Evimizdeki Enerji Kullan�m�:
          Hepimiz evimizde �ok say�da elektrikli ev aleti kullan�yoruz. Bu elektrikli ev aletleri, teknolojinin geli�mesiyle birlikte yerini yenilerine terk ederken, biz de hayranl�kla izledi�imiz bu geli�meler kar��s�nda evlerimize giren enerjiyi eskiye k�yasla daha etkin kulland���m�z� �san�yoruz�. Oysa hem kulland���m�z �r�nlerin �zelliklerini yeterince tan�m�yoruz, hem de enerjiyi etkin kullanman�n ip u�lar�n� bilmiyoruz. Al��-veri�lerinizde enerjiyi etkin kullanabilen ev aletlerini tercih ederek  hem elektrik faturalar�n�z� azaltabilirsiniz hem de �evrenin korunmas�na b�y�k �l��de katk� sa�lam�� olursunuz.
           �lkemizde, elektrik enerjisi �en y�ksek maliyete sahip olan�  enerji t�r�d�r. Artan elektrik enerjisi maliyetine oranla elektrik enerjisine olan talep de her ge�en g�n artmaktad�r. Toplam enerji ihtiyac�n�n %62�sini ithal eden ve fosil yak�t kullanarak elektrik enerjisine d�n���m sa�layan santrallerin toplam veriminin % 30 oldu�u �lkemizde, enerji tasarrufunun ne kadar �nemli oldu�u da ortadad�r. Israf edilen enerjinin, milli servetin ve do�al kaynaklar�n da israf� oldu�u unutulmamal�d�r.
           G�n�m�zde elektrikli ev e�yas� sat�n al�rken, t�keticinin enerjiyi etkin kullanabilen �r�nleri tercih etmesine imkan veren �e�itli modeller olu�turulmu�tur. Olu�turulan bu standartlara g�re, ev e�yas� �reticileri t�m d�nyada �rettikleri �e�itli �r�nlerin �zerine �r�n�n tahmini enerji t�ketimini ve enerjiyi ne �l��de etkin kulland���n� g�steren etiketler yap��t�rmak zorundad�rlar. �lkemizde de Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanl����n�n konuyla ilgili �al��malar� devam etmektedir. Ayr�ca �retici firmalar, �retim y�netiminde uluslar aras� �evre koruma standartlar�n� uygulayabildiklerini g�steren ISO 14000 serisi vb. uluslar aras� sertifikalar edinerek �evreye kar�� duyarl�l�klar�n� da ispat etmektedirler.
            ABD�de 1987�den bu yana uygulanan, Enerji Bakanl����n�n �ng�rd��� test prosed�rlerine dayanarak bir �r�n�n benzer modeller aras�nda ne d�zeyde enerji t�ketti�ini g�steren �enerji rehberi� (EnergyGuide) ad� verilen sar�-siyah etiketlerin benzerleri �lkemizde de 2003 y�l�nda kullan�lmaya ba�lanm��t�r. Avrupa Birli�i �lkelerinde, �ncelikle buzdolaplar� ve derin dondurucular gibi �r�nler i�in getirilen bu zorunluluk �lkemizde de, Avrupa Birli�i mevzuatlar�na paralel olarak enerji etiketlemesi ile ilgili yasal d�zenleme �al��malar�yla y�r�rl��e konmu�tur. Bu etiketler t�keticiye enerji t�ketimi konusunda modeller aras�nda tercih yapma imkan� sunmaktad�r. Bu uygulamayla ama�lananlar, t�ketici bilincini artt�rarak t�keticinin tercihlerini kolayla�t�rmak ve �reticileri daha az enerji t�keten �r�nleri �retmeye te�vik etmektir.
Enerji Etiketleri ve A��klamalar�:
             AB Enerji Verimlili�i Etiketinde yer alacak bilgiler a�a��daki �ekilde olmal�d�r.
- �malat��n�n ad� veya ticari markas�
- �malat��n�n model tan�m�
- Cihaz�n enerji verim s�n�f�
- Bir �r�ne Avrupa Toplulu�u Konseyi�nin 880/92/EEC say�l� Direktif�e istinaden �Topluluk �evre etiketi �d�l�� verilmesi halinde, �evre �d�l� i�areti s�zkonusu direktifte belirtilen kurallara uymak kayd�yla �r�ne ili�tirilebilir.
- Enerji T�ketimi
- Y�ld�z vererek belirtilmesi gerekmeyen (�al��ma s�cakl��� > -6�C olan) t�m g�da saklama b�l�mlerinin net depolama hacmi toplam�.
- Y�ld�z vererek belirtilmesi gereken (�al��ma s�cakl��� � -6�C olan) t�m dondurulmu� g�da saklama b�l�mlerinin net depolama hacmi toplam�.
- Belirtilen standartlara g�re dondurulmu� g�da saklama b�lmesinin y�ld�z say�s�. Bu b�lme i�in y�ld�z verilmesi gerekmiyorsa bu sat�r bo� b�rak�lacakt�r.
- G�r�lt� seviyesi (desibel cinsinden)
Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanl���, �her y�l Ocak ay�n�n 2. haftas�nda yapt��� Enerji Tasarrufu Haftas�� etkinlikleriyle t�keticiyi konuyla ilgili bilgilendirmektedir.
              AB Enerji Verimlili�i Etiketi skalas�nda enerji t�ketimi 7 ayr� gruptan olu�maktad�r. A grubu, en etkin enerji t�ketimini g�stermekte olup �r�n�n ortalama enerji t�ketiminden % 45 daha az enerji t�ketti�ini belirtmektedir. G grubundaki bir �r�n ise ortalama enerji t�ketiminden en az %25 daha fazla enerji t�ketecektir.       T�ketimleri ortalama t�ketimden daha d���k olmas� sebebiyle b�t�enize uygun oldu�u m�ddet�e A, B ve C grubuna giren �r�nler tercih etmelisiniz. Teknolojik geli�meler, �e�itli ev e�yalar�n�n �bundan 20 y�l �ncesine g�re� enerjiyi daha etkin kullanmalar�n� sa�lam��t�r. �rneklemek gerekirse son yirmi y�l i�inde sa�lanan etkin enerji kullan�m�na bak�ld���nda: �ama��r makineleri (%27), buzdolaplar� (%100), dondurucular (%52), su �s�t�c�lar� (%12-15), bula��k makineleri (%37), klimalar (%29) ve f�r�nlar (%21) daha az enerjiyle �al��maktad�rlar. Bir ev e�yas�n�n enerjiyi ne �l��de etkin kulland���, onun ne kadar yo�un kullan�ld���na, yerel iklim ve �evre ko�ullar�na da ba�l�d�r.
             Enerjinin etkin kullan�m�na ili�kin uygulamalar, t�keticinin harcamalar�n� kontrol alt�na almas�n� sa�larken, �evrenin ve s�n�rl� do�al kaynaklar�n da korunmas�na imkan verir. �rneklemek gerekirse: ABD�deki enerji koruma standartlar�, son 20 y�l i�inde t�keticiye 28 milyar $ kazand�rm��t�r. Bir sene i�inde bu standartlar�n uygulanmas� sonucu elde edilecek enerji tasarrufunun 14 b�y�k �apl� enerji santralinin y�ll�k enerji �retimine e�it olaca�� �ng�r�lm��t�r. Bu ayn� zamanda atmosfere yay�lan 10 milyon metrek�p seragaz�n� �nlemek anlam�na da gelmektedir. Di�er bir deyi�le bu durum y�lda 7,5 milyon araban�n trafi�e ��kmamas� gibi bir durumdur.
              D�nya genelindeki enerji t�ketiminin g�n�m�zdeki boyutlar�yla devam etmesi halinde 2020 y�l�nda fosil yak�t rezervlerinin yar�s�n�n t�ketilece�i �ng�r�lm��t�r, yan�s�ra fosil yak�t rezervlerinin ��i t�ketildi�inde atmosfere geri d�n���m� olmayacak d�zeyde zarar verilmi� olacakt�r. G�n�m�zde yap�lan �l��mler, k�resel �s�nman�n ba�l�ca sorumlusu olan atmosferdeki karbondoksit d�zeylerinin 2 kat�na ��kt���n� g�stermektedir. Fosil yak�tlar�n kullan�ld��� santrallerin atmosfere sald��� sera gazlar� atmosferi zehirlerken, a���a ��kard�klar� �a��r metaller� i�eren k�ller de topra�� zehirlemektedir. K�resel �s�nman�n sonucunda ya�anan do�al afetler (f�rt�na, sel, kural�k ve yang�nlar vb.) her ge�en g�n canl� ya�am�n� daha b�y�k oranda tehdit etmektedir.
Enerjiyi Etkin Kullanan Ev E�yas� Nas�l Sat�n Al�n�r?
               Herhangi bir ev e�yas� sat�n alman�z�n bedeli �� bile�enden olu�ur:
                                    
