เปิด...หมู่บ้านประหลาดสุดแดนอีสาน “ตระกูลใบ้” มากที่สุดในประเทศไทย โดยเฉพาะตำบลบ้านค้อ หมู่ที่ 2 จ.นครพนม พบมากที่สุด ชาวบ้านบางคนโทษเรื่องเวรกรรมที่บรรพบุรุษเคยกระทำต่ออีกา จึงถูกสาปให้เป็น “ใบ้” หลายชั่วอายุคน หมอผู้เชี่ยวชาญออกมาให้ความกระจ่าง เกิดจากพันธุกรรมหาใช่เวรกรรม แม่ชีอาวุโสชี้ระหว่างมีชีวิต ถ้าไม่อยากตามชดใช้หนี้กรรมกันถึงชาติหน้าให้เร่งปฏิบัติดี ส่วนครูอาสาก็ไม่นิ่งดูดายวิ่งเต้นของบประมาณจากรัฐบาลหาอาชีพเสริมสำหรับคนพิการอย่างเต็มกำลัง ขณะที่ญาติๆ คนพิการได้วิงวอนผ่าน “ชีวิตต้องสู้” ขอความเป็นธรรมจากรัฐให้ยื่นมือเข้าช่วยเหลืออย่างเร่งด่วน...ก่อนที่คนพิการในหมู่บ้านจะถูกสาปให้เหลือแต่กระดูก!?!

สยามประเทศนี้มีคนเปรียบเปรยว่าเป็นดินแดนแห่งพุทธศาสนา และเป็นแหล่งผลิตอาหารหล่อเลี้ยงผู้คนที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลกมาช้านาน แต่ใครจะเชื่อว่า ณ หมู่บ้านเล็กๆ ท่ามกลางป่าลึกสุดเขตแดนอีสาน จะมีชุมชนคนหูหนวกซึ่งภาษาท้องถิ่นเรียก “ใบ้” หรือ “กึก” อาศัยอยู่หลายสิบชีวิต พวกเขาดำเนินชีวิตไม่แตกต่างจากคนปกติ ภาษาที่ใช้คือภาษามือท้องถิ่นซึ่งคิดประดิษฐ์ขึ้นเป็นสัญลักษณ์แทนภาษาพูด เล่ากันว่าพวกเกิดมาชดใช้หนี้กรรมที่บรรพบุรุษเคยก่อกับอีกา แม้ปัจจุบันคำสาปนั้นก็ยังคงวนเวียนติดตามตระกูลของพวกเขาไม่เคยสร่างซา เรื่องจริงเท็จแค่ไหนนั้นไม่มีใครพิสูจน์ทราบ!!

แต่สิ่งหนึ่งที่ทุกคนในชุมชนไม่อาจปฏิเสธ คือ เสียงร้อง อ๊า...อ๊าที่เปล่งออกมาแต่ละครั้งคงไม่ใช่ แค่ต้องการถ่ายทอดความทุกข์ทรมานที่พวกเขาเกิดมาพูดไม่ได้เพียงอย่างเดียว หากมันหมายถึงความจริงบางอย่าง ซึ่งมากกว่าความพิการที่สังคมภายนอกน้อยคนนักจะมีโอกาสได้รับรู้...

ตำนานสุดสยองมันมากับคำสาปอีกา ใครไม่เชื่ออย่าลบหลู่!!

เมื่อถึงทางแยกเลี้ยวขวาไปตามเส้นทางสายโพนจาน-บ้านค้อ ฝนก็เริ่มลงเม็ดปรอยๆ ขณะที่เรายังคงห้อรถมอเตอร์ไซต์ซึ่งหยิบยืมมาจากครูอาสารุ่นพี่ที่รู้จักตะบึงต่อไปอย่างไม่ลดละความพยายาม จุดหมายปลายทาง คือ ตำบลบ้านค้อ หมู่บ้าน”ต้องคำสาป” ที่หลายคนเล่าลือ ซึ่งอยู่ห่างจากตัวอำเภอโพนสวรรค์ประมาณ 23 กม.

ระหว่างทางเข้าสู่บ้านค้อ เราสังเกตเห็นชายผมแดงหน้าตาคุ้นๆ กำลังก้มๆ เงยๆ สนใจอยู่กับรถเครื่องข้างทาง เมื่อชะลอรถเข้าไปใกล้ๆ ก็ได้ยินเสียงร้องทักทาย...อ๊า..อ๊า..พร้อมกับภาษามือท้องถิ่นที่ฉันยังจำได้ไม่ลืมเลือน...

