Το σημείο αυτό της εργασίας αφορά μια πρακτική εφαρμογή που στηρίζεται και αναπτύσσεται παράλληλα με το θεωρητικό της μέρος. Μια έρευνα μέσω του σχεδιασμού και η αναζήτηση εφαρμογών, μπορεί να εμπλουτίζει την έρευνα, αλλά κυρίως να απαντάει στο ερώτημα του ποια είναι η θέση της αρχιτεκτονικής μέσα στο σύγχρονο τεχνολογικό σκηνικό που περιγράφηκε. Η αρχιτεκτονική μπορεί να είναι η λειτουργία αυτή που θα φέρνει την γνώση του ηλεκτρονικού χώρου πιο κοντά στην εμπειρία του φυσικού χώρου της πόλης; Μπορεί η αρχιτεκτονική να γίνει ο παράγοντας που θα προτείνει τους νέους τύπους δημόσιου χώρου που θα ανταποκρίνονται στην πρόοδο που έχει επιτευχθεί σε άλλους τομείς της ζωής, αλλά ταυτόχρονα προτείνοντας τρόπους έτσι ώστε ο δημόσιος χώρος να αποκτήσει στρατηγική αξία, να ξαναγίνει ο καταλύτης της δημόσιας ζωής; Μπορεί η αρχιτεκτονική να ξαναποκτήσει στρατηγικό ρόλο στην σημερινή πραγματικότητα, να γίνει ένα απαραίτητο εργαλείο εφαρμογής και κατανόησης στο περιβάλλον αυτό; Να αποκτήσει ξανά την κοινωνική της αξία;

Η παρακάτω πρόταση θα μπορούσε να θεωρηθεί και ως ένα πείραμα για την εξακρίβωση της υπόθεσης εργασίας: το 'ομοίωμα του δημόσιου χώρου'.

Το 'ομοίωμα του δημόσιου χώρου' είναι μια πρόταση συγκρότησης του δημόσιου χώρου, ως μιας διαδικασίας που μπορεί να παράγει πολλαπλά αντίγραφα χωρίς πρότυπο. Συγκροτείται από ένα σύστημα αντικειμένων-σημείων που εντάσσονται σε κενά, ελεύθερους χώρους της πόλης, διαφόρων μεγεθών. Ο αριθμός τους δεν είναι σταθερός, μπορεί να προστίθενται ή να αφαιρούνται. Το σύστημα αυτό είναι ένα δίκτυο διασυνδεδεμένων σημείων (χώρων, λειτουργιών, 'hot spots'), το οποίο όμως δεν μας ενδιαφέρει να γίνεται αντιληπτό ως ολότητα. Κάθε φορά διασυνδέονται διαφορετικά σημεία, δημιουργώντας έναν εφήμερο δημόσιο χώρο από επιμέρους χώρους τους οποίους συνδέει η ταυτοχρονία των συμβάντων τους (διάσταση του χρόνου - space of flows). Τα σημεία αυτά μπορεί να προστίθενται ή να αφαιρούνται στην συνολική δομή. Οι διασυνδέσεις στην ουσία δημιουργούν την εφήμερη και εναλλασσόμενη εικόνα του χώρου και δημιουργούνται από τους ίδιους τους χρήστες της. Η τεχνολογία στην περίπτωση αυτή παίζει εξαιρετικά σημαντικό ρόλο. Χρησιμοποιείται στρατηγικά, ως επένδυση για την κατοχύρωση του δημόσιου χώρου και την διασφάλιση του ρόλου του στον χώρο της πόλης, αλλά και το παγκόσμιο σκηνικό. Τα τεχνολογικά μέσα που χρησιμοποιούνται, είναι μέσα επικοινωνίας, που εξασφαλίζουν την διασυνδετικότητα (τη δυνατότητα για ελεύθερη, εύκολη και γρήγορη διασύνδεση) των σημείων της πόλης μεταξύ τους, και με άλλα σημεία ('ψηφιακούς χώρους', αλλά και άλλες πόλεις) . Αλλά και μέσα 'δημιουργίας φαινομένων' και μέσα δράσης, για παράδειγμα ο εξοπλισμός, το software και οι κατάλληλοι χώροι για την δημιουργία εικόνων, ήχων, και κάθε φαινομένου της δημιουργικής δράσης.

