BAZLAR
Bazlar, hidroksit
iyonu bırakan maddelerdir. Örnek olarak Sodyum hidroksit (NaOH)
ve amonyum hidroksit (NH4OH) verilebilir.
Sodyum hidroksit,
Na OH Na + +
OH –
Amonyum hidroksit,
NH4OH
NH4+ + OH –
Genelde;
1- Acı tada sahiptirler.
2- Kaygan hissiyatı verirler.
3- İndikatörlerin rengini
değiştirirler. (Litmus kağıdını mavi yaparlar).
Amonyum hidroksit, zayıf bir bazdır ve çökeltiye az
miktarda hidroksit iyonu bırakırlar. Güçlü baz ve zayıf baz durumu da asitlerde olduğu gibidir.
pH
pH suyun asitlik veya
bazlık durumunun bir ölçüsüdür ve logaritmik bir
ölçüdür. Saf su H ve OH iyonları açısından dengelidir ve PH değeri 7’dir.
PH<7 ise asidik
, PH>7 ise baziktir.
PH H+ iyonlarının elektrik
potansiyellerine bağlı olarak veya renk indikatörleri
ile ölçülebilir.Düşük PH’lı sular çoğunlukla, hız
kısıtlayıcı reaksiyon olan katot reaksiyonunu kolaylaştırıp, korozyonu artırır.
Bu parametre içme suyunun güvenliği hakkında direk bilgi vermez. Düşük pH ve aynı zamanda düşük TDS ‘li
sular korozif olduğu için borulardaki birtakım
zehirli metalleri çözebilir. Yüksek pH ‘a sahip
sularda da pH’ı yükselten kimyasalların zararlı olup
olmadığı belirlenmelidir.
pH: hidrojen iyon
konsantrasyonu veya sudaki hidrojen potansiyeli.
pH’ın asitlik ve alkalilikle ilişkisi
Asidite,alkalinite
ve pH derecesi ayrı ayrı
şeylerdir. Mesela hidroklorik asidin, sülfirik asidin
ve hidroklorik asidin 0.1 normal eriyiklerinin (1 litre suda 1 litre eşdeğer
gram ağırlıkta asit bulunan eriyik normal eriyiktir.) asiditesi
birbirinin aynıdır. Halbuki bu eriyiklerin pH
değerleri farklı ve sırasıyla 1.08, 1.20,2.889’dur. Asitlik bir yetenek faktörü
olup bazları nötürleştirmek kapasitesi olarak
belirlenir; aynı şekilde alkalilikte bir yetenek faktörüdür ve asitleri
nötrleştirme kapasitesidir. Halboki pH değeri aksine bir şiddet, yoğunluk faktörü olup hidrojen
iyonlarının konsantrasyonunu gösterir. PH değeri asitlik ve alkalilik
aktivitesinin (faaliyet derecesinin) bir ölçüsüdür.
Alkalilik bir sudaki
HCO3, CO3 ve OH
köklerinin toplamının me/lt
veya mg/lt cinsinden
eşdeğeri kalsiyum karbonat olarak verilmektedir. Asitlik de aynı şekilde
sudaki SO4,CI,NO3
ve diğer asit köklerinin toplamına karşı gelen eşdeğer CaCO3
miktarını me/lt veya mg/lt cinsinden göstermektedir.
Yani alkalilik ve asitlik terimleri eriyikte mevcut HCO3
ve SO4 gibi birçok köklerin ağırlığını göstermekte fakat bunların
hiçbiri eriyiğin kimyasal aktivitesi hakkında fikir vermemektedir. Halbuki pH , eriyiğin kimyasal aktivitesinin bir ifadesidir; zira
eriyik ne kadar aktif ise o kadar çok iyonize olacak ve içindeki H+
iyonu miktarıda ona göre artacaktır.