" ... Τη μάχη για την επιβίωση του ανθρώπου σαν υπεύθυνου όντος στην εποχή των επικοινωνιών δεν την κερδίζει εκεί που η επικοινωνία αρχίζει, αλλά εκεί όπου τελειώνει... Ενώ ακριβώς τα συστήματα επικοινωνίας προβλέπουν μία μόνο εκβιομηχανισμένη Πηγή και ένα μόνο Μήνυμα που θα φτάνει σε ένα ακροατήριο διασκορπισμένο σε όλο τον κόσμο, εμείς θα πρέπει να είμαστε ικανοί να επινοήσουμε συστήματα συμπληρωματικής επικοινωνίας που να μας επιτρέπουν να πλησιάζουμε κάθε ομάδα, κάθε μέλος του οικουμενικού ακροατηρίου, για να εξετάσουμε μαζί του το μήνυμα κάτω από το φως των διαφόρων Κωδίκων, συγκρίνοντάς το με κώδικες της Πηγής."
[Umberto Eco 'Για έναν σημειολογικό ανταρτοπόλεμο']

Το σημερινό αυτό σκηνικό της απαξίωσης του δημόσιου χώρου συντηρείται λοιπόν από τον τρόπο που τα νέα μέσα και ο 'ηλεκτρονικός χώρος' χρησιμοποιούνται. Ο τρόπος αυτός μοιάζει να προκαλεί και την βαθιά κρίση όχι μόνο του δημόσιου βίου του σύγχρονου ανθρώπου, αλλά ακόμα και της ίδιας της αίσθησης της ταυτότητας του. Οδηγούμαστε λοιπόν σε μια 'νέα βαρβαρότητα'; Πρέπει να δεχτούμε μια κοινωνική συνθήκη που έχει διαμορφωθεί, καθώς ο δημόσιος βίος οδηγείται έτσι και αλλιώς στο τέλος του;
Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ίσως στην εικόνα της δημόσιας ζωής έτσι όπως την γνωρίζουμε τουλάχιστον μετά τον διαφωτισμό, με τα κινήματα του ανθρωπισμού, την ιδεολογικοποίηση της κοινωνικής ζωής πιθανώς να μην μπορούμε και ίσως να μην υπάρχει λόγος να επιστρέψουμε. Όμως η τεχνολογία δεν οδηγεί εκ των πραγμάτων στην βαρβαρότητα, ούτε και μπορούμε να δαιμονοποίησουμε τα νέα ηλεκτρονικά μέσα, το διαδίκτυο, τις ψηφιακές τεχνολογίες. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα τα οποία δείχνουν πως η τεχνολογία μπορεί να δώσει νέα προοπτική στον στρατηγικό ρόλο του δημόσιου στην καθημερινότητα μας, και να δημιουργήσει νέες δυνατότητες προς όφελος του. Τα παραδείγματα αυτά εντοπίζονται σε όλα τα επίπεδα της συλλογικής οργάνωσης, μπορεί να είναι πρωτοβουλίες διεθνών οργανισμών, σε επίπεδο πολιτείας, δήμου, ή απλά πρωτοβουλίες ομάδων πολιτών και συλλογικών οργανώσεων, ακόμα και ιδιωτών ή επιχειρήσεων.

