At�k Y�netimi:
Sanayi devrimi, insanl�k i�in san�ld��� �zere refah ve kurtulu� olmad�. Teknolojik geli�melerin ivme kazand��� bu d�nem, do�al kaynaklar�n daha yo�un kullan�lmas�na ve seri �retime ge�ilmesine olanak verdi. �nsanl�k, g�c� her�eye yeten makineler, otomobiller ve beraberinde fosil yak�t kullan�m�yla bu d�nemde tan��t�. Ula��m ve haberle�menin kolayla�mas�yla birlikte d�nyan�n her yan�na yay�lan sanayi tesisleri ve her �eye egemen olan yeni bir ekonomik ve toplumsal d�zen kurulmu� oldu. Fakat insanl�k art�k her ge�en g�n bu durumun gittik�e daha da b�y�yen bedellerini �demek zorunda kal�yor. Bilin�sizce ve savurganca s�m�r�len do�a g�n�m�zde �geri d�n��� olmayan� bir ��kmaz i�inde varolma sava�� veriyor. G�n�m�z�n t�ketim ��lg�nl��� ya�ayan toplumu yeni al��kanl�klar�yla kendi sonunu haz�rlad��� ger�e�ine daha ne kadar g�z yumacak? Dev sanayi tesisleri ve metropollerin yol a�t��� �evre sorunlar�n� daha ne kadar g�rmezden gelece�iz? Do�an�n s�n�rl� kaynaklar�n�n tamamen t�ketildi�i yada kirletildi�i noktaya daha ne kadar var? T�m bu sorular�n cevab� �u olmal�: �Bunun i�in �ok fazla vaktimiz kalmad��.
Birey olarak yapabileceklerimizi asla k���msemeyelim. Bir ��p da�� daha yaratmadan �nce, elimizden geleni yapmaya bir an �nce ba�lamam�z gerekiyor.
Hepimiz, t�ketim al��kanl�klar�m�z� g�zden ge�irmenin yan�s�ra �evreye duyarl� bir at�k y�netimi olu�turabiliriz. �o�umuz geri d�n���m konusunda son derece hatal� bilgilere sahibiz. �ncelikle bu gerekli baz� bilgileri edinerek ��plerimizi tan�yal�m.
Plastik: �ok Y�zl� D��man
Plastik maddelerin geri d�n���m�ndeki en b�y�k problem, plastik t�rlerinin geri d�n���mden �nce birbirinden ay�rdedilmesini sa�layabilmektir. Bu da hi� kolay bir �ey de�ildir. Eritilen plastik i�inde, �ok az miktarda bile olsa, farkl� t�rden bir plastik madde bulunmas� bu hammaddeyi kullan�lmaz hale getirmektedir. Bu nedenle plastik end�strisi, plastik �r�nlerin alt�nda g�r�lebilen ve bu ayr�m� m�mk�n k�labilecek bir �ifreli damga geli�tirmi�tir. 1�den 7�ye kadar de�i�en �zel kodlar i�eren bu simgeler a�a��da g�r�ld��� gibidir:
Bu i�aretler, bir �r�n�n �geri d�n��t�r�lebilece�ini� yada �geri d�n��t�r�lebilir plastikten �retilmi� oldu�unu� g�stermez. Birbirini takip eden oklarla g�sterilmesi ise kafalar� kar��t�rmaktad�r. Bunlar geri d�n���m i�areti de�ildir, sadece plasti�in t�r� hakk�nda bilgi verirler. Plastikten yap�lan her �r�n bu damgalar� ta��mamaktad�r, ayr�ca her t�r plasti�in de geri d�n���m� m�mk�n de�ildir. 1 ve 2 no�lu Kodlar genelikle plastik kaplar i�in kullan�lmaktad�r. 4 no�lu Kod ise genellikle plastik torbalar i�indir. Kod 7,  kar���k ve tabakal� plastik i�in kullan�lmakta olup, bu t�r�n geri d�n���m� m�mk�n de�ildir.
1.T�r - PETE


2.T�r - HDPE


3.T�r - V


4.T�r - LDPE


5.T�r - PP



6.T�r - PS


7.T�r - D��ER


Polyethylene Terephthalate (PET)
Soda ve su �i�eleri, su ge�irmeyen baz� ambalajlar.
Y�ksek yo�unluktaki Polyethylene (HDPE)
S�t, deterjan ve ya� �i�eleri. Oyuncak ve plastik torbalar.
Vinyl/Polyvinyl Chloride (PVC)
G�da ambalajlar�, bitkisel ya� �i�eleri, kabarc�kl� ambalajlar.
D���k yo�unluktaki Polyethylene (LDPE)
�o�u plastik torba, �s�ya duyarl� folyo, giysi torbas�.
Polypropylene (PP)
Vakumlu ambalajlar, baz� torbalar, �i�e kapaklar�, baz� hal�lar ve baz� g�da ambalajlar�.
