Karadeniz, Hamsimiz ve Hamsigiller Hamsi, hiçbir yerde Karadeniz de olduğu gibi yöre halkının yaşamıyla bütünleşmiş değil.

Seyahatnamelerde Hamsi Hamsi karşısında Karadenizlinin heyecanını gören seyyahlar ne yazacaklarını şaşırmışlar.

Yemek Tarifleri

Hamsi Çorbası

Hamsili Kaygana

Hamsi Güveci

Hamsi Köftesi

Hamsi Pilavı

Hamsili Pazılı Pilav

Hamsi Name'den Hamsi Kuşu

Hamsi Kuşu-2

Hamsili Ekmek

Hamsili İçli Tava

Hamsili Pide

Hamsi Çıtlatması

Hamsi, Karadenizlinin sevimli hemşehrisi... Onun için kâh türkü, kâh mani söyler Karadenizli:

Hamsi kurban o göze,

Evin yurdun denizde,

Atarlar sana saçma,

Çekerler seni düze.

Bazen de hasretini çeker, mevsimi geçtiği halde hala Karadeniz'de izine rastlamadığında; hem geçimi tehlikeye girer hem de ağız tadı kaybolur.

Hamsiye kavuştuğunda ise bir başka mani dökülür dudaklarından:

Hamsi koydum tavaya, başladı oynamaya...

Hulasa Karadenizli sevincini, üzüntüsünü, tasasını hamsi ile paylaşır. Sevincinden yerinde duramayacak hale gelince yine aklına hamsi gelir:

Hamsi balığı gibi hop hop oynayacağım...

Hamsi edebiyatında, manisinde, türküsünde hep vardır Karadenizlinin... Böylece onun gözdesi olmakla kalmaz; özdeşleşir Karadeniz insanıyla