Muhasebe: İşletmenin
varlıkları ve kaynakları üzerinde değişme yaratan mali nitelikli ve para ile
ifade edilen işlemlere ait bilgileri kaydetmek, sınıflandırmak, özetlemek,
analiz etmek ve yorumlamak suretiyle ilgili kişi ve kurumlara raporlar halinde
sunmaktır.
Yapılan muhasebe tanımına
göre muhasebenin iki işlevi bulunmaktadır.
Muhasebenin 1. işlevi; para ile ifade edilen mali nitelikteki işletmelere
ait bilgileri kaydetmek, bunları
belirli ve anlamlı bir şekilde sınıflandırmak
ve mali raporlar olarak özetlemektir.
- Kaydetme;
mali nitelikteki işlemlere ait
bilgilerin belgelendirilerek toplanması ve daha sonra sunulması ve
yorumlamaya hazırlanması için belirli şekillerde ve kurallara göre
yazılması işlemidir.
- Sınıflandırma;
çok sayıdaki bilgilerin belirli sınıf
veya gruplara göre düzenlenmesi işidir.
- Özetleme;
Kaydedilmiş ve sınıflandırılmış
çok sayıdaki bilgilerin anlamlı bir şekilde kısaltılması ve bilgilerin
çeşitli mali tabloların ve raporların hazırlanması işlemidir.
Muhasebenin 2. işlevi; analiz ve yorumdur. Mali nitelikteki işlemlere ait
bilgilerin kaydedilmesi, sınıflandırılması ve özetlenmesi yalnız başına yeterli
değildir. Bu bilgilerin, işletmenin yönetiminde yararlı olabilmesi için analiz
ve yorum ile kullanılabilir bilgiler şekline getirilmesi gerekir. Faaliyet
sonuçlarının ve mali durumun analizi ve yorumlanması, raporlar şeklinde
özetlenen bilgilerin ne anlama geldiğinin ve olaylar ile sonuçları arasındaki
ilişkilerin araştırılmasıdır.
Fatura: Fatura
da kaşe aşağıda ise kapalı fatura demektir.Mal alış satışı peşin olarak
yapılmıştır. Kaşe yukarıda ise açık fatura demektir ve fatura karşılığında
herhangi bir şey ödenmediğini gösterir.
Bono :
Lehtar
Alacaklı
Muhatap Borçlu
Borçlu alacaklıya karşı bono
üzerinde yazan tutarı ödemekle yükümlüdür.
Şekle tabi olmayan belgeler
muhasebe kayıtlarında kolaylık sağlar.
Tahsil Fişi: Kasaya
para girişlerinde düzenlenir.
Tediye Fişi : Kasadan
yapılan ödemelerde düzenlenir.
Mahsup Fişi :
Kasayla ilgili olmayan tüm işlemlerde düzenlenir.
1.sınıf tacirler envanter
defteri, yevmiye defteri ve defteri kebir kullanır.
Tacir : Ticaretle
uğraşan kişi TTK’ye göre kısmen dahi olsa bir işletmeyi kendi adına işleten
kişidir.
Gerçek Tacir : Gerçek
tacir insanlardır. Doğumla başlar ölümle biter.
Tüzel Kişi Tacir: Belli bir amaç için oraya gelmiş topluluk.
Tacir nasıl olunur?
Gerçek kişi tacir bir işletmeyi kendi adına işletmesi
gerekir.
Tüzel Kişi Tacir
- Ticaret
şirketleri: İlk olarak Tic. Sic.
Tescil oluyor. Tüzel kişilik kazanıyor. Bu Tüzel kişilikte Tic. Sic. Tescil
olduktan sonra tacir sıfatı kazanıyor.
- Dernekler
: Amaçlarına uygun olarak bir
işi işletirlerse tacir sıfatı kazanır. Normal de tacir sayılmazlar.
- KİT’ler
: Tüm sermaye devlete aittir.
Kamu özelliği ağır basar. Bir işletmeyi işletiyorsa tacir sayılmaz, ancak
bir işletmeyi kuruyorsa tacir sayılır.
Ticari Mümessil : Yetkisi geniştir. Tacir istediği kişiyi yönetme ve temsil hakkını
verir. Örnek genel müdürler.
Ticari vekil : Temsil
yetkisi sınırlıdır. Örnek pazarlama müdürü, insan kaynakları müdürü vs.
Tacir olmanın sonuçları;
- Tic. Sic. kayıt olmak,
- Tic. Ünvanı seçmek ve kullanma,
- Tic. Ve Sanayi odalarına kayıt olmak,
- İflasa tabi olmak,
- Ücret istemek : tacir yaptığı tüm işlere
istinaden bir ücret isteyebilir.
- Faiz istemek : tacir yaptığı tüm harcamalardan ve
avanslardan ödeme tarihinden itibaren faiz isteme hakkına sahiptir.
- Borçların ticari olması (Ticaret Karinesi) :
tacirin tüm borçları ticari olmak zorundadır.
- Fatura vermek ve düzenlemek zorundadır : tacir
yaptığı tüm işlerin sonucunda müşteri istediği takdirde fatura vermek ve
düzenlemek zorundadır.
- Basiretli bir iş adamı gibi davranmak : içinde
bulunduğu durumu dikkate alarak dikkatli davranması.
- Teyit mektubu vermek; Karşılıklı iki tacir
ortaklaşa yapacakları bir iş konusunda karşılıklı olarak anlaşırlar ve
bunu yazılı hale getirirler.
* Tacirler ticari defter
tutma zorunluluğu vardır. Bu defter 10 yıl saklanır.
TEK TARAFLI KAYIT SİSTEMİ
Mükellef : Üzerine
vergi borcu düşen kimse.
Basit Usul :
Defter tutmak zorunda değildir. Ancak
fatura ve benzeri evrak düzenlemek zorundadır.Basit usule tabi kişi gün
içerisinde yaptığı işi gün sonunda tek bir fatura da beyan eder.Basit usul
mükellefleri meslek odaları takip eder. Basit usule tabi mükellefin tüm
evraklarını meslek odaları Temin eder. Mükellef bilgilerini meslek odalarına
götürür ve meslek odaları da hesap özetlerini çıkartır.
Örnek
Basit usule tabi Arif Yıldız’ın 31.12.2004.tarihi
itibari ile hesap özeti bilgileri şöyledir.
- Mal alış ve gidiş bilgileri,
1.
Mal mevcudu :
7.000._TL
2.
Dönem içi satın
alınan mal bedeli : 11.000._TL
3.
Dönem içi yapılan
giderler : 1.000._TL
- Hasılat ve gelir bilgileri,
1.
Dönem içi elde
edilen hasılat : 18.000._TL
2.
Dönem sonu mal
mevcudu : 9.000_TL
31.12.2004 Tarihi itibari ile Arif
Yıldız
HESAP ÖZETİ
Gider Gelir
D.B.M.M. 7.000 D.İ.E.E.H.T. 18.000
D.İ.S.M.B. 11.000 D.S.M.M.
9.000
D.İ.G. 1.000
Toplam 19.000 Toplam 27.000
2004 Kârı 8.000
27.000 27.000
İKİNCİ SINIF TACİRDE TEK TARAFLI KAYIT SİSTEMİ
İşletme esasına göre defter
tutarlar.
Örnek
İşletme 02.02.2005 de işe
başlamıştır.
- 04.02.2005 de 10 nolu Ft. ile 45.000._TL mal
satın almıştır.
- 07.02.2005 de 18 nolu Ft. ile 60.000._TL mal
satılmıştır.
- 11.02.2005 de 12 nolu Ft. ile 20.000._TL temizlik
malzemesi alınmıştır.
- 20.02.2005 de 25 nolu Ft. ile 35.000._TL mal satılmıştır.
- 28.02.2005 de 32 nolu Ft. ile şubat ayı kira
bedeli olan 150.000._TL ödenmiştir.
- Dönem sonunda yapılan mal sayımında 250.000._TL
mal olduğu belirlenmiştir.
Buna göre işletme defteri ve
hesap özetini çıkartınız.