Τα χαρακτηριστικά που μπορεί να περιλαμβάνει ένα παρόμοιο εγχείρημα αναλύονται παρακάτω:

6.1 το ομοίωμα του χώρου: Σε αντίθεση με την εικόνα ενός στατικού δημόσιου χώρου, που παραπέμπει σε ένα πρότυπο, έναν συμβολισμό (η πλατεία του 'δημαρχείου'). Ο δημόσιος χώρος 'ομοίωμα΄ με τις διασυνδέσεις που επιτρέπει, ανατρέπει την καθιερωμένη και θεσμοθετημένη αντίληψη του δημόσιου χώρου: σταθερή διαδοχή, διαχωρισμός λειτουργιών, λειτουργικότητα, διαχωρισμός δημόσιου- ιδιωτικού κλπ
Μπορεί να δρα πυκνώνοντας γεγονότα και με τον τρόπο αυτό να λειτουργεί ως ένα πλέγμα τάσεων και δυνάμεων, χωρίς πρωτότυπο, το οποίο υφίσταται επιμέρους ενεργοποιήσεις. Οι εντάσεις λαμβάνουν τον ρόλο του κύριου διαμορφωτή του ομοιώματος του δημόσιου χώρου, τον ρόλο που παλιότερα κατείχε το μεταφυσικό βάθος, η ιδεολογία, το πρότυπο. Έτσι επίσης μπαίνει ο 'virtual' χαρακτήρας του, και πιθανώς η σχέση του με το ομοίωμα: αντίγραφα χωρίς πρωτότυπο.
'Από-τοπικοπιώντας' τα γεγονός (δηλαδή αποσπώντας το από την δέσμευση του τόπου) τα κάνει μέρος του πλέγματος αυτού (μέρος μιας ευρύτερης προβληματικής).
Οι χώροι της πόλης τους οποίους διασύνδεει το πλέγμα αυτό, διαθέτουν ιδιαίτερη σημασία. Θα πρέπει να είναι χώροι- μήτρες του ομοιώματος, χώροι κενοί πρωτοτύπων, οι χώροι όπου θα αναπαράγεται το ομοίωμα. Θα πρόκειται έτσι για χώρους, κενά του αστικού κελύφους, χωρίς ιδιαίτερο χαρακτήρα, χώροι που δεν θα πρέπει να είναι, ίσως, ταυτισμένοι με κάποιο πρωτότυπο. Χώροι ανενεργοί, εκτός της ζωής της πόλης, αλλά μέσα στον αστικό της ιστό, που μπορούν να μισθώνονται και να χρησιμοποιούνται περιοδικά. Κενά οικόπεδα, υποβαθμισμένοι χώροι, κενά στον αστικό ιστό σε διάφορες κλίμακες.

6.2 χρόνος: Ο χώρος αυτός καθώς αρθρώνεται από γεγονότα, δεν διαθέτει χρονική διαδοχή, αποτελεί έναν χώρο με εφήμερο χαρακτήρα. Οι διασυνδέσεις που μπορεί να προκαλέσει είναι απρόβλεπτες και επηρεάζουν την ίδια την εμπειρία του αστικού ιστού και του δημόσιου χώρου. Καθώς μπορεί να διασυνδέουν τόπους που δεν ήταν προορισμένοι να συνυπάρξουν. Το δομικό του αυτό χαρακτηριστικό μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους στην αντίληψη του χώρου της πόλης.

