ขันหมาก เป็นขบวนสินสอดทองหมั้น และอาหารคาวหวาน ที่ฝ่ายชายนำมาให้หญิง ในสมัยก่อนพอธีหมั้น และพิธีแต่งงาน จะกระทำกันคนละวัน จึงต้องจัดขบวนขันหมากสองครั้ง คือ ขั้นหมากหมั้น และขันหมากแต่ง แต่ในปัจจุบันนิยมจัดพิธีหมั้น และพิธีแต่งในวันเดียวกัน จึงจัดขันหมากเพียงครั้งเดียว ซึ่งขบวนขันหมากจะเคลื่อนขบวนตามฤกษ์ยามที่เป็นมงคล และ มักจะมีขบวนกลองยาวนำหน้า ร้องรำกันอย่างสนุกสนานไปตลอดทาง จนถึงเรือนของฝ่ายหญิง ซึ่งฝ่ายหญิงจะแสดงมิตรไมตรี ด้วยการถือพานหมากพลู หรือพานเชิญขันหมากออกมาต้อนรับ

                ขันหมากแบ่งออกเป็น ขันหมากเอก และขันหมากโท

                ขันหมากเอก ประกอบด้วย
                -  ขันหมากพลู สำหรับใส่หมากพลู และพืชมงคล เช่น ถั่ว งา ข้าวเปลือก ใบเงิน                    ใบทอง ฯลฯ
                -  ขันสินสอด สำหรับใส่เงินทอง ของหมั้น พานแหวนหมั้น และพานธูปเทียนแพ   

                  ขันหมากโท หรือบริวารขันหมาก ประกอบด้วย
                  -  อาหารคาวหวาน ซึ่งนิยมจัดเป็นคู่ เช่น พานไก่ต้ม, หมูนอนตอง, กล้วยน้ำว้า,                      มะพร้าวอ่อน, ห่อหมก, ขนมจีน, ขนมไทยต่าง ๆ เช่น ขนมกง, ขนมทองเอก,                      ขนมเสน่ห์จันทน์, ขนมจ่ามงกุฎ, ขนมชั้น, ขนมถ้วยฟู ฯลฯ ที่มือชื่อเป็นมงคล                      และมีต้นกล้วย ต้นอ้อย ที่ขุดมาทั้งราก เพื่อให้คู่บ่าวสาวนำไปปลูก ณ เรือนหอ                      ให้เจริญงอกงาม ผลิดอกออกผล เหมือนกับชีวิตสมรส