ลักษณะทั่วไปของประชากรในภาคเหนือ
๑.จำนวนประชากร
ประชากรในภาคเหนือซึ่งประกอบด้วยประชากรในเขต ๙ จังหวัดรวมกันนั้นมีประชากรทั้งสิ้นประมาณ ๖
ล้านคน นับว่าเป็นภูมิภาคที่มีจำนวนประชากรพอ ๆ กับภาคใต้ แต่มีประชากรน้อยกว่าภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาค
กลางมาก
จังหวัดที่มีประชากรมากที่สุดในภาคเหนือ ได้แก่ เชียงใหม่ จังหวัดที่มีจำนวนประชากรรองลงมา ได้แก่
เชียงราย ลำปาง พะเยา แพร่ อุตรดิตถ์ น่านและลำพูน ส่วนจังหวัดที่มีจำนวนประชากรน้อยที่สุด ได้แก่ แม่ฮ่องสอน
เพราะเป็นจังหวัดที่อยู่ห่างไกลติดชายแดนและเต็มไปด้วยป่าเขา มีที่ราบระหว่างหุบเขาแคบ ๆ มีการคมนาคมที่ยังไม่
สะดวก
๒.ความหนาแน่นของประชากร
ประชากรของภาคเหนือมีความหนาแน่นเฉลี่ย ๖๗ คนต่อตารางกิโลเมตร การกระจายของประชากรในภาค
เหนือมีความสัมพันธ์กับลักษณะภูมิประเทศอย่างมาก กล่าวคือ บริเวณภูมิประเทศที่ภูเขาและที่สูง จะมีประชากรอาศัยอยู่
น้อยและเบาบางมาก ได้แก่ จ.แม่ฮ่องสอน ส่วนบริเวณที่มีประชากรอยู่หนาแน่นจะอยู่ในบริเวณที่ราบระหว่างหุบเขา ซึ่ง
เป็นแอ่งแผ่นดินที่มีลำน้ำไหลผ่านหรือมีการตัดถนนผ่าน จะเห็นได้ว่าภาคเหนือมีประชากรไม่หนาแน่นนักเมื่อเปรียบเทียบ
กับภาคอื่น ๆ ทั้งนี้เนื่องจากมีลักษณะภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นภูเขา มีข้อจำกัดในด้านเนื้อที่เพาะปลูก
อัตราการเพิ่มของประชากรในภาคเหนืออยู่ในเกณฑ์สูง และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นโดยการอพยพจากชนบทในที่
ห่างไกลเข้ามาสู่เมือง เพราะมีการขยายตัวทางเศรษฐกิจ การค้าและบริการตามมา โดยเฉพาะทางด้านอุตสาหกรรมท่อง
เที่ยว
ลักษณะประชากรทางด้านวัฒนธรรมและสังคม
๑.เชื้อชาติ
ประชากรชาวไทยในภาคเหนือส่วนใหญ่เป็นชนชาติไทยเช่นเดียวกับชาวไทยในภาคอื่น ๆ สืบเชื้อสายมาจาก
ไทยล้านนาหรือโยนก จึงทำให้สำเนียงการพูด วัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่น ผิวพรรณและการแต่งกายผิดแผกไปจาก
ชาวไทยในภาคอื่นบ้าง ในปัจจุบันประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวไทยที่เรียกกันว่า "ไทยเหนือ" หรือ "คนเมือง" ซึ่งส่วนใหญ่
พูดภาษาสำเนียงทางเหนือ
ชาวไทยในภาคเหนือมีเชื้อสาย ไทยยวน หรือไทยโยนก เป็นส่วนใหญ่ แล้วยังมีพวกชาวไทยสาขาย่อยอื่น ๆ
อีก คือ
- ไทยยอง มีอยู่มากใน จ.ลำพูน มีภูมิลำเนาเดิมอยู่แคว้นสิบสองปันนา มีอาชีพเพาะปลูกและทอผ้า
- ไทยเขิน อพยพย้ายถิ่นมาจากเชียงตุง มีมากใน จ.เชียงใหม่ มีอาชีพทำเครื่องเขิน
- ไทยลื้อ มีภูมิลำเนาในแคว้นสิบสองปันนา ปัจจุบันมีมากใน จ.เชียงราย
- ไทยใหญ่หรือเงี้ยว มีมากในจังหวัดที่อยู่ค่อนไปทางตะวันตกเฉียงเหนือติดกับพรมแดนประเทศพม่า เช่น
จ.แม่ฮ่องสอน เชียงใหม่ มีอาชีพทางค้าขายและทำร่ม
- ชายไทยภูเขา ภาคเหนือมีชาวไทยภูเขาอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก ซึ่งแบ่งเป็นเผ่าต่าง ๆ ได้แก่ ม้ง เย้า ลีซอ
อีก้อ มูเซอและกะเหรี่ยง เป็นต้น ส่วนมากอาศัยอยู่แถบทางเหนือและมีอาชีพต่างไปจากชาวไทยที่อาศัยอยู่ในบริเวณที่
ราบ ใน พ.ศ ๒๕๔๑ จำนวนชาวไทยภูเขาในประเทศไทยมีประมาณ ๗.๗ แสนคน ชาวเขาเผ่ากะเหรี่ยงมีจำนวนมากที่สุด
คือ มีปริมาณเกือบครึ่งของจำนวนชาวไทยภูเขาทั้งหมดในภาคเหนือ รองลงมคือ ชาวไทยภูเขาเผ่าม้ง
๒.ศาสนา
ประชากรส่วนใหญ่ของภาคเหนือนับถือพระพุทธศาสนาไม่ต่ำกว่าร้อยละ ๙๕ ยกเว้นใน จ.แม่ฮ่องสอน ซึ่งมี
ผู้นับถือพระพุทธศาสนาเพียงประมาณร้อยละ ๘๗ ทั้งนี้อาจเป็นเพราะอยู่ติดดับประเทศพม่า จึงทำให้มีผู้นับถือศาสนา
อื่นตามประชากรที่อยู่ใกล้ โดยเฉพาะศาสนาคริสต์และอิสลามได้เข้ามาปะปนอยู่มากพอสมควร
ชาวเหนือเป็นผู้มีประเพณีอันดีงามสืบเนื่องจากประเพณีในทางพระพุทธศาสนาที่ยังประพฤติปฎิบัติกันอยู่
จนตราบเท่าทุกวันนี้ และที่สำคัญได้แก่ ประเพณีสงกรานต์
๓.ภาษา
ชาวไทยทางภาคเหนือสืบเชื้อสายมาจากชาวไทยล้านนา ซึ่งมีเชื้อสายไทยน้อย อักษรและภาษาของไทยเหนือ
จึงต่างกับชาวสยามและชาวล้านช้าง ซึ่งเคยอยู่ใต้อำนาจและอิทธิพลของขอม รูปอักษรของไทยเหนือมีลักษณะกลม
โดยได้ต้นแบบจากอักษรมอญโบราณ ปัจจุบันนี้ตัวอักษรดังกล่าวได้ลบเลือนไป เพราะชาวไทยภาคเหนือไม่สามารถเขียน
ได้แล้ว โดยหันมาใช้อักษรไทยปัจจุบันเหมือนกันทั่วประเทศ
กลับหน้าแรก