  e�yan�n sat�� fiyat�
                                    tamir ve bak�m masraflar�
                                          kullanma maliyeti


                 Bir e�yan�n ekonomik �mr� boyunca yapaca��n�z harcamalar� belirleyebilmek i�in bu �� bile�ene de dikkat etmelisiniz. En d���k sat�� fiyat�na yada en iyi tamir ve bak�m (yada garanti s�resi) �zelli�ine sahip bir �r�n�n, kullanma maliyeti en az olan �r�n olmas� ihtimali d���kt�r. Genellikle enerjiyi daha etkin kullanan modeller, di�erlerine nazaran daha pahal�d�r. Fakat bir �r�n�n son modelini alarak �demek zorunda kald���n�z fark uzun vadede yine size kazan� olarak geri d�ner. D��ar�dan bak�ld���nda ayn� gibi g�z�ken iki farkl� marka yada model i�erdi�i �zellikler bak�m�ndan ayl�k faturalar�n�zda b�y�k farklar da yaratabilir. �E�yan�z enerjiyi ne denli etkin kullan�yorsa kullanma maliyetiniz ve elektrik faturan�z da o denli d���k olacakt�r�.
                 Uzun s�re kullanabilece�iniz enerji dostu ev e�yalar�n� tercih etmeniz, �evrenin korunmas� i�in de etkin bir ��z�md�r. Daha az enerji sarfiyat� �evre i�in daha iyidir, hava kirlili�ini azalt�r ve s�n�rl� do�al kaynaklar� korur. Sat�n almay� d���nd���n�z elektrikli ev aletleri �zerinde yer alan bilgilerin g�venilirli�i konusunda bilgi edinme hakk�n�z� mutlaka kullan�n. Ald���n�z e�yalar�n kullan�m k�lavuzlar�n� okuyun. Bir e�yan�n ��evreyle dost� oldu�unu g�steren ibareler ta��yabilmesi i�in yasal ba��ms�z laboratuarlar taraf�ndan standart test prosed�rlerinden ge�irilmi� olmas� gerekmektedir. Bunlara dikkat edilmelidir.
Bir �r�n�n enerjiyi etkin kullan�p kullanmad���n� anlamak i�in:

