หูตึง...ที่ไม่อยากให้เกิดขึ้น

เมื่อพูดถึงความผิดปกติ อาการหรือโรคที่เกี่ยวกับ “หู” แล้วนั้น เรามักจะคุ้นเคยกับคำว่าหูหนวก หูน้ำหนวก หูตึง (ไม่รวมถึงหูเบา และหูยาน ซึ่งถือว่าเป็นความผิดปกติที่เกิดจากการกระทำของบุคคลนั้นเอง)

และอาการหรือโรคดังกล่าวข้างต้นคือ หูหนวก หรือหูตึง นี้ก็นับว่าเป็นสิ่งที่มีผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตประจำวันของเราค่อนข้างมาก เพราะ “หู”เป็นอวัยวะที่ทำหน้าที่หลักในการรับฟังเสียงซึ่งเป็นหนึ่งในบรรดาสัมผัสทั้งห้านั่นเอง

หากจะให้ความหมายง่ายๆ ระหว่างหูหนวก กับหูตึง ว่าแตกต่างกันอย่างไร ?

หูหนวก จะมีลักษณะที่ไม่สามารถรับฟังเสียงได้เลย แต่ถ้าเป็น หูตึง ความสามารถในการรับฟังเสียงยังคงมีอยู่บ้างไม่ถึงกับสูญเสียการได้ยินไปทั้ง 100% ซึ่งคนที่เกิดอาการหูตึงนี้ ก็จะมีระดับการสูญเสียที่แตกต่างกันไปแล้วแต่ลักษณะสาเหตุของอาการ

ในบทความตอนนี้จะขอพูดถึงสาเหตุและการป้องกันแก้ไขของอาการ หูตึง ก่อนแล้วกันไว้ครั้งต่อไปคงได้พูดถึงเรื่องของ หูหนวก ขอเรียงลำดับตามความรุนแรงของอาการดูจะเหมาะสมดี

สาเหตุของการเกิดอาการ หูตึง นั้นเกิด ได้จากหลายสาเหตุ แต่ที่พบได้บ่อย ๆ มักจะเป็นผลมาจากปัญหาที่เกิดกับ หูชั้นนอก หรือ หูชั้นกลาง เช่น เกิดจากการที่เป็นโรคหูน้ำหนวก กระดูก 3 ชิ้น (ฆ้อน ทั่ง โกลน) มีหินปูนมาเกาะหรือแยกหลุดออกจากกัน ท่อยูสะเตเชี่ยน (เป็นท่อที่ทำหน้าที่ปรับความดันในหูชั้นกลาง) เกิดการอุดตัน การได้รับอุบัติเหตุที่บริเวณหูจนทำให้เยื่อแก้วหูทะลุ แต่อย่างไรก็ตามปัญหาที่กล่าวมาทั้งหมดสามารถให้ยาหรือผ่าตัดรักษาได้โดยแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก (ค่อยโล่งอกไปหน่อย)

นอกจากนั้นอาการ หูตึง ยังอาจเกิดได้จากปัญหาที่เกิดขึ้นกับ หูชั้นใน หรือที่เรียกว่าประสาทหูนั่นเอง ส่วนใหญ่มักมีปัญหาค่อนข้างรุนแรง เพราะอาจจะมีลักษณะอาการอย่างอื่นเกิดร่วมด้วยได้ เช่น เวียนศีรษะบ้านหมุน มึนงง มีเสียงดังรบกวนในหู ซึ่งอาการหูตึงที่เกิดจากปัญหาเช่นนี้ บางชนิดสามารถรักษาได้โดยการกินยา บางชนิดรักษาได้โดยการผ่าตัด สำหรับผู้ที่มีปัญหาการได้ยินที่ประสาทหู มักมีปัญหาการรับฟังคำพูด ได้ยินไม่ชัด ถึงแม้ว่าจะพูดให้ดังขึ้นหรือใส่เครื่องช่วยฟังช่วยขยายเสียงแล้วก็ตาม เสียงที่เบามักจะไม่ได้ยิน เสียงที่ดังขึ้นก็จะรู้สึกว่าดังมาก

ในบางลักษณะการเกิดอาการหูตึง อาจเกิดได้ในแบบค่อยเป็นค่อยไป สะสมมากขึ้นทีละน้อยซึ่งส่วนใหญ่เกิดขึ้นเนื่องจากการทำงานในที่มีเสียงดัง หรือสัมผัสกับเสียงที่ดังเกิดมาตรฐานความปลอดภัย 85 เดซิเบลเอ อย่างต่อเนื่อง (เดซิเบลเอ เป็นหน่วยวัดระดับความดังของเสียง) หรือแม้แต่คนที่มีอายุมากขึ้น ก็อาจจะมีปัญหาการได้ยินแบบค่อยเป็นค่อยไปนี้ได้ด้วย เช่น คนสูงอายุก็มักจะไม่ค่อยได้ยินอะไรที่ชัดเจน

หูตึงจากสาเหตุในลักษณะเช่นนี้ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่สามารถใช้อุปกรณ์ในการช่วยฟังได้ โดยทั่วไปปัญหาการได้ยินในเด็ก จะมีระดับของความรุนแรงมากกว่าในผู้ใหญ่ สาเหตุของหูตึง ในเด็กส่วนมากมักเกิดจากที่มารดาติดเชื้อหัดเยอรมันในขณะท้อง เด็กทารกคลอดออกมาน้ำหนักน้อยกว่า 1500 กรัม ทารกมีอาการตัวเหลืองต้องเข้าตู้อบ ขาดออกซิเจนชั่วคราวขณะคลอด หรือเกิดจากกรรมพันธุ์ ที่มีญาติพี่น้อง หูตึง หรือหูหนวก มาก่อน