เขาคือ พรชัย สุขวัญ หนึ่งในอดีตลูกศิษย์ไร้เสียงของฉันนั่นเอง หลังจากถามไถ่สารทุกข์สุกดิบกันอยู่พักใหญ่จึงทราบว่า วันนี้ครอบครัวเขามีการลงแขกปักดำ

หลังจากนั้น รัตน์ สุขวัญ ซึ่งเป็นคนหูปกติ น้องสาวของพรชัยได้เข้ามาทักทายด้วยสีหน้าแสดงความประหลาดใจเล็กน้อย แต่เมื่อฉันได้เท้าความว่าเคยเป็นครูอาสาสอนภาษามือให้คนพิการทางหูที่หมู่บ้านของเธอเมื่อประมาณ 4 ปีที่แล้ว เธอถึงกับร้องด้วยความตื่นเต้นว่า

“ครูหายหน้าไปเสียนานเลยนะ แต่ลูกศิษย์ครูยังอยู่กันครบ ถ้าจะเจอช่วงนี้คงลำบากเพราะเป็นช่วงทำนา ไม่มีใครอยู่บ้านหรอก ครูต้องมาช่วงเย็นๆ”

ฉันรู้สึกผิดหวังเล็กน้อย แต่เมื่อได้เล่าถึงวัตถุประสงค์ในการมา เธอจึงรีบออกตัวว่า พอจะทราบเกี่ยวกับตำนานคำสาปอีกาอยู่บ้างและยินดีที่จะให้ข้อมูลกับเราในเบื้องต้น

“ครอบครัวเรามีพี่น้อง 4 คน เป็นคนพิการทางหู 2 คน คือ พี่สุภากับพี่พรชัย สาเหตุที่เป็นใบ้ มีคนเล่าต่อๆ กันมาว่า ปู่ทวดเอาลิงมาเลี้ยง ล่ามโซ่ทรมานมัน บางคนก็ว่าจับกามาตัดปากเพราะโกรธที่มันลงกินเม็ดกล้า พอตกถึงรุ่นลูกหลาน จึงเกิดมาพูดไม่ได้ แต่เป็นที่สังเกตว่าจะเป็นใบ้หรือหูหนวกเฉพาะเครือญาติ “สุขวัญ” เป็นส่วนใหญ่ แต่คนนามสกุลอื่นกลับเป็นใบ้น้อยมาก”

“และที่ผมแดง ผมหงอก สาเหตุเป็นมาจากบรรพบุรุษที่ปู่กับพ่อเป็นคนผมแดง แต่ปู่กับพ่อเป็นคนปกติ แม่ก็เป็นคนปกติ เชื้อสายไทยโซ่ง นามสกุลอุปศรี มาแต่งงานกับพ่อนามสกุลสุขวัญ ซึ่งเป็นคนเชื้อสายไทยย้อพอมาแต่งงานกับที่บ้านค้อ ลูกเกิดมากลับพูดไม่ได้ถึง 2 คน ซึ่งเป็นเรื่องแปลกมาก บางคนบอกว่ามาจากคำสาปของลิงของกาที่ปู่เคยทำไว้”

ข้อมูลจากรัตน์ เป็นเพียงข้อมูลพื้นฐาน ซึ่งยังไม่เพียงพอที่จะใช้เป็นข้อสรุปเกี่ยวกับสาเหตุที่ทำให้คนในหมู่บ้านกลายเป็นคนพิการทางหูได้มากพอ จากนั้นเราจึงบอกลาเธอกับพรชัยมุ่งหน้าไปยังบ้านค้อหมู่ที่ 2 อันเป็นแหล่งอาศัยของคนไร้เสียงมากที่สุด ด้วยหวังว่าจะได้พบคนพิการทางหูอยู่ติดบ้านสักคนก็ยังดี และเผื่อโชคดีเราอาจจะได้พบญาติๆ ซึ่งเป็นคนหูปกติของพวกเขาด้วย

และดูเหมือนฟ้าจะเป็นใจ ณ ใต้ถุนบ้านเลขที่ 51 หมู่ที่ 2 สถานที่ที่ฉันเคยสอนภาษามือในอดีต ฉันได้พบยายชู สุขวัญ หญิงชราพิการทางหู เจ้าของบ้านซึ่งเคยเป็นลูกศิษย์คนโปรด แกกำลังนั่งก้มหน้าก้มตาเลือกอะไรบางอย่างจากพ่อค้าเร่โดยไม่สนใจต่อสิ่งใด

ครั้นเมื่อเดินเข้าไปทักทายด้วยการแตะที่แขน ยายชูจึงได้เงยหน้าขึ้นมอง เมื่อพิจารณาอยู่พักหนึ่งแกถึงกับร้องอ๊า..เสียงดังพร้อมกับทำไม้ทำมือภาษาท้องถิ่นที่ดูไม่ค่อยรู้เรื่องตามประสาคนแก่ มีเฉพาะสีหน้าและแววตาเท่านั้นที่พอจะเดาได้ว่า หญิงชรามีความยินดีมากเพียงใดที่เราได้หวนกลับมาพบกันอีกครั้ง จากนั้นลูกๆ หลานๆ ของแกที่อยู่บ้านใกล้เรือนเคียงต่างก็ทยอยเข้ามาทักทายเราเป็นการใหญ่

ยายชูอายุเพียงแค่ 62 ปี แต่ดูชราภาพจนน่าใจหาย ผมของแกจากแต่ก่อนที่เคยมีแซมดำอยู่บ้าง แต่บัดนี้เปลี่ยนเป็นสีขาวโพลนจนหมดสิ้น ดวงตาที่พร่าพรางและร่างกายที่ผ่ายผอมอย่างเห็นได้ชัดทำให้เราอดที่จะนึกสะท้อนใจไม่ได้

