag-ong kalibutan. Ang magpabaya, dako ang tulubagon, uban na sa mga politiko nga mogamit og gahom, bahandi, ug armas aron mapili. Kuyaw ang gaba.
Ang mopili og maayo, ang nanlimbasog sa pag-umol sa ilang tanlag ug sa pagsunod niini taliwala sa mga tentasyon, nakiglambigit na sa umaabot nga kabag-ohan. Nakighimamat na sila sa Ginoo ug maoy mopahid sa ilang mga luha…
(Binasi sa Juan 10:27-30)
Hinikay ni Padre Carmelo O. Diola
May 6, 2001
Ang ebanghelyo karon ni Juan naghisgot mahitungod sa tingog sa Maayong Magbalantay nga mailhan ug sundon gayod sa mga karnero. Mag-ampo kita; tun-an ug aninawon nato ang mga isyu; timbangtimbangon nato ang atong mga madungog kay dili tanang tingog matinud-anon.
Paminawon nato ang suwat sa Barug Sugbo mahitungod sa mga panghitabo sa atong nasod. Hinaot nga makahatag kini og katin-awan. Ang maong pundok nagkanayon:
“Makauwaw ug makaguol ang nahitabo niadtong Mayo 1, 2001. Ang panon’g manggubuton, nga purhisyo ug pagkaluug lamang ang agi, susama sa usa ka baraw nga gipunting dili lamang sa kauluhan sa gobyerno kondili sa matag Pilipino nga misubay sa balaod; sukwahi kini sa mga mithi sa usa ka matinahuron ug demokratikong katilingban. Dili kini angayan sa hamiling nasod nga Pilipinhon.
Hugot nga gisalikway sa Barug Sugbo ang maong pasipala. Labaw sa tanan, gikondenar niini ang mga nagpaluyo sa maong kalihukan nga nangahas sa pagtumpag sa gobyerno nga nagbarog subay sa batakang-balaod. Kining kalihukan walay moral o balaodnong sukaranan ug gibugalbugalan lamang ang People Power.
Uyon kami sa mga balaodnong lakang nga gihimo karon sa gobyerno aron mapanalipdan ang iyang kaugalingon, ang nasod, ug ang mga institution niini. Dapig kami sa gipahamtang nga pagdakop dayon sa mga nanghulhog sa mga kabus; gi-awhag namo ang gobyerno sa paghapak sa kinakusgang gahum sa balaod alang niadtong matino nga sad-an. Walay bisan kinsa ang labaw sa balaod.
Gidayeg namo ang mga miembro sa PNP ug sa Armadong Kusog sa Pilipinas sa ilang pagkapropesyonal ug sa paggamit sa labaw pa sa maximum tolerance taliwala sa mga mabangis nga mga tawo; nagsubo usab kami alang sa pipila kanila nga migamit og kusog sa mga panahon nga wala na kini kinghanlana.
Nagpadayon ang among pagtawag sa gobyerno nga dili mopauyonuyon o makigsabotsabot kang kanhing President Estrada ug sa iyang mga cronies ug mga suod nga higala nga nakapanghimulos, nakapangurakot, ug nakapanglungkab sa nasod. Dako ang ilang tulubagon sa nasod ug sa Ginoo, ug ang paguyonuyon kanila makadaot lamang sa gobyerno.
Gi-awhag namo ang gobyerno ug ang tanang sakop sa katilingban sa pagpaminaw og tinuoray sa tiyabaw sa mga kabus ug timawa, sa ilang singgit alang sa kaangayan, ug nga ilhon ang ilang mga makatarunganong mulo. Ang pagsulay nga atong giagian nagmatuod nga ang kaayuhan sa mga kabus, kaayuhan usab natong tanan. Gidasig namo ang gobyerno ug ang pribadong sektor sa paghatag og tinuoray nga kasulbaran sa mga kalisud nga naggagikan sa kapit-os.