6.3 το ομοίωμα του προγράμματος: Να παρέχει στους χρήστες αρχεία, τα οποία όμως να καθορίζονται και να μεταβάλλονται από την ίδια την παρέμβαση των χρηστών. Με τον τρόπο αυτό η έννοια του αρχείου, και γενικότερα της συλλογικής μνήμης, θα είναι κάτι συνεχώς διαπραγματεύσιμο, κάτι που το περιεχόμενο του δεν προκαθορίζεται, και η χρήση του δεν προδιαγράφεται.
Με τον τρόπο αυτό ο δημόσιος χώρος θα μπορέσει να επιτρέψει τις πολλαπλές αναγνώσεις , την ΄κατασκευή' και όχι επιβολή της πραγματικότητας. Η μνήμη μπορεί να λειτουργήσει ως ένα ομοίωμα, που καθώς θα είναι διαρκώς αντικείμενο διαπραγμάτευσης, μπορεί να διασφαλίσει την κοινωνική συνοχή.
Το περιεχόμενο των κατασκευών μπορεί εξάλλου να είναι διαφορετικές όψεις και λειτουργίες της δημόσιας ζωής, ανάλογα με τον τόπο στον οποίο τοποθετούνται, τη χρονική συγκυρία και τη διάθεση των χρηστών του (πολιτική, ψυχαγωγία, τέχνες, επικοινωνία...)

6.7 'ομοιώματα συμπεριφοράς: ' Όπως παρατηρήσαμε αλλού το 'ομοίωμα του δημόσιου χώρου' μπορεί να προσφέρει τον χώρο της απρόσωπης συμμετοχής καθώς επιτρέπει μη προβλέψιμες διασυνδέσεις και με στόχο όχι την αποκατάσταση της οικειότητας, αλλά την δημιουργία του πολύχρωμου σκηνικού της δημόσιας συμμετοχής.
Μπορεί να προσφέρει χώρο για την προσομοιωτική (θεατρική) πράξη της δημόσιας ζωής, υλικά για την κατασκευή 'ομοιωμάτων συμπεριφοράς' (προσωπείων, ρόλων) και μέσα για τον απεριόριστο μετασχηματισμό τους (αρχεία, ψηφιακά μέσα επεξεργασίας, επικοινωνίας...)

6.5 τα μέσα: Οι χρήστες 'εντάσσονται' στα μέσα, αντιλαμβάνονται τον χώρο και χρόνο μέσα από αυτά, αλλά χρησιμοποιώντας τα, όχι χρησιμοποιούμενοι από αυτά. Η φυσική, καθημερινή εξοικείωση με τα μέσα μπορεί να οδηγήσει στη 'σωματοποίηση' του μέσου, την χρησιμοποίηση του με την αμεσότητα της χειρονομίας. Τα προγράμματα, για παράδειγμα, ψηφιακής διαχείρισης της εικόνας (κινούμενης και μη) και του ήχου γίνονται όλο και πιο εύκολα και προσιτά στη χρήση, κάτι που μπορεί να κάνει τον καθένα μας έναν 'κινηματογραφικό παραγωγό'.

Οι κατασκευές εξάλλου που εντάσσονται στα επιλεγμένα σημεία της πόλης, θα είναι κατασκευές οι οποίες θα επαληθεύουν και λειτουργικά τον εφήμερο χαρακτήρα του 'ομοιώματος του δημόσιου χώρου', δηλαδή θα αποτελούνται από κομμάτια που θα μπορούν να στήνονται σε διαφορετικά σημεία και με διαφορετικούς συνδυασμούς ανάλογα με τις ανάγκες.
Οι κατασκευές αυτές θα αποτελούν και τις 'εισόδους' στον ηλεκτρονικό χώρο του ομοιώματος. Κατέχουν έτσι τον σημαντικό ρόλο των αντικειμένων, που διασφαλίζουν την επαφή του φυσικού δημόσιου χώρου με τον χώρο των μέσων, και συμβάλλουν στην οικειοποίηση του δεύτερου από τον πολίτη.

6.6 δημόσιο-ιδιωτικό: Το 'ομοίωμα του δημόσιου χώρου' μπορεί να διαπραγματεύεται τα όρια δημόσιου και ιδιωτικού. Το όρια που έχουν χαθεί από την διαφάνεια που έχουν επιβάλλει τα μέσα σε κάθε χώρο δημόσιο και ιδιωτικό.

Hosted by www.Geocities.ws