Cramwinckel family
Het Zegel Wapen
updated 30 nov 1999 |
Deze pagina is verbeterd met de nieuwste resultaten van het onderzoek
(30 Nov.1999). De konklusie is dus duidelijk: Wapen niet voeren
Oorsprong : wapenschilden
en familienamen
I A. Uit de paginaVerhaaltjes....
een
wapen dat voorkwam op een zegelring die verloren is.....
.
Al een tijdlang is het onderstaand wapen in de familie bekend als een
afdruk van een zegelring die in
het bezit was van Arnoud Cramwinckel (geboren 1870). De zegelring is
op mysterieuze wijze verloren gegaan. Het wapen is sert jaren in diverse
takken van de familie verspreid.
Uit onderzoek bij de Duitse Herold (Berlijn), waar DuitseWwpens
bewaard en geregistreerd worden, bleek dat een haast pal hierop lijkend
wapen reeds voorkwam in de beschrijving van Johann Siebmachers
Wappenbuch
uit 1605, p. 87 ( Bayerische Ritterschaft und Adel), her-uitgegeven
door Horst Appuhn, Harenberg Edition, 2e Verbesserte Auflage, 1989,
Dortmund). beschreven als behorende tot "die
Wensing zu Kramwinckel" :
.
Deze familie Wensing zu Kramwinckel is, volgens informatie
van dezelfde
Herold, uitgestorven. Uit correspondentie met het Bayerische
Staats Archief blijkt dat dit wapen toebehoorde aan een van oorsprong
Pools geslacht die met een dochter van de familie Preysing trouwde,
circa 1605, en op kasteel Kronwinkl (toen ook wel Cranwinckel geheten)
in Beieren woonde. Een orthographische verschrijving dus, die niets met
onze tak temaken heeft.
Het is dus wel duidelijk dat deze twee wapens te veel op elkaar lijken
om van vershillende wapens ts spreken: de verschillen in details zijn te
klein hiervoor.
Het is dus niet juist om het pijlwapen te gebruiken aangezien er geen
enkel bewijs is voor een familieband tussen het geslacht Wensing en onze
familie.
I B. Zzegels, wapenschilden en
andere familienamen
-
In Sceaux Armoriés des Pays Bas et des Pays Avoisinantes, Receuil
Historique et Héraldique van J.-Th. de Raadt, tome ii, Bruxelles
1899, Editeurs Oscar Scepens en Cie, wordt vermeldt op p. 279 Johannes
de Crawinkele, ministerialis de l'abbé de Werden,
1315. Zijn wapen heeft drie kraaien in het wapen. Hierbij wordt vermeld
: Voici , d'après GELRE, l'écu (schild) de Arnt
van Kraijewinkel, homme de l'évêque de Munster : drie
mereltjes in het schild. Deze laatste persoon is dus in dienst van
de als ministerialis van de bisschop van Munster. Als bizonderheid
dient vermeld te worden dat volgense sommige heraldische beschrijvers
merletten (mereltjes) vooral voorkwamen in de wapens van vroegere
ridders die in de kruistochten gewond waren geraakt. Merletten komen vornamelijk
voor in Franse en Rheinlandse Wapens. (zie : Lexikon heraldik, G. Oswald,
p 270, 37, ISBN 3-411-02149-7).
-
Ook vermeld in Sceaux Armoriés: Bela van Crawynckel,
vrouw van Hermann van Lievendaill,...disant sceller de son propre
sceau, 1401 : waarvan het zegel drie adelaars bevatte.
-
Het 'merletten' wapen wordt - weer? - gevoerd door het achterkleinkind
in de vierde generatie van Jean van Craywinckel (Johan van Craywinckelgeboren
begin 1500, in dienst van Keizer Karel V als boogschutter in zijn
persoonlijke Garde, gesneuveld in 1552 bij de slag van Metz), genaamd
Barthélemi
van Craywinckel,die in de adelstand werd verheven door koning
Karel II (...par lettres dépêchées de Madrid
le 16 mei 1687- Nobilaire des Pays Bas et du Comté de Bourgogne,
M. de vegionao d'Hovel et Baron J.S.F.J.de herckenrode, tome II, Gent,
1865.)
-
En dan blijkt het merletten wapen ook gevoerd wordt door de "van
Gi(e)senberg" familie, (ook in Johann Siebmachers Wappenbuch,
p. 132 deel II, die volgens v. Steinen, Westphalische Geschichte, 1773,
familie van de Krawinckels is, welke laatste familie weer verbonden is
met het Hof Linden en Dahlhusen.
-
I B. De wapen pijl en betekenis
-
Een pijl is van ijzer. De deelnaam cram dan wel kram is een
muurhaak of spijker (NL) dan wel een (D) Klaue, inhoudend ijzer,
(zie Altdeautsches Namenbuch. Bd.2, Orts- und sonstigegeografische Namen,
E. Förstemann, Ed. H Jellinghaus, Bonn, 1915
-
De pijl in het wapen doet een beetje militaristisch aan. Onmiddelijk
schiet dan de naam bovenstaand Johan von Craywinkel naar boven als
een associatie. Maar deze Johan was gesneuveld voordat zijn nazaten een
eeuw later genobileerd werden en een wapen aannamen. Echter, zoals vermeld,
heeft dit wapen geen pijl, maar wel twee merletten (zie Nobilaire,
ibid )
-
De pijl komt wel voor in een zegel de Luxemburgische familie WINCKEL,
zegel van Pierre Winckel, èchevin (magistraat) de Thionville, 16-x-1614.Deze
pijl wordt gesteund gedragen door twee tegenover staande leeuwtjes (zie
Amorial du Pays du Luxembourg, 1974, publications du Ministère des
Arts ert des Sciences, Luxembourg). Andere Winckel voorvaders
en afstammelingen hebben weer een ander wapen.