İŞLETME DEFTERİ
Gider Gelir
|
S.
No |
Kayıt
Tarihi |
Ft.Tarihi
ve Nosu |
Açıklama |
Ödenecek
ücr.ve diğer giderler |
Satın
alınan mal bed. |
Toplam |
Kayıt
Tarihi |
Ft.Tarihi
ve Nosu |
Açıklama |
Alınacak
ücr.ve diğer gelirler |
Satılan
mal bed. |
Toplam |
||
|
1 |
08.02.2005 |
04.02.2005 |
10 |
Mal alışı |
- |
45.000 |
45.000 |
09.02.2005 |
07.02.2005 |
18 |
Mal satışı |
- |
60.000 |
60.000 |
|
2 |
15.02.2005 |
11.02.2005 |
12 |
Tem.malz.alışı |
20.000 |
- |
20.000 |
25.02.2005 |
20.02.2005 |
25 |
Mal satışı |
- |
35.000 |
35.000 |
|
3 |
28.02.2005 |
28.02.2005 |
32 |
Kira bed. |
150.000 |
- |
150.000 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
GNL.TOPLAM |
170.000 |
45.000 |
215.000 |
|
|
|
GNL.TOPLAM |
0 |
95.000 |
95.000 |
28.02.2005 Tarihli 2.sınıf Tüccar
HESAP ÖZETİ
Gider Gelir
D.B.M.M. - D.İ.E.E.H.T. 95.000
D.İ.S.M.B. 45.000 D.S.M.M. 250.000
D.İ.G. 170.000
Toplam
215.000 Toplam 345.000
Şubat ayı kârı 130.000
345.000 345.000
* Basit usul
mükellefte sadece hesap özeti çıkartılır. İkinci sınıf tüccarda ise ilk önce
işletme defterine kaydedilir, sonra hesap özeti çıkartılır.
Örnek
İşletme 01.12.2004 de
50.000._TL tutarında mal mevcudu ile işe başlamıştır.
- 05.12.2004 de 2 nolu Ft. ile 15.000._TL tutarında
mal satmıştır.
- 10.12.2004 de 8 nolu Ft. ile aylık muhasebe
ücreti olan 200.000._TL ödemiştir.
Buna göre işletme defteri ve
hesap özetini çıkartınız.
İŞLETME DEFTERİ
Gider Gelir
|
S. No |
Kayıt Tarihi |
Ft.Tarihi ve Nosu |
Açıklama |
Ödenecek ücr.ve diğer
giderler |
Satın alınan mal bed. |
Toplam |
Kayıt Tarihi |
Ft.Tarihi ve Nosu |
Açıklama |
Alınacak ücr.ve diğer
gelirler |
Satılan mal bed. |
Toplam |
||
|
1 |
|
10.12.2004 |
8 |
Aylık
Muh.Ücr. |
200.000 |
- |
200.000 |
|
05.12.2004 |
2 |
Mal
satışı |
- |
15.000 |
15.000 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
GNL.TOPLAM |
200.000 |
0 |
200.000 |
|
|
|
GNL.TOPLAM |
0 |
15.000 |
15.000 |
HESAP ÖZETİ
Gider Gelir
D.B.M.M. 50.000 D.İ.E.E.H.T. 15.000
D.İ.S.M.B. - D.S.M.M. -
D.İ.G. 200.000
Toplam
250.000 Toplam 15.000
Şubat ayı zararı
235.000
250.000 250.000
Yevmiye Defteri
B
A
15.02.2004
100
Kasa Hesabı 15.000
600 Y.İ.Satış 15.000
1
2
nolu Ft. ile mal satışı
- Yurtiçi mal satışı 600
- Yurtdışı mal satışı 601
Örnek
2. sınıf tacir Ali Yılmaz
20._TL lik mal mevcudu ile işe
başlamıştır.
- 06.12.2004 de 1 nolu Ft. ile 15._TL mal almıştır.
- 12.12.2004 de 2 nolu Ft. ile 35._TL mal
satmıştır.
- 15.12.2004 de 3 nolu Ft. ile 100._TL aralık ayı
kira bedeli ödendi.
- 30.12.2004 de 4 nolu Ft. ile 10._TL mal
alınmıştır.
Buna göre işletme defteri ve
hesap özetini çıkartınız.
İŞLETME DEFTERİ
Gider Gelir
|
S. No |
Kayıt Tarihi |
Ft.Tarihi ve Nosu |
Açıklama |
Ödenecek ücr.ve diğer
giderler |
Satın alınan mal bed. |
Toplam |
Kayıt Tarihi |
Ft.Tarihi ve Nosu |
Açıklama |
Alınacak ücr.ve diğer
gelirler |
Satılan mal bed. |
Toplam |
||
|
1 |
|
06.12.2004 |
1 |
Mal
alışı |
- |
15 |
15 |
|
12.12.2004 |
2 |
Mal
satışı |
- |
35 |
35 |
|
2 |
|
15.12.2004 |
3 |
Kira
Bedeli |
100 |
- |
100 |
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
30.12.2004 |
4 |
Mal
alışı |
- |
10 |
10 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
GNL.TOPLAM |
100 |
25 |
125 |
|
|
|
GNL.TOPLAM |
0 |
35 |
35 |
31.12.2004 itibari ile
HESAP ÖZETİ
Gider Gelir
D.B.M.M. 20 D.İ.E.E.H.T. 35
D.İ.S.M.B. 25 D.S.M.M.
-
D.İ.G. 100
Toplam
145 Toplam 35
Aralık ayı zarar 110
145 145
Yevmiye Defteri
B A
12.02.2004
100 Kasa Hesabı 35
600 Y.İ.Satış 35
1
2 nolu Ft. ile mal satışı
ÇİFT TARAFLI KAYIT SİSTEMİ
1.sınıf tacirler veya bilanço
esasına göre defter tutanların kayıt sistemine göre mali tablo ikiye ayrılır.
1. Bilanço
2. Gelir Tablosu
1. BİLANÇO :
İşletmenin belirli durumdaki varlıklarını, bu
varlıkların kaynağını oluşturan sermaye ve borçların türlerini, büyüklüğünü
gösteren tablodur. Bilanço 3 bölümden oluşur.
a. Varlıklar : işletmenin sahip olduğu para, mal ve makine gibi
iktisadi değerleri temsil eder.
b. Borçlar : 3. şahısların varlıklar üzerindeki haklarıdır.
c. Sermaye : İşletme sahiplerinin varlıklar üzerindeki hakları.
X. İşletme 01.01.2005 Tarihli
Bilançosu
Aktif Pasif
Aktif =
Pasif
Varlıklar Kaynaklar Varlıklar
= Kaynaklar
Kasa Sermaye Varlıklar
= Sermaye + Borçlar
Banka Borçlar Sermaye
= Varlıklar – Borçlar
Alıcılar
Örnek
01.01.2005 kuruluna X
işletmenin kasa mevcudu 75._TL, mal mevcudu 25 ve ticari borçlarının tutarı
30._TL olan işletmenin bilançosunu çıkartınız.
X. İşletme 01.01.2005 Tarihli
Bilançosu
Aktif Pasif
Varlıklar Kaynaklar
Kasa 75 Sermaye 70 Sermaye = Varlık - Borç
Mal 25 Borçlar 30 Sermaye = 100 - 30
Sermaye = 70
Öz sermaye veya öz varlık : İşletme sahibinin kuruluştaki haklarından başka
faaliyetlerden elde edilen kârların veya değer artışlarının işletme sahibine
verilmeyip işletme içerisinde bırakılmasıdır.
Örnek
Koç Tic. 01.01.2005 de işe başlamıştır.
- 500._TL para ve 100._TL değerindeki aracını
koyarak işletmeyi kurmuştur.
- 05.01.2005 de 20._TL mal almıştır.
- 15.01.2005 de 60._TL kredili mal almıştır.
- 25.01.2005 de işletme sahibine ait kira bedeli
olan 30._TL tahsil etmiştir.
- 28.01.2005 de Koç Tic. Çalışanlarına 20._TL
ödemiştir.