Polystyrene (PS)
Tek kullan�ml�k sofra tak�m�, et ambalaj�, koruyucu paketleme.
Genellikle katmanl� yada kar���k t�rde plastikten �retilenler.
Geri d�n���m potansiyeli yoktur. ��pl�k alanlar�n� doldururlar.
1. ve 2. t�r plastikler yayg�n olarak geri d�n��t�r�lebilenlerdir.4. t�r, geri d�n���m� en az yayg�n olan plastik t�r�d�r. Di�er t�rler ise genellikle geri d�n��t�r�lmemekte yada �ok k���k miktarlarda k���k �apl� deneme programlar� dahilinde geri d�n��t�r�l�rler. Yayg�n olarak kullan�lan plastik t�rleri olan polycarbonate (PC) ve acrylonitrile-butadiene-styrene (ABS) i�in bir geri d�n���m numaras� verilmemi�tir.Plasti�in t�r�n� g�steren bu sembol, ayr��t�rmay� kolayla�t�racak �l��de g�r�lebilir olmal�d�r. En iyi semboller, �zerinde kullan�ld��� plastik y�zeyden farkl� bir y�zeye sahip olanlard�r. �rne�in, �r�n�n dalgal� bir y�zeyi varsa, sembol d�z bir y�zeye bas�lmal�d�r.
Plasti�in geri d�n���m�n�n halen �ok ilkel d�zeyde oldu�u unutulmamal�d�r. Bu i�lem kirli ve verimsizdir. Bir�ok sorun ortaya ��kabilir. �rne�in, ayn� �r�nde kullan�lan birden fazla nitelik a��s�ndan �az farkl�� plastikler dahi ayr��t�r�lmal�d�r. Plasti�in geri d�n���m� s�ras�nda kullan�lan �s� d�zeyi, plasti�in yiyecek art�klar�, etiketler ve farkl� nitelikteki plastikler taraf�ndan kirletilmesini �nleyemeyecek �l��de d���kt�r. Geri d�n��t�r�lebilen plastiklerin �o�u geri d�n��t�r�ld�kten sonra niteli�i daha d���k t�rde plastik olarak kullan�labilmektedir.
Bu durumda, plastik i�eren �r�nler sat�n almak yerine cam yada metal olanlar� tercih edebilirsiniz. Geri d�n��t�r�lebilen plastik t�r� d���ndaki kodlar� ta��yan plastik maddelerini kullanmamal�s�n�z. De�i�en piyasa ko�ullar�yla birlikte, baz� renk ve bi�imdeki plastiklerin de geri d�n���m i�in kullan�lmaz hale geldiklerini unutmay�n. Yeni geli�tirilen kalitesi d���k plastik t�revleri ise sadece a��r� g�ne� �����na maruz kald�klar�nda yok olmamakta ama nispeten k���k par�alara ayr�labilmektedir.
Plastik, hafif, su ge�irmez, dayan�kl� ve k�r�lmaz olmas� nedeniyle bu kadar �ok tercih edilmektedir. Fakat plasti�in hammaddesi olan petrolyum do�ada uzun s�re ayr��madan kalabilir.
Her y�l d�nya �zerinde yakla��k 45.000 ton plastik okyanuslara bo�alt�lmakta, ve her y�l  yakla��k 1.000.000 su ku�u ve 100.000 deniz memelisinin �l�m�ne sebep olmaktad�r. 1987�de Amerika�daki plastik end�strisi yakla��k 1 milyar petrolyum varilini plastik �retiminde kullanm��t�r. Bu Amerika�n�n ithal edilen 5 ayl�k petrol ihtiyac�na e�ittir. ��p alanlar�nda yada yak�m a�amas�nda da hi�bir avantajlar� bulunmamaktad�r. Plastik kullan�m�n� azaltmak, m�mk�nse tekrar kullanmak ve e�er yap�labiliyorsa geri d�n��t�rebilmek plasti�in yol a�t��� kirlili�i �nlemek i�in ��z�mlerdir.
Plastik Kaplar
Bu t�r plastik �r�nler genellikle 1 yada 2 no�lu Kodlar� ta��rlar �i�e kapaklar� genellikle farkl� bir plastikten yap�ld��� i�in kapa��yla birlikte geri d�n���m� m�mk�n de�ildir. ��e�eklerimizi m�mk�n oldu�unca cam �i�ede sat�n almaya �al��mal�y�z. Plastik �i�elerin tekrar kullan�lmas�n�n sa�l�k a��s�ndan elveri�li olmayaca��n� unutmayal�m. Temizlik malzemeleri al��-veri�lerimizi ise bu malzemelerin a��k sat�ld��� d�kkanlardan yapabiliriz, b�ylece bu �r�nlerin plastik kaplar�n� bir�ok kez kullanabiliriz.
