The pests and their beneficial insects and their population densities were determined in the tomatoe glasshouses in 1991 and 1992 in İzmir (Balçova, Narlıdere, Seferihisar and Menderes).The glasshauses were in 500-1000 m² and in each glasshauses 30 plants were chosen randomly, one of the lower middle and upper leaves were taken from each plant and totally 90 leaves were sampled .The premature stages of the insects, the adult and premature stages of the spidermites and aphids were counted on each leaf. The counts were made weekly.

In the tomatoe glasshouses Trialeurodes vaporariorum (Wetsw.) and Liriomyza trifolii (Burgess) L. bryoniae (Kaltenbach); in the cucumber glasshouses Tetranychus cinnabarinus (Boisd.), Thrips tabaci Lindeman, Aphis gossypii Glover and T. vaporariorum; in the pepper glasshouses, A. gossypi, Myzus persicae Sulzer and T. urticae Koch. were found as a major pests.

The beneficial insects of these pests were determined as; Scolothrips longicornis Priesner (Thysanoptera: Thripidae), Anisochrysa spp. (Neuroptera: Chrysopidae), Episyrphus balteatus (De Geer), Metasyrphus corollae (Fabricius), Chrysotoxum intermedium (Meigen) (Diptera, Syrphidae); Coccinella septempunctata L., Adonia variegata (Goeze), Scymnus marginalis Rossi, S. interruptus (Goeze), S. (Pullus) Subvilloaus (Goeze), S. rubromaculatus (Goeze), S. pallipediformis Günter, S. apetzi (Mulsant), Propylaea quatuordecimpunctata L. (Coleptera:Coccinellidae), Diglyphus isease (Walker), Hemiptarsenus zilahisebessi Erdös (Hymenoptera:Eulophidae), Aphidius matricariae Haliday, Lysiphlebus fabarum Marshall (Hymenoptera:Aphidiidae), Encarsia formosa Gahan (Hymenoptera:Aphelinidae), Macrolophus caliginosus Wgn. (Hemiptera:Miridae); Pronematus ubiquitus (McG.)(Acarina:Tydeidae).

Türkiye’de sera yetiştiriciliği daha çok kıyı bölgelerinde, ılıman iklimi değerlendirerek, birim alandan daha fazla ürün almak amacıyla yapılmaktadır. Ülkemizde toplam 85.331 da sera alanı bulunmakta; Muğla 9632 da (% 11.2) alan ile 3., İzmir 2120 da (%2.5) alan ile 4. sırayı almaktadır. Sera tarımının % 95’inde sebze yetiştirilmekte; 750000 t’luk üretimin % 57’sini domates, % 27’sini hıyar, %8’ini biber, %8’ini diğer sebzeler oluşturmaktadır (Yüce, 1990).

__________________________________________________________________

Dünyada yapılan çalışmalara göre Woets ve ark.(1980), Hollanda’da sebze seralarında Trialeurodes vaporariorum (Westw.)’un hıyarda, Liriomyza bryoniae Kalt., yaprakbiti(Myzus persicae Sulzer, Aphis gossypii Glover, Macrosiphum euphorbiae (Thomas)) ve thrips (Thrips tabaci Lind.)’in ise domateste, ana zararlılar olduğunu; bunlara karşı biyolojik mücadele yapıldığını bildirmiştir. Rainsmaki(1980), Finlandiya’da domates ve hıyar seralarında T. vaporariorum, Tetranychus urticae(Boisd.) ve yaprakbitinin ana zararlılar olduğunu bunlara karşı biyolojik mücadelenin yapılması sonucu sekonder zararlıların (thrips ve Noctuidae türleri) primer zararlılar haline geldiği ve bunlara karşı uygulanan kimyasal mücadeleye karşı alternatif mücadele yöntemleri üzerinde çalışmaların yürütüldüğünü kaydetmişlerdir. Berlinger ve ark.(1989), T. tabaci, yaprakbitleri ve Noctuidae larvalarının sorun olduğunu; en fazla B. tabaci’nin zarar yaptığını belirlemişlerdir.

