ดินในภูมิภาคต่าง ๆ ของประเทศไทย
	๑.ดินภาคเหนือ
	สำหรับภาคเหนือมีทรัพยากรดินที่ประกอบด้วยดิน ๖ อันดับด้วยกัน คือ เอนติซอล อินเซบติซอล เวอร์ติ
ซอล มอลลิซอล อัลฟิซอล อุลติซอล นอกจากนี้ได้มีการสำรวจพบดินดีกชนิดหนึ่ง คือ ฮีสโตซอลด้วย แต่เป็นบริเวณ
ที่เล็กมาก
	แม้ว่าจะมีดินถึง ๖ หรือ ๗ อันดับ กระจายอยู่ในภาคเหนือ แต่ดินที่พบมากและมีความสำคัญในการเกษตร
โดยเฉพาะการเพาะปลูกนั้น มีเพียง ๒ อันดับ คือ อัลฟิซอลและอินเซบติซอล ดินทั้ง ๒ นี้มีลักษณะเด่น คือ มีการพัฒนา
ของดินไม่มากนักและยังคงมีธาตุอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อพืชอยู่ในปริมาณค่อนข้างสูง จึงเป้นดินที่มีศักยภาพทางการ
เกษตรค่อนข้างสูง ซึ่งดินอันดับอัลฟิซอลในภาคเหนือนั้นปรรากฎอยู่บริเวณ อ.หางดง อ.สันทราย จ.เชียงใหม่ อ.พาน
อ.แม่สาย จ.เชียงราย จ.ลำปาง น่านและอุตรดิตถ์ ส่วนดินอันดับอินเซบติซอลนั้นกระจายตัวอยู่บริเวณ จ.พะเยา ดินอีก
อันดับหนึ่งที่มีอยู่เป็นบริเวณกว้างในภาคเหนือ คือ อุลติซอล ซึ่งเป็นดินที่มีการพัฒนาการสูงและมีระดับความอุดมสม
บูรณ์ค่อนข้างต่ำ เมื่อเปรียบเทียบกับดิน ๒ อันดับที่กล่าวมาแล้ว อุลติซอลในภาคเหนือกระจายตัวอยู่บริเวณ อ.เชียง
ของ จ.เชียงราย และ อ.แม่แตง อ.แม่ริม อ.สันป่าตอง จ.เชียงใหม่ ส่วนดินในอันดับมอลลิซอลและเวอร์ติซอล ซึ่งเป็น
ดินที่มีศักยภาพทางการเกษตรค่อนข้างสูง กระจายตัวอยู่เป้นบริเวณแคบ ๆ เพียงเล็กน้อยเท่านั้น
	๒.ดินในภาคกลาง
	ภาคกลางเป็นภาคที่มีลักษณะภูมิประเทศและดินแตกต่างไปจากภาคอื่น ๆ อย่างเด่นชัด คือ เป็นภาคที่มีพื้นที่
ราบต่อเนื่องเป็นบริเวณกว้างขวางและมีดินส่วนใหญ่เป็นที่ลุ่ม ซึ่งประกอบด้วยดินในอันดับต่าง ๆ ๖ อันดับ คือ เอนติ
ซอล อินเซบติซอล มอลลิซอล เวอร์ติซอล อัลฟิซอลและอุลติซอล โดยบริเวณอินเซบซอลในที่ลุ่ม พื้นที่ส่วนใหญ่ของ
ภาคกลางครอบคลุมไปด้วยดินในอันดับอัลฟิซอล มอลลิซอลและเวอร์ติซอล ส่วนดินในอันดับอุลติซอลมีอยู่ในบริเวณ
ค่อนข้างจำกัด และมีเอนติซอลส่วนหนึ่งอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เป็นป่าชายเลน ซึ่งมีน้ำขังตามสภาพน้ำขึ้นลง ทำให้ศักย
ภาพในการเกษตรโดยเฉพาะการเพาะปลูกโดยทั่วไปต่ำ บริเวณที่พบว่าดินในอันดับต่าง ๆ กระจายตัวอยู่ ได้แก่
	- อินเซบติซอล กระจายอยู่บริเวณ อ.ธัญบุรี รังสิต จ.ปทุมธานี ดอนเมือง บางเขน กรุงเทพฯ อ.ดอนเจดีย์