Varlıklar = Sermaye + Borçlar
Kasa + Taşıt + Mal =
500 + 100 = 600
480 + 100 + 20 = 600
480 + 100 + 80 = 600 + 60
510 + 100 + 80 = 630 + 60
490 + 100 + 80 = 610 + 60
Koç Tic. 01.01.2005 Tarihli Koç
Tic. 31.01.2005 Tarihli
Açılış Bilançosu Kapanış
Bilançosu
Aktif Pasif Aktif Pasif
Kasa 500 Sermaye 600 Kasa 490 Sermaye 610
Taşıt 100 Taşıt 100 Borç 60
Mal 80
Toplam 600 Toplam 600 Toplam 670 Toplam 670
600
600 670 670
Aktif = Pasif
Varlık = Sermaye + Borç
= 670 -
60
= 610
K / Z = D.S. Öz
sermaye - D.B. Öz Sermaye
= 610 - 600
= 10
Kâr
Mali Tablo :
İşletmelerin varlıkları ve bu varlıkların kaynaklarının (sermaye, borçlar)
gösterildiği özettir.
Envanter :
İşletmenin tüm varlıklarını ve borçlarını kapsar.
Örnek
Bir işletmenin kuruluş
envanteri ile ilgili bilgiler şunlardır.
Para mevcudu :
300
Ticari alacağı : 100
Ticari malları : 400 Buna göre işletmenin sermayesi kaç liradır ?
Borçları : 500
Makine : 700
x Firma x Tarihli
Bilançosu
Aktif Pasif
Varlıklar Kaynak
Kasa 300 Borç
500
Alıcılar 100
Mal 400 Sermaye = Varlık - Borç
Makine 700 =
1.500 - 500
=
1.000
Toplam 1.500 Toplam 500
Sermaye 1.000
1.500 1.500
Örnek
x işletmenin dönem başı
Para
mevcudu : 500
Banka mevduatı : 200
Borç senetleri : 400 Buna göre bilançonun pasif toplamı ve
sermayesi ne kadardır ?
Satıcılar : 100
x Firma x Tarihli
Bilançosu
Aktif Pasif
Varlıklar Kaynak
Kasa 500 Borç Senetleri 400
Banka 200 Satıcılar
100
Sermaye = Varlık - Borç
Toplam 700 Toplam
500 =
700 - 500
Sermaye
200 =
200
700 700
Örnek
x işletmesinin
Dönem
başı varlıkları : 5.000
Dönem başı borcu : 2.000
Dönem sonu varlıkları : 7.500 Buna
göre artış ve azalış ne kadardır ?
Dönem sonu borçları : 4.000
D.B.Sermaye = D.B. Varlık –
D.B. Borç D.S.Sermaye
= D.S.Varlık – D.S. Borç
= 5.000 – 2.000 = 7.500 – 4.000
= 3.000 = 3.500
K
/ Z = Dönem Sonu Sermaye – Dönem Başı Sermaye
= 3.000 – 3.500
= 500
Örnek
Dönem
başı varlıklar : 90
Dönem sonu varlıklar : 60 Buna
göre artış azalışı gösteriniz.
Dönem sonu borcu : 50
D.B.Öz Sermaye = Öz Varlık –
Öz Borç D.S.Öz
Sermaye = Öz Varlık – Öz Borç
=
90 = 60 – 50
=
10
K / Z = D.S.Öz Sermaye – D.B. Öz Sermaye
= 10 – 90
= - 80
Örnek
Dönem başı varlık tutarı : 25
Dönem başı borç tutarı : 10 Artış
azalış nedir ?
Dönem sonu varlık tutarı : 20
D.B.Sermaye = Varlık – Borç
= 25 - 10
= 15
D.Sonu Sermaye = 20
K / Z = D.S.Ö.S. – D.B.Ö.S
= 20 – 15
= 5
2. GELİR TABLOSU :
işletmenin belli bir dönemine
ait faaliyet sonucunu gösteren tablodur. Kısaca kâr veya zararını gösteren
tablodur. Gelir tablosu 3 bölüme ayrılır;
- Brüt satış kârı ve zararı bölümü; işletmenin
satışlarından satılan malın maliyeti çıkartılır.
- Faaliyet kârı veya zararı bölümü; Brüt
satışlarından faaliyet giderlerinin çıkartılması ile bulunur.
- Net kâr ya da zarar bölümü
GELİR TABLOSU
- Brüt Satış K/Z
Satışlar
Satılan
Mal Maliyeti
- Faaliyet K/Z
Diğer
Faaliyet Olağan Gelir
Diğer
Faaliyet Olağan Gider
- Net K/Z
Olağandışı
Gelir
Olağandışı
Gider
Örnek
İşletme dönem içinde 80._TL
maliyetli malı 140._TL satmıştır.
45._TL işyeri kira bedeli ödemiş Gelir
Tablosunu düzenleyiniz ?
işletmenin faaliyet konusu
olmamasına rağmen yapmış olduğu nakliyeden 50._TL almıştır.
GELİR TABLOSU
- Brüt Satış K/Z
Satışlar :
140
Satılan
Mal Maliyeti : 80
: 60
- Faaliyet K/Z
Diğer
Faaliyet Olağan Gelir : -
Diğer
Faaliyet Olağan Gider : 45
: 15
- Net K/Z
Olağandışı
Gelir : 50
Olağandışı
Gider : -
: 65
Örnek
x
işletmesi faaliyet içerisinde çalışanlarına 50._TL ücret ödemiş,
Dönem içerisinde kiraya
vermiş olduğu taşıtından 15._TL tahsil
etmiş, Buna göre gelir tablosunu
düzenleyiniz ?
Dönem içi satışları toplamı
200._TL
GELİR TABLOSU
- Brüt Satış K/Z
Satışlar :
200
Satılan
Mal Maliyeti : -
:
200
- Faaliyet K/Z
Diğer
Faaliyet Olağan Gelir : -
Diğer
Faaliyet Olağan Gider : 50
: 150
- Net K/Z
Olağandışı
Gelir : 15
Olağandışı
Gider : -
: 165
Örnek
x işletme x tarihinde 30._TL
para, 20._TL mal mevcudu ile kurulmuştur.
x tarihinde 5._TL mal
almıştır.
x tarihinde 10._TL ücret
ödemiştir.
Dönem başı bilanço, Dönem sonu
bilanço
x tarihinde 5._TL kredili mal
satmıştır. ve Gelir Tablosu nedir ?
x tarihinde 10._TL maliyetli
malı 25._TL’ ye satmıştır
x Firma x Tarihli x
Firma x Tarihli
Dönem Başı Bilançosu Dönem Sonu Bilançosu
Aktif Pasif Aktif
Pasif
Varlıklar Kaynak Varlıklar Kaynaklar
Kasa 30 Sermaye 50 Kasa 40 Sermaye
55
Mal
20 Mal 10
Alıcı 5
Toplam 50 Toplam
50 Toplam 55 Toplam 55
50 50 55 55
Varlıklar = Sermaye + Borç
Kasa + Mal + Alıcı =
30 + 20 =
50
25 + 25 =
50
15 + 25 =
40 K
/ Z = D.S.Ö.S. – D.B.Ö.S
15 + 20 +
5 = 40 = 55 - 50
40 + 10 +
5 = 55 = 5
GELİR TABLOSU
- Brüt Satış K/Z
Satışlar :
30
Satılan
Mal Maliyeti : 10
:
20
- Faaliyet K/Z
Diğer
Faaliyet Olağan Gelir : -
Diğer
Faaliyet Olağan Gider : 15
: 5
- Net K/Z
Olağandışı
Gelir : -
Olağandışı
Gider : -
: 5
HESAPLAR
Mali nitelikteki olayların
varlıklar ve kaynaklar üzerindeki meydana getirdiği değişikliklerin izlendiği
çizelgelerdir. Hesaplar 2’ye ayrılır.
- Bilanço Hesapları
- Gelir Tablosu (Sonuç) Hesapları
1. Bilanço Hesapları : Bilançoda aktif ve pasif tarafında yer alan
hesaplardan oluşur.
