เกสสุดา กาญจนเสถียร ถนอมสิน ปีตวัฒนกุล

โครงการ "แด่น้องคนดี" ซึ่งเป็นหนึ่งในหลากหลายกิจกรรมที่ "ห้างหุ้นส่วนจำกัด ศรีทองพาณิชย์" ร่วมกับ "นาฬิกาซิติเซน" มอบนาฬิกาซิติเซนรุ่นอักษรเบรลสำหรับผู้พิการทางสายตาทั่วประเทศ จำนวน 200 เรือน เพื่อถวายเป็นพระราชกุศลในวโรกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา ในวันที่ 5 ธันวาคม 2550 และฉลองครบรอบปีที่ 50 ของการก่อตั้ง ศรีทองพาณิชย์

ซึ่ง "นางวิภาวรรณ มหาดำรงค์กุล" ผู้จัดการทั่วไปห้างหุ้นส่วนจำกัด ศรีทองพาณิชย์ เล่าถึงที่มาที่ไปของโครงการว่า การเชิดชูเกียรติผู้ทำความดีเพื่อสะท้อนให้เห็นว่า แม้จะเป็นผู้พิการหากยึดมั่นในความดี ก็ไม่ใช่เรื่องยากที่จะประสบความสำเร็จในชีวิต และร่วมกันสร้างรอยยิ้มให้กับผู้พิการทางสายตาในสังคมให้มีความสุข

ทั้งนี้ สำหรับนาฬิกาซิติเซนรุ่นอักษรเบรล 40 เรือนแรก ทางโครงการแด่น้องคนดี จะมอบให้กับผู้ทรงคุณวุฒิที่เป็นอาจารย์สอนคณิตศาสตร์ และอาจารย์สอนเปียโน รวมทั้ง เยาวชนผู้พิการทางสายตาที่ได้สร้างประโยชน์ให้กับสังคมในเขตกรุงเทพมหานคร และอีก 160 เรือน จะมอบให้กับผู้พิการทางสายตาทั่วประเทศ โดยคัดเลือกจากบทความ เทปบันทึกเสียง หรือบทเพลงที่ถ่ายทอดความคิด และความรู้สึกเกี่ยวกับการทำความดี เนื้อหาไม่จำกัดความยาวในหัวข้อ ช่วงเวลาทำดีของฉัน

นอกจากจะอิ่มอกอิ่มใจ และอิ่มบุญกันถ้วนหน้าแล้ว เลยถือโอกาสนี้ขอสัมภาษณ์ถึงชีวิตต้องสู้ของครูสอนคณิตศาสตร์ "ไพโรจน์ ชาติการุณ" วัย 61 ปี ซึ่งพิการทางสายตา แต่กลับฟันฝ่าปัญหาอุปสรรค และกลายเป็นดวงประทีปส่องนำทางให้กับลูกศิษย์ลูกหาอีกมากมาย ผมเกิดเมื่อปี 2489 ไม่ทราบภูมิลำเนาที่แน่นอน ผมเป็นโรคตาแดงเมื่อตอน 1 ขวบ พ่อแม่ได้พาไปรักษา ซึ่งสมัยก่อนรักษาโดยใช้ยาพื้นบ้าน ทำให้เกิดการอักเสบ และลุกลามมากขึ้น จึงไปพบหมอที่โรงพยาบาล แต่ไม่สามารถรักษาให้หายได้ ทำให้ตาบอดทั้งสองข้างตั้งแต่นั้นมา จากวันนั้น ก็ไม่มีใครไปรับผมกลับบ้าน ทางโรงพยาบาลจึงนำผมไปฝากเรียนไว้ที่โรงเรียนสอนคนตาบอดกรุงเทพ ครูไพโรจน์บอกเล่าถึงสาเหตุที่ทำให้สายตาพิการทั้งสองข้าง

หลังเรียนจบชั้น ม.3 จากโรงเรียนสอนคนตาบอดกรุงเทพ ก็ผันตัวเองไปเป็นครูฝึกสอนที่โรงเรียนแห่งนี้แทนอาจารย์ที่ลากิจ ตอนแรกไม่รู้ว่าจะสอนวิชาอะไร ผมจึงเลือกสอนวิชาคณิตศาสตร์ ช่วงนั้นสอนตั้งแต่ชั้น ป.1-3 จึงมีอาจารย์เสนอในที่ประชุมว่าเคยยืนดูผมสอน และบอกว่าผมสอนดี จึงให้เป็นครูสอนคณิตตั้งแต่นั้นมา ก็เป็นเวลากว่า 40 ปีแล้ว ครูไพโรจน์เล่าด้วยความภูมิใจ

