Sosyal Eğitimde

Kıbrıs Türkünün

Milli Kültüründe

Büyük Yardımcı Kadın

Suzan Arı          12 Temmuz 1927 - 20 Kasım 2002

"…Suzan Arı'yı kaybetmenin üzüntüsü içindeyiz"

S. Coşar  -Başbakan Muavini, Finans Ekonomi ve evveli Kültür Eğitim Bakanı, Demokrat Parti Başkanı, kktc -Halkın Sesi 26 Kasım 2002   

Başbakan katıldı cenazesine... Kanada'dan ünüversite eğitim üyesinden, Amerika ve İngiltere'den, 'teyze' diye bahsedenden yağdı başsağlığı mesajları -Birleşik Krallık'ta kraliyet ünvanlıdan milli Avrupa temsilcisine kadar ~Kıbrıs'ta Türk milli sosyal kültür eğitime büyük yardımcı kadın idi Suzan Arı.

Suzan Arı Kıbrıs Türk milli sosyal eğitim kültür aşılamsında nadir bir kadın, en büyük yardımcıydı eşi sosyal vizyoner milli kültür eğitimci öğretmen Orhan Seyfi Arı'nın 'milli eğitim tarihinde küçük olmayan damgasına'. İdealist kadın idi.

Suzan Arı'nın taa genç kadın zamanından, kocası sosyal kültürel eğitimci öğretmen Orhan Arı'nın taa İngiliz müstemlekeliği zamanlarından beri Kıbrıs'lı öğrencileri ve birçok halk tarafından nasıl ki milli sosyal kültür eğitim emek ve katkılarını -hem Kıbrıs Cumhuriyeti hem Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti zamanlarında da, bir zamanlar eğitim kültür gayretlerine hatta zıt tepki gösteren kültürel acizlik içindeki eğitimsiz Kıbrıs Türk toplumunu eğitmek modernleştirmekle sosyal milli kültür eğitimde toplum ilerletme yardımını takdirle hatırlayan çoktur. Evrensel anlamda da milliyetci kadın idi.

Suzan Arı Omorfo (Güzelyurt) kasabasında doğmuştu -orda mecburi okul tahsilini ve İngiliz sisteminin usûlu beş yıllık resmi meslek eğitimini kadın terzisi olarak tamamladıktan sonra da (mesleğinde en başarılı berber babası  Zihni Üney beyin müzikten gazete özel kolleksiyonlarına kadar kültür merağı, ve müstemleke usûlu baş-şehir Lefkoşa merkezi muhtarlığından Kıbrıs ve Kuzey Kıbrıs Cumhuriyetlerinde de mahalli cemaat liderliğiyle faal sosyal merağının da etkisiyle) bir müddet özel müzik dersleri ve kendi gayretleriyle cağdaş Türk ve Rum edebiyatı ve cari sosyal ve politik konularda gelişmelere kadınlara âlelüstü merağıyla, 1946'de yeni öğretmen eşiyle birlikte, Kıbrıs Türk usûlu cehizin bir zararı olmamasına rağmen, evliliğin sebebi ve dayandığı olmasının yanlışlığı ve önemlinin erkek ve kadınların hisleri olduğu konusunda gürüşlerini ilk tatbik eden kadınlar arasındaydı.

Lefkoşa'da, 1960'ların Kıbrıs iç harbi esnasında maaşsız ve yiyinti dağıtımsız günlerde, kapısını kimseye kapatmayıp eşiyle çeşit-çeşit göcmen köylüye yemek daveti yanısıra, eşinin makale ve şiirlerinde de yansıyan epi Türk'ün Kıbrıs'ı o durumda terketmesinin milli sosyal yanlışlığı konusunda desteği kadındı.

Kıbrıs'da, meselâ Baf şehri ve o zamanın en büyük Türk köyü Luricina (Akıncılar) daha hatırlamaktır ikinci dünya harbinin okullara İngiliz'den az bütceli günlerinde, 1940'lar ortasından 1960'a kadar, küçük ve yeni doğmuş çocuklarına rağmen sabahlara kadar, Kıbrıs Türk kültürünü korumak ve yaymak için kocasının orta eğitim müdürlüğü esnasında o şehirde düzenlediği gösteriler ve kutlamalara, pullarına ve sırmalarına kadar titizlikle, gönüllü ve ücretsiz, okul kızlarına da öğreterek nasıl yörük ve zeybek elbiseleri diktiğini.. o köyde halkın sıhhatı için doktora evini klinik gibi açtığını, halka kültür ve eğlence için getirilen artist ve san'atkârları nasıl evinde misafir ettiğini, kocası elekrik-su-yol getirme desteği yanısıra okul eğitiminde kız ve oğullarına fayda görmeyen halkı ikna ederken, kendisinin o zamanın yeni icat ve tekniği ve öğrenenlerin geçim çıkarabildikleri örgü makinesini sırf okul kızlarına birbirlerine öğretebilmeye yetecek kadar öğretebilmek için nasıl öğrenip gönüllü ve ücretsiz evini dersane gibi açıp öğrettiğini, bazı öğretmenlerinin talebelerin bayrak resmi çizmeleri kendilerini meskelerinden edebilir derecesine kadar (aşırı ve yersiz) korkuları esnasında bile çocuklu ve hamile iken dahi gönüllü ve ücretsiz  milli günleri kutlamak ve çevreye Türk bayrakları dikebilmek için petrol lâmbası ışığında nasıl bayrak örnekleri ve molaları cıkardığını -eşinin milli katkılarındakı önemli ve değerli rolunu. Kıbrıs Türk Eğitim Bakanlığından 'Öğretmenlerin Öğretmeni' anılı kocasının başarılı eğitim kültür milli sosyal cağdaş (çeşitli miliyetcilik kavramlarıyla bocalayan Türk erkek ve kadınlara hatta kadınların 'aklımız ermez' saydırılan) kalkındırma faaliyetlerinde Suzan Arı'nın yardımı en büyüktü.

Suzan Arı, 20 Kasım 2002 Çarşamba gecesi camide arkadaş ve komşularıyla en son görüştüğü dua ve namazından sonra, ertesi günün sabahına sakince rahmanı rabbe kavuşmuştu.   

1992'de kaybettiği eşi Orhan Seyfi Arı'nın bu mısraları Suzan Arı'ya da uyar:

Temiz ruhlar her zaman için diridir

Buna, ne kadar sevinirsen, yeridir

Suzan Arı'nın cenazesini hatırasına eğitim vakfına yapılan bağışları temsil eden lâlaler kapsadı

Suzan Arı ve Orhan Arı - daha bilgi ve şiirler…  ANA SAYFA