- Varsa enerji rehberi / AB enerji verimlili�i etiketine bak�n.
- Rakip markalar aras�ndaki enerji t�ketimini k�yaslay�n.
- Enerji maliyetleri a��s�ndan modellerin farklar�n� belirleyin.
- Marka ve model tercihinde, sat�� fiyat� ve tahmini enerji t�ketimini birlikte dikkate al�n.
Buzdolab�
Buzdolaplar�, di�er elektrikli ev e�yalar�n�n aksine g�n�n 24 saati ve y�l boyunca �al���r. Bir buzdolab�n�n yada dondurucunun �retiminde kullan�lan yal�t�c� malzemenin kal�nl��� ve kalitesi, buz eritme sistemi ve kap�-dolap dizayn� gibi �zellikler �r�n�n t�ketti�i enerji miktar�n� da do�rudan etkiler. G�n�m�zde kullan�lan bozdolaplar� bundan 20 y�l �ncesinde kullan�lan buzdolaplar�na nazaran enerjiyi %100 daha etkin t�ketmektedir. Ayr�ca ozona zararl� �CFC� gaz� i�ermeyen buzdolaplar� da �retilmi�tir. Dolay�s�yla en az 10 y�ll�k bir buzdolab�n�n de�i�mesinin art�k vakti gelmi�tir. Gere�inden b�y�k hacimli ve �ok kap�l� buzdolaplar�, daha fazla enerji harcar. Otomatik defrost�lu, �st ve alt donduruculu modeller ise di�erlerine nazaran enerjiyi daha verimli kulan�rlar. Buzdolaplar�n�n arkas�nda �watt yada HP� cinsinden belirtilen, elektrik aksam�na ili�kin bir oran yer almaktad�r. Benzer modellerde bu oran�n daha d���k olan�n� tercih etmeye �al���n. (Not: HP cinsinden verilen de�eri 746 ile �arparak watt kar��l���n� bulabiliriz)
�ama��r Makineleri
G�n�m�zde Avrupa�da �nden y�klemeli �ama��r makineleri yayg�n olarak kullan�lmaktad�r oysa Amerika�da halen �stten y�klemeli olan makineler tercih edilmektedir. Amerika�da baz� firmalar, �evre gruplar� ve h�k�met organlar� �nden y�klemeli makinelerinin sat���n� te�vik eden programlar uygulamaktad�r. Bunun nedenlerine bakacak olursak: �stten y�klemeli makineler �dikey eksende� d�n�� yaparak giysileri y�kar ve kurutur. �nden y�klemeli olanlar  ise �yatay eksende� d�n�� yaparak ayn� i�lemleri yapar. (Not: Piyasada dikey yada yatay aras�nda bir eksende �al��an makineler de mevcuttur. Yan�s�ra, enerji etkin �al��an baz� �stten y�klemeli modeller de bulunmaktad�r.) �nden y�klemeli �ama��r makineleri, genellikle �stten y�klemeli �ama��r makinelerine g�re daha az enerji t�ketir. �nden y�klemeli makineler daha az su kullan�r, bu yakla��k olarak �stten y�klemeli bir makinenin kulland��� suyun ��te biri yada yar�s� olabilmektedir. Bu makineler daha az su kulland���ndan, az miktarda suyu �s�tmak i�in de daha az elektrik kullan�r. Ayr�ca �nden y�klemeli makinelerin devir h�z� genellikle daha y�ksek oldu�undan daha iyi kurutma yaparlar, b�ylece giysi kurutucu i�in ek bir maliyete katlan�lmas� yada enerji t�ketilmesi gerekmez. T�m bu avantajlar�na ra�men, �nden y�klemeli makineler nispeten daha pahal�d�r fakat bu makinelerin uzun s�reli kullan�mda yarataca�� tasarruf g�z ard� edilmemelidir.
Klima
�lkemiz olduk�a fazla g�ne� alan b�lgelere sahiptir, mevsim s�cakl�klar�n�n olduk�a y�ksek oldu�u bu b�lgelerde s�cakl�k ve nem oran�n� d���ren so�utucular ve klima cihazlar� yayg�n olarak kullan�lmaktad�r. Uygun boyutlarda bir kliman�n tercih edilmesi enerji tasarrufu a��s�ndan en do�ru karard�r. Gerekli olandan daha b�y�k bir klima, para ve enerji kayb� demektir.
A�a��daki tabloda tavsiye edilen �l��ler verilmektedir:
ALAN (m2)