ปัจจุบันครูไพโรจน์สอนอยู่ชั้น ป.3-4 และใช้ ลูกคิด ในการช่วยสอนเมื่อต้องบวก ลบ เลขหลายๆ หลัก สำหรับปัญหาที่เกิดขึ้นในการเรียนการสอน ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องเกี่ยวกับรูปภาพ เนื่องจากมองไม่เห็น จึงต้องให้อาจารย์ที่สายตาปกติ ทำแบบจำลองเป็นรูปทรงต่างๆ ขึ้นมา

ที่ผมสอนโดยใช้ลูกคิด เพราะเคยเรียนตั้งแต่เด็กๆ มีอาจารย์สอนคณิตผมโดยใช้ลูกคิดแบบจีน ผมจึงนำมาสอนต่อ แต่ปัจจุบันเป็นลูกคิดแบบที่ใช้ในสหรัฐอเมริกา มี 15 หลัก ด้านบนมี 1 เม็ด ด้านล่างมี 4 เม็ด ขนาดเล็ก พกพาสะดวก มีความฝืดเพื่อไม่ให้เกิดการเลื่อนในขณะใช้คำนวณ ซึ่งจะให้เด็กท่องสูตร โดยมี 2 สูตรที่นำมาใช้ในเวลาบวก และลบ เพื่อให้เด็กเข้าใจง่าย

นอกจากนี้ ในการดำเนินชีวิตประจำวัน ครูไพโรจน์เล่าว่าปัญหาใหญ่ๆ มีอยู่ 2 เรื่อง คือการเดินทางไปที่ต่างๆ และการทำงานที่จะต้องมีเอกสาร แผนการสอน จะต้องให้เพื่อนอาจารย์ที่สายตาดีช่วยทำให้ รวมถึงผู้พิการทั่วไปส่วนใหญ่จะมีปัญหาด้านสิทธิในการติดต่อกับราชการ เพราะความที่พิการทางสายตา จึงถูกนำมาใช้เป็นข้อจำกัด ทำให้ไม่สามารถดำเนินการใดๆ ได้

"ผมอยากฝากว่า แม้ปัจจุบันสังคมจะเปิดโอกาสให้คนพิการมากขึ้น แต่ยังอยากให้เปิดโอกาสแก่คนตาบอด โดยเฉพาะงาน เพราะการช่วยเหลือเรื่องการให้งานทำ เป็นการช่วยเหลือที่ถาวร ให้พวกเขายืนอยู่บนลำแข้งของตัวเองได้ ซึ่งจะทำให้พวกเขาคุณภาพชีวิตดีขึ้น เลี้ยงตนเองได้ ส่วนการช่วยเหลืออีกทางหนึ่งคือการบริจาคที่มูลนิธิช่วยเหลือคนตาบอดแห่งประเทศไทย" ครูไพโรจน์กล่าวทิ้งท้าย

ส่วนผู้พิการทางสายตาอีกคน ที่เข้ารับมอบนาฬิกาซิติเซนรุ่นอักษรเบรลในโครงการแด่น้องคนดี และได้มีโอกาสมานั่งบอกเล่าถึงชีวิตที่ผ่านให้ฟัง คือ "ยุทธนา ศรีมูลชัย" นักเปียโนวัย 64 ปี เป็นชาวกรุงเทพฯ โดยกำเนิด เกิดเมื่อปี 2485 คุณยุทธนาเล่าว่า ตอนผมอายุได้ 4 ขวบ ป่วยเป็นโรคตาแดง และเกิดอาการติดเชื้อ เนื่องจากใช้น้ำล้างตาที่ไม่สะอาด ทำให้ต้องสูญเสียดวงตาทั้งสองข้าง แม้ภายหลังจะเข้าทำการรักษาที่โรงพยาบาลศิริราช แต่ก็สายเกินไป