Η επένδυση των υποδομών στον δημόσιο χώρο

Δείξαμε προηγουμένως την τεράστια σημασία που έχει ο τόπος σήμερα ως στρατηγική επένδυση υποδομών. Ο τόπος που διαθέτει ψηφιακές υποδομές (ενσύρματα-ασύρματα δίκτυα, hardware, μικροτεχνολογίες) γίνεται και ο τόπος που συγκεντρώνει το στρατηγικό ενδιαφέρον, καθώς διαθέτει πρόσβαση, διαχειρίζεται την ταχύτητα και την σύναψη των διασυνδέσεων. Άρα διαχειρίζεται ολόκληρη τη δομή του ηλεκτρονικού χώρου, όλη τη λειτουργικότητα του δικτύου.
Ο δημόσιος χώρος λοιπόν που απαξιώνεται σήμερα, είναι ο δημόσιος χώρος στον οποίο δεν γίνονται παρόμοιες επενδύσεις. Όταν μπορέσει η υποδομή αυτή να αποδοθεί και σε χώρους μη ιδιωτικούς, μη κερδοσκοπικούς ο δημόσιος χώρος θα μπορέσει να αποκτήσει στρατηγική αξία και να συμμετέχει στο 'μοίρασμα της δύναμης'.
Η πολιτεία μπορεί στις συνθήκες αυτές να κατοχυρώνει τη δημοκρατία και την κεντρική σημασία του δημόσιου χώρου επενδύοντας σε ψηφιακή υποδομή, προσφέροντας δυνατότητα ελεύθερης δημόσιας σύνδεσης και συμμετοχής στο γίγνεσθαι του ηλεκτρονικού χώρου. Προς την κατεύθυνση αυτή μοιάζει να κινείται και η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία στο πρόγραμμα της: 'e-Europe', που διαμορφώθηκε στο ευρωπαϊκό συμβούλιο της Λισσαβόνας το 2000, προωθεί ένα σχέδιο και πρόγραμμα δράσης για τους τρόπους με τους οποίους η Ε.Ε. μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στην κοινωνία της πληροφορίας. Το πρόγραμμα 'e-Europe' προτείνει μια σειρά ενεργειών που αφορούν τους διάφορους τομείς της δημόσιας ζωής, την έρευνα, το ηλεκτρονικό εμπόριο, την ηλεκτρονική εκπαίδευση, την εργασία. Επίσης κατοχυρώνει ως σημαντική προτεραιότητα την ανάπτυξη επενδύσεων και υποδομών από τη μεριά των δημοσίων οργανισμών, προς τους λιγότερο ευνοημένους χώρους:
'Προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί η εξασφάλιση ότι οι λιγότερο ευνοημένες περιοχές θα μπορέσουν να συμμετάσχουν επί ίσοις όροις στην κοινωνία των πληροφοριών. Κατά συνέπεια έργα όπου ενθαρρύνεται η εμπέδωση και εδραίωση νέων τεχνολογιών πρέπει να αποτελέσουν καίριο στοιχείο στις αναπτυξιακές προτεραιότητες των περιφερειών. Οι δημόσιες επενδύσεις σε υποδομή της κοινωνίας των πληρoφoριών, σε λιγότερο ευνοημένες περιοχές, δύνανται να αιτιολογηθούν σε περιπτώσει αποτυχίας της αγοράς, όταν οι ιδιωτικές επενδύσεις δεν μπορούν αφ' εαυτών να είναι κερδοφόρες' (πρόγραμμα 'e-Europe')
Φαίνεται η πρόθεση της Ένωσης να επενδύσει σε δημόσια χρήση της τεχνολογίας. Οι δημόσιοι οργανισμοί μπορούν να είναι αυτοί που θα διατηρούν και θα ενισχύουν τον ρόλο των μη κερδοσκοπικών επενδύσεων, την ανάπτυξη των ευκαιριών προς όφελος όλων των πολιτών, ιδιαίτερα των μη προνομιούχων, την κατοχύρωση του δημόσιου χαρακτήρα της κοινωνίας της πληροφορίας. Παρόμοιες επενδύσεις προς το παρόν δεν αναπτύσσονται από την ιδιωτική πρωτοβουλία, η οποία σκοπεύει στο βραχυπρόθεσμο κέρδος.
Το πρόγραμμα αυτό της Ε.Ε. στοχεύει επίσης στην δημιουργία του λεγόμενου 'επιγραμμικού κράτους', δηλαδή ενός κράτους που θα προσφέρει εύκολη πρόσβαση στις υπηρεσίες και τις πληροφορίες της, στοχεύοντας στην διαφάνεια, και την ισομερή κατανομή της γνώσης (ας θυμηθούμε την μορφή που η 'κοινωνική γνώση' έχει λάβει σήμερα, όπως αναπτύξαμε σε προηγούμενο κεφάλαιο): 'Με τις ψηφιακές τεχνολογίες παρέχεται η ευκαιρία ευκολότερης πρόσβασης και χρήσης του πλούτου των πληροφοριών του δηµόσιου τομέα. Με το "ηλεκτρονικό κράτος" θα μπορούσε να μετασχηματισθεί η παλαιά οργάνωση του δημόσιου τομέα, ανταποκρινόμενη ταχύτερα στις υπηρεσίες που παρέχει. Μπορεί να αυξηθεί η απόδοση, να περιοριστεί το κόστος, να αυξηθεί η διαφάνεια και να επιταχυνθούν οι συνήθεις διοικητικές διαδικασίες, για πολίτες και επιχειρήσεις. Η ηλεκτρονική πρόσβαση θα αποτελούσε επίσης μείζονα συμβολή στην επιτάχυνση της μετάβασης προς την κοινωνία των πληροφοριών ενισχύοντας τις σημαντικότερες για τους ευρωπαίους διαδικτυακές υπηρεσίες' (πρόγραμμα 'e-Europe')
Στο ίδιο πρόγραμμα, το ευρωπαϊκό συμβούλιο εκθέτει τις προθέσεις του για την ψηφιοποίηση κάθε πληροφοριακού υλικού και την δημιουργία νέων υπηρεσιών για την προσφορά του υλικού αυτού στη διαχείριση του πολίτη:
'Οι κύριες προκλήσεις είναι: η εδραίωση νέων τεχνολογιών για τη δημιουργία νέου περιεχομένου, η ψηφιοποίηση του υλικού, η διασφάλιση διαρκούς προσβασιμότητας και η ανάπτυξη νέων υπηρεσιών' (πρόγραμμα 'e-Europe')

