ดร.นักสู้หูพิการ สาวหัวใจไม่แพ้คว้าปริญญาเอก

อัจฉริยะในโลกเงียบ หนึ่งเดียวของเมืองไทย "ดร.ประกาย โภชนกิจ" เธอผู้ไม่แพ้ แม้ชีวิตอาภัพ ตกอยู่ในสภาพหูหนวก บกพร่องทางการได้ยิน

แต่หัวใจแกร่งทนสู้ฝ่าฟันอุปสรรค มุเรียนจนสำเร็จปริญญาเอกจาก ม.มหิดล คนแรกของสาขา หวังจุดประกายให้พ่อแม่เด็กหูหนวกมีหวังและกำลังใจ พร้อมชี้ทางให้สังคมไทยยอมรับ และเปิดโอกาสให้คนหูหนวกเรียนร่วมกับเด็กปกติได้ในอนาคต

นางประกาย โภชนกิจ ผู้หญิงพิเศษ วัย 42 ปี ชีวิตของเธอ เคยถูกนำเสนอผ่านเอ็กซ์-ไซท์ มาแล้วครั้งหนึ่ง เพราะความไม่ธรรมดาของ เธอ เธอเป็นผู้มีความบกพร่องทางการได้ยิน การสื่อสารของเธอกับคู่สนทนา จึงมีปัญหา แต่เธอสามารถทำได้ด้วยการอ่านริมฝีปากของคู่สนทนา หลายปีก่อนเธอบอกว่า แม้สภาพร่างกายเธอผิดปกติไม่ครบ 32 แต่ก็ไม่เป็น อุปสรรค และเป้าหมายของเธอคือต้องจบศึกษาระดับปริญญาเอก วันนี้สิ่งที่ เธอฝันไว้เป็นจริง จึงเป็นอีกครั้งหนึ่งที่เราขอนำเธอมาพบกับท่านผู้อ่านอีกครั้ง

นางประกาย ปัจจุบันรับราชการในตำแหน่งวิเคราะห์นโยบาย และแผน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เพิ่งจบการศึกษาระดับปริญญาเอก จากคณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ วิชาเอกประชากรศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล และเป็นคนแรกของสาขาที่เรียนจบ แซงหน้าเพื่อนร่วม รุ่นอาการครบ 32 ดร.ประกาย โภชนกิจ กล่าวถึงความสำเร็จในการศึกษา ระดับปริญญาเอกที่เธอมุ่งมั่นตั้งใจเรียนมาตลอด 4 ปีเศษ ว่า นอกเหนือจาก ความเชื่อมั่นและความตั้งใจของตนเองที่มีอยู่เต็มเปี่ยมแล้ว ความเชื่อมั่นและ การได้รับกำลังใจจากผู้เป็นแม่ สามี และลูกสาว คือสิ่งสำคัญที่ผลักดันให้เธอ มีวันนี้ได้

เธอกล่าวว่า การเรียนระดับปริญญาเอกในสาขาประชากรศึกษา ของมหาวิทยาลัยมหิดล แม้ว่าจะเรียนยากและใช้ระยะเวลาในการทำวิทยา นิพนธ์นาน เนื่องจากต้องศึกษาวิจัยค้นคว้าอย่างละเอียดมากกว่าคนปกติที่เรี ยน เพราะต้องพึ่งพาล่ามภาษามือในการทำวิจัยอีกขั้นหนึ่ง เพื่อให้ได้วิทยา นิพนธ์ทั้งเวอร์ชั่นภาษาไทยและภาษาอังกฤษ แต่หลักสูตรนี้ซึ่งโดยปกติจะใช้ ระยะเวลาเรียนนานถึง 5-6 ปี เธอกลับสามารถทำได้ภายในระยะเวลาเพียง 4 ปีครึ่งเท่านั้น