ถัน รัตนะ ลูกสาวซึ่งเป็นคนหูปกติเล่าว่า แม้ยายชูจะพิการทางหู แต่ยังโชคดีที่มีลูกสาว 2 คน ซึ่งเป็นคนปกติอย่างพวกเธอคอยช่วยเหลือดูแล ผิดกับบางครอบครัวที่ทอดทิ้งให้คนพิการต่อสู้อยู่ในโลกเงียบเพียงลำพัง

ซึ่งส่วนมากคนในชนบทเมื่อเห็นลูกหรือคนในครอบครัวมีร่างกายพิการแล้วมักไม่ใส่ใจดูแล เนื่องจากไม่ค่อยรู้แนวทางการปฏิบัติที่ถูกต้องต่อคนพิการประเภทนั้นๆ โดยเฉพาะคนหูหนวก ถันเชื่อว่าถ้าหากคนในครอบครัวและคนในสังคมมีความเข้าอกเข้าใจและให้โอกาสสักนิด พวกเขาก็สามารถที่จะพัฒนาศักยภาพของตนให้ทัดเทียมคนปกติได้เช่นกัน

จากนั้นถันได้เล่าถึงบ่วงกรรมที่บรรพบุรุษได้เคยกระทำต่ออีกาให้เราฟังเพิ่มเติม ด้วยน้ำเสียงกึ่งเชื่อครึ่งไม่เชื่อครึ่ง

“สมัยก่อนหมู่บ้านนี้นกกาเยอะมาก ตาของดิฉันคือ พ่อของแม่ชูไปทำนา และมักจะนำเอาห่อข้าวไปกินด้วย แต่ปรากฏว่าไม่เคยได้กินสักมื้อ เพราะอีกาขโมยกินหมด จนก็จนอยู่แล้ว ตาโกรธมากบอกว่า ฮ่วย! มันอะไรกันนักกันหนากาพวกนี้... จากนั้นจึงได้ทำบ่วง(กับดัก) สำหรับจับกา เมื่อจับได้จึงนำมามัดแข้งมัดขาและใช้ไม้ง้างที่คางกา แล้วจึงปล่อยไป เมื่อมันขยับขาไม่ได้ จึงพยายามดีดตัวขึ้นไปจนสุดสายตาแล้วก็ตกลงมาตายต่อหน้า..

“บางคนเล่าว่า ตาของดิฉันตัดปากกาอย่างนั้นอย่างนี้ แต่พอถามยายแล้วแกบอกว่าไม่เคยทำ ที่บอกว่าเอาลิงมาเลี้ยงก็ไม่เคยเลี้ยง ก็มีเรื่องนี้เรื่องเดียวที่ว่าได้มัดขากา และใช้ไม้ง้างคางไว้ เมื่อลูกหลานเกิดมาพูดไม่ได้ ได้แต่ส่งเสียงร้อง อ๊า..อ๊า..ชาวบ้านจึงเชื่อว่าเป็นเพราะกรรมกามาสนอง”

แม้ตอนแรกถันและลูกหลานนามสกุล “สุขวัญ” ที่บังเอิญเกิดมาโชคดีเป็นคนปกติจะไม่ค่อยเชื่อเรื่องบ่วงกรรมพวกนี้มากนัก แต่พอนานๆ เข้า เมื่อได้ยินชาวบ้านพูดกันหนาหูถึงเรื่องเวรกรรม ประกอบกับเสียงร้องอ๊า...อ๊า...ของว่านเครือเดียวกันที่พูดไม่ได้ วันนี้ทำให้เธอชักไม่ค่อยแน่ใจและอดที่จะย้อนกลับมาถามตัวเองไม่ได้ว่า คำสาปของอีกามีอยู่จริงหรือ?

หมอฟันธงพันธุกรรม 100% ไม่เกี่ยวกับเวรกรรม

เรื่องไสยศาสตร์หรือสิ่งลี้ลับไม่ว่ายุคสมัยไหนก็ยังคงเป็นสิ่งที่เดินสวนทางกับวงการวิทยาศาสตร์เสมอมา ยิ่งในปัจจุบันผู้คนมีการศึกษามากขึ้น วงการแพทย์เจริญรุดหน้า เทคโนโลยีทักสมัย คนรุ่นใหม่น้อยคนนักที่จะเชื่อเรื่องบาปกรรม นอกเสียจากจะมีเหตุผลมาโต้แย้งให้ฟังดูน่าเชื่อถือ

หมอพิทักษ์ โพธิโชติ พยาบาลวิชาชีพ 3พ. ประจำสถานีอนามัยบ้านค้อ เป็นอีกคนที่ไม่เชื่อเกี่ยวกับตำนานคำสาปของอีกา

“ผมมาประจำอยู่สถานีอนามัยบ้านค้อได้ 2 ปีแล้ว ศึกษาเกี่ยวกับข้อมูลคนพิการทางหูบ้างพอสมควร ได้ยินได้ฟังชาวบ้านพูดกันไปต่างๆ นานาถึงตำนานคำสาปของกา ก่อนหน้านี้ก็มีชาวอเมริกันมาทำวิทยานิพนธ์มาวิจัยอยู่นานเหมือนกัน ข้อมูลคนใบ้บ้านเรายืนยันเป็นตัวเลขได้ไม่แน่ชัด แต่บ้านค้อหมู่ที่ 2 มีประมาณ 15 – 16 คน และรวมทั้งตำบลตระกูลที่พิการทางหูมากที่สุดส่วนใหญ่ คือ นามสกุล “สุขวัญ” นอกจากนั้นก็มี นามสกุลอนุญาหงษ์ปากดี คำมี อุทำกา ครอบครัวอย่างละคนสองคน”