Aktif
BİLANÇO Pasif
1. Dönen Varlık 3. Kısa Vadeli Yabancı Kaynak
100-199 300-399
2. Duran Varlık 4. Uzun Vadeli Yabancı Kaynak
200-299 400-499
5. Özkaynak
500-599
100 – 500 Bilanço Hesabı
600 –
900 Sonuç Hesabı
2. Gelir Tablosu (Sonuç) Hesapları : Özkaynaktaki artışı hesaplamak üzere gelir,
azalışları izlemek üzere gider hesapları kullanılır.
a. Dönen Varlıklar : 1 yıl içerisinde paraya çevrilebilen varlıklardır.
b. Duran Varlıklar : 1 yıldan daha
uzun bir sürede paraya çevrilen varlıklardır.
c. Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar : Vadesi 1 yıla kadar olan borçlardır.
d. Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar : Vadesi 1 yıldan daha uzun borçlardır.
e. Özkaynaklar : İşletme sahibinin getirdiği kaynaklar ve işletmede
tuttukları kârlardan oluşur.
f. Gelir Tablosu : Varlık veya hizmet satışlarından faiz, kira gibi
gelir işlemleri ile gelir elde etmek için tüketilen ve sermayeyi azaltıcı
etkisi olan işlemlere ait hesaplar yer alır.
g. Maliyet Hesapları : Mal ve hizmetlerin planlandığı şekilde üretilmesi için
katlanılan giderlerin toplandığı ve maliyet unsurlarına dönüştürülerek
izlendiği hesapları kapsar.
h. Nazım Hesapları : Varlıklarda, borçlarda ve sermayede artış veya azalış
yaratmayan ancak işletme yönetimi ve diğer ilgililer tarafından bilinmesi ve
izlenmesi gereken işlemlere ait hesaplar yer alır.
1. Dönen Varlık
10. Hazır Değerler
100. Kasa Hesabı :
İşletmenin elinde bulunan yabancı
veya ulusal paranın karşılığının izlendiği hesaptır. Bu hesap kasaya konan
paralardan ötürü borçlanır, kasadan verilen paralardan dolayı alacaklanır.
Örnek
01.03.2005 tarihinde Ali Gül
‘den 75._TL tutarındaki alacağımızı tahsil ettik.
Yevmiye Fişi
B
A
01.03.2005
100. Kasa
100.01 TL Kasası 75
120. Alıcılar
1 120.01 Ali Gül 75
Alacak Tahsili
Örnek
İşletme 02.03.2005 tarihinde
50._TL KDV hariç peşin mal almıştır.
Yevmiye Fişi
B
A
02.03.2005
153. Ticari Mallar 50
191. İndirilecek KDV 9
100. Kasa
1 100.01 TL Kasası 59
Peşin Mal Alışı
Örnek
03.03.2005 tarihinde işletme
300._TL KDV dahil peşin mal satmıştır.
Yevmiye Fişi
B
A
03.03.2005
100. Kasa
100.01 TL Kasası 300
600.
Yurtiçi Satışlar 254,23
1 391. Hesaplanan KDV 46
Peşin Mal Satışı
Örnek
04.03.2005 tarihinde işletme
Bayram Gül’e 600._TL borcunu ödemiştir.
Yevmiye Fişi
B
A
04.03.2005
320. Satıcılar
320.01 Bayram Gül 600
100.
Kasa
1 100.01 TL Kasası 600
Bayram Gül’e Ödenen Borç
Kasa Noksanı : Hesabın
bakiyesinden kasada bulunan para daha az ise kasa noksanı var demektir. Aynı
gün noksanlığın sebebi bulunursa düzeltilir. Bulunmazsa 197 sayım ve tesellüm
noksanlığı hesabının borcuna yazılır.
Kasa Fazlası : Hesabın
bakiyesinden kasada bulunan para fazla ise kasa fazlası var demektir.
Fazlalığın sebebi bulunamazsa 397 sayım ve tesellüm fazlalığı hesabının
alacağına yazılır.
Örnek
01.03.2005 akşamı kasa
sayıldığında sayım 24.550._TL aynı günün akşamı kasa hesabı kalanı ise
24.950._TL olduğu görülüyor.
Yevmiye Fişi
B
A
01.03.2005
197. Sayım ve Tes.Nok. 400
100.
Kasa
1 100.01 TL Kasası 400
Kasa Noksanlığı
101. ALINAN
ÇEKLER HESABI : Gerçek ve tüzel
kişiler tarafından işletmeye verilmiş olup henüz tahsil için bankaya verilmemiş
ve ciro edilmemiş çeklerin izlediği hesaptır.
Örnek
01.03.2005 tarihinde işletme
satıcılara olan 200._TL borcunu elinde bulunan Akbank çekini ciro ederek
ödemiştir.
Yevmiye Fişi
B
A
01.03.2005
320. Satıcılar . 200
101.
Alınan Çekler
200
1
Satıcıya
çek cirosu
Örnek
02.03.2005 tarihinde işletme
KDV dahil 360._TL mal satarak karşılığında Akbank çeki almıştır.
Yevmiye Fişi
B
A
02.03.2005
101. Alınan Çekler 360
600.
Yurtiçi Satışlar
305
1 391. Hesaplanan KDV 55
Mal
Satışı
Örnek
03.03.2005 tarihinde işletme
Akbank’a gönderilen 300._TL çekin tahsil edilerek hesaba geçtiğini öğrenmiştir.
Yevmiye Fişi
B
A
02.03.2005
102. Bankalar
102.01 Akbank 300
1 101. Alınan Çekler 300
Çekin
Hesaba yatırılması
Örnek
05.03.2005 tarihinde işletme
KDV hariç 180._TL çek karşılığında mal satmıştır.
Yevmiye Fişi
B
A
05.03.2005
101. Alınan Çekler 212
600.
Yurtiçi Satışlar 180
1 391. Hesaplanan KDV 32
Çek
Karşılığı Mal Satışı
102. BANKALAR HESABI : İşletmenin bankada bulunan mevduatlarını izlediği
hesaplardır. Bankalara nakden veya hesaben yatırılan paralar hesabın borcuna,
nakden veya hesaben çekilen paralar hesabın alacağına yazılır.
Örnek
05.01.2005 tarihinde işletme
T.İş B.’na 900._TL yatırmıştır.
Yevmiye Fişi
B
A
05.01.2005
102. Bankalar
102.01 T.İş B. 900
1 100. Kasa Hesabı
100.01 TL Kasası 900
T.İş
B. Hs. Para Yatırma
Örnek
06.01.2005 tarihinde müşteri
Bayram Gül borcuna karşılık olan 350._TL Finansbank hesabına yatırmıştır.
Yevmiye Fişi
B
A
06.01.2005
102. Bankalar
102.01 Finansbank 350
1 120. Alıcılar
120.01 Bayram Gül 350
Hesaba
gelen havale
103. VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ : İşletmenin 3. kişilere bankalardan çek ile yapacağı
ödemelerin izlendiği hesaptır. Kişilere çek verildiğinde bu hesap alacaklanır.
Çekler bankadan tahsil edildiğinde bu hesap borçlanır.
Örnek
15.03.2005 tarihinde işletme
satıcılara 500._TL çek düzenleyerek
borcunu ödemiştir.
Yevmiye Fişi
B
A
15.03.2005
320. Satıcılar 500
103. Verilen Çekler 500
1 ve Ödeme Emir.
Satıcılara
yapılan ödeme
Örnek
07.03.2005 tarihinde işletme
850._TL ‘ye KDV hariç çek karşılığı mal almıştır.
Yevmiye Fişi
B
A
07.03.2005
153. Ticari Mallar 850
191. İndirilecek KDV 153
1 103. Verilen Çekler 1003
ve Ödeme Emir.
Çek Karş.Mal Alışı
Örnek
- 01.05.2005 tarihinde işletme T.İş B. ‘dan 650._TL
nakit olarak çekmiştir.
- 02.05.2005 tarihinde işletme 150._TL KDV hariç
yarısı senet, yarısı çek karşılığı mal satmıştır.