Τα 'κοινοτικά δίκτυα'

Η τεχνολογία 'networking' εξάλλου δίνει τις προϋποθέσεις για πρόσβαση στην πληροφορία, ανταλλαγή αρχείων και επικοινωνία εύκολα, γρήγορα και σε μεγάλες αποστάσεις. Ο χώρος που οργανώνεται πια όχι με βάση την ταυτότητα ενός τόπου, αλλά την 'ταυτοχρονία γεγονότων' μπορεί να δώσει προοπτικές στην συγκρότηση της συλλογικότητας.

Στον χώρο του δικτύου εξάλλου θα μπορέσει κανείς να συναντήσει και πληθώρα μη ιεραρχικής, ανοικτής χρήσης του. Περιπτώσεις χρήσης του με στόχο την κατασκευή χώρων για την ανάπτυξη σχέσεων στα πλαίσια διαφόρων κοινοτήτων, για την γρήγορη λήψη αποφάσεων, η την συλλογική αντίδραση, είτε την δημιουργία κοινών τόπων ανταλλαγής ιδεών (forum) και επικοινωνίας.

Έτσι στον χώρο του διαδικτύου μπορεί να συναντήσει κανείς σελίδες που αντιπροσωπεύουν δημόσιους και μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, υπηρεσίες,. Δικτυακούς τόπους στους οποίους πραγματοποιείται μέρος από τις καθημερινές λειτουργίες πόλεων (υπηρεσίες, επιχειρηματικότητα, ενημέρωση, διάλογος), παρουσιάζονται δραστηριότητες της πόλης ('Amsterdam's Digital City'), τόπους που γίνονται ένα είδος 'δεύτερης φύσης' της ζωής της πόλης. Τέλος στο διαδίκτυο μπορεί να συναντήσει κανείς και τα λεγόμενα 'κοινοτικά δίκτυα' ('community networks'). Τα δίκτυα αυτά οργανώνουν συνήθως μη ιεραρχικές δομές κοινοτικού χαρακτήρα. Οι κοινότητες αυτές δεν συγκροτούνται πια μόνο από την σύμπτωση του τόπου στον οποίο τα μέλη της ανήκουν. Συγκροτείται όμως με βάση κοινά ενδιαφέροντα για θέματα που αφορούν την καθημερινότητα (χωρίς αυτό να αποκλείει και την συγκρότηση τους από πολίτες που ανήκουν στην ίδια γεωγραφική κοινότητα) ('Neighborhoods Online', 'Seattle Community Network', 'Network Pericles')
Τα δίκτυα αυτά εκμεταλλεύονται τα πλεονεκτήματα που τους προσφέρει το διαδίκτυο και αναπτύσσουν δραστηριότητα που 'προσομοιώνει' την δημόσια ζωή, πολλές φορές μάλιστα δρα συμπληρωματικά σε αυτή, καθώς οργανώνει δυναμικές και γρήγορες αντιδράσεις. Μερικές από τις κατηγορίες των δραστηριοτήτων που συγκροτούν τα δίκτυα αυτά είναι οι εξής:
(α) Άμεση πρόσβαση στην πληροφορία. Ανταλλαγές αρχείων χωρίς διαμεσολάβηση. Πολλές φορές οι χώροι αυτοί εξελίσσονται σε ανεξάρτητα μέσα 'αντί-ενημέρωσης', προσφέρουν δηλαδή εναλλακτικές μορφές ενημέρωσης, πολλές φορές και ευκαιρίες για τοποθετήσεις πάνω σε σύγχρονα θεωρητικά ζητήματα. Έχουν δηλαδή την δυνατότητα να γίνουν ακόμη και χώροι που αναπτύσσουν και προωθούν την ερευνητική δραστηριότητα.
Με τον τρόπο αυτό προσφέρουν δομές ενημέρωσης και πληροφόρησης που ξεφεύγουν από αυτές των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, δηλαδή την ιεραρχική τους συγκρότηση και διάδοση της πληροφορίας.
(β) Ηλεκτρονική ψηφοφορία για κοινοτικά θέματα. Η μορφή αυτής της συμμετοχής όμως μάλλον δεν έχει ξεφύγει ακόμα από τη λογική του 'polling' (γκάλοπ) ως κάλεσμα για απάντηση σε ερωτήσεις. Δεν διαθέτει ακόμα δύναμη για να διαμορφώσει καταστάσεις και να προκαλέσει πιθανώς τον κόσμο για διαρκή συμμετοχή σε ένα ανοιχτό δικτυακό φόρουμ.
(γ) Οργανώνει 'discussion groups' και ομάδες εργασίας, οι οποίες μπορεί να είναι όχι μόνο ψυχαγωγικού χαρακτήρα, αλλά πολλές φορές να αποδειχτούν και ιδιαίτερα δυναμικές και αποτελεσματικές στη διαμόρφωση γεγονότων και την επιρροή αποφάσεων.
(δ) Εντέλει ευνοεί τη διαμόρφωση κοινής πολιτικής ταυτότητας ανάμεσα στα μέλη της. Με αποτέλεσμα να απόκτα ιδιαίτερη αξία το γεγονός ότι οι άνθρωποι αυτοί μπορεί να μην έχουν συναντηθεί ποτέ. Συγκροτείται δηλαδή στο πλαίσιο παρόμοιων δικτύων η 'απρόσωπη δημόσια συμμετοχή', η οποία, όπως είδαμε προηγουμένως, σύμφωνα με τον Σένετ, είναι το βασικό στοιχείο συγκρότησης μιας συλλογικής ζωής και αποδέσμευσής της από την 'τυραννία των σχέσεων οικειότητας'. Πιθανώς λοιπόν παρόμοιοι χώροι να είναι αυτοί που θα δημιουργήσουν τις νέες προϋποθέσεις της δημόσιας ζωής.