Plastik Torbalar, Po�etler ve Di�er Ambalajlar
Bu t�r plastik �r�nler genellikle 2 yada 4 no�lu Kodlar� ta��rlar. Bu torbalar �evreye duyarl� oldu�u izlenimi veren baz� marketlerde geri toplansa bile geri d�n��t�r�lemedikleri i�in, ��p olmaktan �teye ge�emezler. Herhangi bir kar sa�lamad�klar� i�in de genellikle toplanmazlar. Al��-veri�lerimizde file yada bez �anta kullanarak plsatik torba kullan�m�n� azaltabiliriz.
Di�er Plastik �r�nler
Tek tip plastikten �retilen her plastik �r�n kodlanmal�d�r. Bunlara oyuncaklar, ��p kovalar�, le�enler, raf sistemleri, sepetler, ya�murluklar ve di�er pek �ok �r�n de dahildir. Kompakt disk, video kaset ve bilgisayar disketleri gibi �r�nler, birden �ok plastik t�revinden meydana geldikleri i�in ayr��t�r�lmad�k�a geri d�n��t�r�lemezler. Tek tip plastikten �retilmi� olan �r�nler d���ndakileri kesinlikle sat�n almamal�y�z.
Cam ve Metal: Eski Dostlar
Cam, �elik (yada teneke) ve aluminyum g�zle ay�rd edilebilir olduklar�ndan di�er materyallere k�yasla daha kolay ayr��t�r�lmakta ve geri d�n��t�r�lmektedir. Bu �r�nlerde de bir geri d�n���m i�areti bulunmal�d�r. Fakat bu maddelerin de ayr��t�r�lmas� da san�ld��� kadar kolay de�ildir.�rne�in, cam �i�eler geri d�n��t�r�l�rken, pencere cam�, ampul, ayna, cam kap ka�ak, Pyrex ve otomobil cam� gibi di�er t�rlerle kar��t�r�lmamal�d�r. Cama bula�an seramik kolayca ayr��t�r�lamaz. Saf cam en de�erli cam t�revidir. Kar���k  veya renkli cam�n de�eri d���kt�r. K�r�k camlar�n ise ayr��t�r�lmas� neredeyse imkans�zd�r.
Baz� durumlarda (ambalaj ve etiketleme nedeniyle) plastik ve �elik kutular birbirlerine �ok benzerler ve ay�rd edilemedikleri durumlarda geri d�n���m tesislerine de zarar verirler. Geri d�n���mden �nce, kutular�n �zerindeki etiketlerin ayr��t�r�lmas�na da art�k gerek duyulmamaktad�r. Sadece kokular�n engellenmesi amac�yla geri d�n���mden �nce gerekti�inde su kullan�lmaktad�r. Plasti�in aksine, cam ve metal i�lemenin gereksindi�i y�ksek �s�, kirlili�i ve mikrop bula�ma riskini de ortadan kald�r�r.
Al�minyum kutular nispeten daha d���k �s�larda eritilerek yeniden kutu haline d�n��t�r�lebilirler. Bu da enerji ve madencilik i�in yap�lan harcamalar� azalt�r.
Geri d�n��t�r�len yar�m kiloluk al�minyum, yakla��k �eyrek litrelik petrol�n yaratt��� enerjiyi geri kazanmak demektir. Bu da bir araban�n 3 km. yolculuk etmesine yeterli olabilecek bir miktard�r. 1988�de yap�lan bir ara�t�rmada, Amerika�n�n geri d�n���me g�nderdi�i bir y�ll�k al�minyum kutu ile New York �ehrinin evlerde kullan�lan alt� ayl�k enerji ihtiyac� kadar enerji geri kazan�lm��t�r. Geri d�n���m sayesinde, al�minyumlar�n �retimi nedeniyle ortaya ��kabilecek hava kirlili�i %95 oran�nda azalt�lmaktad�r.Cam�n geri d�n��t�r�lmesi sayesinde ise �retiminde yola�t��� hava kirlili�inin %20�sini , su kirlili�inin ise %50�sini engelleyebilmek m�mk�nd�r. Geri d�n���me g�nderdi�iniz her �i�e ile 100 wattl�k bir ampul�n 4 saat yanmas�na yetecek kadar enerji geri kazanm�� olursunuz. Fakat cam� yeniden i�lemektense tekrar kullanabilmek daha iyidir. Cam�n i�lenmesi, olduk�a y�ksek olan ta��ma ve eritme harcamalar� ve b�y�k miktarda enerji kayb�na yol a�maktad�r. Teneke  kutular�n geri d�n��t�r�lmesi ile �retimi s�ras�nda harcanan enerjinin %74�� geri kazan�lmaktad�r. Ayr�ca yol a�t��� hava kirlili�i %85, toprak kirlili�i %95 ve su kirlili�i %76 oran�nda azalt�labilmektedir. Fakat ne yaz�k ki teneke kutular�n sadece %5�i geri d�n��t�r�lmektedir.