Sa katapusan, mitunol kami sa among mga kamot, sa
panggilabot ug panagdakit, nganha sa mga kabus nga naglibot kanato. Managsuon
kitang tanan ug pagpasipala walay luna ngari kanato. Isalikway nato ang mga
kawang ug mini nga mga saad sa mga politikanhong mesiyas. Inubanan sa tabang sa Ginoo, tukuron nato ang
(Binasi sa Lk 15:1-32)
Hinikay ni Padre Carmelo O. Diola
March 25, 2001
Kon mogunit na gani ko og luwag o pangsandok, puruhan moagik-ik dayon ang makakita kanako. Kiwaw man god ako nga mogunit niining mga butanga ug wala gyod koy abilidad sa kusina. Pakan-a lang ko.
Naay mga gimbuhaton nga kiwaw gyod ta. Ang bata nga bag-o pa lang makat-on sa paglakaw, kiwaw gayod. Naa say uban, pariha nako sa kusina, nga bisag dugay nang nagsuwaysuway sa usa ka butang, kiwaw lang gihapon.
Makaingon pod ta nga makiwaw ang usa ka tawo kon kini mohimo og butang nga dili natural alang kaniya. Ang walhon nga mogamit sa iyang tuong kamot aron mosuwat, kiwaw ang gawas.
Ang mawaldason o usikan nga anak sa Ebanghelyo ni Lukas kiwaw ang agi. Sa sinugdanan sukwahi ang iyang batasan ug lihok sa buhat sa tarong nga anak. Buhi pa gani ang iyang amahan gipangayo na niya ang iyang bahin sa katigayunan. Daw giisip niya nga patay na ang iyang amahan.
Giusikusikan niya ang iyang bahin. Nagwala siya ug giwaldas niya ang tanan. Ug, wala madugay, nahurot kining tanan, lakip na ang iyang mga kauban sa lingawlingaw.
Tungod sa iyang kawad-on ug sa kanihit sa pagkaon napugos siya sa pagtrabaho sa usa ka kuwartahan nga tawo. Didto siya patrabahoa sa tangkal sa baboy. Pastilang kiwawa gyod niya kay siya, isip Judio, gidid-an man sa iyang relihiyon sa pagduol o kaon og baboy. Karon siya na maoy tigpakaon sa baboy ug naglaway pa gayod siya sa tipaka sa liso nga maoy iyang gilawog sa mga mananaps! Luoya no?!!
Ang magpakasala diay mahimong kiwaw kay ang sala dili man natural. Ang mopatay tungod kay nalisuan kini sa droga o kuwarta, kiwaw, kon buot hunahunaon. Nahibat o natabunan ang iyang pagkatawo, lupig pa niya ang mananap. Paita diay niining sala, mawad-an tag bili.
May laing kiwaw nga gihisgutan ni Lukas. Laing matang sa pagkakiwa kini kay ang nagpaluyo gugma. Mao kini ang amahan. Na-“isahan” siya sa iyang anak ug wala siya hatagi sa igong pagtahud. Giusikusikan ang iyang laraw sa iyang walay buot nga anak.
Miabot ang panahon nga mibalik kining tawhana nga kanhing walay uwaw. Karon hinuon nagkagidlay kini ug mauwawon nga mibalik sa tiguwang.
Unsa may gihimo sa amahan? Gisugat niya ang batan-on ug gigakos. Kiwawa intawon sa gihimo sa tigulang. Sa kultura ni Jesus wala damha ang gihimo niini. Kiwaw tan-awon ang usa ka tigulang nga modagan nga mahinangpon. Dili bililhon kon tan-awon. Ilabina nga ang gisugat usa ka anak nga nakapasakit sa iyang amahan.
Mao diay kini ang gugma sa Dios: nahimong kiwaw ang Ginoo nga miyuko sa atong kahimtang. Nakigtupong, nakigbagay, ug nakighimamat kanato. Mao kini ang pasaylo sa Dios: mokanaog Siya gikan sa iyang langitnong himaya aron mokuyog kanato.