13-15

16-17

18-22

23-24

30

40
Klima �l��s� (BTU/saat)

7000-9000

9000-11000

11000-13000

13000-16000

18000-20000

24000
Elektronik termostat kontrol� olan klimalar�n performans�n�n daha y�ksek oldu�u ve enerji kullan�m�nda % 30 kadar tasarruf sa�lad��� bilinmektedir. Ayr�ca, klimalar�n sat�� kataloglar�nda yada �zerlerindeki etiketlerde yer alan EVO (Enerji Verimlilik Oran�) de�eri 10�a yak�n ve daha y�ksek olan� tercih edilmelidir. E�er �r�n�n �zerinde bu orana rastlamad�ysan�z, EVO oran�n� hesaplamak i�in �EVO = So�utma Kapasitesi (BTU/Saat) / Watt De�eri� form�l�n� kullanabilirsiniz. (Not: Split sistemli bir klima i�in form�ldeki watt de�eri, i� ve d�� �nite de�erlerinin toplam�d�r.)
Ocak ve F�r�n
Mutfaklar�m�zda g�nde en az �� ���n yemek haz�rlamak zorunday�z. Kalabal�k ailelerde ise mutfak aletleri �ok daha yo�un kullan�lmaktad�r. Yemek haz�rlarken kulland���m�z ocak ve f�r�nlar, elektrik yada yada gazla �al��maktad�r. Enerji tasarrufu a��s�ndan ocakta yemek yapmak, f�r�nda yemek yapmaktan �ok daha ekonomik ve daha verimlidir. Mikro-dalga f�r�nlarda ise pi�irme yakla��k 2 ila 10 dakika s�rer. Mikrodalga f�r�nlar�n harcad��� enerji normal f�r�nlara g�re %50 daha azd�r. Fakat fazla miktarda yiyecek pi�irilmesi durumunda mikro dalga f�r�nlar�n daha fazla elektrik t�ketti�ini unutmayal�m. F�r�nlarda kullan�lan izolasyon malzemesinin, f�r�n cam�n�n niteli�i ve programlama gibi �zellikler �r�n�n t�ketti�i enerji miktar�n� da do�rudan etkiler.
Bula��k Makineleri
Bula��k makinelerinin i� hacmi ve boyutlar� gibi �zelliklerinin yan�s�ra, enerji t�ketimi ve su kullan�m de�erleri de al��-veri�lerimizde dikkat etmemiz gereken unsurlard�r. Bula��k makinelerini tam kapasite �al��t�rmak ve su s�cakl���n� gere�inden fazla y�kseltmemek enerji tasarrufu a��s�ndan en gerekli �nlemlerdir. G�n�m�zde kulland��� suyun kirlilik oran�n� �l�ebilen ve kulland��� suyu tekrar kullanabilen bula��k makineleri de �retilmi�tir. Bu �r�nler hem enerji hem de su israf�n� �nleyebilmektedir.
Di�er Elektrikli Ev Aletleri
Televizyon, elektrik s�p�rgesi, telefon, bilgisayar, yaz�c�, m�zik seti, �t�, sa� kurutma makinesi, tra� makinesi vb. bir �ok elektronik ev aleti ekonomik d�zeyi ne olursa olsun her ailenin evine girmi�tir. Geli�en teknolojiyle birlikte t�keticilerin ihtiya�lar�na her ge�en g�n bir yenisi daha eklenmektedir. Bu ev aletlerinin modellerinin di�erlerine nazaran daha �e�itli olmas�n�n ve daha k�sa zamanda eskimesinin nedeni ise bireysel kullan�ma y�nelik olmalar�d�r. K�sa s�rede ��pe at�lan bu aletlerin yol a�t��� kirlilik de �evreyi tehdit etmektedir. Kullan�lmayan e�yalar� ihtiyac� olan ki�ilere vermek bu konudaki etkili ��z�mlerdendir. Her ge�en g�n daha yo�un  kulland���m�z bilgisayarlar�n kullan�m �mr�, teknolojik ilerlemeler nedeniyle birka� y�ldan az bir s�reye inmi�tir. Enerjiden tasarruf etmenin en �nemli y�ntemlerden biri de, uzun s�re kullanabilece�imiz e�yalar sat�n almakt�r. Bu t�r �r�nler sat�n al�rken �Energy Star� logolu �r�nleri tercih edebilirsiniz. K�sa s�re sonra yenilemek zorunda kalaca��n�z e�yalar� almak yerine gelece�e d�n�k d���nerek al��-veri� yap�n. Herhangi bir ev e�yas� almadan �nce �u soruyu mutlaka sorun:
�Bu e�yay� almam benim i�in b�y�k bir fark yaratacak m�?� Bu sorunun cevab� �hay�r� ise muhtemelen enerji �sraf�na yol a�abilecek bir �r�ne bo� yere para harcamam�� olursunuz.
- Elektrikli ev e�yalar�n�n enerji t�ketimi hakk�nda baz� �rnekler: K���k ekranl� televizyonlar, b�y�k ekranl� televizyonlara nazaran daha az enerji t�ketirler.
- Radyolar�n 100 saat kullan�ld���nda t�ketti�i enerji ile televizyonlar�n 5 ila 7 saat aras�nda kullan�ld���nda t�ketti�i enerji (1 KW) e�ittir.
- Sa� kurutma makinesinin 10 dakika boyunca �al��mas� ise 60 wattl�k bir ampulun 3 saat yanmas�na e�it de�erde bir enerji t�ketimine yol a�ar.
- Buharl� ve �s� ayarl� �t�ler di�erlerine g�re enerjiyi daha etkin kullan�r.
Al��-Veri� Stratejisi
           Enerjiyi etkin kullanan ev e�yalar� sat�n al�rken, al��-veri� stratejiniz ne olmal�?:
- Boyutunu ve modelini belirleyin: Hangi boyutlarda ve �zelliklerde bir e�yaya ihtiyac�n�z oldu�unu   belirleyin. Sat�n alaca��n�z e�yan�n kapasitesi ihtiyac�n�zdan daha b�y�k olmamal�d�r. E�yan�n kapasitesi ne kadar b�y�k olursa, o kadar �ok enerji harcamak zorunda oldu�unu unutmay�n. Enerjiyi etkin kullanan bir modeli, kullanmayaca��n�z �zellikleri bar�nd�ran bir modele tercih edin. Bu en iyi kapasite ve model konusunda tercihinizi daraltacakt�r.