Tetrapak (di�er ad�yla Aseptik): Yalanc� �oban
��ecek ve di�er s�v�lar i�in kullan�lan tetrapak kutular, plastik, metal ve ka��t tabakalar�ndan olu�maktad�r. Tetrapak end�strisi, ne yaz�k ki halk�n yanl�� bilin�lendirilmesi i�in milyonlarca dolar harcam��t�r. Tetrapak��n geri d�n���m�, hem olduk�a pahal� hem de bilin�sizce yap�lan bir i�tir. Bu at�klar�n �ok az bir oran� geri d�n��t�r�lebilmektedir. Tetrapak �retiminde ve hatta geri d�n���m�nde yol a�t��� kirlilik nedeniyle asla tercih edilmemelidir.
Ka��t: �evre Dostu
Yakla��k olarak b�t�n ka��t t�rleri geri d�n��t�r�lebilir. Okunmu� gazeteler, y�llard�r kar ama�l� nedenlerden �t�r� toplanarak geri d�n��t�r�lmektedir. Di�er ka��t t�rleri i�in de geri d�n���m giderek yayg�nla�maktad�r. Kullan�lmam�� ka��t hamurunun son y�llarda gittik�e artan fiyat�, �at�k ka��t� geri d�n���m�n� sa�layan tesislerin say�s�n� artt�rm��t�r. Ka��t geri d�n���m�n�n anahtar�, b�y�k miktarlarda, iyi ayr��t�r�lm��, kar���k olmayan ve kuru ka��t biriktirmektir.
Yurt d���nda geri d�n���m sonras� �retilen ka��t �r�nlerde, geri d�n��t�r�lm�� ka��t y�zdesini ve ka��t t�r�n� g�steren bir i�aret bulunmaktad�r (A�a��da g�sterildi�i gibi). Sadece geri d�n��t�r�lm�� ka��t oldu�unun belirtilmesi yeterli de�ildir.
50% Geri d�n��t�r�lm�� ka��t,
35% T�ketim sonras�.
Soya bazl� m�rekkep.
�Geri d�n��t�r�lm�� ka��t� ile s�z� edilen, �reticinin geri toplayarak kulland��� %100 geri d�n��t�r�lm�� ka��t olabilece�i gibi, %1 oran�ndaki kullan�m de�eri olmayan imalat art��� ka��t da olabilir.
�T�ketim sonras�� ile s�z� edilen ise, t�keticinin geri d�n���m merkezlerine bizzat g�nderdi�i  ka��tlard�r. Geri d�n���m mant���yla d���n�ld���nde bu oran�n y�ksek olmas� daha iyidir.
Soya bazl� m�rekkep ise zararl� ve toksik petrokimyasal m�rekkeplere temiz bir alternatiftir.
Belediyelerin toplad��� at�klar�n neredeyse yar�s�na yak�n bir b�l�m�n� at�k ka��t olu�turmaktad�r.
Geri d�n��t�r�lm�� ka��t kullanarak, sudan ve enerjiden tasarruf sa�layabilece�imiz gibi gibi zehirli at�klar�n �evreyi kirletmesini ve a�a� kesimini �nlenmi� oluruz. Ka��tlar�n geri d�n���m�, ka��t �retiminin yaratt��� istihdam�n be� kat� istihdam yaratabilmektedir, �stelik daha az maliyetli bir i�lemdir. Her y�l geri d�n���me g�nderilen at�k ka��tlar sayesinde 200 milyon a�a� kesilmekten kurtulmaktad�r.
Size g�nderilen zarflar�, kutular� ve paketleme malzemelerini yeniden kullanabilirsiniz. Bunlar� kullan�rken �zerine �A�a�lar�n kesilmesini �nlemek i�in yeniden kullan�lmaktad�r�, �eklinde bir ka�e basabilirsiniz. B�ylece �evrenizdekilere de bir �rnek olursunuz.
Beyaz Ofis Ka��d�
Ka��t at�klar�n b�y�k b�l�m�n� ofis ka��tlar� olu�turmaktad�r.
Lazer printer ve fotokopi makinelerinde kullan�lan t�rler geri d�n��t�r�lebilirken renkli, kar���k yada d���k kaliteli ka��t geri d�n��t�r�lemez. Kaplama i�in kullan�lan ka��tlar d���k kalitelidir ve geri d�n��t�r�lemezler.  Ka��tlara tak�l� z�mbalar�n geri d�n���mde ayr��t�r�lm�� olmas�n�n �nemi yoktur. Beyaz ofis ka��d�, di�er ka��t t�rleriyle geri d�n��t�r�ld���nde kalitesini yitirir.

Oluklu Karton
Ya�l� pizza kutular� gibi
kirli kartonlar geri d�n���mde kullan�lamaz. Kartonlar�n plastik �eritlerinden ayr��t�r�lmas� gerekirken, kartona �ak�l� z�mbalar geri d�n���mde sorun yaratmaz.

