Orhan
Seyfi
Arı
Eğitimci Öğretmen İdealist 12 Aralık 1918 ~ 17 Aralık 1992
"Bu topraklarda Türk'ün özgürce yaşayabilmesini savunan, mücadeleden yılmayan, kaçmayan öğretmenlerdendi Orhan Seyfi Arı"
(Başyazı [Akay Cemal -'Görüş'] Halkın Sesi, 27 Aralık 1992)
Yıllar önce öğretmenlikten emekliliğine rağmen, idealist eğitimci Orhan Arı'nın cenazesinde okul talebeleri, genç öğrenciler, de çelenk taşımıştı. Orhan Arı'nın eğitime etkisi oldu; öğretmenliği, eğitim öğretim ve soyal etkileri ile Kıbrıs Türk toplum ve eğitim tarihi zenginleşti.
Hakkında ne güzel ve enteresan şeyler yazdılar, methederken Orhan Arı'yı! Türk'çe-Rum'ca-İngiliz'ce… Kitap-mecmua-gazetelerde… Yazı-şiir-şahsi.. İngiltere-Kıbrıs-Türkiye-Avusturalya'da… Eğitim yayan öğretmen!
Hakkındakı bir web-sitesini tavsiye eden İngiliz/Amerikan mecmuasına Orhan Arı bir şair filozoftu... Rum kitap yazarının kitabında bu ögretmen âlelüstü bilgili, muhterem ve arif, müstesna biri idi... Türk yazarın makalesinde ilham veren eğitimciydi -kendi başına koskoca bir okuldu... Şairin eğitimci Orhan hakkında yayınlanan şiirinde kalbler sultanı halkı uyandıran alimdi.
Kuzey Kıbrıs'ın Eğitim Bakanına 'Öğretmenlerin Öğretmeni'ydi... Bir Politik web-site yazarı yıllar sonra öğretmen Orhan Arı'nın okul sözlerini hatırladı... Bir gazete yazarına, doğuştan öğretmendi -eğitim tarihinde oğretmen Orhan Seyfi Arı'ın damgası vardı…
Araştırmacı yazara, eğitimci öğretmen Orhan Arı halkın geleceğini tartışıp, ürettiği yararlı fikirleri gazete sütunlarında geniş kitlelere aktaran bir yazar.. bir başyazara, halkın özgürce yaşayabilmesini yılmadan savunan bir öğretmendi Orhan Seyfi Arı…
Dahili ve harici, profesyonel ve kültür, cemiyetilerinden.. Kıbrıs'ta, Öğretmenler Sendikasının başsağlığı eğitimcilere de idi.. Avusturalya'dan "Bizlere her zaman yardım etti" idi.. Türkiye'den bir universite profesürünün başsağlığı bütün Kıbrıs Türk toplumuna da idi…
KKTC Meclis Başkanına, öğretmen Orhan Arı yetiştirdikleriyle gurur duyulan modern bir eğitimciydi... Bir, Kıbrıs Yüksek Komserliğinden emekli, Rum sosyal çalışma ve faaliyetlerde ödüllüye, gurur duyulacak biriydi… Türk kitap yazarının mesajında tanımış olmaktan şeref duyulacak biriydi bu eğitimci, öğretmen Orhan Arı.
Öğretmen Orhan Arı o zaman İngiliz idaresindeki Kıbrıs'ın Baf kazasının küçük ve dağlık Lapityu köyünde doğmuştu. Orta okul ve lise eğitimini Lefkoşa'da tamamlayıp Omorfo öğretmen kolejinden sonra tarım da okumuş, sonraki devamlı dahili ve harici profesyonel mesleki öğretim ve eğitim ilerleme kurs ve seminarları yanısıra yeni-ve-eski Türkce-Rumca-İngilizcesi ve yeterli Arabca ve Latincesiyle doğu ve batı eğitim ve öğretimi ve kültür ve edebiyatı, felsefe ve tasavvufu, etiği ve etiketi gibi kendinin çeşitli sahalardaki merakları üzerinde şahsi araştırtma ve çalışmalarını geliştirirken, ta genç yaşlarından Kıbrıs'ın maarif eğitim, milli sosyal ve kültürel, genel gelişme ve ilerleme tarihine o zamandan dahili, harici, yerli, ecnebi metihli, eğitimciler ve öğretmenlere ilham verici, kocaman damgasını vurmaya başlamıştı.
Orhan Arı'nın babası eğitimde de liberal fikirli aydın millici Lapityu köy hocası (ve sonradan) öğretmeni Hüseyin Avni Ahmet efendi taa öğretmen Orhan Arı ilk okuldaykenden sadece Osmanlı tarihi öğretmenin öğrenci eğitimine yetersiz olduğunu ve eğitimin gereğinin muallim eğitimcilerin ilave dersler de öğretileri olduğuna uyarmaktaydı.
