เด็กรับกรรม.. 'ฝนเหลือง'ยังหลอนเวียดนาม

โด๋ดึ๊กเดียนเกิดมามีสองหัว ตาบอด หูหนวก เป็นใบ้ เด็กชายมีอายุได้ 7 ขวบแล้ว แต่ทั้งชีวิตได้แต่นอนร้องไห้อยู่ในโรงพยาบาล

ถึงแม้สงครามเวียดนามได้ผ่านไปแล้วกว่า 2 ทศวรรษ ทว่าเจ้าหนูยังต้องรับผลกรรมจากความขัดแย้งทางอุดมการณ์ในครั้งนั้น หมอบอกว่าเด็กชายเป็นเหยื่อของฝนเหลือง

ฝนเหลืองเป็นสารเคมีที่กองทัพอเมริกันนำมาโปรยตามป่าเขาเพื่อให้ใบไม้ร่วง เป็นการทำลายแหล่งหลบซ่อนของกองกำลังฝ่ายเวียดนามเหนือ และตัดเส้นทางส่งกำลังบำรุงจากเวียดนามเหนือไปยังเวียดนามใต้ผ่านเส้นทางโฮจิมินห์

รัฐบาลฮานอยบอกว่าในเวียดนามมีผู้คนทนทุกข์ทรมานเพราะฝนเหลือง 3 ล้านคน จำนวนประชาชนที่เดือดร้อนยังคงเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เพราะบรรดาวัว ควาย หมู เป็ด ไก่ และปลาที่ชาวเวียดนามกินนั้นยังได้รับสารพิษชนิดนี้อยู่ตลอดเวลา

แพทย์หญิงเหงียนทีเฟืองตัน ผอ.โรงพยาบาลทูดูในหมู่บ้านสันติภาพนอกจังหวัดกว๋างตริ ซึ่งเด็กชายเดียนเป็นหนึ่งในคนไข้เด็กราว 60 คนของที่นั่น บอกว่า ราว 2 ใน 3 ของเด็กที่คุณหมอดูแลอยู่นั้นมาจากพื้นที่ที่เคยมีการใช้ฝนเหลืองในช่วงสงคราม

เด็กหลายคนที่พิกลพิการเพราะฝนเหลืองถูกพ่อแม่ทอดทิ้ง คุณหมอกับทีมงาน 30 คนจึงต้องรับเลี้ยงดู ซึ่งเด็กเหล่านี้แทบไม่มีหวังที่จะมีชีวิตเป็นปกติเหมือนเด็กอื่นๆ เลย

เวียดนามได้เรียกร้องให้สหรัฐจ่ายค่าชดเชยให้แก่บรรดาเหยื่อของฝนเหลืองมาโดยตลอด แต่วอชิงตันบ่ายเบี่ยงที่จะรับผิดชอบ

"พวกอเมริกันไม่ได้ช่วยเราเลย การตรวจวินิจฉัยโรคที่เกิดจากฝนเหลืองต้องใช้เงินถึง 1,500 ดอลลาร์ต่อเด็ก 1 คน" เจ้าหน้าที่รัฐบาลคนหนึ่งบอก "พวกนั้นจะมาช่วยเราทำไมในเมื่อไม่อยากรับผิดในเรื่องนี้"

สหรัฐได้นำฝนเหลืองมาฉีดพ่นทั่วทั้งเวียดนาม ลาว และกัมพูชา ตั้งแต่ปี 2505-2514

สารเคมีชนิดนี้เป็นส่วนผสมของยาปราบวัชพืชกับสารไดออกซิน ซึ่งสารไดออกซินไม่ได้ย่อยสลายไป จึงยังคงออกฤทธิ์ปนเปื้อนตามหมู่บ้านต่างๆ แม้สงครามจะเลิกไปเกือบ 30 ปีแล้วก็ตาม

โด๋ดึ๊ก พ่อของเด็กชายเดียน เป็นทหารในช่วงปี 2530-2534 ในเมืองแห่งหนึ่งซึ่งเคยมีการใช้ฝนเหลืองหนักหน่วงที่สุด เขาเชื่อว่าตัวเองได้รับพิษจากสารเคมีนี้ เพราะรู้สึกอ่อนเปลี้ยเพลียแรงและความจำเสื่อม ตามผิวหนังก็เป็นผื่นคัน

โรงพยาบาลแห่งนี้ตั้งอยู่ในพื้นที่ที่เคยเป็นเขตปลอดทหารบนเส้นขนานที่ 17 ซึ่งแบ่งเวียดนามเหนือออกจากเวียดนามใต้ซึ่งอเมริกาหนุนหลัง

ที่ชั้นบนของอาคาร เด็กหญิงวัย 10 ขวบคนหนึ่งกำลังเขียนหนังสือด้วยนิ้วเท้า เพราะเธอเกิดมาไม่มีแขน หนูน้อยเขียนหนังสือสวยอย่างน่าทึ่ง

เด็กชายอีกคนซึ่งมีผิวหนังด่างดำตกสะเก็ด ถูกมัดด้วยผ้าไว้กับเสาของเตียงเหล็ก ไม่ให้เจ้าหนูเอาหัวโขกกำแพงตลอดเวลาอย่างที่ชอบทำ

ใกล้ๆ กัน ทารกชาย 2 คนจ้องมองด้วยดวงตาโปนถลน หัวของเจ้าหนูดูผิดรูปผิดร่าง เด็กชายอีกคนมีขาเดียว มีนิ้วแค่ 2 นิ้ว คลานไปตามพื้น เด็กผู้หญิงคนหนึ่งมีหัวโตแต่ตัวเล็กผอมเกร็ง และเด็กหญิงอีกคนเอามือขยี้ตรงเหนือจมูกซึ่งควรเป็นลูกตา แต่ยายหนูไม่มีลูกตา

เด็กเหล่านี้โชคดีหรือโชคร้ายกันเล่า เมื่อเทียบกับเด็กดองในขวดโหลอีกมากมายซึ่งตายในท้องแม่

ขวดโหลมากมายวางเรียงรายไปตามกำแพง ทารกเหล่านี้ได้รับสารพิษอย่างหนักกระทั่งไม่มีโอกาสลืมตาดูโลก บางขวดโหลมี 2 คนตัวติดกัน บ้างดูแทบไม่ออกว่าเป็นคน เห็นแล้วชวนสังเวชใจ

อเมริกาบอกว่าผลของฝนเหลืองเป็นเช่นไร ต้องมีการวิจัยกันอีก และไม่ยอมพูดถึงเรื่องค่าชดเชย แม้ว่าพวกจีไอผ่านศึกที่ได้รับพิษได้ฟ้องเรียกค่าเสียหายจากผู้ผลิตจนได้รับเงินกันไปแล้วก็ตาม

เมื่อปลายเดือนมกราคมที่ผ่านมา ชาวเวียดนาม 3 คนได้ยื่นฟ้องบริษัทผู้ผลิตฝนเหลืองเพื่อให้จ่ายค่าชดเชย

คีธ เชา นักธุรกิจซึ่งกลับมาอยู่เวียดนามหลังไปใช้ชีวิตในสหรัฐ เล่าว่าตัวเองเคยฉีดพ่นฝนเหลืองตอนที่ทำงานให้กับเวียดนามใต้และกองทัพสหรัฐ

"เราไม่รู้ว่ามันคืออะไร พวกอเมริกันไม่รู้หรอกว่าได้ทำอะไรลงไป" เขาพูด