ปัจจุบันคุณยุทธนามีครอบครัวที่อบอุ่น ภรรยาซึ่งเป็นนักสังคมสงเคราะห์ที่โรงเรียนสอนคนตาบอดกรุงเทพ มีลูกชาย และลูกสาวอย่างละ 1 คน ทั้งคู่เรียนจบมหาวิทยาลัยแล้ว ลูกชายมีอาชีพนักบิน ส่วนลูกสาวทำงานในบริษัทโฆษณา
คุณยุทธนาเล่าว่า ผมเริ่มเข้าเรียนที่โรงเรียนสอนคนตาบอดกรุงเทพตั้งแต่อนุบาลจนจบมัธยมต้น และเรียนต่อมัธยมปลายที่โรงเรียนเซนต์คาเบรียล จากนั้นได้รับทุนไปเรียนต่อมัธยมปลายที่วิทยาลัยซิดนีย์ เซนต์ลีโอ เพื่อเตรียมตัวเข้าเรียนต่อที่มหาวิทยาลัยซิดนีย์ ในสาขาเศรษฐศาสตร์ ซึ่งประกอบด้วยความรู้พื้นฐานด้านรัฐศาสตร์ สังคมศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ และการเมือง ผมยังสมัครเรียนวิชาดนตรี โดยเรียนเปียโน และการเรียบเรียงเสียงประสาน ในช่วงภาคค่ำที่สถาบันดนตรีซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย

ความจริงผมเริ่มเรียนดนตรีที่โรงเรียนสอนคนตาบอดกรุงเทพตั้งแต่ 7 ขวบ ซึ่งโรงเรียนให้ผมเรียนเปียโน เพราะสมัยนั้นเห็นรุ่นพี่เรียนเปียโนก็เลยแอบไปทดลองเล่นบ้าง เลยโดนรุ่นพี่ดุ จึงเกิดแรงบันดาลใจให้อยากเล่นดนตรี จนผู้ใหญ่เห็นแวว และคัดเลือกกึ่งบังคับ พอได้เรียนจริงๆ กลับไม่ชอบ และไม่อยากเรียน เพราะเวลาที่ต้องเรียนเปียโน เป็นช่วงเวลาพัก และเล่นกับเพื่อนๆ แต่พอเล่นเป็นเพลงได้เมื่ออายุ 12 ปี ก็รู้สึกชอบ เพราะมีรุ่นพี่มาขอให้เล่นเปียโนให้ฟัง คุณยุทธนาเล่าด้วยรอยยิ้ม

ส่วนความแตกต่างของการเรียนดนตรีของคนปกติกับคนตาบอดนั้น คุณยุทธนาเล่าว่า ครูจะจับนิ้วให้เล่น และต่อเพลงกันครั้งละ 4-5 ห้อง แล้วแต่ความสามารถของแต่ละคน จนกระทั่งเล่นได้ทั้งเพลง โน้ตของคนตาบอดมีไว้สำหรับจำมากกว่ามีไว้เล่น ฉะนั้น คนตาบอดจะต้องใช้เวลาในการฝึกเล่นให้ได้คล่องจึงจะปล่อยโน้ต และเล่นได้ โน้ตของคนตาบอดจะเป็นโน้ตเบรล ต่างจากโน้ตเพลงปกติตรงที่โน้ตปกติมีบรรทัด 5 เส้น แต่โน้ตของคนตาบอดจะเป็นสัญลักษณ์ และอยู่ในบรรทัดเดียวกันทั้งหมด

สำหรับชีวิตการทำงานนั้น เริ่มเมื่อปี 2507 เป็นเจ้าหน้าที่สำนักแถลงข่าวสถานทูตออสเตรเลียประจำประเทศไทย จนถึงปี 2545 และเป็นนักเปียโนที่โรงแรมโอเรียนเต็ล ปัจจุบันเป็นครูสอนขับร้องประสานเสียงและดนตรีโรงเรียนสอนคนตาบอดกรุงเทพ และเล่นเปียโนที่ห้องอาหาร ปาร์ค อเวนิว สเต็ก เฮ้าส์