İzmir ilinde örtüaltı yetiştiriciliğinin yapıldığı Balçova, Seferihisar ve Menderes ilçelerinde domates, hıyar, biber ve marul seralarında 17 Aralık 1991 ve 9 Eylül 1992 tarihleri arasında çalışmalar yürütülmüştür (Çizelge 1).

Çalışmalarda 500-1000 m² alanında olan seralar seçilmiştir. Her serada haftada bir örnekleme yapılarak böcek ve akar yoğunlukları tesbit edilmiştir. Bu amaçla seralarda rastgele 30 bitki seçilmiştir. Bu bitkilerin alt, orta ve üst kısımlarından alınan birer adet yaprak kağıt torbaya konularak buzkabı içerisinde laboratuvara getirilmiş; binokülermikroskop altında incelenmiştir. Yapraklarda bulunan, yaprakbiti, kırmızıörümcek ve thrips’in ergin ve nimfleri, beyazsinek, yaprak galerisineği, Heteroptera, Syrphidae, Coccinellidae ve Chrysopidae türlerinin nimfleri sayılmıştır. Parazitoid türleri belirlemek amacıyla örneklenen bitkilerde bulunan zararlıların larva ve pupalarından 50’şer tane birey laboratuvarda ayrı ayrı kültüre alınarak parazitoid çıkışı izlenmiş ve parazitli bireyler sayılmış; toplam bireye parazitli bireyler oranlanarak parazitlenme oranı bulunmuştur. Zararlı ve yararlı türlerin tanısı ilgili uzmanlarca yapılmıştır.

Not: M: Marul, D: Domates, B:Biber, H:Hıyar

Marul cam ve plastik seralarında bulunan zararlı ve yararlı türler ile bunların populasyon yoğunluğu Şekil 1,2 de verilmiştir. Marul seralarından 1 No’lu cam sera dışında tüm seralarda Sera beyazsineği (Trialeurodes vaporariorum (Westw.) (Homeptera:Aleyrodidae) bulunmuştur. Sera beyazsineği vejetasyonun başında görülmeye başlamış; ocak ayında maksimum yoğunluğa 0.1-8.4 larva/yaprak ile ulaşmıştır. Sera beyazsineği sadece 4 no’lu plastik serada 9.8 larva/yaprak yoğunluğu ile mücadele eşiğini (1-3 larva/yaprak) aşmıştır. Ancak herhangi bir ilaç atılmamış ve daha sonra önemli bir zarar oluşturmamıştır.

Yaprak galerisineği (Phytomyzae (Charomatomyia) horticola Goureal (Diptera:Agromyzidae) 6 no’lu plastik ve 1 no’lu cam sera dışında tüm seralarda vejetasyon süresince bulunmuştur. Larva yoğunluğu mart-nisan aylarında artmış; populasyonu maksimum 0.5-2 larva/yaprak yoğunluğa ulaşmış, mücadele eşiğini (4-5 larva/yaprak) aşmamıştır. Larvalarında % 25-35 oranında parazitlenme saptanmıştır. Parazitoidin Diglyphus isae (Walker) (Hymenoptera:Eulophidae) olduğu saptanmıştır.

Kırmızıörümcek (Tetranychus urticae Koch (Acarina:Tetranychidae) ) 6 no’lu plastik sera dışında tüm seralarda vejetasyon boyunca görülmüş; yoğunluğu mart-nisan aylarında artarak maksimum (0.1-3.9 ergin+nimf/yaprak) olmuştur. Bazı seralarda kırmızıörümcek mücadele eşiğine (1-3 adet/yaprak) ulaşmadığı halde ilaçlama yapılmış (ikinci cam, birinci, üçüncü ve altıncı plastik seralar); mücadele eşiğini aştığı dördüncü ve beşinci plastik seralarda ise ilaçlama yapılmamıştır. Kırmızıörümceğin marulun dış yapraklarda bulunduğu ve önemli bir zarar yapmadığı saptanmıştır.

