หมดเวลารู้สึกสงสาร! "สิทธิผู้พิการ ถึงเวลาต้อง "เคารพ"

เกือบ 1 เดือนแล้ว.. หรือนับตั้งแต่วันที่ 1 ก.ย. 2548 ที่กฎกระทรวงมหาดไทย กำหนดสิ่งอำนวยความสะดวกในอาคารสำหรับผู้พิการ หรือ ทุพพลภาพ และคนชรา พ.ศ. 2548 มีผลบังคับใช้ แต่ดูเหมือนคนที่ร่างกายครบ 32 ทั่วไปยังไม่ค่อยรับรู้ ทั้งที่หลายคนมีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามกฎกระทรวงนี้...
กฎที่ถูกกำหนดขึ้นเพื่อคนชรา และโดยเฉพาะ "คนพิการ"
กฎที่กำหนดถึง "สิทธิ" ที่คนพิการต้องได้รับจากสังคม!!
พนิตา กำภู ณ อยุธยา ผู้อำนวยการส่งเสริมสวัสดิภาพ และพิทักษ์เด็ก เยาวชน ผู้ด้อยโอกาส คนพิการ และผู้สูงอายุ บอกว่า... กฎหมายที่อำนวยความสะดวกแก่ผู้ทุพพลภาพที่ได้ออกมาล่าสุด คือ กฎกระทรวงมหาดไทย กำหนดสิ่งอำนวยความสะดวกในอาคาร สำหรับผู้พิการหรือทุพพลภาพ และคนชรา พ.ศ.2548
ออกตามความในพ.ร.บ.ควบคุมอาคาร พ.ศ.2522 ของกรมโยธาธิการ กระทรวงมหาดไทย นอกจากนี้ ยังมีกฎกระทรวงฉบับที่ 4 ออกตามความใน พ.ร.บ.การฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ พ.ศ. 2534 และระเบียบคณะกรรมการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ ว่าด้วยมาตรฐานอุปกรณ์ หรือสิ่งอำนวยความสะดวกโดยตรงแก่คนพิการ พ.ศ.2544
ทั้งนี้ พ.ร.บ.การฟื้นฟูฯ พ.ศ.2534 ได้มีข้อกำหนดว่าจะต้องมี "สิ่งอำนวยความสะดวก" อาทิ ทางลาด, ห้องน้ำ, ลิฟต์, ราวจับ, อักษรเบรลล์, ฯลฯ ตามสถานที่ต่างๆ ของราชการ และเอกชน
"แต่กฎหมายฉบับดังกล่าวนี้ไม่ได้มีบทลงโทษเอาไว้ และทางกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ก็ไม่มีอำนาจที่จะไปไล่จับ หรือเอาผิดกับใครได้ หากไม่ได้มีการปฏิบัติตาม"
เป็นที่มาของการแก้ไขกฎหมาย ด้วยมีความเห็นว่าเป็นกฎหมายที่แปลก มีบทบังคับ แต่ไม่มีบทลงโทษ มีการตั้งคณะกรรมการขึ้นมาเพื่อแก้ไข มีการแสดงความเห็นในการประชุมหลายครั้ง และได้ออกมาเป็นกฎกระทรวงมหาดไทยดังกล่าว หลังเวลาผ่านมายาวนาน โดยมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 1 ก.ย.2548
"ล่าช้ามากว่า 10 ปี ก็ไม่ทราบว่าเกิดจากสาเหตุอะไร ได้ทำหนังสือแจ้งไปหลายครั้ง ในขณะที่องค์กรของคนพิการนั้นเข้มแข็งมากและมีการออกมาเรียกร้องบ่อยครั้ง จนประสบความสำเร็จ"
ผอ.สำนักส่งเสริมฯ บอกอีกว่า ... เมื่อกฎกระทรวงมหาดไทยออกมา และมีผลบังคับตั้งแต่ 1 ก.ย. 2548 หมายความว่า อาคารทุกชนิดที่สร้างหลังจากวันที่ 1 ก.ย. จะต้องมีสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับผู้พิการและ รวมถึงคนชรา