 จ.สุพรรณบุรี อ.ลำนารายณ์ จ.ลพบุรี ชัยนาท สระบุรี สมุทรสงคราม พระนครศรีอยุธยา สมุทรปราการและสิงห์บุรี
	- มอลลิซอล กระจายอยุ่ในบริเวณ อ.บางเลน จ.นครปฐม อ.ดำเนินสะดวก จ.ราชบุรี อ.ตาคลี จ.นครสวรรค์
อ.ชัยบาดาล จ.ลพบุรี ปทุมธานี นนทบุรี กรุงเทพฯ สมุทรสาคร สมุทรปราการ ชัยนาท สิงห์บุรี อ่างทอง พระนครศรี
อยุธยา สมุทรสงคราม สระบุรี เพชรบุรีและสุพรรณบุรี
	- เวอร์ติซอล กระจายตัวอยู่ในบริเวณ จ.นครสวรรค์ พระนครศรีอยุธยา เพชรบูรณ์ ลพบุรีและสุพรรณบุรี
	- อัลฟิซอล กระจายตัวอยู่บริเวณ อ.กำแพงแสน จ.นครปฐม สุพรรณบุรี ชัยนาท กำแพงเพชร สระบุรี
และนครสวรรค์
	๓.ดินในภาคตะวันออก
	ภาคตะวันออก เป็นภาคที่มีพื้นที่ส่วนใหญ่ติดกับทะเลหรือมีส่วนของพื้นที่ชายฝั่งทะเลค่อนข้างยาวมาก พื้น
ที่ทั้งหมดประกอบด้วยดินอันดับต่าง ๆ ๘ อันดับด้วยกัน คือ เอนติซอล อินเซบติซอล มอลลิซอล สโปโดซอล อัลฟิซอล
อุลติซอล ออกซิซอลและฮีสโตซอล แต่ไม่พบเวอร์ติซอลในภาคนี้
	จากการที่ภาคตะวันออกหรือตะวันออกเฉียงใต้ เป็นภาคที่มีขนาดเล็กเมื่อเปรียบเทียบกับภาคอื่น ๆ ประกอบ
กับเป็นภาคที่มีสภาพภูมิอากาศแบบมรสุมเขตร้อนและมีการกระจายตัวของดินค่อนข้างสม่ำเสมอ ทำให้ดินมีความแตก
ต่างออกไปจากพื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศและมีสัดส่วนของการกระจายตัวแตกต่างไปจากภาคอื่น ๆ ดินที่พบว่ามีการ
กระจายตัวอย่างกว้างขวางในภาคนี้ คือ อันดับอุลติซอล ซึ่งครอบคลุมทั้งที่ดอนและที่ลุ่ม โดยเฉพาะในที่ดอนนั้นพบเป็น
บริเวณกว้างมากที่สุด บริเวณที่พบ ได้แก่ อ.แกลง จ.ระยอง อ.กบินทร์บุรี จ.ปราจีนบุรี อ.ห้วยโป่ง จ.ระยอง ตราด
ชลบุรีและฉะเชิงเทรา ส่วนดินในอันดับอื่น ๆ เช่น ฮีสโตซอล สโปโดซอลและมอลลิซอล มีปรากฎในภาคตะวันออกเพียง
บริเวณแคบ ๆ เท่านั้น ส่วนอันดับออกซิซอลที่พบในภาคตะวันออกนั้น พบในบริเวณที่มีการทำการเกษตรแบบเข้มเป็น
ส่วนใหญ่เช่น แถบ จ.จันทบุรี ซึ่งเป็นดินที่มีศักยภาพในทางการเกษตรอยู่ในระดับสูง
	๔.ดินในภาคตะวันตก
	ภาคตะวันตกเป็นภาคที่มีลักษณะทางกายภาพโดยทั่วไปคล้ายคลึงกับภาคเหนือ โดยเฉพาะลักษณะภูมิประเทศ
และการกำเนิดของดิน ตลอดจนการสะสมตัวของชั้นดิน พื้นที่ทั้งหมดของภาคตะวันตก ประกอบด้วยดินในอันดับต่าง ๆ 