- Sat�n alaca��n�z yeri belirleyin: Outlet d�kkanlar�, elektronik e�ya ma�azalar� ve yerel perakendecilerde farkl� marka ve modellere rastlayabilirsiniz. Katalog yada internet �zerinden sat�� yapan arac�lar da bulunmaktad�rlar. Sat�� noktalar�n� gezin. �zellikle �eskisini getir-yenisini g�t�r� kampanyalar�ndan faydalanmaya �al���n. Bu t�r kampanyalar, do�rudan ��pe at�larak hem kaynak �sraf� hem de kirlilik yaratan eski e�yalar�n�z� de�erlendirmenize de yarar. Bu t�r bir kampanya bulamad�ysan�z, kullanmad���n�z e�yan�z� ihtiyac� olan birine b�rakabilirsiniz.
- Farkl� marka ve modellerin performans�n� k�yaslay�n: Sat�c�n�zdan detayl� �r�n bilgisini isteyin. Hangi �zelliklerin sizin i�in �nemli oldu�unu edindi�iniz bro��rler ve kataloglar�n yard�m�yla da belirleyebilirsiniz. Farkl� modellerin nas�l �al��t���n� sorun, �rne�in: ��al���rken g�r�lt� yap�yor mu?� �Ne gibi g�venlik �zellikleri var?� �Garanti s�resi nedir?� �Ne kadar su kullan�yor?� vb.
- E�yay� kullanman�n maliyetini tahmin edin: Bir e�ya ne kadar �ok enerji t�ketiyorsa kullan�lmas� o denli maliyetlidir. E�yan�n �mr�n�n 10-20 y�l aras�nda  olaca�� d���n�l�rse faturalar�n�za yans�yan fark da olduk�a �nemli olacakt�r. Sat�� fiyat� y�ksek olsa bile, bir e�yay� uzun s�re kullanaca��n�z ve uzun s�rede bu fark� geri kazanaca��n�z takdirde tercih edin.
- �zel ko�ullar� ��renin: Sat�c�n�za enerjiyi etkin kullanan e�yalar i�in, nakit �deme indirimi, d���k faizli vade se�enekleri veya di�er sat�� te�vik programlar� olup olmad���n� sorun ve nas�l kat�labilece�inizi ��renin.
Is�tma-So�utma Sistemleri
Evinize yapaca��n�z en �nemli yat�r�m �s�tma ve so�utma sistemleridir. �lkemizde enerji t�ketiminin %82 �si �s�tma i�in kullan�lmaktad�r. �rnek olarak, Amerikal�lar da enerji faturalar�na �dedikleri her dolar�n 46 cent�ini iklimlendirmeye harcamaktad�rlar. Bu maliyeti, ihtiya�lar�n�za ve b�t�enize en uygun olan enerji etkin sistemleri tercih ederek ve gerekli �s� yal�t�m �nlemlerini alarak azaltman�z m�mk�nd�r. Bu yal�t�m �nlemleri ile %25 den %50�ye varan yak�t tasarrufu sa�layabilirsiniz.Herhangi bir �s�tma-so�utma sistemi sat�n al�rken yapman�z gerekenler �unlard�r:
- Bir enerji denetimi yap�n: Bu denetim, evinizdeki enerji israf�n�, kulland���n�z �s�tma ve so�utma sistemlerinin etkinli�ini ve iklimlendirilmi� havan�n uygun �ekilde da��t�l�p da��t�lmad���n� belirlemenize yard�mc� olacakt�r. Bu denetimi yetkili ve uzman servise yapt�rabilir yada e�er yapabiliyorsan�z kendiniz yapabilirsiniz.
- s� yal�t�m�m� kontrol edin: Pencere macunlar�n�, s�nger �eritlerini ve di�er yal�t�m malzemelerini kontrol edin, tamiri gerekenleri yenileyin. B�ylece daha k���k ve daha az pahal� bir �s�tma ve so�utma sistemi i�inizi g�recektir.
- Farkl� marka ve modellerin performans�n� k�yaslay�n: Sat�n alaca��n�z �r�n istenen performans� g�sterecek mi? Garanti s�resi nedir? Bug�nk� ihtiya�lar�n�z� kar��layacak d�zeyde mi? Bir on y�l sonra hala ayn� �r�n� kullanabilecek misiniz? B�t�enize uygun mu? vb. sorulara yan�t aray�n.
- E�yay� kullanman�n maliyetini tahmin edin: Bir e�ya ne kadar �ok enerji t�ketiyorsa kullan�m� da o denli maliyetlidir. Sat�� fiyat� y�ksek olsa da bu e�yay� uzun s�re kullanaca��n�z� ve uzun s�rede bu fark� geri kazanaca��n�z� bilin.
- �zel ko�ullar� ��renin: Sat�c�n�za enerji etkin e�yalar i�in nakit �deme indirimi, d���k faizli vade se�enekleri veya di�er sat�� te�vik programlar� olup olmad���n� ve nas�l i�tirak edebilece�inizi sorun.
Ayd�nlatma Sistemleri
Evlerimize gelen ayl�k elektrik faturalar�n�n yakla��k %20'si ayd�nlatma ama�l� kullan�ma aittir. Ayd�nlatmada enerji tasarrufu, g�z sa�l���m�z� g�z ard� etmeden ve ayd�nlatman�n kalitesini d���rmeden yap�lmal�d�r. Bunu ba�arman�n yolu enerjiyi etkin kullanan ���k kaynaklar�n� tercih etmektir.
K���k bir test:
Neden �enerji etkin ampuller� kullanmal�y�z?
A. Standart ampullerden daha az enerji kullan�rlar.
B. Elektrik faturan�za �dedi�iniz paradan tasarruf  etmenizi sa�larlar.
C. En az standart ampuller kadar ���k �retirler.
D. Daha uzun s�re dayan�r ve standart ampuller kadar s�k de�i�tirilmezler.
E. Hepsi.