Mao kini ang lintunganay nga kahulugan sa pagpakatawo ni Jesus. Gipulihan ta niya ug siya ang gilansang sa krus. Ug, sa iyang pagkabanhaw, mibuhagay ang gahum nga mibag-o kanato, sama sa anak nga mibalik ug gibistihan, gisingsingan, ug gipistahan sa iyang amahan.
Kiwaw kitang tanan tungod sa sala. Kiwaw ang atong Langitnong Amahan tungod sa gugma. Dawaton nato kini bisag dili ta angayan.
(Binasi sa Gen 15:5-18 ug Lk 9:28-36)
Hinikay ni Padre Carmelo O. Diola
March 11,2001
Nalingaw kaayo ko sa akong katapusang pag-agi sa "Transcentral Highway" nga maoy nagdugtong sa Dagkbayan sa Sugbo ug sa Balamban. May mga bahin sa maong agianan nga nahiputos sa panganod; daw miyukbo kini, unya gigakos ug gihagkan ang dalan.
Makapahinumdum ang panganod sa mga butang langitnon. Hayag kini ug makaplagan sa mga kalangitan. Makalilisang usab, ilabina kon masagulan sa hangin ug kilat. Misteryoso kini, dili mabulsa ug makit-an kini bisan asa. Ang katahum sa panganod lisod usab lupigon.
Dili lisod sabton kon nganong kanunayng mapilian ang panganod aron pagbutyag sa presensiya sa Ginoo. Gani sa paglingkawas sa mga Ebreo gikan sa kamot sa Parao, usa ka haligi sa panganod maoy mikuyog ug migiya kanila. Giputos og aso ang ubos sa Bukid Sinai sa dihang mitungas si Moises aron pakighimamat ug pakigpulong sa Dios.
Ang tulda diin nahimutang ang Arka sa Kasabutan napuno usab sa aso sa insenso. Gilarawan sa aso ang paggalam sa Ginoo.
Karon, sa gitawag nga pagbag-o sa hulagway ni Jesus (o "Transfiguration"), gihisgutan na pod ang panganod. Niining yugtoa giputos niini sila Pedro, Santiago, Juan, ug si Moises, Elias, ug Jesus. Ug, gikan sa sulod sa panganod, milanog ang tingog sa Ginoo: "Kini ang akong Anak, ang akong Pinili, siya paminawa gayod ninyo."
Bag-o pa man lang god hisguti ni Jesus ang iyang umaabot nga pag-antos ug pagkamatay ug nga ang iyang mga sumusunod magpas-an usab sa ilang krus, matag adlaw (Lk 9:22-23). Natural lamang nga ang iyang mga tinun-an nangahadlok sa ilang nadungog; wala sila makasabot.
Pinaagi sa kasinatian sa tulo ka mga apostoles didto sa bungtod, gipakita sa Ginoo nga angay gayod silang mosalig ni Jesus. Dili kini siya mini ni nagpataka og sulti. Kon sa ato pa ni karon, gi-"endorse" siya sa Amahan.
May duha ka pamaagi diin maaninaw nato ang maong "endorsement."
Una, mao ang pagbag-o sa hulagway ni Jesus, nahimo "makasuwaw nga pagkaputi ang iyang sinina." Susama kini sa nahitabo ni Moises sa dihang makahimamat niya ang Ginoo (Deut. 18:15). Naaninaw ang pagka-Dios ni Jesus.
Ikaduha, gialirungan siya ni Moises ug Elias. Si Moises usa ka propeta, "starring" siya sa Esodo, instrumnento sa pagpalingkawas ug panaw sa mga Ebreo didto sa kamingawan. Si Elias, sa laing bahin, naglarawan sa umaabot nga mga panahon kay ang iyang sunod nga pag-anhi timailhan sa mga Judio nga hapit nang moabot ang Mesiyas.