Yaprakbiti (Uroleucon cichorri Coch.) (Homoptera:Aphididae) yoğunluğu mart-nisan aylarında maksimum 0.05 - 1.4 ergin+nimf/yaprak yoğunluğuna erişmiştir. Tüm seralarda yaprakbiti yoğunluğunun mücadele eşiğini (11 adet/yaprak) aşmamasına karşın ikinci cam serada ve üçüncü plastik serada ilaçlama yapılmıştır. Yaprakbitinde %25-100 oranında parazitlenme olduğu saptanmıştır. Sadece birinci cam serada yaprakbitinin predatörlerinden Coccinellidae türleri (0.9-0.1 larva/yaprak), Anisochrysa spp. (0.07-0.1 larva/yaprak) çok düşük yoğunlukta bulunmuştur.

Autographa gamma Linn (Lepidoptera:Noctuidae) sadece 1 No’lu plastik serada 14 Ocak 1992 tarihinde 2 larva/yaprak yoğunluğunda bulunmuştur. Salyangoz birinci, ikinci, üçüncü plastik sera ve birinci cam serada ocak-aralık aylarında 0.05-0.2 adet/yaprak yoğunluğunda bulunmuştur

Sera beyazsineği (T. vaporariorum) tüm seralarda domatesin çiçeklenme öncesinde görülmeye başlamış; çiçeklenme ve meyve döneminde haziran-temmuz aylarında maksimum yoğunluğa ulaşmıştır. Sera beyazsineğinin yoğunluğu cam seralardan birinci. (2-6 larva/yaprak), üçüncü (169.8 larva/yaprak), dördüncü (194.2 larva/yaprak)’de ve plastik seralardan birinci (11.6 larva/yaprak), ikinci (1 larva/yaprak), üçüncü (1.1 larva/yaprak), beşinci seralarda mücadele eşiğini (3.5 larva/yaprak) aşmıştır. Bu seralarda sera beyazsineğine karşı üç günde bir ilaçlama yapılmasına karşın üçüncü ve dördüncü cam seralarda baskı altına alınamamıştır. Sera beyazsineğinin yumurta ve larvaları ile beslenen bir predatör (Macrolophus caliginosus Wgn. (Heteroptera:Miridae)) belirlenmiştir. M. caliginosus ilaçlamanın yapılmadığı seralarda (birinci ve dördüncü plastik seralarda) veya domatesin son döneminde ilaçlamaların yapılmadığı zaman görülmeye başlamıştır. İkinci plastik serada ilaçlama bırakıldıktan sonra predatörün nimf yoğunluğu kısa zamanda artarak 0.1-0.3 nimf/yaprak yoğunluğuna ulaşmıştır. Alomar ve ark.(1990), M. caliginosus’un Sera beyazsineğinin predatörü olduğunu bildirmiştir. Sera beyazsineğinin parazitlenme oranı üçüncü ve dördüncü plastik serada vejetasyonun sonunda %9 ve 15 oranında olmuştur. Parazitoid Encarsia formosa Gahan (Hymenoptera: Aphelinidae) olarak belirlenmiştir.

Yaprak galerisineği (Liriomyza trifolii (Burges), L. bryoniae (Kaltenbach) (Diptera:Agromyzidae)) ergin ve larva yoğunluğu domatesin çiçek ve meyve döneminde artmıştır. Larva yoğunluğu maksimum 0.1-1.45 larva/yaprak olmuş; mücadele eşiğini (4-5 galeri/yaprak) aşmamıştır. Larva populasyonunda parazitlenme oranı % 11-65.4 arasında olmuştur. Parazitlerinin Diglyphus isaea ve Hemiptarsenus zilahisebessi Erdös olduğu saptanmıştır.

Kırmızıörümcek (T. urticae) domates’in son döneminde bitkilerin toplanmasına yakın görülmüştür. Kırmızıörümcek populasyon yoğunluğu birinci serada 1.35 ergin+ nimf/yaprak ve ikinciplastik serada 1.7 ergin+nimf/yaprak yoğunluğuyla mücadele eşiğini (1-3 ergin+nimf/yaprak) aşmıştır. Bu dönemde sera bakımının dahi yapılmaması nedeniyle Kırmızıörümceğe karşı ilaçlama yapılmamıştır.

