เมื่อใดก็ตามที่มีการพูดถึงทรัพยากรป่าไม้ของประเทศแล้ว   ส่วนใหญ่จะนึกไปถึงความเขียวชอุ่มของผืนป่าอันหนาทึบ   หรือเทือกขุนเขาอันเป็น   แหล่งต้นน้ำลำธาร   และจะมองข้ามความสำคัญของป่าอีกประเภทหนึ่ง   ที่มีพื้นที่กระจายอยู่ตามชายฝั่งทะเล   ซึ่งเราเรียกป่าชนิดนี้ว่า "ป่าชายเลน"

                ป่าชายเลน   คือระบบนิเวศของป่าชายฝั่ง   ที่ทนต่อสภาพความเค็มได้   และเป็นกลุ่มแรกของสิ่งมีชีวิตที่บุกเบิกชีวิตความเป็นอยู่   ลงไปสู่ทะเล  พร้อม กับการชักน้ำ   พื้นแผ่นดินให้รุกล้ำตามลงไปในทะเล   จึงนับเป็นปราการด่านแรกระหว่างบกกับทะเล   โดยจะประกอบด้วยพันธุ์ไม้   สัตว์นานาชนิด  ตลอดจน   สภาพแวดล้อมอื่น ๆ เช่น   การขึ้นลงของน้ำทะเล   ดินเลนที่มีอินทรีย์สารเป็นจำนวนมาก   ฯลฯ  อยู่รวมกันเป็นระบบ   และยังเป็นประโยชน์นานับประการ   ต่อมนุษย์

ความสำคัญของป่าชายเลน

                ป่าชายเลนเป็นป่าที่มีความสำคัญสูงสุดในความสำคัญของระบบนิเวศในธรรมชาติ    และมีคุณประโยชน์อย่างมหาศาลต่อมนุษยย์   ทั้งทางด้าน  เศรษฐกิจ   สังคม  และทางด้านนิเวศวิทยา   ดังนี้

                1.   การนำไม้มาใช้ประโยชน์   ไม้ที่ได้จากป่าชายเลน   นอกจากนำมาใช้เพื่อการเผาถ่านแล้ว   ยังสามารถมาใช้เพื่อการเป็นไม้ฟืน    ไม้เสาเข็ม  ไม้ค้ำยัน   เฟอร์นิเจอร์ 

                2.   เป็นที่ป้องกันชายทะเลโดยป่าชายเลนจะทำหน้าที่เป็นเหมือนเขื่อนป้องกันคลื่น   ลม  พายุ   ไม่ให้เกิดอันตรายต่อมนุษย์   และระบบนิเวศอื่น ๆ

                3.   ทำหน้าที่เป็นแหล่งกักตะกอนสิ่งปฏิกูล   และสารมลพิษต่าง ๆ จากบนบกไม่ให้ลงสู่ทะเล 

                4.   ช่วยให้มีการงอกตัวของแผ่นดิน   จากการที่ตะกอนดินทรายซึ่งไหลมากับแม่น้ำ   เมื่อถูกขวางกั้นด้วยแนวป่าชายเลนทำให้กระแสน้ำลดความเร็วลง

เกิดตะกอนทับถม

                5.   นิเวศวิทยาป่าชายยเลน   เป็นระบบนิเวศที่เหมาะสมกับการวางไข่   การหาอาหาร   และการเจริญเติบโตของสัตว์น้ำเศรษฐกิจหลายชนิดและเป็น

แหล่งชุมชนของนก   สัตว์ป่าาหลายชนิด

                6.   เป็นแหล่งพักผ่อนหย่อนใจ   ความสวยงามจากพรรณไม้ต่าง ๆ   ตั้งแต่เฟิร์น  กล้วยไม้   และต้นไม้ใหญ่   ที่เพิ่มความแปลกตาแก่ทิวทัศน์ทางทะเล

                  ปัญหาที่เกิดจากการทำลายป่าชายเลน

                ปัจจุบัน   ป่าชายเลนของประเทศไทยซึ่งจะขึ้นอยู่ตามบริเวณชายฝั่งทะเลที่เป็นโคลนตมและบริเวณที่เชื่อมต่อกับแม่น้ำลำธารในบริเวณชายฝั่งของอ่าวไทย   และชายฝั่งทะเลด้านตะวันออกและตะวันตกของภาคใต้   นับแต่จะลดพื้นที่ลง เนื่องจากกิจกรรมต่างๆ ที่ใช้ประโยชน์ป่าชายเลนจนทำให้เกิคความเสื่อมโทรมทำลายป่าชายเลน ซึ่งพอจะจำแนกได้ดังนี้

1   การป่าไม้  หมายถึง   การทำไม้สัมปทานตามวิธีที่รัฐกำหนด   การทำป่าไม้ในเขตสัมปทาน

2. การเพาะเลั้ยงสัตว์น้ำ   หมายถึง   เฉพาะการทำบ่อเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ   และสถานีเพาะพันธุ์ในพื้นที่ป่าชายเลน   และจะมีการตัดฟันไม้ชายเลนบริเวณพื้นที่โครงการ

3. การเกษตรกรรมในพื้นที่ป่าชายเลน

4.การทำเหมืองแร่ในที่ป่าชายเลน

5.การขยายตัวของชุมชน

6.การก่อสร้างท่าเทียบเรือทุกขนาด   การก่อสร้างอู่ต่อเรือและสะพานปลา

7. การก่อสร้างถนน   รวมทั้งสายส่งไฟฟ้า

8.การก่อสร้างโรงงานอุตสาหกรรม

9.  การขุดร่องน้ำ

ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ป่าชายเลน

                               ปัญหาสิ่งแวดล้อมจากการใช้ประโยชน์พื้นที่ป่าชายเลน ได้ก่อให้เกิดผลกระทบสิ่งแวดล้อม   ดังนี้เ

       1.ผลกระทบทางกายภาพ   ได้แก่   การเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศป่าชายเลย   คือ  อุณหภูมิ   ปริมาณธาตุอาหาร  ความเค็ม สภาพทางอุทกวิทยา  การตกตะกอน   ปริมาณมลพิษในน้ำ เป็นต้น

       2.ผลกระทบทางชีววิทยา   ได้แก่   การลดปริมาณพันธุ์ไม้ส่วนรวม   การลดการสืบพันธุ์ตามธรรมชาติ   การลดปริมาณหรือการสูญเสียพันธุ์ไม้ที่มีค่า หรือหายาก   การสะสมสารพิษในห่วงโซ่อาหาร การเกิดโรดระบาด   การทำลายถิ่นที่อยู่อาศัยธรรมชาติ

1.การใช้ประโยชน์อย่างยาวนาน ปัจจุบันพื้นที่ป่าชายเลนได้ถูกทำลายลงอย่างมาก โดยเฉพาะจากการตัดถนน การทำนากุ้ง ดังนั้นจึงควรมีมาตรการที่เหมาะสม ในการใช้ประโยชน์ป่าชายเลน

2. การปลูกป่า ควรมีการพื้นฟูป่าชายเลนที่เสื่อมสภาพ การปลูกสร้างป่าชายเลนขึ้นใหม่ในบริเวณที่สภาพแวดล้อมเอื้ออำนวย

3.การใช้ป่าชายเลนอย่างผสมผสาน ในกรณีที่มีความต้องการใช้ประโยชน์จากป่าชายเลน ควรพิจารณาอย่างรอบคอบ และใช้ให้คุ้มค่าในทรัพยากรที่มีอยู่ในบริเวณนั้นหลายๆ อย่างผสมผสานกันไป