De hulpverlening van "Skuchami" is ambulante en outreaching, gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg met een multidisciplinaire aanbod. Doelstelling is de hulpvrager zolang mogelijk binnen diens eigen omgeving, waar nodig met zijn leefsysteem, hulp te bieden. Essentieel daarvoor is de plaats van Skuchami-hulpverlening tussen de niet gespecialiseerde eerstelijnszorg en de intramurale geestelijke gezondheidszorg in. Het Skuchami aanbod is in principe voor cliënten toegankelijk op verwijzing vanuit de eerstelijns hulpverlening en de tweede en derde lijn. In veel gevallen is Skuchami hulp ook aanvullend aan de hulpverlening door de eerste lijn of ondersteunt zij die. Anderzijds sluit het Skuchami aanbod aan de hulp in de intramurale zorg.

Het voormalige Departamentu Salu Mental is op 28 april 2000 verzelfstandigd in de Stichting PSI met zijn bureau" Skuchami. Skuchami is de ambulante organisatie op het gebied van de Geestelijke Gezondheidszorg op Curacao en verleent zorg vanuit haar Skuchami kantoren aan onze samenleving. Doel van de Stichting is om in samenwerking met andere hulpverleningsinstellingen ervoor te zorgen dat de Curaçaose bevolking (volgens WHO normen) in goede geestelijke en lichamelijke gezondheid verkeert en wordt gehouden. Voor hen bij wie dit niet mogelijk is, zal zorg gedragen worden voor optimale bescherming en begeleiding in een samenleving, waar universele rechten van personen met een geestelijk gezondheidsprobleem of een geschiedenis van geestelijke gezondheidsproblemen worden gerespecteerd, zodat zij al of niet zelfstandig of met begeleiding kunnen participeren in de samenleving. De hierboven beschreven aspecten van sociaal psychiatrische deskundigheid zijn ook de uitgangspunten van Skuchami. (Conceptnota PSI nov.2000)

Skuchami kan vier produkten aanbieden, namelijk:
 

• (Directe) hulpverlening, gezondheidsbevordering, training en advies en als laatste coördinatie en monitoring aan de klanten. Deze produkten worden op een klantvriendelijke en uiterst professionele wijze aangeboden.
• PSI (Skuchami) tracht haar doel te bereiken door:
• Het bieden van toegankelijke zorg op maat naar behoefte en mogelijkheden van de verschillende doelgroepen, in het bijzonder m.b.t. psychiatrische stoornissen, gedrag, emotionele levens-, gezins-, opvoedings- en overige relatieproblemen;
• Het verlenen van multidisciplinaire ondersteuning aan individuen, gezinnen, groepen en organisaties o.a bedrijven in samenwerking met andere organisaties;
• Projecten en programma's te ontwikkelen, voor te bereiden en/of uit te voeren teneinde een geïntegreerd sociaal maatschappelijk pedagogisch en gezondheidsdiensten aanbod op wijkniveau te realiseren;
• Het in samenwerking met huisartsen, thuiszorg, organisaties en ziekenhuizen transmurale programma's en projecten ten behoeve van personen met psychiatrische gedrags-, emotionele- en relatieproblemen ontwikkelen en uit te voeren;
• Het bieden van psychotherapeutische, psychosociale counceling en psycho-farmaceutische hulp;
• Het bieden van consultatie op het gebied van de geestelijke gezondheidszorg;
• Het verrichten van onderzoek naar de behoefte aan hulp, tevredenheid van de cliënten m.b.t. de geboden hulp, betrouwbaarheid en validiteit van meetinstrumenten voor de diagnostiek, evaluatie van handelingen en preventie-projecten;
• Ook het bieden van voorlichting, trainingen en begeleiding m.b.t. het voorkomen, verminderen en draaglijk maken van geestelijke gezondheidsproblemen;
• Daarnaast is het aanleren van vaardigheden en attitudes van belang om tot een positief gezondheidsgedrag te komen. Tevens het scheppen van condities die bevorderlijk zijn voor de gezondheid.