Do�ru cevap: �E� yani hepsi do�rudur.
Enerji etkin ampuller, hem enerji israf�n� �nler hem de paran�zdan tasarruf sa�lar. �rne�in kompakt fluoresan ampuller, s�radan ampullere g�re pahal� olduklar� halde, elektri�i �ok daha etkin kullan�r ve daha uzun s�re dayan�rlar.
Al��-veri�lerinizde kar��la�aca��n�z se�enekler �unlard�r:
- S�radan ampuller: Bu ampuller i� ve d�� mekanlarda yayg�n olarak kullan�l�r. En yayg�n bi�imi armut �ekilli, ortalama boyutlardaki vidal� t�rlerdir. Bu ampullerin �al��ma mant���, ampulun i�indeki telin parlayacak �l��de elektrikle �s�t�lmas� sonucu ���k �retilmesidir. Bu ampullerin kulland��� elektri�in %90�� �s� olarak kaybedilir. Bu ampuller 750 ila 1000 saat kadar (yani y�lda ortalama her g�n yakla��k 3 saat) dayan�r. S�cak sar�-beyaz bir renk verirler.
- Spot ve projekt�r ampulleri: Bu ampullerdeki yans�t�c�l� kaplama �����n odaklanmas� ve yans�t�lmas�n� sa�lar. Bu t�r ampuller genellikle tavandan ayd�nlatma yada d�� mekanlarda kullan�l�r. Yakla��k 2000 saat dayan�rlar.
- Halojen ampuller: Bu ampuller i�inde halojen gaz� bulunan ve parlak beyaz bir ���k veren k���k bir kaps�l i�erirler. Halojen lambalar daha fazla ���k �retirken daha az da enerji t�ketir. Ayn� wattdaki s�radan ampullere nazaran daha uzun �m�rl�d�rler fakat daha pahal�d�rlar. 2000 ila 3000 saat aras�nda dayan�rlar, (yani yakla��k 2-3 y�l). Parlak beyaz renk verirler.
- Fluoresan ampuller: Bu ampuller daha enerji etkin �al���rlar ��nk� �s� �retmezler. Bu uzun ince t�pl� ampuller mutfak, garaj, at�lye ve merdivenler gibi s�k kullan�lan mekanlarda kullan�l�r. G�n�m�zde daha ince t�pl� fluoresan ampuller �retilmi�tir ve daha ekonomiktirler. 10.000 ila 20.000 saat aras�nda dayan�rlar. Bu da normal bir ampul�n 10-20 kat�d�r. S�cak sar�dan so�uk beyaza kadar farkl� renklerde ���k verirler.
- Kompakt Fluoresan ampuller: Bu ampuller normal bir ampul�n kulland��� enerjinin ��ini kullanarak ayn� miktarda ���k verebilir. Yani 15 watt�l�k bir kompakt fluoresan ampul 60 watt�l�k s�radan bir ampul�n �retti�i ����� %80 daha az enerji kullanarak �retebilir. Yakla��k 10.000 saat dayan�rlar. Bu da s�radan bir ampul�n 10 kat�d�r.
Bir ampul�n ambalaj�nda hangi bilgiler yar al�r?:
- Ampul�n �retti�i ���k miktar� (l�men cinsinden). �rne�in s�radan bir 60 wattl�k ampul 855 l�men ���k �retirken, 15 watt�l�k bir florasan 900 l�men ���k �retebilmektedir.
- Ampul�n kulland��� enerji miktar� (watt cinsinden)
- Gerekli voltaj ayar� (genellikle 120 volt)
- Ampul�n yakla��k �mr� (saat cinsinden)
- Paketteki ampul say�s�.
Enerjiyi etkin kullanan ampuller, sat�n alma a�amas�nda daha maliyetli g�z�kse de uzun vadede cebinizin dostudurlar.
�rne�in: oturma odan�zdaki ampul� y�lda 1000 saat kulland���n�z� varsayal�m ve yerel elektrik maliyeti de kilowatt saat ba��na 200.000 TL olsun. 15 wattl�k kompakt florasan bir ampul�n sat�� fiyat�n�n yakla��k 30.000.000 TL civar�nda oldu�unu ve yakla��k 1.500.000 TL fiyat�ndaki 60 wattl�k bir ampul�n �retti�i �����  �retebilece�ini biliyoruz. Fakat kompakt florasan bir ampul 10 sene dayand��� halde standart bir ampul� y�lda bir kez de�i�tirmek zorunda kal�yorsunuz. Kompakt florasan ampul�n y�ll�k elektrik masraf� 3.000.000 TL iken, standart ampul�n y�ll�k elektrik masraf�  12.000.000 TL olacakt�r. Sat�n alma esnas�nda �deyece�iniz 28.500.000 TL�l�k fark size her y�l 10.500.000 TL kazand�racakt�r. (her y�l 1.500.000 TL ampul masraf� �dedi�inizi de hesaba kat�n). Evinizde ka� ampul oldu�unu sayd�n�z m�?...
Kompakt fluoresan ampullerin sa�lad��� faydalar a��kt�r: daha d���k kullan�m maliyeti, daha uzun dayan�kl�l�k s�resi ve enerjinin daha etkin kullan�m�.