๕ อันดับด้วยกัน คือ อัลฟิซอล อินเซบติซอล เอนติซอล อุลติซอล และเวอร์ติซอล ในจำนวนนี้ อัลฟิซอล อินเซบซอล
และเอนติซอล เป็นอันดับที่มีการกระจายตัวอยู่มากและครอบคลุมพื้นที่ของภาคกว้างขวางที่สุด รองลงมาได้แก่ อุลติ
ซอลและเวอร์ติซอล
	พื้นที่ที่มีการกระจายตัวของดินในอันดับอัลฟิซอล ได้แก่ จ.กาญจนบุรี เพชรบุรี ประจวบคีรีขันธ์ ส่วน
อินเซบติซอลและเอนติซอลกระจายตัวอยู่ในบริเวณใกล้เคียงกันในแถบ จ.ราชบุรี เพชรบุรี ประจวบคีรีขันธ์และกาญจน
บุรี สำหรับดินในอันดับอุลติซอลและเวอร์ติซอล กระจายตัวเป็นบริเวณแคบ ๆ แถบ อ.ปากท่อ จ.ราชบุรี และ อ. ท่ายาง
จ.เพชรบุรี
	๕.ดินในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
	ภาคตะวันออกเฉียงเหนือหรือภาคอีสาน ประกอบด้วยดินอันดับสำคัญถึง ๘ อันดับด้วยกัน คือ เอนติซอล
อินเซบติซอล อัลฟิซอล เวอร์ติซอล มอลลิซอล อุลติซอล ออกซิซอลและมีการค้นพบดินในอันดับสโปโดซอล แต่มี
บริเวณไม่กว้างขวางนัก ภาคตะวันออกเฉียงเหนือเป็นภาคที่มีสภาพแวดล้อมในการเกิดชั้นดินที่แตกต่างกันมาก แต่เมื่อ
พิจารณาจากพื้นที่ของดินในอันดับต่าง ๆ แล้วพบว่าดินในหลายอันดับมีพื้นที่น้อยถึงน้อยมาก เช่น มอลลิซอลและเวอร์
ติซอล หรือแม้แต่ออกซิซอลและสโปโดซอลก็มีลักษณะเช่นเดียวกัน ส่วนดินที่พบมารกและครอบคลุมพื้นที่เกษตรกรรม
ส่วนใหญ่ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ คือ เอนติซอล อินเซบติซอล อัลฟิซอลและอุลติซอล เช่นเดียวกับในทางภาค
เหนือ และใน ๔ อันดับของดินที่กล่าวมานี้หากพิจารณาสัดส่วนเทียบกันแล้ว อุลติซอลเป็นดินที่ครอบคลุมบริเวณกว้าง
ขวางที่สุดทั้งบริเวณที่ดอนและที่ลุ่ม เช่น ที่ อ.ชุมพวง ปางช่อง สูงเนิน จ.รนครราชสีมา อ.วารินชำราบ จ.อุบลราชธานี
อ.สะตึก จ.บุรีรัมย์ อ.ด่านซ้าย เชียงคาน จ.เลย อ.โพนพิสัย จ.หนองคาย อ.บรบือ จ.มหาสารคาม ยโสธร สกลนคร
ร้อยเอ็ด นครพนม
	ชนิดของดินที่พบในภาคตะวันออกเฉียงเหนือและอยู่ในอันดับอุลติซอล สารมารถจำแนกลักษณะของดิน
ตามบริเวณต่าง ๆ ได้เป็น ๒ บริเวณ คือ
	- อุลติซอลที่พบในที่ดอน มีลักษณะโดยทั่วไปคือ ดินมีการพัฒนาการสูงและเป็นดินร่วน ดินปนกรวดและ
ดินมีชั้นศิลาแลงอ่อนอยู่ในระดับตื้น
	- อุลติซอลที่พบในที่ลุ่ม มีลักษณะเด่นส่วนใหญ่คล้ายคลึงกับที่พบในที่ดอน คือ ดินมีโอกาสขาดน้ำได้ง่าย