- 03.05.2005 tarihinde işletme Osman Gül’den olan
1.000._TL alacağını tahsil etmiştir.
Yevmiye
Fişi
B
A
01.05.2005
100. Kasa 650
102.
Bankalar
1 102.01 T.İş B. 650
T.İş B. Nakit Çekilen
02.05.2005
101. Alınan Çekler 88,5
121 Alacak Senetleri 88,5
2 600. Yurtiçi Satışlar 150
391
Hesaplanan KDV 27
Senet/Çek
Karş. Mal Satışı
03.05.2005
120. Alıcılar
120.01 Osman Gül 1.000
3 100.
Kasa 1.000
Osman
Gül’den Alacak Tah
.
108. DİĞER HAZIR DEĞERLER : Hazır değer sayılan pullar, vadesi gelmiş kuponlar,
tahsil edilecek banka ve posta havaleleri gibi değerleri kapsar. Hazır
değerlerin girişinde hesap borçlu, değerlerin çıkışında hesap alacaklıdır.
108. Diğer Hazır Değerler
108.01 Pullar
108.01.001 Damga Pulu
108.01.002 Posta Pulu
108.02 Banka ve Posta
havalesi
108.02.001 Banka Havalesi
108.02.002 Posta Havalesi
108.03 Kredi Kartı Slipleri
108.03.001 Visa Kredi Kartı
Slipleri
Örnek
05.01.2005 tarihinde işletme
200._TL ‘lik 60 adet damga pulu almıştır.
Yevmiye Fişi
B
A
05.01.2005
108. Diğer Hazır Değerler
108.01 Pullar
108.01.001 Damga Pulu 12.000
1 100. Kasa 60
adet * 200 = 12.000._TL
100.01 TL Kasası 12.000
60
Adet Damga Pulu Alışı
Örnek
06.05.2005 tarihinde
işletmeye alıcılardan borcuna karşılık 250._TL posta havalesi gönderilmiştir.
Yevmiye Fişi
B
A
06.05.2005
108. Diğer Hazır Değerler
108.01 Banka ve Posta Hav.
108.01.001 Posta Havalesi 250
1 120. Alıcılar 250
Gelen Posta Havalesi
Örnek
07.05.2005 tarihinde işletme
Kredi kartı ile KDV dahil 360._TL satış yapmış ve bankadan slip bedelini tahsil
etmiştir.
Yevmiye Fişi
B
A
07.05.2005
108. Diğer Hazır Değerler
108.01 Kredi Kartı Slipleri 360
1 600. Yurtiçi Satışlar 305
391.
Hesaplanan KDV 55
Kredi Kartı ile Mal Satışı
X
* 18 =
KDV Dahil X
* 18 = KDV Hariç
118 100
1. Dönen Varlıklar
11. Menkul Kıymetler
110. Hisse Senetleri :
Bu hesap işletmenin geçici olarak
elinde tuttuğu hisse senetlerini izlediği hesaptır. İşletme kâr etmek için
elinde hisse senedi bulundurur.
Örnek
10.01.2005 tarihinde işletme
5 adet 100._TL değerinde hisse senedi almıştır.
11.01.2005 tarihinde işletme
bu aldığı hisse senetlerini 600._TL ’dan satmıştır.
Yevmiye
Fişi
B
A
10.01.2005
110.
Hisse Senetleri 500
1 100. Kasa 5
adet * 100 = 500._TL
100.01 TL Kasası
500
5 Adet Hisse Senedi Alışı
11.01.2005
100.
Kasa
100.01 TL Kasası 600
2 110. Hisse senetleri 500
645.
Menkul Kıymet 100
Satış Kârları
Hisse Senedi Satışı
Not. Hisse senedi satışlarında kâr varsa 645
Menkul Kıymet Satış Kârları hesabına , zarar varsa 655 Menkul Kıymet Satış Zararları
(-) hesaplarına atılır.
12. Ticari Alacaklar : 1 yıl içerisinde paraya dönüşmesi öngörülen ve
işletmenin ticari ilişkileri nedeniyle ortaya çıkan senetli ve senetsiz
alacaklar bu hesap grubunda gösterilir.
120 Alıcılar Hesabı : İşletmenin faaliyet konusu olan mal ve hizmet
satışlarından kaynaklanan senetsiz alacakların izlendiği hesaptır. Senetsiz mal
ve hizmet satışı olduğunda bu hesap borçlu, ödeme yapıldığında veya senet/çek
alındığında bu hesap alacaklanır.
Örnek
15.01.2005 tarihinde işletme
600._TL KDV dahil kredili olarak Akın Bulut’a mal satmıştır.
Yevmiye Fişi
B
A
15.01.2005
120. Alıcılar
120.01 Akın Bulut 600
1 600. Yurtiçi Satışlar 508
391.
Hesaplanan KDV 92
Kredili Mal Satışı
Örnek
20.02.2005 tarihinde işletme
200._TL KDV dahil mal satmıştır. Karşılığında yarısı veresiye, yarısı nakit
sayılmıştır.
Yevmiye Fişi
B
A
20.02.2005
100. Kasa
100.01 TL Kasası 100
120. Alıcılar 100
1 600. Yurtiçi Satışlar 169
391.
Hesaplanan KDV 31
Yarısı veresiye, yarısı nakit
Mal Satışı
Örnek
25.01.2005 tarihinde müşteri
A borcuna karşılık 500._TL çek, 150._TL nakit vermiştir.
Yevmiye Fişi
B
A
25.01.2005
100. Kasa
100.01 TL Kasası 150
101. Alınan Çekler 500
1 120. Alıcılar
120.01
A Müşteri 650
A müşteriden yapılan tahs.
Örnek
26.01.2005 tarihinde müşteri
A 200._TL borcuna karşılık posta havalesi çıkarmıştır.
Müşteri B 100._TL borcunu
Akbank hesabına yatırmıştır.
Müşteri C Borcuna karşılık
50._TL Banka havalesi çıkarmıştır.
Yevmiye Fişi Yevmiye
Fişi
B
A B
A
26.01.2005 26.01.2005
108. Diğer Hazır
Değerler
108.Diğer Hazır Değerler
108.01 Banka ve Posta Havalesi
108.01 Banka ve Posta Havalesi
1 108.01.001
Posta Havalesi 200
108.01.001 Posta Havalesi 200
120.
Alıcılar
108.01.002 Banka Havalesi 50
120.01 A Müşteri 200 102.
Bankalar
A Müşteri Posta Havalesi 102.01 Akbank 100
26.01.2005 veya 1 120.
Alıcılar
102.
Bankalar 120.01
A Müşteri 200
102.01
Akbank 100 120.02
B Müşteri 100
2 120. Alıcılar 120.03
C Müşteri 50
120.02
B Müşteri 100
B Müşteri Akbank Hs. Yatan Alıcılardan
yapılan tahsilat
26.01.2005
108.
Diğer Hazır Değerler
108.01 Banka ve Posta Hav.
3 108.01.002
Banka Havalesi 50
120.
Alıcılar
120.03 C Müşteri
50
C Müşteriden yapılan tahsilat
Örnek
İşletme 02.04.2005 tarihinde
Adem Şafak 60._TL, Gönül Koç’a 55._TL ve Mehmet Bulut’a 30._TL KDV hariç
veresiye mal satmıştır.
Yevmiye Fişi
B A
02.04.2005
120. Alıcılar
120.01 Adem Şafak 71
120.02 Gönül Koç 65 60
* 0,18 = 11 veya
120.03 Mehmet Bulut 35 55
* 0,18 = 10 145 *
0,18 = 26
1 600. Yurtiçi Satışlar 145 30 *
0,18 = 5
391.
Hesaplanan KDV 26 26
Veresiye Mal Satışı
121. Alacak Senetleri : İşletmenin 3. kişilere sattığı mal ve hizmetlere
karşılık aldığı bonoların izlediği hesaptır.
121 Alacak Senetleri Hesabı
121.01 Cüzdandaki (Portföy)
Senetleri : Hiç tahsil ve ciro
edilmemiş senetlerdir.