สถานที่ที่กฎกระทรวงใหม่บังคับ ก็ได้แก่ โรงพยาบาล สถานพยาบาล ศูนย์บริการสาธารณสุข สถานที่อนามัย อาคารที่ทำการของราชการ รัฐวิสาหกิจ องค์กรของรัฐที่จัดตั้งตามกฎหมาย สถานศึกษา หอสมุด พิพิธภัณฑสถานของรัฐ
สถานีขนส่งมวลชน เช่น ท่าอากาศยาน สถานีรถไฟ สถานีรถท่าเทียบเรือ ที่มีพื้นที่ส่วนใดของอาคารที่เปิดให้บริการแก่บุคคลทั่วไปเกิน 300 ตารางเมตร
และรวมถึงสำนักงาน โรงมหรสพ โรงแรม หอประชุม สนามกีฬา ศูนย์การค้า ห้างสรรพสินค้าประเภทต่างๆ ที่มีพื้นที่ส่วนใดของอาคารที่เปิดให้บริการแก่บุคคลทั่วไปเกิน 2,000 ตารางเมตร
กฎกระทรวงนี้จะมีทั้งหมด 9 หมวด แบ่งออกเป็น...ป้ายแสดงสิ่งอำนวยความสะดวก, ทางลาดและลิฟท์, บันได, ที่จอดรถ, ทางเข้าอาคาร ทางเดินระหว่างอาคารและทางเชื่อมระหว่างอาคาร, ประตู, ห้องส้วม, พื้นผิวต่างสัมผัสและโรงมหรสพ หอประชุม และ โรงแรม
ในแต่ละหมวดก็จะมีรายละเอียดแจกแจงอยู่ว่าจะต้องดำเนินการในลักษณะใด ยกตัวอย่างเช่น...โรงมหรสพหรือหอประชุมต้องจัดให้มีพื้นที่เฉพาะสำหรับเก้าอี้ล้ออย่างน้อย 1 ที่ทุกๆ จำนวน 100 ที่นั่ง โดยพื้นที่เฉพาะนี้เป็นพื้นที่ราบขนาดความกว้างไม่น้อยกว่า 900 มิลลิเมตร และความยาวไม่น้อยกว่า 1,400 มิลลิเมตร ต่อ 1 ที่ อยู่ในตำแหน่งที่เข้าออกได้
ตั้งแต่ 1 ก.ย.2548 ก่อนที่จะมีการก่อสร้างอาคารใหม่ จะต้องมีการยื่นพิมพ์เขียวเพื่อขออนุญาตก่อสร้าง หากไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวก ก็จะไม่ผ่านการอนุญาต
"แต่สำหรับอาคารที่ก่อสร้างก่อนหน้า กฎหมายไม่มีผลบังคับย้อนหลัง ซึ่งในส่วนของสถานที่ราชการคงไม่มีปัญหา แต่สถานที่ของเอกชนนั้น ก็ต้องแล้วแต่ผู้ประกอบการ"... ผอ.พนิตากล่าว
ทั้งนี้และทั้งนั้น กับอาคารสถานที่เก่าบางแห่งอาจไม่สามารถปรับปรุงเพิ่มเติมสิ่งอำนวยความสะดวกได้ครบ ด้วยสภาพอาคารบังคับ แต่อย่างน้อยทำอะไรได้ก็ควรทำเพื่อร่วมสนับสนุนส่งเสริมสิทธิ "คนพิการ"
และโดยเฉพาะกับอาคารสถานที่จะสร้างใหม่ กฎกระทรวงมหาดไทย กำหนดสิ่งอำนวยความสะดวกในอาคาร สำหรับคนพิการ หรือ ทุพพลภาพ และคนชรา พ.ศ. 2548 นี่มิใช่กฎที่ตราขึ้นเพื่อให้คนปกติสงสารหรือเห็นใจคนพิการ แต่จากนี้ไปคนพิการจะมี"สิทธิ" ที่ต้องได้รับ ซึ่งก็เอื้อรวมไปถึงคนชราด้วย
ถึงเวลาที่คนทั่วไปต้องให้ความเคารพ "สิทธิคนพิการ"
แม้บางกรณีกฎกระทรวงอาจไม่มีผล... แต่ก็อยู่ที่สำนึก
คนพิการก็มีความสำคัญ-สร้างประโยชน์ต่อสังคมได้!!