Το παράδειγμα του κινήματος κατά του πολέμου (Το 'έξυπνο πλήθος')

Πρόσφατα εκδηλώθηκε η παγκόσμια κινητοποίηση κατά του πολέμου του Ιράκ. Στην περίπτωση αυτή εντυπωσιάζει τόσο η παγκόσμια κλίμακα του γεγονότος, όσο και η ταυτόχρονη εκδήλωση του σε πολλά κέντρα, με αποκορύφωμα τις δημόσιες πορείες και εκδηλώσεις που πραγματοποιούνταν ταυτόχρονα σε όλον τον κόσμο. Η οργάνωση γεγονότων, όπως αυτή της αντίδρασης κατά του πολέμου, δύσκολα μπορεί να αρνηθεί κανείς ότι εκμεταλλεύτηκε τα οφέλη που τους παρέχει ο ηλεκτρονικός χώρος (ως διαδίκτυο, ως δίκτυο κινητής τηλεφωνίας κ.α.). Η αντίδραση οργανώθηκε αστραπιαία και περιέλαβε όλα τα σημεία του πλανήτη, τουλάχιστον που διαθέτουν την υποδομή και την προσβασιμότητα σε παρόμοια δίκτυα.
Παρόμοια γεγονότα κάνουν κάποιους να μιλούν για 'έξυπνες μάζες' ('smart mobs', Χάουαρντ Ραινγκόλντ), δηλαδή συλλογικά σχήματα τα οποία διαθέτουν την οργάνωση και τα μέσα για να αντιδρούν γρήγορα, αποτελεσματικά, αλλά και με άμεσο τρόπο εκφράζοντας αντιδράσεις και τοποθετήσεις σε κοινωνικά προβλήματα. Οι 'έξυπνες μάζες' κατά τον ίδιο συγγραφέα (σύμφωνα με άρθρο στο 'Βήμα' της 3-8-03), ακόμα περισσότερο, μπορούν να σημάνουν την 'επόμενη κοινωνική επανάσταση', με την βοήθεια της τεχνολογίας.
Σε όλα αυτά, ενδιαφέρον παρουσιάζει να ψάξουμε και τα κίνητρα. Τα συλλογικά σχήματα που οργανώνονται σήμερα είναι δομημένα 'ιδεολογικά'; Το κοινό χαρακτηριστικό των ανθρώπων που συμμετέχουν σε αυτά είναι η 'πίστη' τους στο ανθρωπιστικό ιδεώδες του διαφωτισμού ή μήπως πια στις 'μετά-διαφωτιστικές' κοινωνίες που ζούμε, η συλλογικότητα οργανώνεται ως ένα ομοίωμα δημόσιας συμπεριφοράς, που στόχο έχει την αισθητική ικανοποίηση της συμμετοχής σε μια δημόσια ζωή, στο παιχνίδι των εναλλαγών ρόλων και προσωπείων που είναι η δημόσια ζωή; Στο ερώτημα αυτό θα επανέλθουμε στο κεφάλαιο του 'ομοιώματος'.