121.02 Tahsile Gönderilen
Senet : Bankaya
tahsilat için gönderilmiş, henüz tahsil edilmemiş senetlerdir.
121.03 Teminata Verilen Senet : İşletmenin almak
istediği kredi karşılığında bankalara teminat olarak verdikleri senetlerdir.
Örnek
05.01.2005 tarihinde işletme
420._TL KDV hariç yarısı senet, yarısı veresiye mal satmıştır.
Yevmiye Fişi
B A
05.01.2005
120. Alıcılar 248
121. Alacak Senetleri
121.01 Portföy Senetleri 248
1 600. Yurtiçi Satışlar 420
391.
Hesaplanan KDV 76
Yarısı senet, yarısı veresiye
mal satışı
Örnek
İşletme 06.01.2005 tarihinde
elimizde bulunan 248._TL senedi tahsile göndermiştir.
Yevmiye Fişi
B A
06.01.2005
121. Alacak Senetleri
121.02
Tahsile Gönd. Senet 248
1 121. Alacak Senetleri
121.01 Portföy Snt.
248
Tahsile Gönd. Senet
Örnek
İşletme 06.01.2005 tarihinde
bankaya göndermiş olduğu senedinin karşılığı olan 248._TL hesaba geçmiştir.
Yevmiye Fişi
B A
06.01.2005
102. Bankalar 248
1
121. Alacak Senetleri
121.02 Tahs.Gönd.Snt. 248
Hesaba Geçen Senet İşlemi
Örnek
03.01.2005 tarihinde işletme
elinde bulunan alacak senedini, 248._TL borcuna karşılık ciro etmiştir.
Yevmiye Fişi
B A
06.01.2005
320. Satıcılar 248
1 121. Alacak Senetleri
121.01 Portföy Snt. 248
Senetle Borç Ödeme
Örnek
07.01.2005 tarihinde işletme
500._TL KDV hariç mal almıştır. Karşılığında elinde bulunan aynı değerdeki
senedi ciro etmiştir.
Yevmiye Fişi
B A
07.01.2005
153. Ticari Mallar 500
191. İndirilecek KDV 90
1 121. Alacak Senetleri
121.01 Portföy Snt. 590
Senetle Mal Alışı
126. Verilen Depozito ve Teminatlar : İşletme tarafından 3. kişilere bir işin yapılmasının
üstlenilmesi karşılığında geri alınmak üzere verilen depozito ve teminat
niteliğindeki değerlerin izlendiği hesaptır.
126. Verilen Depozito ve
Teminatlar
126.01 Resmi Dairelere
Verilen Depozito ve Teminatlar
126.02 Bankalara Verilen
Depozito ve Teminatlar
Örnek
İşletme elektrik idaresine
60._TL depozito yatırmıştır.
Yevmiye Fişi
B A
07.01.2005
126. Verilen Dep.ve Tem.
126.01 Resmi Dairelere
Verilen Dep.ve Tem. 60
1 100 Kasa
100.01 TL Kasası. 60
Elektrik İdaresine Ver.Dep.
Mizan :
Yevmiye defterine tarih sırasına göre kaydedilen işlemlerin, defteri kebire,
matematiksel açıdan doğru aktarılıp aktarılmadığını kontrol etmeye yarayan
çizelgeye denir.
Ay sonlarında düzenlenen mizanlara aylık mizan,
envanter işlemlerinin yapılmasından sonra düzenlenen mizana kesin mizan denir.
MONOGRAFİ
- 01.02.2005 ‘de işletme Akbank’taki hesabından
300._TL çekmiştir.
01.02.2005
100. Kasa
100.01 TL Kasası 300
102. Bankalar
102.01 Akbank 300
Akbank hs.çekilen para
- 02.02.2005 ‘de işletme Gül AŞ’ye 231 nolu makbuz
karşılığından 160._TL nakit ödeme yapmıştır.
02.02.2005
320. Satıcılar
320.01 Gül AŞ. 160
100. Kasa
100.01 TL Kasası 160
231 nolu mk.ile ödeme
- 03.02.2005 ‘de işletme 1.600._TL ‘ye KDV hariç
çek karşılığı mal almıştır.
03.02.2005
153. Ticari mallar 1.600
191. İndirilecek KDV.
288
103. Verilen çekler ve
ödeme emirleri 1.888
Çek karşılığı mal alışı
- 04.02.2005 ‘de 450._TL tutarındaki çek Can AŞ.’ye
ciro edilmiştir.
04.02.2005
320. Satıcılar
320.01 Can AŞ.
450
101. Alınan Çekler
101.01 Portföy çekleri 450
Can AŞ.’ye çek cirosu
- 05.02.2005 ‘de işletme KDV dahil 180._TL’ye kredi
kartı ile mal satışı yapmıştır.
05.02.2005
108. Diğer hazır değerler
108.01 Kredi kartı slipleri 180
600. Yurtiçi satışlar 153
391. Hesaplanan KDV 27
Kredi kartı ile mal satışı
- 06.02.2005 ‘de KDV hariç 760._TL ye bir kısmı
senet, bir kısmı veresiye olarak mal satılmıştır.
06.02.2005
120. Alıcılar 448,5
121. Alacak Senetleri
121.01 Portföy senetleri 448,5
600. Yurtiçi satışlar 760
391. Hesaplanan KDV 137
Yarısı senet, yarısı veresiye
Mal satışı
- 07.02.2005 ‘de İş Bankasına gönderilen 1.000._TL
çekin banka hesabına geçtiği öğrenilmiştir.
07.02.2005
102. Bankalar
102.01 Türkiye İş B. 1.000
101. Alınan
çekler
101.01 Tahs.gönd. çekler
101.01.001 T.İş B. 1.000
T.İş B. ’na gönd. çekin tahs.
- 08.02.2005 ‘de KDV hariç 220._TL ye senet
karşılığı mal satışı yapılmıştır.
08.02.2005
121. Alacak senetleri
121.01 Portföy senetleri 260
600.
Yurtiçi satışlar 220
391. Hesaplanan KDV 40
Senet karşılığı mal satışı
- 09.02.2005 ‘de işletme Kale AŞ.’ye ait olan daha
önce almış olduğu hisse senedini 850._TL’den satmıştır.
09.02.2005
100.
Kasa
100.01 TL Kasası 850
110.
Hisse senetleri 850
Hisse
senedi satışı
- 10.02.2005 ‘de müşteri Mutlu Tekin borcuna
karşılık 400._TL senet vermiştir.
10.02.2005
121.
Alacak Senetleri
121.01 Portföy senetleri 400
120.
Alıcılar
120.01
Mutlu Tekin 400
Mutlu Tekin’den senet tahs.
- 11.02.2005 ‘de KDV hariç 150._TL ‘ye mal
alınmıştır. (Vadeli olarak)
11.02.2005
153.
Ticari mallar 150
191 İndirilecek KDV 27
320.
Satıcılar 177
Vadeli mal alışı
DEFTERİ KEBİR KAYITLARI
100 101
102 103 108
300 160 - 1.000 1.000 300 - 1.888 180 -
850 450
1150 160
- 1.450 1.000 300 -
1.888
180 -
- 850 448,5 400 448,5 - 1.600 - 288 -
260 150 27
400
- 850 448,5 400 1.108,5 -
1.750 - 315 -
320 391
600
160
177 - 27 - 153
450 137 760
40 220
610
177 - 204 -
1.133
ŞUBAT AYI MİZANI
|
Hs. No |
Hesap İsmi |
Tutar |
Kalan |
||
|
Borç |
Alacak |
Borç |
Alacak |
||
|
100 |
Kasa |
1.150 |
160 |
990 |
- |
|
101 |
Alınan
çekler |
- |
1.450 |
- |
1.450 |
|
102 |
Bankalar |
1.000 |
300 |
700 |
- |
|
103 |
Verilen
çekler ve ödeme emirleri (-) |
- |
1.888 |
- |
1.888 |
|
108 |
Diğer
hazır değerler |
180 |
- |
180 |
- |
|
110 |
Hisse
senetleri |
- |
850 |
- |
850 |
|
120 |
Alıcılar |
448,5 |
400 |
48,5 |
- |
|
121 |
Alacak
senetleri |
1.108,5 |
- |
1.108,5 |
- |
|
153 |
Ticari
mallar |
1.750 |
- |
1.750 |
- |
|
191 |
İndirilecek
KDV |
315 |
- |
315 |
- |
|
320 |
Satıcılar |
610 |
177 |
433 |
- |
|
391 |
Hesaplanan
KDV |
- |
204 |
- |
204 |
|
600 |
Yurtiçi
satışlar |
- |
1.133 |
- |
1.133 |
|
|
Genel
Toplam |
6.562 |
6.562 |
5.525 |
5.525 |
Örnek
- 01.01.2005 tarihinde işletme KDV hariç 300._TL
peşin mal satmıştır.