Aculops lycopersici(Masse)(Acarina:Eriphyidae)’de domatesin son döneminde birinci plastik serada görülmeye başlamıştır.Yoğunluğu 95 ergin+nimf/yaprak’a ulaşmıştır. Kırmızıörümcek ve Eriophidae’nin görülmesinden sonra Pronematus ubiquitus (Acarina:Tydeidae ) akarının görülmeye başladığı saptanmıştır. Bu akarın yoğunluğunun artması (51 ergin+nimf/yaprak) ile akarların yoğunluğunun kısa sürede azaldığı saptanmıştır. Tydeaidae familyasına ait türlerin predatör veya depo zararlısı olduğu; bazı türlerin diğer akarlarla beslendiği kaydedilmiştir (Ecevit,1981). Abou-Awad (1979), P. ubiquitus’u A. lycopersici’nin predatörü olduğunu bildirmiştir. Bu literatür bildirişleri ile akar yoğunluğunun azalması birlikte değerlendirildiğinde P. ubiquitus’un A. lycopersici predatörü olduğu sonucuna varılmıştır.

Yaprakbiti (Macrosiphum euphorbiae (Thomas) (Homoptera: Aphididae)) domatesin fide döneminde çiçeklenme dönemine kadar görülmüştür.Yapraktaki yoğunluğu çok düşük (0.7-4.2 ergin+nimf/yaprak) olmuş ve mücadele eşiğini (6-10 ergin+nimf/yaprak) aşmamıştır. Yaprak bitinde parazitlenme oranı % 5.7-100 olmuştur. Bu parazitoidlerin Aphiduis matricariae Haliday ve Lysiphlebus fabarum Marshall (Walk)(Hymenoptera:Aphidiidae) olduğu belirlenmiştir. Syrphidae (Metasyrphus corellae (Fabricius)) ve Coccinellidae (Coccinella septempunctata L., Adonia variegata Goeze) türleri de maksimum 1 larva/yaprak yoğunluğunda bulunmuştur.

Biber seralarında kırmızıörümcek (Tetranychus urticae Koch.) yoğunluğu birinci cam serada (32 adet/yaprak), ikinci ve üçüncü plastik (12.5 ve 21.5 adet/yaprak) seraların da mücadele eşiğini (1-3 adet/yaprak) aşmıştır. Kırmızıörümcek yoğunluğu biberin çiçeklenme ve meyve döneminde maksimuma erişerek önemli zararlara neden olmuştur.

Yaprakbiti (M.euphorbiae, Myzus persicae (Sulzer)) populasyon yoğunluğu tüm seralarda mücadele eşiğini (6-10 adet/yaprak) aşmıştır. Parazitlenme oranı % 1.5-100 arasında olmuştur. Parazitler A.matricariae ve L.fabarum olarak belirlenmiştir.

Biber seralarında gerek kırmızıörümceğe gerekse yaprakbitine karşı ilaçlamalar üç günde bir yapıldığı; ilaç seçimi ve ilaçlama zamanına dikkat edilmediği saptanmıştır. Bu ilaçlamalara rağmen parazitlenme oranının yüksek olduğu; predatör yoğunluğunun da yaprakbiti ve kırmızıörümcek populasyon yoğunluğunun yüksek olduğu dönemde arttığı belirlenmişitr. Predatörlerden Coccinellidae familyasına ait C. septempunctata, A. variegata, Scymnus marginalis Rossi, S.subvillous (Goeze) S.interruptus (Goeze), S. rubromaculatus (Goeze), S. pallipediformis Günter, S. apetzi Mulsant türleri maksimum 6-11 adet/yaprak yoğunluğunda belirlenmiştir. Syrphidae familyasına ait Episyrhus balteatus (De Geer), Metasyrphus corollae (Fabricius), Chrysotoxum intermedium (Meigen) türlerinin maksimum yoğunluğunun 1-4 adet/yaprak olduğu saptanmıştır. Anisochrysa spp.’nın da maksimum yoğunluğu 2-4 adet/yaprak olmuştur. Predatörler sık ilaçlamalara karşın ilaçlamadan sonra tekrar serada bulunmuşlardır.