ปัญหาการได้ยินที่เกิดขึ้นในเด็กตั้งแต่แรกเกิด มักจะเป็นปัญหาที่สร้างความทุกข์ใจสำหรับคุณพ่อ คุณแม่เป็นอย่างมาก เด็กที่หูตึงมาตั้งแต่กำเนิด ส่วนมากพบว่าจะมีการสูญเสียการได้ยินในระดับที่รุนแรง คือต้องใช้เสียงดังมากหรือตะโกนจึงจะได้ยิน แต่ถึงจะได้ยินก็จะได้ยินไม่ชัดเนื่องจากเป็นความบกพร่องของเซลล์ประสาทในส่วนที่ทำหน้าที่แยกเสียง

หากสังเกตจะพบว่าเด็กที่หูตึง จะพูดไม่ชัด เด็กจะพูดตามเสียงที่เขาได้ยิน เด็กจะพูดได้น้อย หรือมีพัฒนาการทางภาษาช้ากว่าเด็กวัยเดียวกันมาก เด็กต้องเรียนรู้การอ่านริมฝีปากประกอบกับเสียงที่ได้ยิน การสอนภาษาจะไปได้อย่างช้า ๆ การสื่อสารบางครั้งอาจต้องใช้ท่าทางประกอบเพื่อความเข้าใจ เด็กหูตึงมักจะซน บางคนเล่นรุนแรงหรือก้าวร้าว เพราะไม่สามารถสื่อสารได้ดี คุณพ่อคุณแม่ต้องทำความเข้าใจปัญหาที่อาจเกิดตามมา

สำหรับการช่วยเหลือเด็กที่มีปัญหาการได้ยินนั้นควรทำอย่างรวดเร็วที่สุดหรือทันทีที่ตรวจพบ ดังนั้นคุณพ่อคุณแม่จึงควรสังเกตการรับฟังของเด็กตั้งแต่แรกเกิด ถ้าสงสัยว่าลูกมีปัญหาเกี่ยวกับการได้ยินควรรีบปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพราะปัจจุบันการตรวจการได้ยินในเด็กเล็กตลอดจนการใส่เครื่องช่วยฟังให้เด็ก ได้มีการพัฒนาให้ใช้ได้ตั้งแต่เด็กแรกเกิด การกระตุ้นการได้ยินตั้งแต่เล็กนั้นจะทำให้เด็กมีพัฒนาการทางภาษาดีและใกล้เคียงวัยมากที่สุด เด็กจะพัฒนาการโดยใช้การได้ยินแทนการเรียนรู้จากท่าทาง แต่ที่สำคัญเด็กต้องใส่เครื่องช่วยฟังที่มีผู้เชี่ยวชาญหรือนักโสตสัมผัสวิทยา เพื่อให้การช่วยเหลือและติดตามผลได้เหมาะสม การใส่เครื่องช่วยฟัง

ในเด็กโดยผู้ไม่ชำนาญหรือหาซื้อมาใส่เองตามโฆษณาทั่วไปนั้น เด็กอาจได้เครื่องช่วยฟังที่ไม่เหมาะสม เช่น เครื่องช่วยฟังที่เบาเกินไปเด็กจะปฎิเสธการใช้เครื่องเพราะไม่ได้ประโยชน์จากการฟัง การที่ปรับเครื่องช่วยฟัง ดังเกินไป จะทำให้เด็กปฎิเสธเครื่องช่วยฟังเนื่องจากจะทำให้ฟังแล้วไม่สบายหรือปวดหู และที่สำคัญจะทำให้เด็กมีการสูญเสียการได้ยินเพิ่มขึ้นไปอีก เด็กที่หูตึง สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ต้องอดทนมากที่สุด คือการพาเด็กเข้ารับการกระตุ้นพัฒนาการทางภาษาและแก้ไขการพูด การฝึกพูดให้เด็กด้วยตัวคุณพ่อคุณแม่เองอาจเป็นเรื่องที่ทำได้ผลยากเนื่องจากการฝึกพูดนั้นมีเทคนิคและขั้นตอนต่าง ๆ โดยเฉพาะ คุณพ่อคุณแม่สามารถพาเด็กไปฝึกพูดได้ตามโรงพยาบาลรัฐบาล หรือโรงพยาบาลเอกชนที่มีนักแก้ไขการพูดอยู่ ซึ่งการฝึกอย่างสม่ำเสมอจะทำให้เด็กสามารถพูดได้ ในส่วนของเครื่องช่วยฟังเองนั้น ปัจจุบันมีเครื่องช่วยฟังสำหรับผู้ที่หูตึง หลายแบบตั้งแต่ขนาดเล็กที่ซ่อนในช่องหูได้อย่างแนบเนียน แบบมีโปรแกรมแยกหลายช่องการทำงานซึ่งจะช่วยแก้ปัญหาการรับฟังเสียงได้ดีกว่าเครื่องในรุ่นก่อน ๆ มาก

อย่างไรก็ตามถ้าท่านเองหรือคนใกล้ชิดมีปัญหาเกี่ยวกับการได้ยิน หรือไม่แน่ใจว่าจะมีปัญหาหรือไม่ ทางโรงพยาบาลไทยนครินทร์มีทั้งแพทย์ หู คอ จมูก ผู้เชี่ยวชาญทางการได้ยินและเครื่องช่วยฟัง รวมถึงนักแก้ไขการพูด คอยให้บริการและปรึกษาตลอดเวลา

โดย อาจารย์อุษา ถนอมสิงห์ นักโสตสัมผัสวิทยา
ที่มา: http://www.thainakarin.co.th