Τα δίκτυα: Ο δημόσιος χώρος της απρόσωπης συμμετοχής

Μπορούμε κατ' αρχάς να πούμε ότι αντίθετα με ότι πιστεύει ο Σένετ, τα νέα μέσα διαθέτουν εν δυνάμει τη δυνατότητα να 'μετατρέψουν τη γνώση σε πολιτική πράξη' και το είδαμε αυτό μέσα από συγκεκριμένα παραδείγματα που αναφέρθηκαν. Ο ηλεκτρονικός χώρος που δημιουργείται από τα κάθε είδους επικοινωνιακά δίκτυα είναι ένας χώρος με εμπλουτισμένα χαρακτηριστικά , πολύ περισσότερο βέβαια από αυτά που γνωρίζαμε από τα Μ.Μ.Ε. και την ηλεκτρονική δημοσιογραφία. Τα δίκτυα σήμερα προσφέρουν τη δυνατότητα για μη ιεραρχικές δομές επικοινωνίας και τα αποτελέσματα της χρήσης της ταχύτητας και της διασυνδετικότητας από τις δομές αυτές μπορεί να είναι εντυπωσιακά, τόσο σε βαθμό οργανωτικότητας και αποτελεσματικότητας όσο και σε βαθμό πολιτικής συνειδητοποίησης αυτών που συμμετέχουν.
Πιθανώς λοιπόν ο νέος αυτός 'ηλεκτρονικός δημόσιος χώρος' να προσφέρει τις ευνοϊκές συνθήκες για την δημιουργία της 'απρόσωπης συμμετοχής' που αναφέρει ο Σένετ. Δηλαδή ενός δημόσιου χώρου που θα ξεφεύγει από τη λογική του 'κλειστού κύκλου γνωριμιών' της 'λογικής της οικειότητας' που χαρακτηρίζει και τυραννάει την καθημερινή ζωή σήμερα, και που αναπαράγεται ως μοντέλο από τα ΜΜΕ (με τις 'τηλεπερσόνες' και τους 'επώνυμους' που προωθούν ως τα οικεία πρόσωπα των τηλεθεατών). Ο ηλεκτρονικός δημόσιος χώρος σήμερα μπορεί να αναζωογονήσει το ενδιαφέρον για συμμετοχή σε μια καθημερινότητα που θα επιδιώκει την επαφή με την 'ετερότητα', χωρίς να την θεωρεί υποχρέωση ή ρουτίνα προκατασκευασμένων ρόλων.

Τα δίκτυα: Ο δημόσιος χώρος του γεγονότος

Ο ηλεκτρονικός χώρος, ο χώρος των δικτύων μπορεί να εισάγει έναν νέο τρόπο αντίληψης του δημόσιου χώρου. Ο δημόσιος χώρος μπορεί να συγκροτείται πια όχι μόνο με βάση την ταυτότητα του τόπου και την κοινή (λόγω χώρου) 'ταυτότητα' των κατοίκων του. Ένα νέο είδος δημόσιου χώρου μπορεί να αναδυθεί από το χαρακτηριστικό της 'ταυτοχρονίας' του δικτύου. Ο χώρος αυτός οργανώνεται με κοινό χαρακτηριστικό την 'χρονικότητα' του και όχι την 'τοπικότητά' του. Δηλαδή από ένα πλέγμα γεγονότων που οργανώνονται ταυτόχρονα και αλληλοσυνδέονται, έτσι ώστε η φύση τους να εξαρτάται από την ταυτόχρονη αυτή συμμετοχή τους και συνύπαρξή τους.