Vanuit deze doelstellingen dient de PSI de volgende functies uit te oefenen om tegemoet te komen aan de hulpvraag van de cliënten:

• Gezondheidsbevordering, preventie, voorlichting, het voorkomen van problemen, vroegtijdig signaleren en herkennen van problemen, het bevorderen van actieve participatie en regelgeving;
• Behandeling die gericht is op crisis-interventie, het geven van individuele- paren-, gezins-, en groepstherapie, indien nodig in samenwerking met andere disciplines, kortweg psychotherapie;
• Begeleiding die gericht is op ondersteuningsgesprekken, sociale vaardigheidstraining, bemiddeling bij werk en huisvesting;
• Verpleging, verzorging; het geven van medicatie zowel thuis als op de prikpoli, bemiddeling bij het bieden van thuiszorg, advies en ondersteuning aan zowel de cliënt als de familie;
• Bescherming, in de zin van bemiddelen bij het bieden van beschermd wonen, het bieden van gerichte dag-activiteiten bijvoorbeeld educatieve-, recreatieve- en handenarbeid activiteiten.

• Afdeling Coördinerend Orgaan Jeugd Hulpverlening (CO-JHV);
• Afdeling Gezins- en Levensvragen, Algemene Psychiatrie en Psychotherapie (GLAPP);
• Afdeling Acute en Revalidatie Psychiatrie (ARP);
• Afdeling Dienstverlening aan Organisatie (ADO;)
• Afdeling Bejaarden en Ouderen.

• Het gezondheidsbevorderingsteam;
• Het trauma team;
• Het Bejaarden team.

Het Bejaardenteam van Skuchami is een team, dat belast is met sociale psychiatrische verpleegkundige hulpverlening.
Als doel heeft het team voor zijn populatie gesteld, n.l.:

• Het bevorderen van de geestelijke gezondheid van de bejaarde populatie in de leeftijd van 60 jaar en ouder;
• Het herstellen van de geestelijke gezondheid van de bejaarden door behandeling van diens psychische stoornissen;
• Het draaglijk maken van de gevolgen van geestelijke ziekten en stoornissen.

De doelgroep waarmee ik werk, is bejaarden. 
Op de hele wereld kan men een sterke toename van personen met een hoge leeftijd constateren. Deze ontwikkeling geldt ook voor Curaçao. De groei van het aantal ouderen op ons eiland brengt een aantal problemen met zich mee. In het werkveld word ik geconfronteerd met het feit,  dat depressie bij bejaarden vaak voorkomt. De familieleden, dus de mantelzorgers, die voor deze cliënten zorgen, geven vaak aan, dat ze het moeilijk vinden om hun bejaarde familielid te ondersteunen en te begeleiden. 
Ze geven ook aan, dat ze zelf behoefte hebben aan ondersteuning en begeleiding om naar behoren te kunnen functioneren als mantelzorger. 
De ouderen moeten zoveel mogelijk gestimuleerd worden om zoveel en zo lang mogelijk voor zichzelf te zorgen. Bij de depressieve bejaarden in de thuiszorg, kan dit gegeven als uitgangspunt dienen bij de benadering van deze cliënten. 
Het model van Neuman, (dat we mensen en menselijk gedrag nooit volledig zullen begrijpen als we niet eerst inzicht verwerven in de relatie tussen de mens en zijn omgeving), vormt een goede combinatie met het model van Orem. Orem beschouwt zelfzorg als aangeleerd gedrag, dat bestaat uit zorg voor zichzelf en door zichzelf.
Neuman legt de nadruk op de mens met zijn omgeving en dat is precies wat wij van het bejaardenteam beogen; het werken met de bejaarden en hun omgeving, dus de mantelzorgers. In het bejaardenteam proberen wij zoveel mogelijk zelfzorg en mantelzorg te stimuleren bij de bejaarden. Wanneer deze informele zorg (zelfzorg en mantelzorg) te kort schiet, probeert het team de zorg te compenseren met professionele hulp zoals Wijkverpleging, Pasadia en Open Bejaardenwerk. Hierdoor probeert het bejaardenteam, de bejaarde zoveel mogelijk thuis te houden in zijn eigen vertrouwde omgeving.

