สนามฟื้นฟูภูมิปัญญาชาวบ้าน
เสริมสมรรถภาพเด็กพิการแขน-ขา

รศ.พีระพงศ์ บุญศิริ ผู้รับผิดชอบศูนย์ศึกษาภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย มหาวิทยาลัยราชภัฏ (มรภ.) เชียงใหม่ ในฐานะผู้ดำเนินการจัดสร้างสนามฟื้นฟูภูมิปัญญาชาวบ้าน บอกเล่าถึงความคืบหน้า
ในการสร้างสนามฟื้นฟูสมรรถภาพเด็กพิการแขน-ขา โรงเรียนศรีสังวาลย์เชียงใหม่ ซึ่งเป็นโรงเรียนที่จัดตั้งขึ้นเนื่องในวโรกาสครบรอบ 100 ปี สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี โดยเปิดสอน
นักเรียนที่บกพร่องทางร่างกาย หรือ สุขภาพ ทั้งแบบประจำและไป-กลับ ตั้งแต่ระดับอนุบาลจนถึงม.6

“จากความบกพร่องทางร่างกายของนักเรียน จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องได้รับการฟื้นฟูสมรรถภาพทางร่างกายทุกวัน อย่างน้อยวันละ 30-45 นาที และภายหลังการฟื้นฟูผู้ปกครอง ครูผู้ดูแล พี่เลี้ยง จะต้องฝึกฝนบุตรหลาน หรือ นักเรียนอย่างต่อเนื่องเพื่อให้ร่างกายมีพัฒนาการที่ดีขึ้น”

ดังนั้นศูนย์ศึกษาภูมิปัญญาการแพทยแผนไทยมรภ.เชียงใหม่ และโรงเรียนศรีสังวาลย์เชียงใหม่ จึงได้สร้างสนามฟื้นฟูสมรรถภาพเด็กพิการแขน-ขา เพื่อให้นักเรียนที่บกพร่องทางร่างกายได้รับการฟื้นฟูสมรรถภาพด้วยอุปกรณ์ภูมิปัญญาพื้นบ้านอย่างต่อเนื่อง โดยนำเอาภูมิปัญญาเครื่องเล่นและการละเล่นพื้นบ้านมาเป็นอุปกรณ์ประกอบการฟื้นฟูสมรรถภาพและเป็นการอนุรักษ์ภูมิปัญญาไทย พร้อมกันนั้น ยังเป็นการปลูกฝังให้เด็กที่มีความบกพร่องรู้จักใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ ด้วยการฝึกสร้างสมรรถภาพตนเองได้อย่างปลอดภัยและไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย

สำหรับเป้าหมายของการสร้างสนามสำหรับเด็กพิการแขน-ขานั้น ส่วนใหญ่จะต้องนั่งวีลแชร์ เนื่องจากเคลื่อนไหวไม่คล่องตัว ดังนั้นศูนย์จึงได้วางรูปแบบสนามในการสร้างเสริมสมรรถภาพด้วยการฝึกการทรงตัวในกระบะทราย ฝึการจัดลำตัวโดยท่อลอดทั้งยางรถยนต์และท่อซีเมนต์ใหญ่ ฝึกสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ เมื่อสามารถทรงตัวได้แล้ว ก็จะเริ่มเกาะราวเดินด้วยมือทั้งสองข้างด้วยราวคู่ระดับเดียวกัน หากมีอาการแขนเกร็งข้างใดข้างหนึ่งก็จะเกาะราวต่างระดับ และเมื่อฝึกเดินทรงตัวได้แล้ว ก็จะสร้างสมรรถภาพเพิ่มขึ้นด้วยการเดินเกาะเชือกไปทีละช่วง หรือ ฝึกเดินด้วยกระแตเวียนทั้งเดี่ยว หรือ เดินกับเพื่อน เมื่อมีความมั่นใจว่าเดินได้ ทรงตัวได้ ก็จะฝึกเดินเร็วด้วยการเกาะเชือกยาวเดินเร็ว หรือ วิ่งเหยาะๆ โดยมีชิงช้านั่งพักในเขตสนาม หรือ ลานหญ้านั่งเล่น

รศ.พีระพงศ์เล่าว่า การจัดสร้างสนามฟื้นฟูได้รับความร่วมมือจากนักศึกษาสาขาวิชาพลศึกษา คณะครุศาสตร์ มรภ.เชียงใหม่ ในการปรับพื้นที่สนาม จัดเตรียมวัสดุอุปกรณ์ และสร้างเครื่องมือฟื้นฟูสมรรถภาพ 8 รายการ ประกอบด้วยราวไม้ไผ่ทรงตัวฝึกเดิน, เชือกฝึกเดิน, ราวเชือกจับวิ่ง, หลุมทรายฝึกทรงตัวยืน, ยางลอดฝึกการบังคับร่างกาย, เชือกตาข่ายฝึกความแข็งแรงแขน-ขา และลานจอดวีลแชร์ นอกจากนี้ ยังมีอีกหลายหน่วยงานที่สนับสนุนงบประมาณและวัสดุอุปกรณ์ในการสร้างสนามฟื้นฟูให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น

หลังจากนี้นักเรียนที่บกพร่องทางร่างกายของโรงเรียนศรีสังวาลย์เชียงใหม่ จะได้ฝึกฝนและฟื้นฟูสมรรถภาพด้วยตนเองอย่างต่อเนื่อง และมีพัฒนาการทางด้านร่างกายในทางที่ดี สามารถใช้เวลาว่างในการเล่นให้เกิดประโยชน์จากการฟื้นฟู โดยสนามฟื้นฟูภูมิปัญญาท้องถิ่น

สุกัญญา แก้ววรรณ