ในฤดูกาลเพาะปลูก มีความอุดมสมบูรณ์ต่ำ เป็นดินปนกรวดและดินมีชั้นศิลาแลงอ่อนหรือศิลาแลงอยู่ในระดับตื้น
อุลติซอลในที่ลุ่มนี้เนื้อดินจะเป็นดินร่วนและหลายบริเวณที่ใช้ในการทำนานั้น สภาพการกักขังของน้ำเกิดจากการดัด
แปลงพื้นที่เพื่อการทำนาเป็นส่วนใหญ่
	ส่วนดินในอันดับอื่น ๆ ที่พบในภาคตะวันออกเฉียงเหนือและกระจายเป็นบริเวณกว้างอีกเช่นกัน คือ อันดับ
อัลฟิซอลซึ่งกระจายอยู่ในแถบ อ.ท่าตูม จ.สุรินทร์ อ.จตุรัส จ.ชัยภูมิ อ.สีคิ้ว จ.นครรราชสีมา อ.ธาตุพนม จ.นครพนม
อ.วังสะพุง อ.ท่าลี่ จ.เลย อันดับอินเซบติซอลพบมากแถบ จ.นครราชสีมา ชัยภูมิและอุดรธานี ส่วนอันดับเอนติซอล
กระจายตาม จ.อุบลราชธานี ขอนแก่นและอุดรธานี
	๖.ดินในภาคใต้
	พื้นที่คาบสมุทรภาคใต้ประกอบด้วยอันดับดินที่สำคัญ ๕ อันดับด้วยกันคือ เอนติซอล อินเซบติซอล สโปโด
ซอล อุลติซอลและฮีสโตซอล ในจำนวน ๕ อันดับนี้ ดินที่พบในบริเวณกว้างขวางที่สุด คือ อุลติซอล ซึ่งมีพื้นที่กว่า ๒
เท่าของดินอันดับอื่น ๆ ที่พบในภาคใต้รวมกัน โดยเฉพาะในบริเวณที่ใช้ทำการเกษตร ฉะนั้นอาจกล่าวได้ว่าศักยภาพ
ของดินในภาคใต้ทั้งหมดขึ้นอยู่กับดินในอันดับอุลติซอลนี้เป็นสำคัญ ซึ่งลักษณะของเนื้อดินในอันดับอุลติซอลที่พบใน
ภาคใต้นั้น มีเนื้อดินเป็นดินร่วนและดินเหนียว บริเวณที่พบ ได้แก่ อ.กันตัง อ.ย่านตาขาว จ.ตรัง อ.ปะทิว อ.ท่าแซะ
จ.ชุมพร อ.หาดใหญ่ อ.นาทวี จ.สงขลา อ.ท่าศาลา จ.นครศรีธรรมราช อ.สุไหงปาดี อ.สุไหงโกลก จ.นราธิวาส กระบี่
พังงา สตูล ภูเก็ต ระนองและยะลา
	ดินในอันดับอื่น ๆ ที่พบในทางภาคใต้นอกจากอุลติซอลแล้ว พบว่ามีเอนติซอลเป็นบริเวณกว้างรองลงมา
และพบในบริเวณที่ลุ่มน้ำขังและมีสภาพดินเป็นดินเปรี้ยวและดินป่าชายเลน บริเวณที่มีการกระจายตัวอยู่เช่น อ.บูโนะ
อ.ระแงะ จ.นราธิวาส อ.เชียรใหญ่ จ.นครศรีธรรมราช อ.ตะกั่วทุ่ง จ.ระนอง อ.หลังสวน จ.ชุมพร และ อ.ห้วยยอด
จ.ตรัง ส่วนดินในอันดับอินเซบติซอล ก็มักพบในบริเวณที่ลุ่มและมีสภาพเป็นดินเปรี้ยว เช่นที่ อ.ตากใบ จ.นราธิวาส
อ.สะเดา จ.สงขลา อ.ทุ่งหว้า จ.สตูล เป็นต้น สำหรับดินในอันดับสโปโดซอลและฮีสโตซอลนั้น กระจายอยู่เป็นบริเวณ
กว้างในแถบ จ.ชุมพร สงขลา ปัตตานี สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช กระบี่ ตรัง สตูล พัทลุง นราธิวาส ซึ่งดินในอัน
ดับสโปโดซอลและฮีสโตซอลในภาคใต้นี้มีปรากฎอยู่มากกว่าในภาคตะวันออกเฉียงใต้