Taken en functies van de SPV'er (Sociaal Psychiatrische Verpleegkundige)

De SPV'er is een allround generalist binnen de Geestelijke Gezondheidszorg. 
Verder is de SPV'er een sleutelfiguur binnen de Geestelijke Gezondheidszorg met een vertaal-, signaal- en communicatie functie in de bewaking van het hulpverleningsproces. 
De SPV'er behandelt en begeleidt de cliënt eventueel met inschakeling van of overdracht naar deskundigen. 
Naast een intermediair functie tussen de eerste , tweede en derde lijn, onderhoudt de SPV'er veel kontakten met sociale instanties. De SPV'er is dus een mobiele hulpverlener en is een van de kerndisciplines binnen de ambulante zorg. 
De taken en activiteiten van de SPV'er zijn gericht op een integrale benadering van de patiënt/cliënt in zijn omgeving.

Rol, taken en functies van de SPV'er in de thuiszorg

In de ouderenzorg blijkt het juist veel gebruikelijker te zijn  cliënten thuis op te zoeken. 
De zorg is gebaseerd op deskundigheid en inzicht van de SPV'er en is gericht op de begeleiding van bejaarden met verschijnselen van dementie en/of depressie of andere psychische aandoeningen. Daarnaast is onze aandacht gericht op:
Cliëntgericht werken

Volgens het functieprofiel moet de SPV'er in staat zijn een relatie op te bouwen met de cliënt, deze relatie onderhouden, te evalueren en af te sluiten. 
De SPV'er dient daarbij de problemen van de cliënt te kunnen analyseren en een gefaseerd behandelingsplan op te kunnen stellen, rekening houdend met de mogelijkheden van cliënt, diens omgeving en de mogelijkheden van de hulpverlening binnen de eigen instelling en de regio.
De SPV'er is verantwoordelijk voor de continuïteit van de zorgverlening, rekening houdend met de rechten van de cliënt en diens omgeving.

Curatieve taken

Ten behoeve van diagnostiek en indicatiestelling verricht de SPV'er huisbezoek en ontvangt zij de cliënt op spreekuur. 
Daarbij wordt informatie verzameld over de psychische en somatische gesteldheid en de sociale omstandigheden van de cliënt. De SPV'er moet de verkregen informatie kort en helder kunnen inbrengen binnen het intake-overleg. 
Op basis van multidisciplinaire overleg wordt besloten tot eventuele terugverwijzing, doorverwijzing of het uitstippelen van behandelings-/begeleidingsplan. Behandeling/begeleiding kan plaatsvinden door middel van ondersteunende gesprekken, probleemverhelderende gesprekken of inzichtgevende gesprekken. Een en ander hoeft niet alleen gericht te zijn op de cliënt zelf, maar kan eveneens gericht zijn op diens omgeving.

Preventieve taken

Volgens het functieprofiel dient de SPV'er in staat te zijn condities te signaleren die een bevorderende dan wel belemmerende invloed kunnen hebben op de geestelijke gezondheid. De SPV'er dient deze signalen te kunnen omzetten in een adequate hulpaanbod. Daar waar nodig zal hij/zij die signalen doorgeven aan de daartoe geëigende instanties.

Een signaalfunctie; het naast directe, ook indirecte hulpvragen kunnen opvangen.

Een schakelfunctie; het tot stand brengen en onderhouden van kontakten met de hulpverleners die tot het zorgcircuit van de cliënt behoren.

Een vertaalfunctie; Het als bemiddelaar of deskundige optreden naar de omgeving/systeem van de cliënt, terwille van het herstellen van het evenwichtssysteem.