Ayd�nlatma ama�l� al��-veri� stratejiniz ne olmal�?:
- Kullanaca��n�z ampul t�r�n� belirlerken onu ne ama�la ve nerede kullanaca��n�z� belirleyin. D�� mekan ayd�nlatmas�nda t�pl� fluoresan ampulleri, i� mekan ayd�nlatmas�nda ise kompakt fluoresan ampulleri tercih edebilirsiniz. D�� mekanda kullan�lan lambalar�n ince caml� ve k�r�lgan olmamas� gerekir.
- Kullanaca��n�z ���k kayna��n�n ayd�nlatma d�zeyinin ne olmas� gerekti�ine karar verin. Kullan�lacak ampul say�s� artt�k�a, daha dayan�kl� ve elektiri�i daha etkin kullanan, yani daha pahal� ampul t�rleri tercih edilmelidir. Kullanaca��n�z ampul�n �retti�i l�men cinsinden ���k miktar�n�n y�ksek olmas�na �nem verin. Bu kaliteli ve uzun �m�rl� bir ayd�nlatma sa�layacakt�r.
- Kullanaca��n�z ���k kayna��n�n ne kadar s�re kullan�laca�� da �nemlidir. En ucuz ampul� se�meniz uzun vadede tasarruf sa�lamaz. Enerji verimli lambalar� kullanman�z halinde �ok daha k�sa s�rede tasarruf etmeniz m�mk�nd�r.
Enerji Faturan�z� Azaltman�n Y�ntemleri
       Enerji duyarl� t�ketici olmak, kulland���n�z enerjiden en iyi �ekilde faydalanmakt�r. ��te enerji israf�n� nas�l azaltaca��n�z� g�steren ipu�lar�:
- Buzdolab�n�z� f�r�n, bula��k makinesi ve �s�tma tertibat�ndan m�mk�n olduk�a uza�a ta��y�n.
- Her �� ayda bir buzdolab�n�z�n arkas�ndaki halkalarda biriken ve buzdolab�n�z�n etkin �al��mas�n� azaltan tozlar� elektrik s�p�rgesiyle temizleyin.
- Buzdolab�n�z�n kapa��n� m�mk�n oldu�unca az a��n ve uzun s�re a��k tutmay�n.
- Buzdolab�n�z�n kap� contas�nda hava ka�a�� olup olmad���n� kontrol edin. Bunu yanan bir mum yard�m�yla yapabilirsiniz.
- Buz olu�umunu 5 mm.�yi ge�meyecek �ekilde d�zenli bi�imde eritin.
- Buzdolab�ndaki yiyecekleri hava ak�m�n� kesmeyecek �ekilde yerle�tirmeye �zen g�sterin. Ayr�ca yiyecekleri gereksiz ambalajlardan ��karmadan buzdolab�na yerle�tirmeyin.
- Buzdolab�na konacak s�v�lar mutlaka kapal� olmal�d�r. Aksi halde buzdolab�n�n i�inde olu�an nem y�z�nden kompres�rler daha uzun s�re �al���r.
- Derin dondurucuda bekleyen ve bir g�n �nceden ��kar�p buzdolab�na koyaca��n�z malzeme di�er yiyeceklerin so�utulmas�na yard�mc� olur. Ayn� mant�kla, buzdolab�na asla s�cak yiyecek koymay�n.
- Bula��k tabaklar�n�z� ��pe s�y�r�n ve e�er otomatik �n durulama yapan bir bula��k makineniz varsa asla durulama yapmay�n. Makinenizi art�k pek �ok makinede bulunan enerji koruma modunda �al��t�r�n.
- Bula��klar�n sterilize edilmesi gerekmedik�e y�ksek s�cakl�kta y�kamak yerine 55�C su s�cakl��� yeterlidir.
- Tam kapasite dolmad�k�a bula��k makinenizi �al��t�rmay�n.
- Oca��n�z�n g�zlerine uygun b�y�kl�kte tencereler kullan�n. Tencere ve tavalar�n�z�n kapa��n� kapayarak d���k ate�te yemek pi�irebilirsiniz.
- F�r�n�n�z�n �n �s�tmas� 10 dakikay� a�mamal�d�r.
- F�r�nda ayn� anda birden fazla yemek pi�irilebilir.
- F�r�n kapa��n�n her defas�nda a��lmas� %20 �s� kayb�na yola�t���ndan f�r�n�n kapa�� m�mk�nse pi�irme s�resince kapal� tutulmal�d�r.
- Mikro dalga f�r�nlar az miktarda yemek pi�irmek isteniyorsa tercih edilmelidir.
- �ama��r kurutucunuzun filtresini her kullan�mdan sonra yada gerekli olduk�a temizleyin.
- Su �s�t�c�n�z�n 50 dereceye ayarl� olup olmad���n� kontrol edin, baz� �s�t�c�lar�n fabrika ��k�� ayar� 60 derece olmaktad�r.
- Bilgisayar�n�z�, televizyonunuzu ve m�zik setinizi vb. kullanmad���n�z s�re zarf�nda kapal� tutun. �Stand by� modunda bekletilen cihazlar normalde sarfetti�i enerjinin %5�ini bu modda t�ketmeye devam eder.
- Televizyonunuzun ve m�zik setinizin sesini gere�inden fazla a�t���n�zda daha fazla enerji harcad���n�z� unutmay�n.
