ระบบสนับสนุนการตัดสินใจ คืออะไร

ระบบสนับสนุนการตัดสินใจ หรือ Decision Support System (DSS) เป็นระบบที่ถูกพัฒนาขึ้นมา เพื่อช่วยให้ผู้บริหารสามารถเลือกแนวทางแก้ไขปัญหาที่มีประสิทธิภาพสูงสุด โดยDSS ได้รวบรวมเอาเครื่องมือ ข้อมูล ตัวแบบ (Model) และทรัพยากรอื่น ๆ มาพัฒนา เพื่อทำการรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และสร้างตัวแบบที่ซับซ้อนภายใต้ซอฟต์แวร์เดียวกัน

DSS สำคัญไฉน

ผู้บริหารจะสามารถตัดสินใจได้ดีมีประสิทธิภาพหรือไม่ ขึ้นอยู่กับความถูกต้องของข้อมูล และประสบการณ์ของผู้บริหารเอง แต่บางครั้ง ข้อมูลและประสบการณ์อาจยังไม่เพียงพอ เพราะปัญหาหรือสิ่งที่ต้องตัดสินใจนั้นมีหลายทางเลือกให้ปฏิบัติ

DSS จะช่วยให้ผู้บริหารระดับต่าง ๆ ตัดสินใจได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพราะ DSS ถูกพัฒนาขึ้น เพื่อช่วยแก้ไขปัญหาในการทำงานที่มีโครงสร้างไม่แน่นอน หรือการทำงานแบบกึ่งโครงสร้าง ซึ่งการตัดสินใจจะยืดหยุ่นไปตามสถานการณ์ ฉะนั้น DSS จึงเหมาะกับงานที่มีตัวอย่างของปัญหา เงื่อนไข และวิธีแก้ไขที่มีหลายทางเลือก

ส่วนประกอบของ DSS

ระบบสนับสนุนการตัดสินใจ สามารถแยกเป็นส่วนประกอบต่างๆ ได้เบื้องต้นดังภาพ

รูปแสดงส่วนประกอบระบบสนับสนุนการตัดสินใจ (Component of a DSS)

จากรูป จะเห็นได้ว่า DSS ประกอบด้วย 4 ส่วน คือ ผู้ตัดสินใจหรือผู้ใช้ระบบ ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ และฐานข้อมูล ดังนี้

1. ฮาร์ดแวร์ คือ เครื่องคอมพิวเตอร์ที่ใช้เชื่อมระหว่างตัวแบบ DSS กับผู้ใช้ โดยปกติจะเป็นเครื่องคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล หรือคอมพิวเตอร์พกพาที่เป็นเครื่องเอกเทศ หรือต่อเชื่อมกับเครือข่าย

2. ซอฟต์แวร์ หรือตัวสร้าง DSS จะประกอบด้วยหลายส่วนหรือหลายระบบย่อย ได้แก่ ส่วนการจัดการฐานข้อมูล การจัดการและสร้างการโต้ตอบ ตัวสร้าง DSS และการจัดการตัวแบบหรือแบบจำลอง เช่น แบบจำลองด้านการเงิน สถิติ การบัญชี การตลาด การพยากรณ์ การดำเนินการ การจำลองสถานการณ์ต่าง ๆ เป็นต้น

3. ข้อมูลที่จำเป็นต่อการตัดสินใจ เป็นข้อมูลที่ต้องป้อนเข้าไปในระบบ เพื่อทำการประมวลผล และเสนอในรูปแบบตามที่ได้ออกแบบไว้

4. ผู้ใช้ระบบ คือ ผู้บริหารหรือผู้มีหน้าที่ตัดสินใจ แต่ระบบนี้จะเน้นการใช้งานของผู้บริหารระดับกลางไปถึงผู้บริหารระดับสูง หรือระดับการวางแผนกลยุทธ์

ลักษณะที่ดีของ DSS

การนำ DSS มาใช้ในหน่วยงาน ผู้ประกอบการควรเลือกระบบที่มีคุณลักษณะ ดังนี้

ใช้งานง่าย การออกแบบระบบต้องง่ายสำหรับผู้ใช้งาน เพื่อรองรับผู้บริหารที่ไม่ชำนาญการใช้งานคอมพิวเตอร์

ตรงกับความต้องการใช้งานในทุกสถานการณ์ DSS ควรสามารถจำลองสถานการณ์ต่าง ๆ ที่มีโอกาสเกิดขึ้นได้ และมีเครื่องมือวิเคราะห์เพื่อช่วยในการตัดสินใจ