Sa ato pa, gilarawan niining duha ang kasaysayan (Moises) ug kaugmaon (Elias) sa mga Judio. Kining duha ka panahon makaplagan diha ni Kristo. Siya ang sumbanan ug gilauman sa mga Judio. Apan, sa laing bahin, labaw pa siya niining duha ka tawo. Ang iyang hulagway lamang ang nabag-o ug siya lamang ang gitudlo nga piniling anak sa Dios. Mao nga wala masayod si Pedro sa iyang gisulti sa dihang nangahas siya nga tulo ka tulda ang iyang ipatindog. Ang angay usa lamang, kay si Jesus labaw man sa duha.
Kon itandi nato ang nahitabo kang Jesus didto sa bungtod ug ang mga panghitabo diha sa entablado sa mga mangompanya nga kandidato, makita nato nga daghang mga politiko ang gasumaysumay sa atong Ginoo. Mogamit sila og mga "gimmicks" sa pangumpanya, pananglit sa paggamit sa hayag nga suga, mga saba nga mga "speakers," sa mga tahum ug sexy nga mga babaye, ug uban pa. Daghan silang mga saad. Manghatag pa gani og kuwarta.
Apan usa lamang ang angay natong paminawon nga walay pagpugongpugong - si Jesus. Siya lamang ang masaligan. Ug ang uban mahimo natong hatagan sa atong pagsalig kon sila naglarawan sa mga hiyas ug pagtulun-an ni Jesus.
Usisahon nato ang mga tawo nga modagan sa gobiyerno. Tukitukion nato ang ilang mga “lifestyle”. Kon bisyoso gani, dili padaugon. Kon tikasan gani, dili padaugon. Kon kusog mobiaybiay sa ilang isigkatawo sama sa nagtungha kuno sa England, dili tagdon. Ipakita nato nga kita maoy haringlungsod ug sila ang atong alagadlungsod.
Binasi sa 1Sam 26:2-23 ug Lk 6:27-38
Hinikay ni Padre Carmelo O. Diola
February 25, 2001
Magtinagalog kuno kita. Unsa may ininglis sa “Balang araw maghihiganti ako?” Ang tubag: “Bullet day I will giant you.”
Bitaw, kining pagpanimalos morag makapahiganti kanato kay matamaktamakan man ang gikasilagan. Apan, sa tinuoray lang, mang ut-ot kitang tanan. Walay daog; puros pildi. Ang tumong sa pagpanimalos mao ang kahugnoan sa kaaway. Sa laing bahin, ang kasilag sama sa asido; makapatunaw kini sa gisudlan niini.
Ang pagpanimalos tawhanon kaayo nga kinaiya. Sumala sa 1 Samuel, gigukod si David ni Hari Saul nga nasina sa batan-on ug buot niya kining patyon. May higayon si David sa pagpatay kang Saul ug gitambagan siya nga himuon kini. Wala niya kini panumbalinga kay, lagi, si Saul pinili man sa Ginoo.
Balaod sa mga Judio ang pagbalos sa ilang mga kaaway, “mata sa mata, ug ngipon sa ngipon” (Exo 21:24). Ang maong balaod arangarang na lang sa naandan nga balaod nga “ulo sa mata, ug liog sa ngipon.” Gilarawan kini sa istorya in Cain: “Kon naay mopatay kang Cain, pagabawsan siya sa makapito” (Gen 4:15).
Tiaw mo na, usa ang patyon apan pito ang balusan sa pundok nga mipatay!
Apan wala mohunong ang Ginoo dinhi. Ang atong ebanghelyo nag-ingon: “Higugmaa ang inyong mga kaaway, paghimo og maayo ngadto kanila nga nasilag kaninyo, bendisyoni sila nga mitunglo kaninyo, i-ampo sila nga midaot kaninyo.”