Thrips (Thrips tabaci Lindeman) sadece ikinci ve üçüncü plastik serada saptanmıştır. Thrips yoğunluğu biberin çiçek ve meyve döneminde maksimuma (0,25- 0,35 adet/yaprak) ulaşmıştır. Ancak bu dönemde dahi mücadele eşiğini (6-10 adet/yaprak) aşmamıştır.

Yaprakbiti (Aphis gossypii Glover) yoğun olarak bulunmuş; seranın iklim koşullarına ve ilaçlama durumuna göre hıyarın değişik dönemlerinde maksimuma ulaşmıştır. İkinci sera dışında tüm seralarda mücadele eşiğini (6-10 adet/yaprak) aşmıştır. Birinci ve dördüncü serada yoğunluğu 395 adet/yaprak ve 24.8 adet/yaprak’a ulaşmış ve yaprakların kararıp kurumasına neden olmuştur. Yaprakbiti üçüncü serada mücadele eşiğine ulaşmamasına karşın sık sık ilaçlama yapılmıştır. Yaprakbitlerinde parazitlenme bulunmamıştır. Predatörlerden Anysochryso spp., C. semptempunctata, M. corollae en fazla 2 adet/yaprak saptanmıştır. Predatörler vejetasyon başında bulunmakta, ilaçlamalar başladıktan sonra hiç görülmemektedirler.

Kırmızıörümcek (T. cinnabarinus (Boisd.)) populasyon yoğunluğu ikinci sera dışında tüm seralarda (Maksimum 4.2-1005 adet/yaprak) mücadele eşiğini (1-3 adet/yaprak) aşmıştır. Özellikle beşinci ve altıncı serada önemli zararlar oluşturmuştur. Bu iki serada zararlının yoğunluğu hıyarın tüm vejetasyonu boyunca yüksek olmuştur. Kırmızıörümceğe karşı çok sık yapılan ilaçlamalara karşın populasyon yoğunluğu baskı altına alınamamıştır.

Sera beyazsineği (T. vaporariorum)populasyon yoğunluğu hıyarın çiçek ve meyve döneminde artmış (8.5-93.6 adet/yaprak); tüm seralarda yoğun ilaçlama yapılmasına karşın mücadele eşiğinin(1-3 adet/yaprak) altına düşürülememiştir.

Thrips (T. tabaci) tüm hıyar seralarında bulunmuştur.Thrips yoğunluğu hıyarın çiçek ve meyve döneminde maksimuma (3-30.6 adet/yaprak) erişmiştir. Seralardan birinci ve beşinci serada mücadele eşiğini (11-20 adet/yaprak) aşmıştır. Diğer zararlılara karşı yapılan ilaçlama bu zararlıyı baskı altında tutmuştur. Thrips’in predatörü olan Scalothrips longicornis Priesner sadece 1-2 adet bulunmuştur.

İzmir ilinde örtüaltı marul, domates, biber yetiştiriciliğinde plastik seraların daha fazla kullanıldığı belirlenmiştir. Cam ve plastik seralarda yetiştirilen sebzelerde böcek türleri ve yoğunlukları açısından önemli bir fark bulunmamıştır. Sadece plastik seralarda cam seralara nisbeten daha fazla gerek zararlı, gerekse yararlı türün bulunduğu belirlenmiştir. Zararlı ve yararlı türlerin populasyon yoğunluğu marulda cam seralarda az olurken domateste ve biberde özellikle yaprakbiti, Sera beyazsineği, yaprak galerisineği ve kırmızıörümcek populasyonunun nispeten fazla olduğu saptanmıştır. Bu durum plastik seranın zararlı ve yararlı türlerin girmesine daha elverişli olduğu; ancak gelişmeleri için cam seranın daha uygun olduğu sonucunu vermektedir.

