LINUX
�cretsiz Linux ticareti Unix'ler i�in oldugu gibi Windows
i�in de bir tehlike olmaya basladi. Linux'u kendi sisteminizde
nasil �alistiracaginiz bu yazinin konusu.
Linux havalanyor. 1998 Nisan aynda Linux Colombia uydusuyla d�nyadan ayrldi. Bilimsel bir deneydede 16 Mb. RAM'li 100 Megahertz hizindaki bir 486'da Debian s�r�m� bir Linux kullanldi. Bu yazi d�nya �zerinde de Linux kullanmak i�in sebeplerin oldugunu ve Linux'un nasil kurulacagni adim adim anlatyor.
TCP/IP protokolu ile �alistiklari i�in, Internet ve Intranet uygulamalari i�in unix isletim sistemleri bi�ilmis kaftan. Linux'un diger isletim sistemlerinden daha �ok sevilmesini saglayan baska �zellikleri de var.
Degisik yazilim firmalari ve programcilar Linux �ekirdeginden ve uygulama programlarindan dagitimlar olusturuyorlar. Herbir dagitimin kurulumu kolaylastirmak i�in bir yardimci programi bulunuyor.
Linux i�in herhangi bir lisans �creti �demeye gerek yok. Sadece dagitimi olusturmada �alisanlarin �cretleri, CD masraflari ve kullanici destek giderleri �deniyor.
Linux'un donanm gereksinimleri d�s�k. 8 veya 16 MB RAM'i olan bir 486'da linux'u �alistirmak m�mk�n. Linux baska islemci tiplerinde de �alisiyor, ancak bunlar kurarken bazi zorluklar �ikabiliyor.
Linux heterogen aglarda hem Server hem Client olarak sorunsuz �alisabiliyor.
Bir�ok k���k ara� ve bunlarin sayisiz parametre ayarlari sayesinde b�t�n isler otomatik olarak yaptirilabiliyor. Windows altinda zor isleri otomatik olarak yaptirmaya kalkanlar Linux'ta aradiklarini bulacaklardir.
Linux kullanici idaresi ve g�venlik mekanizmasi olan bir multitasking ve multiuser isletim sistemi.
Staroffice ile Linux 3.1 i�inde artik bir office paketi var. Staroffice'te de Linux'ta uygulanan lisans mantigi uygulaniyor yani bedava.
Linux'un Bootmanager'i LILO ile tek bir PC'de Linux ile birlikte baska isletim sistemleri de bulunabiliyor. Ayrica Linux baska isletim sistemlerinin disketlerine ve sabit disk b�l�mlerine erisebiliyor. Bunlarin disinda DOS programlarini �alistirmak i�in de bir DOS emulat�r� bulunuyor.
Unix ortamina alisik olmayanlar i�in Linux'un y�netimi Windows 95 gibi diger isletim sistemlerinden zordur. Unutulmamasi gereken bir noktada ticari sebeplerden dolayi Linux i�in bulunabilen uygulamalarin Windows 3.x ve 95'ten daha az oldugu.
Linux'un art ve eksilerini g�z �n�nde bulundurarak bu sistemi kullanip kullanmayacaklarina kullanicilar kendileri karar vermelidirler. Linux kullanicilarinin sayisinin artiyor olmasi ise bir�ok kullanici i�in artilarin daha agir bastigini g�steriyor.
KURULUMUN MANTIGI HER ZAMAN AYNI:
Bir Linux dagitimi istisnalar hari� belirli bagimliliklari olan tek tek paketlerden olusuyor. Linux dagitimlarinda Windows 95'ten farkli olarak birlikte kurulmamasi gereken farkli paketler var. �rnek olarak bir�ok Web serveri veya mail sistemi g�sterilebilir. Isin p�f noktasi dogru paketleri se�mek ve paketler arasinda �akisma ve bagimliliklari g�z �n�nde
DONANIM DESTEGI
G�ncel donanmlar, ister bir SCSI adapt�r� veya ekran karti veya CD yazicisi olsun, Linux tarafinadan desteklenir. Piyasaya daha yeni �ikmis donanimlarda sorun �ikabilir. Eski Matrox ekran kartlarida X Windows sistemi, Xfree86 tarafindan destekleniyor. Bir�ok donanim desteklendiginden ve bunlarin hepsinin kullanilmasi durumunda �ekirdek �ok b�y�k olacagndan �ekirdek mod�ler olarak yapilandirilmis. S�r�c�ler �alisan sisteme eklenebilir yada �ikartilabilir.
bulundurmaktir. Bu islemler g�r�nd�kleri kadar zor degildirler kurulum programlari bu g�revi �zerlerine aliyorlar ve kullaniciya problemler ve ��z�m yollari hakkinda �neride bulunuyorlar. Bir Linux sisteminin kurulumu prensip olarak her dagitimda ayni. Tabii dagitimlarin kurulum programlarinda kimi farkliliklar var. Kimi dagtimilarda bazi adimlar farkli yada hi� olmuyor. Ilk �nce sabit diskin hazirlanmasi gerekiyor. Liux en azindan bir b�l�me ihtiya� duyuyor. Ikincisini ise swap alani olarak hazirlamak gerekiyor. Eger Liux'u server olarak kullanacaksanz, /var, /home ve /usr i�in de birer b�l�m hazirlamak gerekiyor.
B�t�n Linux b�l�mleri hazirlandiginda ve sisteme tanitildiginda paket se�imine baslanabiliyor. Bu asamada d�s�nmek gerekir. G�z �n�nde bulundurmamiz gereken, sisteminizi hangi ama�la kullanacaginizdir. Buna g�re bazi kullanm �ncelikleri belirtmeniz gerekecek. Genelde X11 terminali, Kelime islem, internet terminali , ag sunucusu ve baska �ncelikler belirlenebilir. Bundan sonra listedeki paketlere bir g�z atin. Bu esnada kurulmasini istediklerinizi isaretleyin. Ihtiyaciniz olmayan paketleri isaretlememeniz tavsiye edilir ��nk� bunlar daha sonra �akismaya sebep olabilir. Kurulum esnasinda bazi paketleri unutacak olursaniz daha sonra sorunsuz bir sekilde kurabilirsiniz. Kurulum asamasi bir m�ddet zaman alacaktir. Kurulum bittikten sonra paketlerin konfig�re edilmesi gerekiyor.Bir�ok paketin dogru d�zg�n �n ayarlari oldugu i�in sadece bazi paketlerde kullanicinin ayarlama yapmasi yeterli oluyor.
BOOT ISLEMINI LILO Y�NETIYOR
Paketlerin kurulmasindan �nce veya sonra Bootmanager'in yerlestirilmesi gerekiyor. Linux i�in ilk s�r�mlerinde, OS/2'den tanidigimiz bir bootmanager tanimlandi. Esnekligi sayesinde LILO (Linux-Loader) zaman i�inde gelisim g�sterdi.
OS/2'nin Bootmanager'inde LILO'yu ikinci Bootmanager olarak tanimlamak m�mk�n. Bunun i�in LILO'yu Boot b�l�m�ne yerlestirmemiz gerekiyor.