การทำงานด้านสังคม คุณยุทธนาได้ทำงานเพื่อองค์กรคนพิการมากมาย อาทิ มูลนิธิเพื่อเด็กพิการ มูลนิธิส่งเสริมอาชีพคนตาบอด สมาคมคนตาบอดแห่งประเทศไทย มูลนิธิช่วยคนตาบอดแห่งประเทศไทยในพระบรมราชินูปถัมภ์ เป็นต้น

ส่วนด้านการเชิดชูเกียรติ และการยกย่องนั้น ได้รับในระหว่างเรียนที่ซิดนีย์ ได้เข้าประกวดเปียโน เรซิทัล คอนเทสต์ (Piano Recital Contest) ถึง 2 ครั้ง โดยในปี 2506 ได้รางวัลชนะเลิศจากการบรรเลงเพลง Moonlight Sonata ในปี 2524 ได้รับพระราชทานโล่จากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว งานแผ่นเสียงทองคำประจำปี 2523-2524 จากสมาคมสตรีแห่งประเทศไทย สาขาดนตรีดีเด่น ปี 2539 ได้รับโล่จากสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ สาขาบุคคลพิการตัวอย่าง ปี 2545 ได้รับโล่ และใบประกาศเกียรติคุณจากสถานทูตออสเตรเลีย ประจำประเทศไทย สาขาพนักงานดีเด่น และทำงานมานาน 38 ปี และในปี 2546 ได้รับรางวัล และโล่จากมูลนิธิอนุสรณ์หม่อมงามจิตร บุรฉัตร โครงการยกย่องคนพิการดีเด่นในการพัฒนาคุณภาพชีวิต ประจำปี 2546 ประเภทคนพิการทางการมองเห็น

คุณยุทธนายังบอกว่า "ชีวิตคนเราก็มีทั้งสุข และทุกข์ แต่เราต้องมีความหวัง และสู้ชีวิต สำหรับคนที่ท้อแท้ขอให้ดูคนที่แย่กว่า เพราะผมเชื่อว่าทุกคนย่อมมีคนที่แย่กว่าเราเสมอ เคยมีครั้งหนึ่งเพื่อนขอให้บอกผู้หญิงคนหนึ่งที่อยากจะฆ่าตัวตาย ผมจึงบอกให้เขาลองไปดูที่โรงเรียนสอนคนตาบอดว่าพวกเขาอยู่กันอย่างไร หรือไม่ก็ไปมองคนที่พิการทางสมอง และลองเปรียบเทียบกับตัวเองว่าเรื่องแค่นี้คุณจะฆ่าตัวตาย หลายปีผ่านมาผู้หญิงคนนี้บอกกับผมว่า ขอบคุณที่เตือนสติ เพราะชีวิตคนเราก็ไม่ได้เหลวไปกว่าคนอื่น ปัญหาแก้ไขได้ ใครที่ล้มละลายสามารถนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ได้ ชีวิตต้องไม่ท้อถอย ต้องสู้ต่อไป ถ้าเรามีทุกข์ร้อนอะไร จงมองผู้ที่แย่กว่าเรา"

สุดท้าย สิ่งที่คุณยุทธนาอยากฝากถึงสังคมคือ อยากให้เปิดโอกาสให้คนตาบอดทำในสิ่งที่อยากทำ อาทิ อยากเรียนก็ให้เรียน ทั้งในระดับอนุบาล ประถม มัธยม และอุดมศึกษา อยากทำงานก็ให้ทดลองงาน เพื่อจะได้รู้ว่าพวกเขาทำอะไรได้บ้าง ส่วนคนตาบอดเองไม่ใช่ว่าจะต้องคอยรับความช่วยเหลือจากคนอื่นเพียงอย่างเดียว จะต้องช่วยตัวเองก่อนจะให้สังคมมาช่วยเหลือเรา

ได้ฟังข้อคิดดีๆ และแนวทางต่อสู้ชีวิตของครูสอนคณิตศาสตร์ และนักเปียโน "ผู้พิการสายตา..แต่ไม่พิการทางใจ" แถมยังมี หัวใจเกินร้อย แล้ว ก็หวังว่าจะเป็น แสงสว่าง ส่องนำทางให้กับผู้ที่มีอวัยวะครบ 32 ประการ แต่อาจจะย่อท้อ หรือกำลังท้อแท้ ให้ลุกขึ้นสู้ต่อไป ไม่มากก็น้อย!!