Marul seralarında Sera beyazsineği, kırmızıörümcek, yaprakbiti, yaprak galerisineğinin bulunduğu ancak populasyon yoğunluklarının genel olarak mücadele eşiğini aşmadığı saptanmıştır. Marul kış aylarında yetiştirilmekte ve ısıtma yapılmamaktadır. Hava sıcaklığı genelde 10 C^o’nin altında olması nedeniyle zararlıların gelişmesi ve çoğalması için uygun bir ortam oluşturmamaktadır. Bu nedenle marulun zararlılar açısından önemli bir sorunu bulunmamaktadır. Ancak bilinçsizce yapılan ilaçlamaların önlenmesi gerekmektedir. Parazitlenme oranının, hava sıcaklığı ve zararlı populasyonunun çok düşük olmasına ve ilaçlama yapılmasına karşın önemli oranda olduğu saptanmıştır. Doğal düşmanların korunmasına özen gösterilmesi bunun için özellikle bilinçli bir mücadele yapılması gerekmektedir.

Yapılan bu çalışmalar sonucunda domates seralarında Sera beyazsineği ve yaprak galerisineğinin ana zararlılar olduğu; kırmızıörümcek, yaprakbiti ve Euriophid'lerin ikinci derecede zararlı olduğu saptanmıştır. Hıyar seralarında kırmızıörümcek, yaprakbiti ve Sera beyazsineğinin ana zararlı olduğu; thrips ve yaprak galerisineğinin ikinci derecede zararlı olduğu belirlenmiştir. Biber seralarında yaprakbiti ve kırmızıörümceğin ana zararlı olduğu; Sera beyazsineği, yaprak galerisineğinin ikinci derecede zararlı olduğu saptanmıştır.

Yabaş ve Ulubilir (1992)¹, Antalya, Hatay ve Adana’da 1991-1992 yılında örtüaltı sebzeciliğinde yaprak galerisineği, yaprakbiti, beyazsinek, kırmızıörümcek thrips’in bulunduğunu bildirmişlerdir. Woets ve ark. (1980), Hollanda’da hıyar seralarında Sera beyazsineği, domateste yaprak galerisineği (L. bryoniae) , yaprakbiti (M. persicae, A. gossypii, M. euphorbiae) ve thrips’in zarar yaptığını kaydetmişlerdir. Rainsmaki (1980), Fillandiya’da domates ve hıyar seralarında Sera beyazsineği, kırmızıörümcek (T.urticae), yaprak galerisineği (L.trifolii), thrips (T. tabaci), yaprakbitleri ve Noctuid’lerin sorun olduğu; en fazla zararın Bemisia tabaci Genn’nin yaptığını saptamışlardır.

Örtüaltında yetiştirilen sebzelerde belirlenen zararlılara karşı kimyasal mücadele yapılmakta ilaçlar bilinçsizce kullanılmakta ve zararlılar baskı altına alınamamaktadır. Bu yoğun ilaçlamaya karşın doğal düşmanların oldukça fazla olduğu belirlenmiştir. Doğal düşmanların korunması amacıyla bilinçli bir mücadele yapılması, özellikle ilaçlama zamanı ve ilaç seçimine özen gösterilmesi gerekmektedir. Seraların temizliğine, fidelerin ve serada bitilerin sağlıklı olarak yetiştirilmesine dikkat edilmesiyle zararlıların çıkışı önlenebilir veya yoğunlukların düşük kalması sağlanabilir. Belirlenen ana zararlılar ve bunların etkili doğal düşmanları üzerinde çalışmaların yapılması

İzmir’de plastik ve cam seralarda yetiştirilen domates, hıyar, biber ve marulda zararlılar ve bunların doğal düşmanları ile yoğunlukları üzerinde 1992 yılında İzmir’de Balçova, Seferihisar ve Menderes ilçelerinde çalışılmıştır. Çalışmalar 500-100 m² alanındaki seralarda yapılmıştır. Her serada 30 bitki tesadüf olarak seçilmiştir. Her bitkinin alt, orta ve üst yapraklarından olmak üzere toplam 90 yaprak incelenmiştir. Yaprakta thrips, kırmızıörümcek ve yaprakbitinin ergin ve nimfleri, yaprak galerisineği, Sera beyazsineği ve yararlı böceklerin larvaları sayılmıştır.