Gazeteler
Gazeteler genellikle tek tip ka��ttan meydana geldikleri i�in de�erlidirler.
Gazetelerle birlikte da��t�lan ekler de, plastik, promosyon ve lastik bant i�ermedi�i s�rece geri d�n��t�r�lebilirler. Ka��tlar kahverengi kartonlarda toplanabilir yada do�al fiber iplerle ba�lanabilir. Fakat keseka��d� ile kar��t�r�lmamal�d�r.

Telefon Rehberleri
Baz� telefon rehberleri suda kolayca ��z�lebilen bir tutkal i�eririken, kimi rehberlerdeki yap��t�r�c� geri d�n���m i�lemini engeller. Bu nedenle rehberler �zerine ka��t, tutkal tipi ve kayna�� yaz�lmal�d�r.
Telefon �irketlerinin rehber �retirken bakir ormanlar� katlettiklerini unutmay�n.

Ya�l� Ka��t ve Karton
S�t kutular�n�n plastik bir a��zl��� yoksa bile i�i plastik laminatl�d�r. Geri d�n��t�r�lemezler. Ya�l� ka��tlar da geri d�n��t�r�lememektedir.

Kar���k Ka��t
Kar���k t�rde ka��ttan �retilen her t�rl� malzemeyi geri d�n��t�r�lebilmesi i�in: temiz, kuru ve plastik, ya�, yiyecek, ya�l� ve karbon ka��d� i�ermeyen durumda olmalar� gerekir. Z�mbalar �nemli de�ildir. Plastik bantlar, etiketler, promosyonlar, �yelik kartlar� gibi �eyler ay�klanmal�d�r.

K�saca Geri D�n��t�r�lemeyen Ka��tlar
Yiyecek bulam�� ka��tlar, ya�l� ka��t, ya�l� karton s�t ve meyva suyu kutular�, ya�a batm�� ka��t, karbon ka��d�, tuvalet ka��d� ve t�revleri, termal faks ka��d�, etiketler ve plastik laminatl� ka��tlar (�rne�in fast food d�kkanlar�ndaki karton kutular, meyve suyu kutular� yada kedi-k�pek mamalar� gibi).
Plastik i�eren hi�bir ka��t geri d�n��t�r�lemez. Bu t�r plastik laminatl� ka��tlar geri d�n���m tesislerine zarar verir.
Eski Buzdolaplar�, Klimalar vb.: Ozon Canavarlar�
�o�u eski buzdolab� ekipman�, Klorlu Florokarbon yada k�saca �CFC� olarak bilinen freon gaz� i�erir. CFC�nin her bir molek�l�, d�nyan�n koruyucu ozon tabakas�ndaki 100.000 molek�l� ortadan kald�rabilir. Ozon tabakas�n�n giderek ortadan kalkmas�, gezegenimizde ya�ayan her canl�y� (insan yada hayvan) giderek artan g�ne� yan�klar�, katarakt ve deri kanseri gibi sorunlarla tehdit etmektedir.
Eski bir buzdolab�, �s� pompas� yada havaland�rma sistemini ��pe atmadan �nce CFC�sinin ��kar�ld���ndan yada geri d�n��t�r�ld���nden emin olmal�s�n�z.
Bunun i�in araban�z yada buzdolab�n�z i�in hizmet ald���n�z yerden mutlaka freon gaz�na ne yapt�klar�n� sorup ��renin. Asla s�z�nt� yapan bir so�utma sistemini de kullanmay�n.
Yeniden �arj Edilebilen Piller: Dokuz Canl� Zehirli C�celer
Yeniden �arj edilebilen piller genellikle cep telefonlar�, diz �st� bilgisayar, g�� kaynaklar�, tra� makineleri, di� f�r�alar�, radyolar, video kaydediciler ve di�er t�ketim malzemelerinde kullan�lmaktad�r. Bir�ok farkl� pil t�r� mevcuttur ve baz�lar� olduk�a toksik maddeler i�erirler.
Nickel Cadmium (Ni-Cd), Nickel Metal Hydride (Ni-MH), Lithium Ion (Li-ion), and Small Sealed Lead (Pb) yeniden �arj edilebilen pil t�rleridir.
Yeniden �arj edilebilen (Ni-Cd) tipi nikel-kadmiyum piller, yol a�t��� pek �ok di�er sorunun yan�s�ra kan dola��m� ve b�nye geli�imine zarar veren �kadmiyum� denen metali i�erir.
At�klar�m�zdaki zehirli kadmiyumun genel olarak kayna�� pillerdir. Bu piller kullan�m s�ras�nda (stabil haldeki kadmiyum) �ok az tehlikeli olmakla birlikte ��p alanlar�nda olduk�a tehlikedirler.Pillerin �o�unda y�ksek oranda a��r metal (civa, kadmiyum vb.) bulunmaktad�r.
Piller elektrik enerjisinin 350 kat� pahal�d�r. ��pe at�lan pillerdeki metaller suda ��z�lerek deniz mahsullerine ve sonunda insana ge�er.