Milabaw pa gyod og usa ka ang-ang si Jesus. Susama kini sa gihimo ni David ug mao kini ang panig-ingnan ni Paulo nga misulat: “Ayaw kamo palupig sa ngil-ad, hinunoa, lupiga ang kangil-ad pinaagi sa kaayo” (Rom 12:21).
Gugma alang sa kaaway – mao kini ang atong dakong hagit. Kon mao kini, nan, dili na lang ba kita manlimbasog alang sa kaangayan ug katarungan?
Sa ato pa, tugutan na lang ba nato ang mga nakalapas sa balaod sa paglingkawas sa hustisya? Ang tubag usa ka dako nga “dili!”
Unsa may angayng buhaton? Una sa tanan, mag-ampo kita alang sa atong mga kaaway ug sa mga nakalapas sa balaod. May gahum ang pag-ampo bisan pag wala tay gana sa atong mga gipanglitok. Makapabag-o kini sa uban ug kanato.
Ikaduha, ang tinuoray nga gugma gitawag nga “agape.” Kining pinulungang Griego naghulagway sa gugma sa Ginoo nga naghigugma dili aron naa siyay makuha nga balos gikan kanato, kay hingpit na man Siya. Kita naa gyoy gi-apas, kay dili kita hingpit. Ang atong gihigugma makapatibuok kanato. Ang gugma sa inahan maoy pinakaduol sa mga tawhanong gugma sa “agape” sa Ginoo.
Ang nag-apas sa kaayohan lamang sa uban, naglarawan sa gugma sa Dios. Gugma diay, ug dili kasilag, maoy angay nga magpalabaw sa panlimbasog alang sa hustisya.
Gugma sa atong isig-Pinoy. Kon tugotan nato ang mga nangawkaw sa nasod sa pagpalingkawas sa balaod, daw atong gitunglo ang atong nasod nga magpabiling pit-os ug dinaogdaog. Gani kon usa ka kabus ang makalapas sa balaod, priso dayon, apan dakong tawo ang makalapas ipaagi na lang og limotlimot. Gugma ba kini alang sa kabos?
Ang mga tawo nga makasala makadaot usab sa imahen sa Dios nga maoy ilang gilarawan. Mahibat ug malaksot ang ilang pagkatawo ug bili. Ang pinakataas nga gugma nga mahatag nato nila mao ang paghatag og higayon diin mabawi nila ang ilang pagkalarawan sa Dios.
Ang kinaadman sa Simbahan nagtudlo nga ang makasala hatagan og higayon sa pagbawi sa ilang bili. Naa gyoy pinentensiya ug pag-uli sa mga nahilabtan.
Ang pag-apas sa balaod batok kang Erap ug ang pagpili sa mga tawo nga dili niya pareho og kinaiya sa umaabot nga piniliay mahimo diayng mga mahigugmaong lakang. Gugma, dili kasina, ang nagpaluyo niini.
Hinikay ni Padre Carmelo O. Diola
February 18, 2001
Bag'ohay pa
lamang, may higala ako nga miadto sa
Niining mga
adlawa matutukon nga gisubay sa daghan kaayong mga
Pilipino ang
Ang drama gitawag nga "Impeachment Trial" ni Presidente Erap.
May mga pangutana nga gikan sa mga abogado o senador nga makapa-untol; mga tubag sa mga saksi nga angay pakpakan. Moabot usab ang mga panahon nga puol na kaayo ug daw gabalikbalik na lamang ang pangutana ug lihok. May mga "magdudula" nga makapungot; uban daw galutaw o natulog. Naay mga tawo nga munas ginhawa ang pagpangita sa kamatuoran; uban usab daw milutaw ang kapihig.
Ang mga hulagway ug pangalan nila Emma Lim, Singson, Narvasa, Mendoza, Apostol, Pimentel, Belmonte, Davide, Legarda, Enrile, Santiago, Cayetano, ug uban pa, ilado na kaayo sa katawhang Pinoy.