Domates seralarında Sera beyazsineği (Trialeurodes vaporariorum (Westw.)) ve yaprak galerisineğinin (Liriomyza trifolii (Burgess)) ve L.bryonia (Kaltenbach)); hıyar seralarında kırmızıörümcek (Tetranychus cinnabarinus (Boisd.)), yaprakbiti (Aphis gossypii Glover) ve Sera beyazsineğinin; biber seralarında yaprakbiti (A.gossypii ve Myzus persicae Sulzer) ve kırmızıörümcek(T.Urticae)’in ana zararlılar olduğu belirlenmiştir.

Sebze seralarında genel olarak bulunan yararlılar şunlardır: Scolothrips longicornis Priesner (Thysanoptera:Thripdae); Anisochrysa spp. (Neuroptera: Chrysopidae), Episyrphus balteatus (De Geer), Metasyrphus corollae (Fabricius), Chrtsotoxum intermedium (Meigen) (Diptera:Syrphidae;), Coccinella septempunctata L., Adonia variegata (Goeze), Scymnus marginalis Rossi, S. interruptus (Goeze), S. (pullus) subvilloaus (Goeze), S. rubromaculatus (Goeze), S.pallipediformis Günter, S.apetzi (Mulsant), Propylaea quatuordecimpunctata L., Diglyphus isea (Walker), Hepmiptarsenus zilahisebessi Erdös (Hymenoptera: Eulophidae), Aphidius matricariae Haliday, Lysiplebus fabarum Marshall (Hymenoptera:Aphidiidae), Encarsia formosa (Gahan) (Hymenoptera:Aphelinidae), Macrolophus caliginosus Wgn. (Hemiptera:Miridae); Pronematus ubiquitus (McG.)(Acarina:Tydeidae).

Sebze seralarında saptanan zararlı ve yararlılardan; Yaprakbitleri Prof.Dr. Seval TOROS, Coccinellidae Prof.Dr. Nedim UYGUN, Miridae Prof. Dr. Fevzi ÖNDER, Thysanoptera Prof.Dr. İrfan TUNÇ, Eulophidae Prof.Dr. Miktat DOĞANLAR, Euriophidae Prof.Dr. Osman ECEVİT, Syrphidae Doç.Dr. Faruk ÖZGÜR. Kırmızıörümcek Doç.Dr. Sultan ÇOBANOĞLU, Agromyzidae Dr. Michel MARTINEZ, Aphidiidae Peter STARY, Aleyrodidae Dr.Orhan ULU tarafından teşhis edilmiştir. Kendilerine çalışmamıza bu katkılarından dolayı teşekkürü bir borç biliriz.

ALOMAR, O., C. CASTANE and R. GABARRA, R. ALBAJES, 1990. Mirid Bugs- Another Strategy For IPM on Mediterranean vegetable crops. SROP/WPRS Bull.,6-7.

ABOU-AWAD, B.A.,1986. (On the Tomato Russet mite, Aculops lycopersici (Massee) (Acari:Eriophydae) in Egypt. Rew. Appl. Entomol. 68(9),Abstr. 4596.

BERLINGER, M. J., R. DAHAN, S. COHEN, 1989. Greenhouse Tomatoe Pests And

ECEVİT,O.,1981.Akorolojiye Giriş. Ondokuzmayı Üniversitesi Zir. Fak. Yayınları No: 2,259. Caracteristiques, Biologiques de Macrolophus caliginısuzs (Heteroptera: Miridae) Entomophaga (5): 529-543.

RAINSKINMAKI, R., 1980. Practical Experiences of Biological Control in Commercial Glasshouse cultures. Bulletin SROP/WPRS,: 199-202.

WOETS, J.,P.M.J., RAMAKERS and J.V. VAN LENTEREN, 1980. Progres Report

on Development and Application of Integrated Pest Control in Glasshouses in

Integrated Control in Glasshouses, Proceedings of the Fourth Meeting, Bulleti

SROP/WPRS:247-257.