Nicec u Statwi fit-toroq ta’ Rahal Gdid                                             minn Alfred Ellul Galea

                       

Fit-toroq ta’ l-ibliet u l-irhula maltin, l-aktar dawk qodma, insibu ghadd kbir ta’ nicec u statwi li l-parti l-kbira taghhom twaqqfu b’sens ta’ qima u devozzjoni.  Mhux l-istess jista’ jinghad ghal Rahal Gdid, li l-bidu tieghu ma jehodniex daqstant ’il boghod.   Izda minkejja dan in-nuqqas fin-numru, isebbhu l-lokal taghna nsibu ’l fuq minn ghoxrin u sahansitra wahda minnhom, dik ta’ San Karlu Borromeo, hi unika ghax fl-ebda post iehor f’Malta jew f’Ghawdex ma ssib ohra bhala dedikata lil dan il-qaddis.

 

Meta nsemmu n-nicec u statwi zgur li f’mohh bosta Pawlisti tfegg dik dedikata lill-Madonna ta’ Lourdes fit-telgha ta’ Rahal Gdid - Triq il- Belt Valletta, kantuniera maa’ Triq il-Gdida.   Nicca li d-devozzjoni kbira lejha ma juruhiex biss in-nies ta’ dawn l-inhawi izda wkoll l-eluf ta’ Maltin li ta’ kull jum jghaddu minn quddiemha fil-karozzi tal-linja.   U bix-xieraq ghax din hi l-eqdem fost dawk ix-xbihat li nsibu fostna.   Skond kitba li nsibu tahtha dwar ghoti ta’ indulgenzi mill-Isqof Carmelo Scicluna, fl-1875 ga’ kienet tinsab f’dan il-post.

 

L-ewwel nicec u statwi f’Rahal Gdid issawru lejn tmiem is-seklu dsatax meta l-popolazzjoni f’dawn l-inhawi hadet spinta ‘l quddiem bl-izvilupp tal-progett mibdi mill-Ammiraljat.   Izda l-akbar ghadd minnhom saru fis-seklu li ghadu kif intemm meta l-ghadd ta’ nies f’dawn l-inhawi kotor qatigh.   Fil-fatt insibu biss zewg statwi ohra li jmorru lura sas-seklu dsatax - in-nicca tal-Kurcifiss li tinsab faccata tal-knisja parrokkjali fil-misrah u dik tal-Qalb ta’ Gesu’ fi Triq Regina kantuniera ma’ Triq Sant’Ubaldeska.

 

Bhal ma nsibu fi bliet u rhula ohra fil-gzejjer Maltin, f’Rahal Gdid insibu wkoll xi qaddis jew qaddisa li ghandhom aktar minn nicca jew statwa wahda dedikati ghalih jew ghaliha.   Hawnhekk San Guzepp jidher li hu l-aktar qaddis popolari ghax imxerrda fil-lokal taghna nsibu hamsa li twaqqfu f’giehu.   Dawn jinsabu fi Triq Ninu Cremona/Triq il-Gdida, Triq l-Arkata/Triq Sant’Ubaldeska, Triq il-Foss, Triq Sammat u Triq San Guzepp/Triq il-Karmnu.   Il-Madonna ta’ Lourdes u l-Qalb ta’ Gesu’ wkoll ghandhom aktar minn nicca jew statwa wahda dedikata lilhom.

 

Minbarra dik li semmejna fit-telgha ta’ Rahal Gdid insibu ohra fi Triq Ghajn Dwieli, filwaqt li dawk li twaqqfu b’qima lill-Qalb ta’ Gesu’ jinsabu fi Triq Haz-Zabbar u Triq ir-Regina/Triq Sant’Ubaldeska.  Ma rridux ninsew li mat-twaqqif tal-parrocca fl-1910 il-knisja ta’ Sant’Ubaldeska giet iddedikata lill-Qalb ta’ Gesu’.   Anke San Pietru sab aktar devoti hawnhekk b’zewgt inhawi fejn insibu xbihat tieghu: Triq Sammat u Misrah Antoine de Paule.

 

Imxerrda fit-toroq taghna nsibu wkoll numru mhux hazin ta’ statwi u nicec iddedikati lill-Madonna taht  titlu jew iehor.   Dik tal-Madonna tat-Grazzja tinsab fi Triq Sant’Ubaldeska/Triq Ninu Cremona; Madonna tal-Karmnu (Triq Haz-Zabbar); Maria Assunta (Triq Sammat); Marija Bambina (Triq il-Karmnu); Marija Immakulata (Triq Santa Monika/Triq it-Tarzna u ohra fi Triq l-Arkata).

 

Minbarra dawn l-istatwi u n-nicec hemm ukoll dik ta’ Sant’Antnin ta’ Padova fi TriqBormla/SqaqSant’AntninOhrajn huma dedikati lil San Frangisk t’Assisi (Triq l-Arkata); San Pawl (Triq Sammat); Santa Rita ta’ Cascia (It-Telgha ta’ Rahal Gdid) u San Vincenz Ferrari li tinsab fi Triq Sammat/Triq it-Tarzna.

 

(Riferenza: Terrible Tony, “Nicec u Statwi fit-Toroq Maltin”,   Pubblikazzjoni Indipendenza.)