Οργανώνεται έτσι μια υπόσταση χώρου, που θα μπορούσαμε να την χαρακτηρίσουμε, παρόμοια με τον Castells, 'δημόσιο χώρο των ροών'. Ο χώρος αυτός συγκροτείται από ένα δίκτυο κόμβων. Οι κόμβοι αυτοί μπορεί να αναφέρονται σε συγκεκριμένους τόπους ή και όχι. Ο χώρος όμως που συγκροτούν σε συνδυασμό δεν εξαρτάται από την 'τοπικότητα' των κόμβων αυτών, αλλά από την δυνατότητά τους να δημιουργούν διασυνδέσεις. Με τον τρόπο αυτό συγκροτούν 'συσσωματώσεις' με βασικό συνδετικό τον χρόνο, δηλαδή ο χώρος αυτός δημιουργείται από γεγονότα που συμβαίνουν ταυτόχρονα. Βασικό χαρακτηριστικό του 'χώρου των ροών' είναι ότι είναι μεταβαλλόμενος και ρευστός, δηλαδή δεν έχει σταθερή δομή, αλλά μεταβάλλεται συνεχώς ανάλογα με τις χρονικές συγκυρίες των γεγονότων, περιλαμβάνοντας διαφορετικούς κάθε φορά κόμβους. Δηλαδή έχει χαρακτήρα εφήμερο. Επίσης όπως φαίνεται από τα παρακάτω διαγράμματα: οι κόμβοι είναι 'αποτοπικοποιημένοι' (η 'από-πραγματοποιημένοι' όπως αναφέρει ο Perniola), η απόσταση εξουδετερώνεται και το δομικό χαρακτηριστικό των διασυνδέσεων τους δεν είναι πια το μέτρο της απόστασης, αλλά το μέτρο του χρόνου. Η διάσταση τους λοιπόν δεν είναι χωρική, αλλά χρονική.
Στα ίδια διαγράμματα αποτυπώνεται άλλη μια ιδέα για τον 'χώρο των ροών': Ο χώρος αυτός, καθώς μετασχηματίζεται παράλληλα με την αλλαγή της χρονικής του παραμέτρου, συγκροτείται από μια διαδικασία παραγωγής αντιγράφων, τα οποία δεν είναι φανερό αν διαθέτουν πια πρωτότυπο. Δηλαδή στον χώρο αυτό δεν μπορεί να αναζητηθεί ένα σημείο εκκίνησης. Ούτε και μπορεί να αναζητηθεί μια τελικότητα, ένας βαθύτερος στόχος. Το πρωτότυπο που φαίνεται ως αρχικό διάγραμμα (αυτό με τις διαφανείς σφαίρες) δεν είναι περισσότερο από ένα διάγραμμα (βοηθητικό) αναφοράς, έτσι ώστε να μπορέσουν να γίνει κατανοητή η μεταβλητότητα των 'συσσωματώσεων' . Στο 'γεγονικό' χαρακτήρα του τύπου αυτού δημόσιου χώρου, όσο και στην έννοια του 'αντιγράφου χωρίς πρωτότυπο' θα αναφερθούμε στο κεφάλαιο του 'Ομοιώματος', για τον 'γεγονικό εγχείρημα' του Perniola και τον φιλοσοφικό προσδιορισμό της έννοιας του ομοιώματος.