Civa; parastezi, taksi, di�arti ve sa��rl�k gibi n�rolojik bozukluklara, merkezi sinir sisteminin tahribi, kanser, b�brek, karaci�er ve beyin dokular�n�n tahribi ve ayr�ca koromozomlar�n tahribiyle birlikte sakat do�umlara yol a�maktad�r.
Kadmiyum, karaci�er hastal�klar�, prostat kanseri, anemi, b�brek �st� bezleri ve doku tahribi, amfizemi ve kronik renal t�b�ler bozukluklara neden olmaktad�r.
Yap�lmas� gereken �ncelikle elektrik enerjisi kullanmakt�r. Pil kullanman�n �art oldu�u durumlarda kadmiyum (cadmium) ve civa (mercury) i�ermeyen pilleri tercih edin ve biten pilleri ��pe de�il belediyenin belirli noktalara koydu�u pil kutular�na atmak �zere biriktirin.
Motor Ya��, Lastikler ve Ak�ler: Ac�mas�z Zehirli Devler
Bu �� �r�n de b�y�k �evre sorunlar�n�n nedenidir. Kullan�lm�� motor ya�lar�, tehlikeli madde kabul edilen a��r metaller ve di�er kimyasallar� i�erir. Her y�l motor ya��n� de�i�tirmek amac�yla arabalardan d�k�len at�k ya�, Alaska�n�n Prens William bo�az�na Exxon Valdez tankerinin bir seferde bo�altt��� ya�dan daha �oktur. Yakla��k bir litre ya� binlerce litrelik sudaki t�m bal�klar� �ld�rebilir. Motor ya�� kutular� �zerinde, at�k ya��n insan ve �evreye ne kadar zararl� oldu�u mutlaka belirtilmelidir.
At�k motor ya�lar� asla la��ma bo�alt�lmamal�d�r. Bu borular�n nehirlere, g�llere ve okyanuslara bo�ald��� unutulmamal�d�r.
Sizin d�kece�iniz bir litrelik at�k ya��n �ld�rece�i y�zlerce bal��� d���n�n. At�k motor ya�� kolayca geri d�n��t�r�lebilir fakat bunun i�in antifriz ile kar��mam�� olmas� �artt�r. De�i�tirilen lastikler, ��p alanlar�nda sivrisineklerin �redi�i, hastal�k yayd��� birikintiler olu�turmaktad�r. Toplu halde yak�ld�klar�nda ise havay� zehirlemektedirler. Ak�n�z� ��pe atmay�n, mutlaka bir tamirciye b�rak�n.
Bilgisayar Yaz�c�lar�: M�rekkep Vampiri
Bir�ok bilgisayar kartu�u geri d�n��t�r�lebilir, yeniden doldurulabilir veya tamir edilebilir. Fakat yaz�c� sat�c�lar�, yaz�c�lardan de�il de daha pahal�ya satt�klar� kartu�lardan para kazanmaktad�r ve sizin duyarl� bir �evreci olman�z� hi� istemezler.
�reticiler a��s�ndan bunun i�in en uygun ��z�m, eskisinin iadesi halinde yeni bir kartu� satmakt�r. Baz� ileri g�r��l� �irketler (�rne�in HP) lazer yaz�c�lar i�in bunu uygulamaktad�r. Kartu�lar�n yeniden doldurulmas� i�in posta �creti �nceden �denmi� zarflar da kullan�labilir.
Fakat ucuz olsa bile sak�n kartu�lar� kendiniz doldurmaya kalkmay�n, bunu yapman�n yeni bir kartu� almaktan fark� olmayacakt�r ��nk� yine bir plastik at�k olu�turacaks�n�z.
Yaz�c�n�z i�in geri d�n��t�r�lm�� ka��t kullanabilirsiniz. Ayr�ca tek y�z� kullan�lm�� ka��tlar�n�z�n di�er y�z�n� kullanmay� unutmay�n. �irketinizin iki tarafl� bask� yapabilen bir yaz�c� kullanmas�n� sa�lay�n, ayr�ca at�k ka��tlar� d�zenli olarak ofisinizden alacak bir �irketle anla��n. �irketinizde bir geri d�n���m kutusu bulunabilir, en az�ndan bunun nereye g�nderildi�ini ��renin.
Kompost: Sihirli Kutu
Kompost geri d�n��t�r�lm�� bitki besinidir. Bu yiyecek ve bah�e at�klar�n�n �zel bir kutuda birka� hafta i�inde de�erli bah�e topra��na d�n��t�r�lemesi i�lemidir. Bu �zel kutular bah�e malzemeleri satan yerlerde bulunabilir. Kompost, bir evin ��pl�k i�in ayr�lan alanlara g�nderdi�i ��plerinin yar�ya inmesini sa�layabilir. E�er i�lemin h�zland�r�lmas�n� sa�lama amac�n�z yoksa, kutuya �stten yeni at�klar da ekleyebilirsiniz. Sadece kuru kahverengi maddeler ile ye�il taze maddelerin dengesini korumaya dikkat etmeniz gerekir.