- 02.01.2005 tarihinde işletme 600._TL borcunu
banka kanalı ile ödemiştir.
- 05.01.2005 tarihinde işletme KDV dahil 760._TL
yarısı peşin, yarısı veresiye mal almıştır.
- 07.01.2005 tarihinde işletme 10 adet 50._TL ‘den
hisse senedi almıştır.
- 08.01.2005 tarihinde alınan hisse senetlerini
aynı değerden satmıştır.
- 09.01.2005 tarihinde Gönül Koç borcuna karşılık
400._TL çek, 300._TL nakit ödemiştir.
Yevmiye
Fişi Yevmiye
Fişi
B A B A
01.01.2005 02.01.2005
100. Kasa 320. Satıcılar
600
100.01 TL Kasası 354
1 102. Bankalar 600
1 600. Yurtiçi satışlar 300 Banka ile borç ödeme
391. Hesaplanan KDV 54
Peşin
mal alışı
Yevmiye
Fişi Yevmiye
Fişi
B A B A
05.01.2005 07.01.2005
153. Ticari mallar 644 110. Hisse senetleri 500
191. İndirilecek KDV 116
100. Kasa
100. Kasa
1 100.01 TL Kasası
500
1 100.01 TL Kasası 380 10 adet hisse senedi
alışı
320. Satıcılar 380
Yarısı
peşin, yarısı veresiye
mal alışı
Yevmiye
Fişi Yevmiye
Fişi
B A B A
08.01.2005 09.01.2005
100. Kasa 101. Alınan çekler 400
100.01 TL kasası 500 100. Kasa
1 100. Hisse senetleri 500 1 100.01 TL Kasası
300
10 adet hisse
senedi satışı 120. Alıcılar
120.01 Gönül Koç
700
Gönül Koç borç ödeme
100 101
102 110 120
354 380 400 600 500 500 700
500 500
300
1154 880
400 - - 600 500 500 - 700
153 191
320 391 600
644 116 600 380 - 54 300
644 -
116 - 600
380 - 54 - 300
|
Hs. No |
Hesap İsmi |
Tutar |
Kalan |
||
|
Borç |
Alacak |
Borç |
Alacak |
||
|
100 |
Kasa |
1.154 |
880 |
274 |
- |
|
101 |
Alınan
çekler |
400 |
- |
400 |
- |
|
102 |
Bankalar |
- |
600 |
- |
600 |
|
110 |
Hisse
senetleri |
500 |
500 |
- |
- |
|
120 |
Alıcılar |
- |
700 |
- |
700 |
|
153 |
Ticari
mallar |
644 |
- |
644 |
- |
|
191 |
İndirilecek
KDV |
116 |
- |
116 |
- |
|
320 |
Satıcılar |
600 |
380 |
220 |
- |
|
391 |
Hesaplanan
KDV |
- |
54 |
- |
54 |
|
600 |
Yurtiçi
satışlar |
- |
300 |
- |
300 |
|
|
Genel
Toplam |
3.414 |
3.414 |
1.654 |
1.654 |
195. İş Avansları Hesabı : İşletme adına mal alacak, hizmet götürecek ya da bir
kısım ödemeleri veya giderleri yapacak olanlara verilen avansların izlendiği
hesaptır.
Örnek
09.03.2005 tarihinde işletme
tur rehberi Ümit Yılmaz’a 500._TL tur avansı vermiştir. Tur dönüşü rehber
işletmeye 300._TL gider beyan etmiştir ve geri kalan avansı da kasaya iade
etmiştir.
Yevmiye
Fişi
B A
09.03.2005
195.
İş avansları
195.01
Ümit Yılmaz 500
1 100. Kasa
100.01 TL kasası 500
Ü.Yılmaz’a iş avansı ver.
770. Genel yönetim giderleri 300
195. İş avansları
2 195.01
Ü.Yılmaz 300
Ü.Yılmaz’ın giderleri
100. Kasa
100.01 TL Kasası 200
3 195.
İş avansları
195.01 Ü.Yılmaz 200
Ü.Yılmaz
iş avansı iadesi
Örnek
- x işletme satın alma sorumlusu Ahmet Kuş’a
700._TL iş avansı vermiştir.
- Ahmet Kuş aldığı avansın 600._TL gider olarak
göstermiştir.
- Geri kalanı nakit olarak geri ödemiştir.
Yevmiye
Fişi
B A
195.
İş avansları
195.01
Ahmet Kuş 700
1 100.
Kasa
100.01 TL kasası 700
A.Kuş’a iş avansı verilmesi
770. Genel yönetim giderleri 600
195. İş avansları
2 195.01
Ahmet Kuş 600
Ahmet Kuş’un giderleri
100. Kasa
100.01 TL Kasası 100
3 195.
İş avansları
195.01 Ahmet Kuş 100
Ahmet
Kuş iş avansı iadesi
25. Maddi duran varlıklar : İşletme de bir etkinlik döneminden daha uzun sürelerde
işletme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde kullanılmak üzere edinilen maddi
değerlerdir.
253. Tesis, makine ve cihazlar : Üretimde kullanılan her türlü makine ve cihazlar ile
bunların eklentileri ve bu amaçla kullanılan gereçlerin izlendiği hesaptır.
İşletme KDV hariç 760._TL 1
adet torna tesviye makinesi almıştır.
Yevmiye Fişi
B A
253. Tesis, makine ve cihz.
253.01 Torna tesviye mak. 760
191. İndirilecek KDV 137
1 100 Kasa
100.01 TL Kasası.
897
Torna tesviye makinesi alımı
Örnek
İşletme KDV hariç 400._TL
dokuma tezgahı almıştır. Satıcı makine bedeli ile birlikte 20._TL taşıma ve
30._TL montaj giderini fatura etmiştir.
Yevmiye Fişi
B A
253. Tesis, makine ve cihz.
253.01 Dokuma tezgahı 400
191. İndirilecek KDV 81
770. Genel yönetim giderleri
770.01 Montaj 30
1 770.02
Taşıma 20
100 Kasa
100.01 TL Kasası.
531
Dokuma tezgahı alımı
Stok: Stoklar,
işletmenin satmak, üretimde kullanmak veya tüketmek amacıyla edindiği, bir
yıldan az bir sürede kullanılacak olan veya bir yıl içerisinde nakde
çevrilebileceği düşünülen varlıklardan oluşur.
Sipariş :
İşletmenin mal alış satış siparişlerinin düzenlendiği bölüm.
ETA PROGRAMININ YARDIMCI TUŞLARI
F1 :
Yardım
F2 :
Kayıt / liste
F3 : İptal
F4 :
Yazdır
F8 :
Detay bilgi
F9 :
Yardımcı işlemler menüsü
F9 / F9 :
Hesap makinesi
F11 :
İlgili alanı hafızaya alma (
kopyalama )
F12 :
Hafızadaki bilgiyi ilgili alana
yapıştırma
CTRL + D :
Üzerinde bulunan satırı silme
CTRL + F10 :
Hızlı ulaşım menüsü
CTRL + F2 :
Muhasebe fişlerinde kayıt ve yeni
kayıta geçiş
SHIFT + F1 :
Genel yardım
SHIFT + F2 :
Kayıt ve yeni kayıta geçiş
SHIFT + F8 :
Genişletilmiş detay bilgi
SHIFT + F10 :
Ana menüye dönüş
ALT + 1 : Hesap makinesinden rakam transferi
*B :
Fişlerde hesap bakiyesini getirme
F10 :
Programdan çıkış
MUHASEBE FİŞLERİNDE KULLANILAN YARDIMCI TUŞLAR
CTRL + F6 : Bu fiş ile ilgili özel açıklamalar girilir.