ส่วนสาเหตุที่ทำให้คนหมู่บ้านนี้พิการทางหูมากผิดปกติ หมอพิทักษ์กล่าวว่า มาจากพันธุกรรมไม่ใช่เรื่องของเวรกรรมอย่างที่ชาวบ้านหลายคนเข้าใจกัน

“สาเหตุที่คนหมู่บ้านนี้หูหนวกเยอะผิดปกติ โดยเฉพาะนามสกุล”สุขวัญ” คิดว่าเป็นลักษณะของยีนที่ส่งผลมาจากบรรพบุรุษ ไม่ใช่เรื่องเวรกรรม ในกรณีของบ้านค้อนี้เป็นยีนที่ใกล้เคียงกัน ส่วนมากคนรุ่นก่อนที่แต่งงานกันอาจจะเป็นนามสกุลเดียวกันแต่งงานกันในหมู่เครือญาติ จึงมียีนใกล้กันก็เลยทำให้เกิดลักษณะเด่นลักษณะด้อยออกมา และทำให้ไม่มีผลการปรับเปลี่ยนของยีน เมื่อยีนไม่มีการพัฒนาก็เลยทำให้เป็นลักษณะเด่นลักษณะด้อยมาเรื่อยๆ”

หมอพิทักษ์ได้สรุปทิ้งท้ายว่า ในกรณีที่คนใบ้กับคนใบ้แต่งงานกัน ก็ยิ่งจะส่งผลให้ลูกที่เกิดมาเป็นคนหูหนวกมากขึ้น เพราะปกติยีนเหล่านี้จะมีลักษณะแอบแฝงอยู่ แม้ว่าพวกเขาจะไปแต่งงานกับคนอื่นที่เป็นคนหูปกติก็ตาม แต่ความพิการนี้ก็ยังมีโอกาสส่งผลไปถึงรุ่นลูกหลานที่เกิดมาได้เช่นกัน

หมู่บ้าน”ตระกูลใบ้” มากที่สุดในประเทศไทย

ตำบลบ้านค้อจัดเป็นหมู่บ้านเก่าแก่ที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานหมู่บ้านหนึ่ง ตั้งขึ้นเมื่อประมาณ 135 ปีมาแล้ว เมื่อปีพ.ศ.2412 เล่ากันว่าแรกเริ่มเดิมทีมีครอบครัวของขุนค้อ(ปัจจุบันเป็นตระกูลอนุญาหงษ์) พร้อมเพื่อนบ้านประมาณ 10 ครอบครัว ได้พากันอพยพข้ามน้ำโขงผ่านอำเภอท่าอุเทนมาเรื่อยๆ จนถึงบริเวณที่ตั้งเหมาะสม ซึ่งเป็นที่ตั้งบ้านค้อปัจจุบัน และเรียกชื่อหมู่บ้านตามชื่อผู้นำ คือ บ้านค้อ ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

ต่อมาได้มีชาวบ้านจากที่อื่นย้ายเข้ามาปลูกบ้านเรือนจนเป็นหมู่บ้านขนาดใหญ่ และได้ยกฐานะขึ้นเป็นตำบลบ้านค้อ ซึ่งปัจจุบันตั้งอยู่ในเขตการปกครองของอำเภอโพนสวรรค์ จังหวัดนครพนม ประกอบด้วย 15 หมู่บ้าน มีเนื้อที่ทั้งหมด 92 ตร.กม. หรือ ประมาณ 107,879 ไร่ต่อจำนวนประชากรทั้งสิ้น 9,808 คน เป็นชาย 4,948 คน เป็นหญิง 4,860 คน

คนพิการที่ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนอำเภอโพนสวรรค์สำรวจได้ทั้งหมดประมาณ 96 คน แยกเป็นประเภทต่างๆ คือ คนพิการทางสายตา ทางร่างกาย ทางสติปัญญา ทางประสาทและพิการทางหู ซึ่งสำหรับตำบลบ้านค้อนั้นได้มีการสำรวจพบจำนวนคนพิการทางหูมากกว่าผู้พิการด้านอื่นประมาณ 35 ราย ซึ่งตัวเลขนี้ยังไม่นับรวมคนพิการทางหูที่ตกสำรวจอีกจำนวนหลายสิบราย

แต่เป็นที่น่าสังเกตว่า ตระกูลที่มีคนพิการทางหูมากที่สุด คือ ตระกูล “สุขวัญ” ซึ่งปัจจุบันได้อาศัยอยู่บ้านค้อ หมู่ที่ 2 ประมาณ 10 กว่าราย นอกจากนี้ยังมีคนพากรทางหูในตระกูล “อนุญาหงษ์ ตระกูล”อุทำกา” ตระกูล”คำมี” และตระกูล”ปากดี” ฯลฯ อาศัยกระจัดกระจายอยู่ตามพื้นที่ต่างๆ ของตำบลบ้านค้อ อีกหลายสิบราย