İdealist eğitimci Orhan Arı'nın Türk ve İngiliz okul-kolej-enstitülerde Türk-Rum-İngiliz öğrencilere ve başka ecnebi talebelerine müdürlük ve öğretmenliğine ve okul harici de maddi ve manevi ve çeşitli yardımlarına ve Türk okulları yaptırma ve koruma ve yayma mücadelelerine ve benzer faaliyetlerine (müstemleke günlerinden beri toprak işletme ve milli kimlik aşılama ve koruma ve kültür ve eğitimde genel kalkındırma başarıları yanısıra ta 1940'ların İngiliz devrinde öksüz ve fakir talebe ve çocukların haklarını korumak merağından -ve karışık okutulan öğrencilerine, kız talebelerinden 'fahişeler' diye bahsetmiş oldukları okulundaki orta eğitim kızlarının şereflerini müdafaasından, 1950'lerde birçok halkın önemini takdir edemeyip alâkasızlıktan ve devamsızlıktan dolayı bazı ilk okulların bile kapatılmasını geciktirmek için eğitime meraklının müfettişlere 'dere taştı -geçilmez' demesi ihtiyacı duyulurken halkının coğunun kendi dil ve lisanlarını konuşamadıkları ve cenazelerini az evveline kadar elbiseli-taputlu defnettikleri yerde dahi ve toplayıp dini-milli konuşmalar da yaparak [eşi Suzan hanım kendilerine kullanmaları için gönüllü-ücretsiz meselâ Türk bayrağı molaları çıkarır ve Kıbrıs'ın ikinci büyük şehrinde kültürlerinin tanınabilmesi için zeybek elbiseleri yapar öğretirken] halkı meraklandırıp İngiliz hükümetinin zamanın bütün Orta-Doğu'da 'en modern labratuarlı' diye bahsedilen orta eğitim binaları inşaını sağlayıp kadrolaması derecesinde destekleyip bütcelendirilmesine sebebler yaratmasından -ve Kıbrıs'ın bağımsızlığı öncesi ve müdafaa daha teşkilatlanmamış olduğu günlerde ucu sivri demirden ibaret silahlarla birkaçı ile tepelerde gizli nöbetlerinden, 1960'da adanın bağımsızlığı ve az sonraki sivil harbi devresinden yazılarıyla toplum hürrüyeti savunmasından, 1970'lerde Müftülükten metihli günüllü hayırsever işleri, KKTC sonrası yaşlı askerlıği ve öğretmenlik sonrası emeklilikte tarihi bina koruma kuruluş başkanlığı ve benzerleri esnasında da) şahsi çevresinde arkadaşları ve tartışma ve şiir ve benzeri çeşitli meşgaleler ekliydi.
Öğretmen Orhan Arı emekliliği esnasında bile başka memleketlerde, bir zaman ilkinin kuruluş faaliyetlerinde nasıl okuttuğu Kıbrıs Türk talebelerine İngiltere'deki Kıbrıs Türk'leriden para-yardım fonu sağladığını da unutmayıp, mesela, 'Gel yardım et Kanada'da da kuralım' dedikleri Türk cemiyetlerinin tasarı genel tüzük tartışma toplantısında arkadaş tarafından yer alması istenip ve fikir ve görüşlerine yer verdikleri, Avusturalya'da Kıbrıs Türk cemiyetten kendilerine konuşmalar yapmak için emekliliği esnasında özel davetle çeşitli şehirlerdeki okuları teftişine ve tartışmasına açıtıkları ve başkanlarının 'bizlere yardımcı oldu' dediği bir eğitimci, bir öğretmendi.
Yazarın, hakkında, '(falan) şaire ilk şiir bilgisini verendir' dediği '(falan) divanını hazırlamayı (filan) eseri yazmayı mümkün kıldı dediği' öğretmen Orhan Seyfi Arı, İngiltere'yi şahsi ziyatereti duyulunca okullarında seneler evvelisi eğitim vermiş olduğuna rağmen insanların hep toplanıp ziyafet çektikleri, Kıbrıs'taki on yıllarca toplumların ayrılığı esnasında bile tekaüd olduğunda Rum tarafından da 'Öğretmenliğinin bizce de takdirine' diye resmi okul hatırası verdikleri, başka ülkede on yıllarca sonra karşılaşılan Kıbrıs'lı Rum'un da sorup selam yollayıp 'Söyle öğrettiği (falan) merağım daha devam eder' dediği, yabancı memlekette görüldüğünde Türk dondurmacının en kalabalık trafiği durdurup da çağırıp 'Bir zaman beni okuttuydun -al sana çabucak bir donurma vereyim' dediği bir eğitimci, bir öğretmendi...