ช่วยตัดสินใจได้ทุกระดับบริหาร แต่เน้นที่ผู้บริหารระดับกลางถึงระดับสูง

ต้องสามารถเรียกใช้ข้อมูลที่ต้องการได้อย่างรวดเร็ว ระบบจึงต้องถูกสร้างให้มีกลไกที่สามารถติดต่อกับฐานข้อมูลขององค์กรได้ตลอดเวลา ฉะนั้น การทำงานของระบบจะต้องไม่ขึ้นกับตารางเวลาการทำงานขององค์กร เพื่อให้ผู้บริหารสามารถตัดสินใจได้ทันสถานการณ์ในทุกเวลา

ตัวอย่าง : เพิ่มโกดังแห่งที่ 2 ดีหรือไม่?

คุณดูดีทำกิจการโรงงานผลิตอาหารกระป๋อง ในระยะ 3 เดือนหลัง คุณดูดีพบว่ามีคำสั่งซื้อจากลูกค้าเข้ามามาก ทำให้เกิดปัญหาสินค้าที่รอการนำส่งลูกค้าล้นโกดัง คุณดูดีแก้ปัญหาในเบื้องต้นโดยการเช่าโกดังชั่วคราว แต่โกดังอยู่ไกลจากโรงงาน คุณดูดีจึงเสียเวลาในการขนส่ง คุณดูดีคิดว่า ถ้าสร้างโกดังหลังใหม่ ในระยะยาวจะคุ้มค่ากว่าการเช่าโกดังหรือไม่ คุณดูดีละปัญหานี้ไว้ก่อน เพราะคุณดูดียังไม่สามารถตัดสินใจได้ว่าจะเลือกแนวทางใดเพื่อแก้ไขปัญหาสินค้าล้นสต็อก

2 สัปดาห์ต่อมา คุณดูดีได้เยี่ยมชมกิจการของเพื่อน ซึ่งทำธุรกิจแบบเดียวกัน แต่ต่างกันตรงที่เพื่อนคุณดูดีนำเทคโนโลยีมาใช้ในการดำเนินงาน รวมทั้งนำระบบสนับสนุนการตัดสินใจมาใช้ด้วย คุณดูดีสนใจเป็นอย่างมาก จึงเล่าปัญหาของกิจการให้ฟัง เพื่อนของคุณดูดีแนะนำให้เขานำระบบสนับสนุนการตัดสินมาใช้ พร้อมให้คำแนะนำเกี่ยวกับระบบโดยละเอียด

ต่อมา กิจการของคุณดูดีจึงมีระบบสนับสนุนการตัดสินใจใช้ คุณดูดีได้ทดสอบระบบในเรื่องการสร้างโกดัง ผลที่ออกมาเป็นที่พอใจ และช่วยให้คุณดูดีทราบถึงแนวโน้มของทางเลือกในการสร้างโกดังว่าเป็นอย่างไร
คุณดูดีจึงสามารถตัดสินใจได้ง่ายขึ้น

จำเป็นต้องมี DSS ในองค์กรหรือไม่

ระบบ DSS เป็นระบบที่สนับสนุนการทำงาน โดยเน้นเฉพาะผู้บริหารระดับกลางถึงระดับสูงที่ต้องมีการตัดสินใจอยู่บ่อยครั้ง วิธีพิจารณาว่าองค์กรจำเป็นต้องนำระบบ DSS เข้ามาใช้หรือไม่ ผู้บริหารอาจตั้งคำถาม เช่น องค์กรยังมีปัญหาเกี่ยวกับการตัดสินใจลำบาก หรือขาดข้อมูลประกอบในการวิเคราะห์ปัญหาหรือไม่ ประสิทธิภาพการตัดสินใจของผู้บริหารไม่ดีเท่าที่ควรหรือไม่ ถ้าคำตอบคือใช่ ก็หมายถึงว่า องค์กรควรมองหาเครื่องมือช่วยในการตัดสินใจมาใช้ได้แล้ว

แหล่งข้อมูลอ้างอิง
จิดาภัส สัมพันธ์สมโภชน์ และชัยยงค์ อู่ประสิทธิ์วงศ์. "ระบบข่าวสารเพื่อการบริหาร

Management Information System." พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์วังอักษร, 2539.

บังคม. "ระบบสนับสนุนการตัดสินใจ."