ถันได้กล่าวแบบแบ่งรับแบ่งสู้กับ “ชีวิตต้องสู้” ว่า

“ที่คนนามสกุล “สุขวัญ”หูหนวกเยอะกว่าตระกูลอื่น เรื่องนี้ก็ไม่รู้สาเหตุแน่ชัด เคยมีฝรั่งผู้หญิงชื่อแองเจล่า คนอเมริกันเดินทางมาทำการวิจัยอยู่ที่หมู่บ้านเราหลายเดือนและคุณหมอที่เชี่ยวชาญบอกว่า เป็นเพราะพันธุกรรม แต่ชาวบ้านบางคนเชื่อว่าเป็นเรื่องของเวรกรรมก็ยังสรุปอะไรไม่ได้แน่นอน แต่คนหูหนวกที่นี่เขาไม่ค่อยมีใวครสนใจหรอกว่าใครจะว่ายังไวก็ดำเนินชีวิตอย่างคนปกติ”

ไม่ว่าจะถือกำเนิดจากแม่ผู้เป็นคนพิการหรือคนปกติ สำหรับถันแล้วเธอคิดว่าสองคำนี้ไม่ได้มีความหายแตกต่างกันเลยแม้สักนิดเดียว หลายคนกลัวว่าจะเป็นปมด้อย และหวาดระแวงว่าจะโดนสังคมเหยียดหยามที่มีคนพิการในครอบครัว แต่ถันและคนในชุมชนคนหูหนวกแห่งนี้กลับบอกว่า พวกเขาไม่มีเวลาคิดถึงเรื่องแบบนั้นแล้ว แต่ความยากจนไม่มีอะไรจะกิน และปัจจัยสี่ที่ยังขาดแคลนนั่นต่างหาก เป็นสิ่งที่พวกเราต้องกังวลถึงมากกว่าเรื่องอื่นใด...

กลัว”อด” มากกว่าถูกสาปให้เป็น “ใบ้” วอนรัฐช่วยเรื่องปัจจัยสี่และสิทธิต่างๆ

ไม่ว่าจะเป็นคนเชื้อชาติ ศาสนาอะไรยากจนหรือมั่งมี คนร่างกายปกติหรือพิการ ทุกคนล้วนดำรงชีวิตอยู่ได้เพราะปัจจัยสี่ทั้งสิ้น เช่นเดียวกับชุมชนคนหูหนวกบ้านค้อแห่งนี้ ถึงจะหูหนวกแต่พวกเขาก็ยังเป็นมนุษย์ ต้องการอาหารและปัจจัยสี่เพื่อยังชีพเช่นเดียวกับคนปกติ

“ที่บ้านค้อ หมู่ที่ 2 คนหูหนวกเยอะกว่าทุกหมู่บ้าน ครอบครัวดิฉันมีพี่น้องทั้งหมด 7 คน เป็นคนหูหนวก 3 คน ทั้งสามคนไม่ได้เรียนหนังสือตั้งแต่เด็ก และได้รับสิทธิต่างๆ ที่ทางรัฐจัดสรรให้น้อยมาก อาจเป็นเพราะพวกเขาเป็นคนพิการ เวลาสื่อสารกับคนอื่นก็จะใช้ภาษามือท้องถิ่นที่คิดขึ้นใช้เอง จะมีกำหนดสัญลักษณ์ต่างๆ ภายในกลุ่ม ทำให้คนภายนอกไม่รับรู้ว่าจริงๆ แล้ว พวกเขามีความต้องการอะไร และมีความเป็นอยู่ยากลำบากมากแค่ไหน

“แม้ช่วงหลังๆ จะมีกลุ่มสมาชิกคนหูหนวก จ.นครพนมเข้มาให้ความรู้เรื่องภาษามือกลางและช่วยเหลือ และมีการดัดแปลงท่ามือให้สอดคล้องกับภาษามือกลาง แต่ก็นั่นแหละจะรู้กันก็เฉพาะในหมู่ญาติๆ ส่วนชาวบ้านที่ไม่ใกล้ชิดจริงๆ ก็จะไม่ค่อยรู้เรื่องภาษามือ สังคมคนพิการที่นี่จึงแคบไม่เหมือนกรุงเทพฯ ที่มีการสื่อสารภาษามือกลางกันทั่วไป”

จันมา สุขวัญ น้องสาวคนเล็กของครอบครัวสุขวัญ ซึ่งเป็นคนหูปกติได้เล่าถึงความเป็นอยู่ภายในครอบครัวของเธอให้ฟังด้วยน้ำเสียงแสดงความน้อยเนื้อต่ำใจแทนพวกพี่ๆ ซึ่งหูหนวก