Öğretmen Orhan Arı adada halkın muhim saydıgı makamlarla sohbet eden ve aynı zamanda yazı veya lisan bilmeyen esnaf ve ırgatın mektubunu veya müracaatını yazmayı da red etmeyen tavırlı, hem okul hem sosyal toplum, millet ve harici çapdaki samimi yılmaz gayretleri ve çeşitli konularda ve yerledeki sosyal kültürel ve eğitim liderliği övülen, sevilen vizyoner idealist bir öğretmendi.
Yazar ve düşünür idealist Orhan Arı alelüstü başarılı heveslendirme ve motivazyon bilgi ve kabiliyetiyle ve yazarların övdüğü espirilerini de üreten keskin zekası ve insan (hem öğrenci hem kitle) psikolojisi takdiri ve örnek dürüstlüğü ve idari ve organize bilgisi ve kabiliyeti ve başarılarıyla, milli sosyal eğitim ve kültürel kalkındırmada hem halkın hem İngiliz'in takdirine şayan olmuş bir sosyal egitimci ve okul öğretmeniydi.
Taa müstemleke zamanlarından, sadece Türk ve İngiliz okulları öğrencileri ve öğretmenleri arasında değil de, hem Türk hem de Rum toplumu arasında, ve hem Kıbrıs'ta hem de haricinde birçoklarınca hatırlanıp, hem müstemleke hem cumhuriyet hem çift hükümetli zamanlarda, hem harici, hem dahili, sık-sık hem öğrenci hem birçok halk tarafından, hem şahsi hem sosyal konularda, danışılan ve sayılan ve sevilen sosyal eğitimci okul öğretmeni Orhan Arı'nın verdigi ilham hala anılır..
Adanın 1960'da bagımsızlığı hazırlıklarında 1959 ortası İngiliz maarifinin cemaatlara devredilmesiyle Kıbrıs Türk toplumuna uygun görülmüş eğitim ve öğretim sisteminde öğretmen Orhan Seyfi Arı'nın değerinin takdirinin acizliği görünüşüne rağmen, sakince manevi huzurlu vefatı üzerine millete hizmet ve katkılarının basında bahsi devletin de çeşitli övgüsü ve Cumhurbaşkanının kaybının acısını gönülden paylaştığı ifadesiyle oldu ve Meclis Başkanı takdir ve hislerini şu sözlerle belirtti: "... Başarılı bir eğitimci ve yüreği sevgiyle dolu cağdaş bir insan olarak onu her zaman saygı ve sevgiyle anımsıyacağız..."
Eğitimci Öğretmen Orhan Seyfi Arı, bir araştırmacı yazarın mısralarla ifadesinde, kendisinden cihan üzre nişan aranan, mistik kalbli, aslında, kendisi cihan idi.
Öğretmen Orhan Arı, orta eğitim müdürlüklerini senelerle yaptığı okullardaki Kıbrıs'lı ve Türkiye'li ve Türkiye universitelerinden de İngiltere universitelerinden de olan kendi elemanlarının sınıf öğretmenliklerinden de memnun, kendinin Türk maarifi kuruluyorkeden sınıf öğretmenliği esnasındaki meslektaşlarından ve öğrencilerinden ve halktan da hoşnut, ve en çok 1946'da evlendiği eşi rahmetlik Suzan hanımın yardım ve desteğinden gururlu, hakkında Londra Universitesinin, İleri İlimler Enstitüsünün, Komonvelt Enstitüsünün, bilgi arşivlemeyi ecnebinin uygun görmüş olduğu, dahili ve harici ve yerli ve ecnebinin yazılarında ve şiirlerinde kendinden alim-filozof diye bahsettiren ve saçtığı ışıktan bahisle kendini tanımış olmayı bile şeref saydıran, milli sosyal ve kültürel eğitim katkılarını bir vizyoner idealist öğretmen olarak pek çok fazlasıyle ve aşağıdaki mısralarındaki alçak-gönüllülükle yapmıştı…
"Mademki arkamızdan birkaç ağlayacak, birkaç anacak var
Vazifemizi yaptık sayılır, işte hepsi o kadar"
Ölümünden sonra O S Arı'nın adı, hatırasına, Lefkoşa'da Taşkınköy semtinde bir sokağa verildi
Orhan Arı'nın hanımının rolü, daha bilgi, şiirleri, mizahı -tıkla ANA SAYFA