 

 

 

 

Έτσι σήμερα, φαίνεται να αναπτύσσεται το ενδιαφέρον για τα όρια των δυνατοτήτων των δικτύων. Οι τεχνολογίες των 'ασύρματων δικτύων' ('wireless networking') συγκεντρώνει το ενδιαφέρον ενός ερευνητή εξίσου με το ενδιαφέρον του επιχειρηματία. Και 'ρευστοποιεί' ακόμα περισσότερο τον 'χώρο των ροών'. Η περίπτωση του WiFi ή των τεχνολογιών 'mobile' προσφέρει νέες δυνατότητες ασύρματης διασύνδεσης ή σύνδεσης εν κινήσει και δίνει κίνητρα σε εταιρίες, όπως για παράδειγμα συμβαίνει με την Intel (τα 'case studies' της εταιρίας για την εφαρμογή ασύρματων δικτύων σε πόλεις, επιχειρήσεις κλπ, δίνουν μια πολύ καλή εικόνα των δυνατοτήτων), να επενδύσει στην ανάπτυξη παρόμοιων τεχνολογιών. Η αντίληψη που έχουμε για τον χώρο, αλλά και η καθαρά λειτουργική του σημασία, μετασχηματίζεται, καθώς για παράδειγμα, τα δίκτυα μπορεί να προσφέρουν πρόσβαση γρήγορη, εύκολη, φθηνή, από οποιοδήποτε σημείο, ακόμα και έναν δημόσιο χώρο ή καθώς βρισκόμαστε σε κίνηση, σε οποιαδήποτε φορητή συσκευή (lap top, PDA ή κινητό), αρκεί να αναπτυχθεί ένα σύστημα 'σημείων πρόσβασης' ('hot spots'), σε ιδιωτικούς και δημόσιους χώρους, πάρκα, χώρους ψυχαγωγίας, σταθμούς, αεροδρόμια ή αυτοκινητόδρομους.

 

 

Hosted by www.Geocities.ws