วาสนาและวันนา สุขวัญ ผู้พี่ที่นั่งอยู่ข้างๆ กำลังมองเราสนทนากันจากการอ่านริมฝีปาก เมื่อหันไปถามสาวพิการทางหูเป็นภาษามือง่ายๆ ว่า สบายดีไหม เธอตอบเป็นภาษามือ ชี้ที่ท้องน้อยทำท่าถูกของมีคมเฉือน เป็นที่รู้กันว่า เธอเพิ่งผ่านการผ่าตัดนิ่วมาไม่กี่เดือนและดูเหมือนเวลานี้เธอจะทำงานหนักไม่ได้ แต่ต้องการอาชีพเสริมที่สามารถทำอยู่ที่บ้านมากกว่า เช่น เย็บเสื้อหรืออะไรก็ได้ ถ้ามีเจ้าหน้าที่มาสอน เอและเพื่อนๆ ก็พร้อมที่จะเรียนรู้ทุกอย่าง

“คนพิการที่นี่ไม่ค่อยมีหน่วยงานราชการเข้ามาดูแล ไม่รู้เพราะอะไร ไม่ได้รับเบี้ยยังชีพ เท่าที่รู้กฎหมายออกมาว่าต้องได้รับสิทธิต่างๆ เท่าเทียมคนปกติแต่ยังไม่เห็นว่าคนพิการที่นี่จะได้รับสิทธิอะไรเลย การดำเนินชีวิตเป็นไปอย่างอดๆ อยากๆ ไม่มีเสื้อผ้าใส่ ต้องใส่ของที่เขาบริจาคมาอีกที ถ้าจะไปหางานทำก็ไม่รู้จะไปทำอะไร ขนาดคนหูดี เขายังไม่ค่อยรับเลย”

จันมา กล่าวแทนพี่ๆ ด้วยความเห็นใจ ถันเองก็มีเรื่องเดือดร้อนไม่แพ้กัน เธอชี้ไปยังบ้านที่กำลังจะพังแหล่ไม่พังแหล่ให้เราพิจารณา

“ดูนั่นสิครู นั่นบ้านแม่ชูล่ะ คงไม่ต้องบอกหรอกนะว่าเรามีความเป็นอยู่อย่างไร เงินจะซื้อกินก็ยังไม่มีเล้ย บางวันแม่ชูไปเก็บผักป่ามาขายตามประสาแกได้วันละ 5 บาทบ้าง 10 บาทบ้าง แล้วแต่ชาวบ้านมาสั่ง บางวันไม่มาสั่งก็อด ส่วนพวกเราก็มีแต่อาชีพทำนาอย่างเดียว ไม่มีรายได้อะไร แล้วอย่างนี้จะเอาอะไรกิน จึงฝากขอความเห็นใจจากหน่วยงานราชการให้เข้ามาช่วยเราด้วยค่ะ กำลังจะอดตายกันอยู่แล้ว”

ขณะที่เทคโนโลยีกำลังเจริญรุดหน้าอย่างไม่หยุดยั้ง แต่คงไม่มีใครเชื่อว่าเราเกือบจะหลงลืมคนอีกกลุ่มหนึ่งซึ่งเป็นเพื่อนร่วมชะตากรรมเดียวกันให้ต่อสู้อยู่เบื้องหลังตามลำพัง ขณะที่เรามีโอกาสแต่พวกเขาด้อยโอกาส พวกเรากินอิ่มแต่พวกเขากำลังหิว แม้พวกเขาจะเป็นคนพิการแต่ก็ขึ้นชื่อว่า “คน” เป็นเพื่อนที่เกิดร่วมชาติร่วมแผ่นดิน

ถึงเวลาแล้วหรือยังที่พวกเราต้องหันกลับไปดูแลเพื่อนร่วมชะตาคนละไม้คนละมือ ในด้านปัจจัยสี่และด้านอื่นๆ ที่เราสามารถช่วยได้ตามแรงกำลัง...แม้จะเป็นแค่สิ่งของเล็กน้อย แต่เชื่อว่าของทุกอย่างที่ท่านให้ด้วยใจบริสุทธิ์จะเป็นสิ่งเติมเต็มในสิ่งที่ขาดหายแก่เพื่อนของเราให้มีความหวังที่จะสู้ชีวิตต่อไปไม่มากก็น้อย

หมายเหตุ : ท่านที่มีจิตศรัทธาท่านใดต้องการช่วยเหลือคนชุมชนหูหนวกบ้านค้อ เพื่อให้มีอาชีพเสริม และในเรื่องปัจจัยสี่ ฯลฯ สามารถส่งสิ่งของไปได้ที่ นางชู สุขวัญ บ้านเลขที่ 51 หมู่ที่ 2 บ้านค้อ ต.บ้านค้อ อ.โพนสวรรค์ จ.นครพนม 48190 หรือ นางสาววาสนา สุขวัญ บ้านเลขที่ 67 หมู่ที่ 2 บ้านค้อ ต.บ้านค้อ อ.โพนสวรรค์ จ.นครพนม หรือ ติดต่อสอบถามรายละเอียดไปก่อนที่เบอร์โทร.062378966 (ขอสายคุณจันมา สุขวัญ) หรือ ที่062192728 (สถานีอนามัยบ้านค้อ)