Genellikle ��pe ataca��n�z pek �ok �ey: �arap �i�esi mantarlar�, yemeklik ya�, paketlemede kullan�lan baz� k�p�k t�rleri, kullan�lm�� ka��t havlular, keten pansuman bantlar� vb.  kompost edilebilir. Do�al olan pek �ok �eyi kompost edebilirsiniz.
Evsel at�klar�n %30�unu bah�e ve mutfak at�klar� olu�turur. Bu ��plerin ��p alanlar�na yada at�k yakma tesisilerine g�nderilmesi mant�kl� de�ildir ��nk� bunlar inan�lmaz �l��de de�erli kaynaklard�r. Bu at�klar kompost edildi�inde en sa�l�kl� ve i�erik y�n�nden zengin do�al g�bre haline gelirler. Bu y�ntemle, her birey kendi organik at�klar�n� her hafta sadece 5-10 dakika harcayarak eri d�n��t�r�p topra�a b�rakabilir. Amerika�da 1988 y�l�nda 35.000 ki�i kompost kutusu sat�n  alm��t�r. 1992�de bu say� 20 kat�na ��km�� yani 700.000 kompost kutusu sat�lm��t�r. G�n�m�zde Amerika�s�nda yakla��k 3.000.000 ki�i kompost y�ntemini kullanmaktad�r ve bu say� giderek artmaktad�r.
Evsel Zehirli At�klar: Evimizdeki D��manlar
�nsanlar�n �o�u evlerinde kulland�klar� zehirli kimyasal maddelerden habersizdir. Amerika�da tar�mda kullan�lan kimyasallar�n b�y�k bir k�sm� tar�m alanlar�nda de�il bah�elerde kullan�lmaktad�r. Ev i�inde hava kirlili�i olu�turan bir �ok evsel �r�n�n, normalde a��k havada izin verilebilir d�zeyleri a�t��� tespit edilmi�tir.
Zehirler, boyalar, ya�lar, ya� s�k�c�ler, likit otomotiv �r�nleri, temizlik malzemeleri, bah�e ila�lar� ve daha pek �ok kimyasal normal yollardan ��pl��e at�lmamal�d�r. ��pl�k alanlar�nda topraktan s�z�len toksik maddeler yer alt� sular�n� zehirlemektedir. At�klar�n yak�ld��� b�lgelerde ise kulland���n�z kimyasallar� solumak zorunda kal�rs�n�z. Bu durumda yapaca��n�z en iyi �ey, sadece kullanaca��n�z �r�nleri alman�z yada ihtiyac�n�z olduk�a bunlar� sat�n alman�zd�r.
Evsel zehirli at�klar asla la��ma bo�alt�lmamal�d�r. Bu borular�n nehirlere, g�llere ve okyanuslara bo�ald��� unutulmamal�d�r.
Yanl�� Bilinenler:
Pek �ok �r�n�n �zerinde �evreyle ilgili bilgilendirme yaz�lar� bulunmaktad�r fakat ne yaz�k ki bunlar�n bir �o�u da aldat�c�, uydurma, tutars�z yada tamam�yla yanl�� bilgilere dayanmaktad�r. �Geri d�n��t�r�lebilir� yada ��evreyle Dost� gibi ibareler �o�unlukla pratikte bir anlam ta��mamaktad�r. Bilgilendirme ne kadar detayl� ise do�rulu�u o derece y�ksektir denebilir.
Baz� �nemli ba��ms�z laborotuarlar, �reticilere bu ibarelerin do�rulu�u konusunda sertifika vermektedirler. Bu kurumlar�n standartlar�n� yakalayabilen �r�nlerde a�a��da �rnekleri verilen logolar bulunmaktad�r. �r�nleri sat�n al�rken bunlara dikkat etmek yararl� olabilir.
K���k ama Etkili Y�ntemler:
� Biraz daha pahal� olsalar bile daha y�ksek oranda geri d�n��t�r�lm�� hammadde i�eren yada daha y�ksek oranda geri d�n��t�r�lebilme imkan� veren �r�nleri kullanmay� tercih edin.
� Ambalaj israf� yap�lan �r�nleri sat�n almay�n, harcamalar�n�zdaki ambalaj hacmini azalt�n, tekrar kullanabilece�iniz ambalajlardaki �r�nleri tercih edin ve ambalajlar� geri d�n���me g�nderin.
� Kasiyerlere �Plastik torba kullanm�yorum�, deyin.
� Al��-veri�lerinize bez, file yada s�rt �antan�zla ��k�n.
� Uzun s�re kullanabilece�iniz kaliteli �r�nler almaya �al���n.