- Elektrik s�p�rgesinin torbas�n� d�zenli olarak bo�altman�z s�p�rgenin emme g�c�n� y�kseltece�inden daha verimli �al��mas�n� sa�layacakt�r.
- Y�lda en az bir defa elektrik s�p�rgenizin motor b�l�m�n� a��p buradaki tozlar� temizleyin ve eskiyen aksesuarlar� yenileyin.
- �t�n�z� bir seferde yapmaya �al���n, �t�n�n tekrar �s�nmas�n� beklemek enerji �sraf�na yol a�ar.
- Kliman�z�n do�rudan g�ne� ����� g�rmemesini sa�lay�n. Bu makinenin i� y�k�n� azaltacakt�r.
- Filtreleri, enerji israf�n� �nlemek, toz ve polenden ar�nd�rmak i�in ayda bir temizleyin yada de�i�tirin.
- Kliman�z� d��ar�da oldu�unuz s�re zarf�nda d���k performansla �al��t�rman�z i�lem maliyetini d���recektir.
- Havaland�rma deliklerinin ve radyat�rlerin d�zenli olarak tozunu al�n. Toz, �s�tma etkinli�ini azalt�r. Is�tma sistemlerini bloke eden e�ya, hal� yada perdeleri uzakla�t�r�n.
- Is� pompas�, f�r�n yada kazanlar i�in, y�ll�k s�cakl�k art���n�n program�n� yap�n. Yetkili servisin konuyla ilgili hizmet verip vermedi�ini ��renin.
- Ka�ak yapan �s�tma-so�utma kanallar�n yal�t�m�n� sa�lamas� i�in bir uzmandan yard�m isteyin, �s�tma ve so�utma ekipman�n�za hizmet veren hava da��l�m sisteminin etkin �al��t���ndan emin olun.
- �at� kat�n�, �at� merdivenlerini, varsa evinize biti�ik garaj duvarlar�n� ve bodrumu kontrol edin, iklimlendirilmi� mekanlar ile iklimlendirilmemi� mekanlar�n birbirinden yal�t�lm�� olmas� gerekmektedir.
- Evinizin alt�nda bo�luk varsa havaland�rma deliklerini baharda a��n, k���n kapay�n.  D��ar�daki havaland�rma deliklerinin �n�n� t�kayabilecek �al�lar� buday�n.
- Tavana monte edilen fanlar, hava ak�m� sa�layaca��ndan yaz�n so�utma ve k���n ise �s�tma a��s�ndan olumlu sonu� verir.
- �ama��r makinenizin su d�zeyi ve �s� ayar�n� �ama��r miktar�na g�re yap�n.
- Birka� par�a �ama��r i�in makinenizi �al��t�rmay�n. E�er m�mk�nse, k���k miktarda �ama��r y�kamak yerine biriktirin. Makineyi kapasitesine kadar doldurun. E�er k���k miktarda y�kama yapacaksan�z, su d�zeyini d���r�n.
- So�uk suyla durulamay� se�in. Daha d���k derecelerde y�kama yap�n, lekeli �ama��rlar�n�z� elde �n y�kama yapabilirsiniz. Su �s�t�c�n�z�n termostat�n� 50 dereceden fazla y�kseltmeyin.
- �nerilen miktarda ve t�rde deterjan kullan�n.
- G�n �����ndan m�mk�n oldu�u �l��de faydalanmak �zere e�yalar�n�z� d�zenleyin. S�k kullan�lan masa ve oturma yerlerini pencere kenarlar�na ta��y�n. Duvar ve tavan� m�mk�n oldu�unca a��k renklerde boyay�n. Ayr�ca dekorasyon malzemelerinin de renklerinin a��k olmas�na �zen g�sterin.
- Kompakt fluoresan ampulleri kullanmay� tercih edin.
- M�mk�n oldu�unca az say�da ampul kullanarak kaliteli bir ayd�nlatmay� elde etmeye �al���n.
- Ampulleri ve armat�rleri d�zenli olarak kontrol edin ve temiz tutun. Tozlanan armat�rler ���k miktar�n� yar� yar�ya d���rebilir.
- I��k kayna��n�z� gerekli olmad��� zamanlarda kapatmay� unutmay�n yada etraf�nda uyar�c� notlar bulundurun.
- E�er m�mk�nse sens�rl�, ���k miktar� ayarlanabilen ve otomatik �al��an ayd�nlatma sistemlerini tercih edin.
- A��k renkli ve ge�irgen t�rde lamba ve abajurlar kullan�n.
Kaynaklar:
www.enerji.gov.tr  T�rkiye Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanl���
www.eie.gov.tr  T�rkiye Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanl��� Elektrik ��leri Et�t �daresi
www.ftc.gov The Federal Trade Comission
www.eren.doe.gov The Department of Energy's Energy Efficiency and Renewable Energy Network
www.energystar.gov The Department of Energy and the Environmental Protection Agency, EnergyStar
Hosted by www.Geocities.ws

1