นานาทรรศนะเกี่ยวกับ “หมู่บ้านต้องคำสาป”
ชัชฎาพร เรืองศรี ครูอาสาประจำตำบลบ้านค้อ ชัชฏาพร เรืองศรี เป็นครูอาสามานาน 10 กว่าปี เธอเป็นคนบ้านห้วยไห ต.บ้านค้อ และมีความรับผิดชอบในส่วนของคนพิการตำบลนี้ ได้กล่าวถึงคนพิการทางหูว่า
“หน้าที่ของดิฉันคือ ประสานงานเกี่ยวกับเรื่องอาชีพของคนพิการมา 3 – 4 ปีแล้ว ซึ่งกลุ่มคนพิการทางหูอยู่ที่บ้านค้อหมู่ที่ 2 เยอะ ส่วนมากคนพิการจะมีลักษณะเด่นคือ ผมแดง เป็นกรรมพันธุ์ เพราะสืบต่อกันมาจากบรรพบุรุษก่อนั้นมีการแต่งงานกันระหว่างคนหูดีกับคนหูหนวก แล้วส่วนมากลูกออกมาจะหูหนวกมากกว่า”
“ในกลุ่มนี้คนหูหนวกแต่งงานกับคนหูดีมีสองคู่แล้ว พอลูกออกมาจะหูหนวก ยีนจะมาทางคนหูหนวกมากกว่า จะไม่ไปทางคนหูปกติ” “และคิดว่าคงไม่ใช่เป็นเวรกรรม คิดว่าเป็นกรรมพันธุ์มากกว่า ส่วนมากคนที่ผมแดง คนที่หูหนวกนี้จะนามสกุลสุขวัญ นอกนั้นมีหูหนวกบางคนที่นามสกุลอื่น เช่น อนุญาหงษ์ อย่างนี้ อันนี้พูดถึงตำบลบ้านค้อ อำเภอใกล้เคียงก็มี อ.นาหว้า อ.ปลาปาก ที่มีคนหูหนวกเยอะ แต่ลักษณะทางโน้นผมจะไม่แดง แต่ลักษณะผมแดงเด่นชัดก็คือบ้านค้อหมู่ที่ 2” “เวลาในกลุ่มเขาคุยกัน เขาจะรู้ภาษาของกันและกัน คือ ภาษามือท้องถิ่น เขากำหนดขึ้นเองและจะรู้กันเองระหว่างผู้ปกครองหรือพ่อแม่ว่า สัญลักษณ์นี้พ่อนะ สัญลักษณ์นี้แม่นะ อย่างนี้ไม่เหมือนภาษามือภาคกลาง” “ทั้งอำเภอของเราคนหูหนวกเยอะแต่มันกระจาย แต่ที่มันเห็นชัดเจนคือ ไปอยู่ที่บ้านค้อ หมู่ที่ 2 การเข้าไปอยู่ในกลุ่มนี้เราก็เลยประสานเอาอาชีพลงไปช่วยเหลือในด้านรายได้ของเขา อาชีพที่มันเด่นที่อยู่ในบ้านค้อเป็นอาชีพจักสาน คือ ไม้ไผ่เยอะ กศน.ก็เลยไปสนับสนุนในเรื่องอาชีพ เรื่องตัดเย็บเสื้อผ้าเขาก็อยากได้เหมือนกัน แต่ไม่มีจักรเย็บผ้า” “นอกจากนี้เขาอยากได้อาชีพเป็นช่างและทางเราก็ได้ประสานในเรื่องการศึกษานอกโรงเรียนระดับประถม ส่งครูไปอบรมภาษามือเรียนแบบภาษามือ แต่ต้องมีอุปกรณ์ครบเขาถึงรู้เรื่อง อุปกรณ์คือต้องมีภาพ มีสัญลักษณ์ทุกอย่างให้เขาดู และเขาจะค่อยๆ สื่อกัน แต่ความรู้ที่เขาได้จากเรา เขาจะไปได้ช้าเพราะว่า หนึ่งเกินวัย สองการรับรู้ของเขาจะช้ากว่าคนปกติต้องค่อยเป็นค่อยไป ช้ากว่าคนปกติคือ ช้ามาก ปกติคนรับช้านี่ก็ถือว่าเป็นระดับปกติ แต่นี่เขาจะช้ากว่าระดับปกตินั่นอีก เวลาเรียนต้องเรียนซ้ำแล้วซ้ำอีก ก็ขอให้รัฐบาลช่วยเพิ่มงบประมาณด้านต่างๆ เพื่อส่งเสริมด้านต่างๆ ให้กลุ่มคนพิการที่นี่ด้วยค่ะ”