CTRL + I :
İki satır arasını açarak yeni bir
satır ilave edilebilir.
CTRL + D :
Üzerinde bulunan satırı iptal eder.
CTRL + K :
KDV hariç hesaplama
CTRL + L :
KDV dahil hesaplama
CTRL + V :
Fişteki hesap kodunu önce borca sonra
alacağa göre sıralar
F11 / F12 :
Kopyala / yapıştır
*K Enter :
Bakiye eşitler
SHIFT + F5 :
Çalışılan aya ait kayıtlı son fişleri
görüntüler
ETA7’DE FİRMA ÇEK ÇIKIŞINDA İZLENMESİ GEREKEN YOL
- Entegrasyon tablosundan banka ve FÇ’ye ait
tanımlama yapılır.
- Çek / senet modundan FÇ düzenlenir.
- Düzenlenen FÇ’nin “raporlardan” tanzim olup
olmadığı bakılır.
- Eğer tanzim olan FÇ’de değişiklik yapılacaksa,
Çek
/ senet hareketinden,
Firma çek hareketi
Firma çek
çıkışı
Diğer
işlemler
menüsü izlenerek değişiklik kaydedilir.
- Tekrar FÇ üzerindeki değişikliği görmek için
Çek
/ senet
Raporlar
Çek /
senet listesi
Firma
çek listesi
menüsü izlenerek FÇ’nin “ödendi” olduğu görülür.
FİRMA ÇEKİ TANZİM
( Cari hesap )
( Muhasebe )
Yevmiye
Fişi Yevmiye Fişi
B A B A
320. Satıcılar X 320. Satıcılar X
103. Verilen çekler
ve ödeme emir.
X
FİRMA ÇEKİ ÖDENDİ
(
Cari hesap )
( Muhasebe )
Yevmiye
Fişi Yevmiye
Fişi
B A B A
102. Bankalar X 103.
Verilen çekler ve
ödeme emirleri X
102.
Bankalar X
ENTEGRASYON TABLOSU
FİRMA ÇEKLERİ
CARİ HESAP CARİ DETAY
BORÇ ÇEKLERİ Detay CARİ HESAP Detay
ÖN TAKISI ÇEK NO PROGRAM KODU (VARSA) E / H
MUH.PROG.HESAP KODU E / H MUH.PROG.KODU
E / H
FÇ xxxxx 102 E 103 E 102 E
32. TİCARİ BORÇLAR
321. BORÇ SENETLERİ: İşletmenin faaliyet konusu ile ilgili her türlü mal ve
hizmet alımlarından kaynaklanan senede bağlanmış ticari borçlarının izlendiği
hesaptır. Borç senedi tutarları bu hesaba alacak, ödenmesi halinde borç kaydedilir.
320. SATICILAR HESABI: İşletmenin senetsiz borçlarının izlendiği hesaptır.
Senetsiz borcun doğması halinde bu hesaba alacak, ödenmesi ile bu hesaba borç
kaydedilir.
Örnek
09.05.2005 tarihinde işletme
KDV hariç 1.000._TL ‘den yarısı veresiye, yarısı senet karşılığı mal almıştır.
Yevmiye Fişi
B A
09.05.2005
153 Ticari mallar 1.000
191
İndirilecek KDV 180
1 320
Satıcılar 590
321 Borç senetleri 590
Yarısı veresiye, yarısı senet
karşılığı
mal alışı
Örnek
10.05.2005 tarihinde işletme
KDV hariç 400._TL ‘den yarısı çek, yarısı peşin mal satmıştır.
Yevmiye Fişi
B A
10.05.2005
100 Kasa
236
101
Alınan çekler 236
1 600 Yurtiçi satışlar 400
391
Hesaplanan KDV 72
Yarısı çek, yarısı peşin
mal
satışı
500. SERMAYE: İşletme
sahibi veya ortaklarının şirkete koymaya taahhüt ettikleri sermayenin toplamına
yani ödenmiş olan kısmına denir. Pasif karakterli bir hesaptır.
Örnek
Koç Ltd. 70._TL mal, 50._TL
nakit olmak üzere 120._TL sermaye ile kurulmuştur.
Yevmiye Fişi
B A
100 Kasa
70
1 153
Ticari mallar
50
500
Sermaye 120
Açılış kaydı
501. ÖDENMEMİŞ SERMAYE: Şirketlerde ortaklarca taahhüt edilen sermayenin henüz
yerine getirilmemiş kısmıdır. Taahhüt edilen sermaye bu hesabın borcuna,
taahhüt yerine getirildikçe bu hesabın alacağına kaydedilir.
Örnek
Kale Ltd. 2 ortak tarafından
sermaye payları eşit olmak üzere 600._TL sermaye taahhüttü ile kurulmuştur.
Ortak A nakden, ortak B mal vererek sermaye taahhütlerinin yerine getirmiştir.
Yevmiye Fişi
B A
501 Ödenmemiş sermaye 600
1 501.01 Ortak A (300) Sermaye
taahhüttü
501.02 Ortak B
(300)
500 Sermaye 600
Yevmiye Fişi
B A
100 Kasa 300
153 Ticari mallar
300
1 501
Ödenmemiş sermaye 600 Sermaye
taahhüttünün yerine getirilmesi
501.01 Ortak A
(300)
501.02
Ortak B (300)
Örnek
X firması 3 otak tarafından
sermaye payları eşit olmak üzere 1.500._TL sermaye taahhüttü ile kurulmuştur.
Ortak A taahhüttünü mal
vererek,
Ortak B bina vererek,
Ortak C demirbaş vererek
sermaye taahhüt ünü yerine getirmiştir.
Yevmiye Fişi
B A
501 Ödenmemiş sermaye 1.500
501.01 Ortak A (500) Sermaye
taahhüttü
1 501.02 Ortak B (500)
501.03 Ortak C
(500)
500 Sermaye 1.500
Yevmiye Fişi
B A
153 Ticari mallar 500
252 Bina 500 Sermaye
taahhüttünün yerine getirilmesi
255 Demirbaş 500
1 501
Ödenmemiş sermaye 1.500
501.01 Ortak A
(500)
501.02 Ortak B (500)
501.03 Ortak C (500)
Örnek
Koç işletmesinin 800._TL
sermayesi taahhüt edilmiş, sermayesinin ¼’ü şirket adına bankaya yatırılmıştır.
Yevmiye Fişi
B A
501 Ödenmemiş sermaye 800
1 500
Sermaye 800
Yevmiye Fişi
B A
102 Bankalar 200
1 501 Ödenmemiş sermaye 200
Örnek
Ali Gül işletmesine
750._TL’lik aracını ve 300._TL’lik binasını sermaye olarak koymuştur.
Yevmiye Fişi
B A
252 Bina 300
254 Taşıtlar 750
1 500
Sermaye 1.050
Açılış kaydı
Örnek
Kerem Yıldırım işletmesine,
banka hesabına 600._TL ve evindeki 300._TL değerindeki bilgisayarını sermaye
olarak koymuştur.
Yevmiye Fişi
B A
102 Bankalar 600
255 Demirbaşlar 300
1 500
Sermaye 900
Açılış kaydı
Örnek
X firması 2.000._TL sermaye
taahhüttü ile kurulmuştur. Sermaye taahhüttünün ½ sini banka hesabına
yatırmıştır. Geri kalanı nakit olarak yerine getirmiştir.
Yevmiye Fişi
B A
501 Ödenmemiş sermaye 2.000
1 500
Sermaye 2.000
Açılış kaydı
Yevmiye Fişi
B A
100 Kasa 1.000
102 Bankalar 1.000
1 501
Ödenmemiş sermaye 2.000
.