Kuti man diay kaayo kining proseso sa paghukom ug ang mga abogado kutikutihon. Diha man god sa mga detalye magda-og.
Sa pagtulisok ni Juan nga Magbubunyag sa iyang mga tigpaminaw, pipila niini natandog. Nangutana sila kaniya: "Unsa may angay namong buhaton?"
Ang tubag ni Juan detalyado kaayo. Diha man god sa mga detalye ma-ilhan kon tinuoray ba gayod ang ilang paghinulsol. Gawas sa pagbuhat sa mga pahimangno ni Juan, mahimong ga-moromoro lamang ang iyang mga tigpaminaw.
Sa panon sa katawhan, gimando niya ang pagpaambit sa ilang mga kabtangan ngadto sa ilang isigkatawo: "Ang tawo nga may duha ka sapot kinahanglan mopaambit sa walay sapot, ug ang anaay pagkaon mopaambit usab."
Sa mga kobrador sa buhis miingon siya: "Ayaw kamo paningil nga labaw sa gisugo sa balaod."
Sa mga sundalo: "Ayaw kamo panapi kang bisan kinsa pinaagi sa pagpugos ug pagbutangbutang; ayaw kamo pagmulo sa inyong suhol."
Dugay na diay kining mga madungog nato nga katilingbanong problema.
Dili kagubot ang tumong ni Juan; dili siya ka rebolusyonaryo. Wala niya larawa ang pagbalintong sa katilingban. Hinunoa, ang iyang laraw mao ang pagbag-o lamang sa mga kinaiya ug mga pamaagi nga hiwi. Bisan pa man niini, ang iyang mga hagit dako ug kini nagpabilin hangtod sa atong panahon.
Ang iyang mga detalyadong sugo, batok sa kahakog ug pag-abuso sa gahum. Makadani man god ning bahandi ug sayong akohon ang tanan. Ang gahum, kon matilawan na, lisod buhian.
Kining duha
ka kinaiya ania kanatong tanan, apan kon dakodako na ang kantidad ug gahum nga
natilawan, labaw pa kining lisod buhian. Kining duha ka mga kinaiya maoy
ma-aninaw nato sa "trial" sa Pangulo sa Pilipinas. Human gi-atubang ni Juan ang katawhan, gipahinumduman usab niya ang tahas sa
umaabot nga Mesias: "Apan may mo-abot nga labaw pa kaayo kanako Magbunyag
siya kaninyo pinaagi sa
Ang kalayo simbolo sa paghinlo sa Ginoo sa iyang binuhat; simbolo usab kini sa paghukom sa Dios sa Iyang katawhan. Gani nagpadayon si Juan nga nagkanayon: "Magbitbit siyag nig onga igpapalid aron lainon ang tahop gikan sa mga lugas, ug unya tigumon ang trigo didto sa iyang kamalig; apan ang tahop iyang da-oban sa kalayo nga dili mapalong."
Sa "drama" nga gisubay sa atong nasod karon, ang tahop nga mapalid mao ang mga pulong nga walay gibug-aton; mga bakak. Tungod kay dili man tinuod, mapalid. Sa laing bahin, ang trigo mao ang kamatuoran. Ang kalayo mao ang paghukom sa Senado.
Sa laing bahin, dili lamang ang Senado maoy maghukom, kay kon buot hunahunaon, ang katawhang Pilipino nga misubay sa maong "trial" mao usab ang motimbangtimbang sa ilang nadungog ug nasaksihan.
Sa katapusang bahin, dili usab malimod nga ang Ginoo maoy katapusang Maghuhukom. Makakita Siya sa tanan, bisan sa atong pag-inusara ug lakip ang mga panghitabo nga gihimo sa kahilum ug kangitngit. Walay detalye nga dili makit-an sa Ginoo.
Magpadayon kita sa atong pagtukaw ug pag-ampo.