ชนาธิป ศิริเวช ครูอาสาประจำตำบลโพนจาน – นาหัวบ่อ ชนาธิป ศิริเวช ครูอาสาประจำตำบลโพนจาน – นาหัวบ่อ ซึ่งเป็นเพื่อครูอาสาอำเภอเดียวกันกับชัชฎาพร เรืองศรี ได้กล่าวเสริมกับ “ชีวิตต้องสู้” ว่า “คนหูหนวกที่โพนจานไม่ค่อยเยอะเหมือนบ้านค้อ จึงไม่ค่อยมีภาษามือเป็นกิจจะลักษณะเหมือนบ้านค้อ การจัดกลุ่มอาชีพให้คนพิการเราจัดได้ไม่ค่อยประสบความสำเร็จเท่าที่ควร เพราะไม่ค่อยมีงบประมาณ ทางจังหวัดจะจัดสรรให้ว่าคนพิการตำบลไหนควรได้ไปตามความเหมาะสม คือ ต้องมีคนพิการสิบคนขึ้นไป ถึงจะจัดกลุ่มได้ ปกติเขาจะให้ 20 คน แต่นี่ 10 คนก็จัดไปแล้ว” “แต่ที่อำเภอโพนสวรรค์ไม่ใช่มีแค่คนพิการหูหนวกอย่างเดียว แต่ยังมีพิการทางร่างกาย และอีกหลายประเภทรวมกัน ซึ่งมีสถิติมากกว่าอำเภออื่นในจังหวัดนครพนม ซึ่งอยากฝากบอกผ่านถึงท่านผู้ใหญ่ที่มีอำนาจให้ช่วยเหลือเรื่องเงินงบประมาณ ซึ่งถ้ามีเงินงบประมาณเยอะก็จะสามารถนำมาช่วยคนพิการได้หลายทาง” “คือ ไม่ใช่แค่พัฒนาอาชีพอย่างเดียว อยากให้มาช่วยเรื่องเทคโนโลยีต่างๆ ขอเบี้ยยังชีพ ขอรถเข็นคนพิการและอื่นๆ อีกที่พวกเขายังขาดแคลนอยู่ และคนพิการส่วนมากถ้าป่วยเรื้อรังแล้วจะไม่ค่อยหาย เขาก็จะรักษาตามมีตามเกิด เงินในครัวเรือนก็ไม่เยอะ รอรัฐบาลก็นาน จึงอยากฝากให้รัฐบาลช่วยพิจารณาเรื่องนี้ด่วนเลยค่ะ”

แม่ชีศรี มั่นทอง แม่ชีศรี มั่นทองอายุ 60 ปี อยู่ที่วัดบ้านหนองชูชาติ ต.บ้านค้อ ตั้งแต่จำความได้ท่านก็รู้จักคนหูหนวกที่บ้านค้อแล้ว ได้เล่าถึงเรื่องนี้เหมือนเป็นการเตือนใจคนไม่ให้กระทำผิดศีลธรรมไปในตัวว่า “เกี่ยวกับคนหูหนวกบ้านค้อ ได้ยินตั้งแต่จำความได้ ทุกอย่างที่เกิดขึ้นมันย่อมมาจากการกระทำ ถ้ากระทำดี กรรมที่ได้รับย่อมส่งผลดี กรรมแต่ชาติปางก่อนบางครั้งก็ส่งผลมาถึงชาตินี้ก็เป็นได้ ทางการแพทย์อาจจะบอกว่าเป็นเพราะพันธุกรรม ทางพันธุกรรมก็มีส่วน แต่บางคนบรรพบุรุษไม่เป็น แต่ลูกหลานกลับเป็น เรื่องนี้มันน่าคิดและเป็นสิ่งลี้ลับพิสูจน์กันยาก ฉะนั้นก็ให้ทุกคนกระทำกรรมดี ปฏิบัติดีไว้เยอะๆ แล้วจะไม่ได้รับผลของกรรม และตามชดใช้หนี้กรรมกันข้ามภพข้ามชาติ หมั่นทำความดีไว้เยอะๆ เกิดมาชาตินี้ไม่ทำผิดศีลก็ดีแล้ว ทำถูกต้อง ชีวิตก็พบแต่ความสุข ไม่เป็นไปตามกรรม ชาติหน้าชีวิตจึงจะเจริญรุ่งเรื่อง”

เย่น จำปา ลูกจ้างชั่วคราวประจำสถานีอนามัยบ้านค้อ เย่น จำปา เป็นคนบ้านค้อตั้งแต่เกิด เธอเห็นคนหูหนวกตั้งแต่จำความได้ และได้ยินคนพื้นบ้านเล่าให้ฟังเกี่ยวกับตำนานของพวกเขาเช่นกัน “รู้มาว่าเป็นเวรกรรม แต่ไม่ค่อยเชื่อหรอกสมัยนี้ แต่สมัยก่อนเชื่อ ได้ยินเขาว่าบรรพบุรุษตัดลิ้นกา เพราะมันไปขโมยกินห่อข้าว เพราะสมัยก่อนกามันเยอะ จากนั้นจึงคลอดลูกออกมาเป็นคนหูหนวก แต่ทุกวันนี้ก็ไม่เชื่อ แต่ว่าไม่เชื่อร้อยเปอร์เซ็นต์ก็ไม่ใช่นะ แม้ไม่เชื่อแต่ก็ไม่ลบหลู่ เพราะแต่ก่อนปู่ย่าตายายเล่ากันมาแบบนั้น แต่ทุกวันนี้มันจืดจางไปแล้ว อาจเพราะเทคโนโลยีทันสมัยขึ้น และอีกอย่างหนึ่งเห็นชัดๆ เลยว่า คนใบ้กับคนใบ้แต่งงานกัน ลูกออกมาไม่ใบ้ รุ่นหลังๆ แต่งงานกับลูกไม่ใบ้ แสดงว่าทุกวันนี้หมอเก่งขึ้น”