GER� D�N���M REHBER�
Geri D�n��t�r�lebilir Geri D�n��t�r�lemez Notlar
Seramik yada pyrex sofra tak�m�, pencere cam�, k�r�k ampuller ve aynalar. K�r�lm�� cam�n ayr��t�r�lmas� zordur.
Seramik yada pyrex sofra tak�m�, pencere cam�, k�r�k ampuller ve aynalar. K�r�lm�� cam�n ayr��t�r�lmas� zordur.
K�r�lmam�� cam kaplar. Beyaz cam en pahal�s�d�r. �i�elerin metal kapaklar� sorun yaratmaz.
Temiz kuru gazeteler ve gazete ekleri.
Lastik bant, plastik po�et, �r�n numuneleri i�eren, nemli, kirli, k�fl� vb. gazeteler.
Gazeteleri b�y�k keseka��d� paketlerinde yada plastik olmayan bir iple ba�layarak kuru olarak saklay�n.
Dolu metal kutular ve sprey kutular�, boya yada zehirli madde i�eren metal kutular. M�knat�s�n etki etmedi�i metaller. Metal olmayan par�alar i�eren nesneler.
Metaller defalarca geri d�n��t�r�lebilir. Aluminyum m�knat�stan etkilenmez.
Bo� aluminyum yada metal kutular, kapaklar ve folyo.
3.,4.,5.,6. ve 7. Kod plastikten �retilenler. �i�e ile kapa��n ayr� t�rde plastikten �retildi�i durumlarda ay�r�n.
K���k miktrada farkl� t�rden bir plasti�in eriyikte kullan�lmas� geri d�n���m� imkans�z hale getirir. Dolay�s�yla toplanan plasti�in �o�u ��p alanlar�n� doldurmaktad�r.
1 ve 2. Kod plastikten �retilenler. Baz� b�lgelerde tek t�r plastik veya belli �ekillerdeki plastik tercih edilmektedir.
Ka��t, nem, kir yada k�f vb. i�eren po�etler.
Po�et ihtiyac�n�z� azalt�n, kullanmak zorunda kald�klar�n�z� y�tr�lana kadar kullan�n. Eski po�etleri marketlerdeki plastik po�et kutular�na atabilirsiniz.
2 yada 4 numaral� olup renksiz olan plastik po�etler.
Etiketler, pe�eteler, mendiller, ya�l� ka��tlar, s�t kutular�, karbon ka��d�, laminatl� ka��t (fast food ka��d�, baz� y�yecek ve i�ecek kutular� ve folyo), neon ka��d�, termal fax ka��d�. Nemli yada yiyecek bula�m�� ka��t.
Ka��t lifi iyice k���lene dek 7 defa geri d�n��t�t�lebilir. Plastik pencereli zarflar da geri d�n��t�r�lebilir.
Kar���k ka��t: reklam bro��rleri, magazinler, fotokopiler, bilgisayar ��kt�lar�, karton kutular (baz� durumlarda plastik kapl� kartonlar ve telefon defterleri de geri d�n��t�r�lebilir)
Teneke ve �i�elerden marka yada etiketleri s�kmenize gerek yoktur. Sadece i�lerinde koku yapan at�klardan bunlar� ar�nd�rman�z yeterlidir. Tehlikeli madde i�eren kutular� geri d�n���me g�ndermeyin. Kirli yada yiyecek bula�m�� ka��d� geri d�n���me g�ndermeyin.
Kullan�lm�� ya� ve lastikler ciddi sorunlar yarat�r. Bunlar� servislere, lastik ma�azalar�na b�rak�n.
Motor ya�� (asla la��ma d�kmeyin) ve lastikler.
Kur�un i�eren ak� kullanmay�n ve bunlar� servislere geri verin.
Ak�ler, m�h�rl� kur�un ve gel-cell ak�ler.
Nikel ve kadmiyum i�eren geri d�n���ml� pilleri kullanmay�n ve ��pe atmay�n. Bunlar� toplayan merkezlere iletin.
�arj edilebilir piller (cep telefonlar�, kamera, tra� makinesi, ta��nabilir ev aletleri, bilgisayarlar vb.)
Tekrar doldurulabilen kartu�lar� kullan�n.
Lazer yada m�rekkep yaz�c� kartu�lar�.
Asla kanalizasyona d�kmeyin.
Zehirli ev at�klar� (boyalar, ya�lar, ya� ��z�c�ler, b�cek ila�lar� ve temizlik malzemeleri)
Kullanacak birilerine verin yada tamir ettirerek kullan�n.
Bilgisayarlar, g�zl�k camlar� ve beyaz e�yalar.
Unutmay�n: Ama� geri d�n��t�rmek de�il,
at�k �retmemektir.
1 - REDUCE / T�KET�M�N� VE ATI�INI AZALT
3 - R
STRATEJ�S�
2 - REUSE / TEKRAR KULLAN, UZUN S�REL� KULLAN 3 - RECYCLE / GER� D�N��T�R
Hosted by www.Geocities.ws

1