Begeleiding van de depressieve bejaarde in de thuiszorg

Bij de thuiszorg gaat het om coördinatie van verzorging, verpleging, ondersteuning en begeleiding van oude mensen en hun huisgenoten. 
Thuiszorg is dus per definitie: ambulante zorg, maar wordt geboden door zowel de extramurale als overigens in veel mindere mate door de intramurale gezondheidszorg.

Thuiszorg houdt in, professionele ondersteuning, die gericht is op:

• Individuele begeleiding, medicamenteuze behandeling en advies;
• Echtparen begeleiding, gezins-/familie begeleiding en steunend contact;
• Verwijzing, advies voor overplaatsing en bemiddeling bij opnames;
• Crisis-interventies;
• Opnamevermijding.

Samenwerking met de huisarts.

Als SPV'er in het dagelijkse praktijk heb ik vaak te maken met individuele begeleiding van oudere mensen en met medicamenteuze behandeling, die meestal ook noodzakelijk is. 
Met de thuiszorg is het mogelijk dat deze mensen zelfstandig in hun eigen omgeving kunnen blijven. Opname in een instelling kan dan vermeden worden.

Buijsen stelt dat bij begeleiding van depressieve bejaarden het volgende aan te raden is;
Dat een depressieve bejaarde, die in de problemen zit, in de eerste plaats iemand nodig heeft, die zich wil en kan inleven in zijn situatie. De SPV'er moet een klimaat kunnen scheppen waarin de bejaarde zich geborgen voelt. 
De Betrokkenheid moet evenwel ook niet te ver gaan. Werken aan een goede relatie kan hier dus letterlijk van levensbelang zijn.
Daarom:

• Toon een begrijpende houding op de aanmeldingsklacht van de cliënt en de problemen van de mensen uit zijn omgeving;
• Geef de cliënt het gevoel dat hij van betekenis is;
• Schep een sfeer van warmte, gezelligheid en acceptatie;
• Bemiddel in en wees behulpzaam bij de oplossing van familieconflicten;
• Praat duidelijk en langzaam, ga dichtbij hem zitten, raak hem desgewenst aan;
• En wees flexibel;
• Geef voorlichting en informatie.

Stimuleer de bejaarde door zich minder blind te staren op hetgeen hij niet meer kan en in plaats daarvan zich meer te gaan concentreren op zijn resterende mogelijkheden. 
Een succesvolle behandeling van depressie is daarom vaak pas mogelijk als de familie bij behandeling wordt betrokken. 
Er zullen gerichte afspraken gemaakt moten worden waar iedereen aan moet werken. De SPV'er zal het proces blijven begeleiden. Tussendoor zal het plan geëvalueerd worden om zonodig bij te stellen.

Specifieke aandachtspunten bij ondersteuning en begeleiders van mantelzorgers van de bejaarden met een depressie.

Het contact met de familieleden is vaak gestoord, zeker als de depressie al even gaande is. 
De familieleden begrijpen de zorgvrager niet, ze worden door de situatie geconfronteerd met gevoelens als verdriet, woede en schuld. De SVP'er zal daar aandacht voor moeten hebben. 
De familieleden dienen geïnformeerd te worden over de situaties van de zorgvrager en hoe ze op een goede manier met depressieve bejaarden kunnen omgaan. 
Als SPV'er is onze aandacht gericht op het cliënt-systeem, d.w.z. niet alleen de ontredderde cliënt opvangen, maar ook het sociale systeem. Hierbij zijn de emotionele partner en alle bij de mantelzorg betrokken personen, kinderen, vrienden of buren die bij de zorg en begeleiding betrokken zijn. 
De SVP'er stelt samen met het cliënt-systeem haalbare en concreet waarneembare doelen van de sterke kanten en eigen mogelijkheden van de cliënt. 
De SVP'er creëert een veilige omgeving voor het cliënt-systeem en bejegent het cliënt-systeem respectvol.

[Marelva Cicilia]