II. Verschillen tussen bovenstaande
wapens:
Hoewel beide wapens precies op elkaar lijken,
zitten er voor het geoefend oog toch kleine verschillen: het zgn. Cramwinckel
zegelwapen verschilt het met het Wensing zu Kramwinckel wapen
op de volgende manier :
-
De tralie helm is aanziend, Wensing's is bezien van
opzij
-
de helm is zilver, bij Wensing Blauw
-
In het familiewapen is op de hals van de aanziend
traliehelm een collier van gele (=goudkleurige) stenen.Deze komen niet
voor in het Wensing wapen
-
de 5 pluimen zijn zilver-rood, bij Wensing net andersom
rood-zilver en 4 pluimen
-
de Pijl is breed met en strakke hals, andersom bij
Wensing
-
Het schild is strak, haast modern, Wensing is speels,
haast barok.
III. Wapenstudie door
Els
W. C. Wellink Cramwinckel
Naar het het pijlwapen heeft Els (mijn
zus) een onderzoek gedaan (october
1987, origineel in mijn bezit):
" Onderzoek naar het
familiewapen van de familie Cramwinckel:
-
In het boek Heraldiek en genealogie,
een encyclopisch vademeum door C. Pama (Prisma reeks), onder
"Pijlijzer" het volgende gevonden: "punt van een pijl die dikwijls afzonderlijk
voorkomt.
-
Verband is te vinden tussen pijlijzer en
de naam Cramwinckel
-
De helm in het wapen kont in veel landen voor
in familiewapens, in verschillende uitvoeringen,aanziend, bezien van opzij,
hoger of lager op het schild (Handleiding voor genealogisch onderzoek
in Nederland, J. C. Okkema (Fabula-van Dishoek).
-
In het familiewapen is sprake van
een traliehelm (aanziend).
-
Betekenissen van de kleur in het schild (Elseviers
Gids van de Heraldiek, Ottfried Neubecker
-Uit Duits vertaald) : - de kleur is 'keel', dwz. rood =gueules=Gules=keel),
daarbij staat het volgende:
. planeet = mars
.edelsteen = robijn
.symboliek: begeerte zich verdienstelijk te maken voor zijn vaderland
-
Geel (=goud) of wit (=zilver) zijn de "metalen"
die met de kleur(en) moeten worden toegepast.
-
Op grond van het model van het schild in het wapen
zou je ervan uit kunnen gaan dat het stamt uit de 17e eeuw (Rieststaps
Handboek der wapenkunde, C. Pama)
-
In Nederland vindt het grootste deel van de wapens
(aan burgers, handswerklieden en aristocratie) zijn oorsprong in de periode
1581 - 1795 toen Nederland een republiek was waarin stadhouders van Oranje
Nassau de hoogste staatsdienaars waren.
-
Andere nuttige informatie kan op dit terrein verkregen
worden bij :
. Het Centraal Bureau voor Genealogie (collectie van de heraldicus
R.T. Muschart), Den Haag
. Koninklijk Genootschap voor Geslachts en wapenkunde,Den Haag
. Nederlandse Genealogische Vereniging, Verenigingscentrum, Naarden
. Patriciersboek,waarin gegevens over aanzienlijke families
. J.B. Rietsstap's Amorial Général, ibid
Hierbij kunnen nog enkele verdere punten worden belicht
(bron : Wappenbibel, Handbuch der Heraldik,A. M. Hildebrandt, Ausgaber
der Herold Verein, Degener Verlag,17 verbesserte und erweiterte Auflage,
Neustad a.d Aisch,1981).
-
de rood-zilver band (Wulst) moet wat kleur
betreft met het schild concorderen
-
Slechts vanaf de 16e eeuw werd de tralie helm vaak
door adelijke families, de klaphelm door burgerlijke stand gevoerd. Maar
dat neemt niet weg dat in tegenstrijd met de geldende regels aanzienlijke
burger families ook een tralie helm voerden. In tegenstelling met wat wel
beweerd wordt, heeft het aantal tralies (5-7) - in Duitse heraldiek
-niets met de adel-rang te maken, in tegenstelling to de Franse of Engelse
Heraldiek
-
kleine verschillen in de wapens betekenen niet dat
het om een ander wapen handelt. Het zou best een kopie van een eerder wapen
kunnen zijn. Daarmee is een familieverband echter niet bewezen.
-
Qua stijl zijn de wapens in verschillende tijperken
ontworpen. (Wensing zu Kramwinckel 15/16e en zegelring 17e eeuw)
Konkluderend kan men stellen dat de oorsprong
van het zegelring wapen geen mysterie meer is. Het is met grote waarschijnlijkheid
een kopij van het Wensing wapen, in stijl een beetje gemoderniseerd. Het
mag dus niet gevoerd worden, aangezien het zegelwapen nergens geregistreerd
staat, behalve dan in de Herold als toebehorende aan het geslacht Wensing
zu Kramwinckel..
LINKS
Back
to home page
Copyright © 1998 Pieter Cramwinckel.pjcdjc@club-internet.
fr
Overname en reproduktie alleen
met toestemming van de auteur