วิทยานิพนธ์ที่ทำให้เธอเรียนจบปริญญาเอกได้ในครั้งนี้ เธอเลือกที่จะทำเรื่อง "ความพึงพอใจในคุณภาพชีวิตของคนหูหนวก" ซึ่งเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับตัวเธอเอง แต่ถึงกระนั้นความยุ่งยากในการหาข้อมูล เพื่อทำวิทยานิพนธ์ก็เป็นเรื่องยากสำหรับคนบกพร่องทางการได้ยินอย่างเธอ เมื่อต้องเสียเวลากับการจ้างล่ามภาษามือมาช่วยเหลือในการเก็บข้อมูล เพื่อให้ได้ความเป็นมาตรฐานสากลและความถูกต้อง ขณะเดียวกัน เธอต้อง ไปเรียนภาษามือควบคู่ไปด้วย เพราะต้องเดินสายไปยังเมืองใหญ่ในแต่ละ ภาค อาทิ เชียงใหม่ สงขลา โคราช และกรุงเทพฯ เพื่อสุ่มเก็บข้อมูล ตัวอย่างของกลุ่มคนหูหนวก 5 ระดับ ที่พูดไม่ได้จนกระทั่งขั้นที่หูหนวกที่สุด

ดร.ประกายยอมรับว่า ไม่เพียงแค่ความยากในการเรียนและ การทำวิทยานิพนธ์เท่านั้น ในด้านของเงินทุนในการเรียนและการใช้ทำการ วิจัยสำหรับวิทยานิพนธ์เพื่อที่เธอจะสามารถฝ่าอุปสรรคจนเรียนจบนั้น ต้องใช้เงินทุนสูงมากถึงหลักล้านบาท แต่ก็เป็นความโชคดีของเธอที่แม่สามี และลูกที่เข้าใจให้การสนับสนุนช่วยเหลือ และเป็นกำลังใจทุกอย่าง โดยไม่เคยแสดงความเกี่ยงงอนหรือไม่พอใจ การเรียนของเธอจึงดำเนินมาได้ จนถึงวันนี้ที่เธอเพิ่งเรียนจบมาได้หมาดๆ เพียงแค่เดือนเศษเท่านั้น

"กว่าจะเรียนจบได้ไม่ใช่เรื่องง่ายเลย โดยเฉพาะแบบสอบถาม กว่าจะตอบได้มันยากมาก และใช้เวลาเยอะ ต้องหมดเงินสำหรับการเดินทาง เพื่อไปหากลุ่มตัวเองทำแบบสอบถาม ซึ่งต้องเป็นคนกลุ่มหูหนวกทั้งหมด เป็นจำนวนถึง 400 กว่าคน การถามก็ต้องพึ่งล่ามภาษามือเพื่อให้เป็น มาตรฐานสากลด้วย ทุกอย่างต้องใช้ความอดทนและใช้เวลามาก

บอกได้เลยว่า เรียนยากมาก ยิ่งการสอบโครงร่างวิทยานิพนธ์ ไม่ใช่ว่าใครส่งก็ผ่านหมดได้ ทั้งรุ่นที่เรียนกัน อาจารย์เพิ่งให้ผ่านโครงการ เพียงแค่ไม่กี่คนเอง ที่เรียนจบก็เป็นคนแรกของรุ่นด้วย"

ดร.ประกายกล่าวกับผู้สื่อข่าว พร้อมโชว์ใบผลการเรียนที่แสดง เกรดให้ชม โดยกล่าวว่า เกรดเฉลี่ยในระดับปริญญาเอกที่เธอเรียนนี้ เธอสามารถทำได้ถึง 3.89 ขณะที่ตอนศึกษาในระดับปริญญาโท เธอทำเกรด เฉลี่ยได้เพียง 3.83 ส่วนหนึ่งของความสำเร็จครั้งนี้คงเป็นเพราะความพร้อมที่ เธอมีต่อวิทยานิพนธ์ที่ทำก็เป็นได้ จึงทำให้ทุกอย่างผ่านไปได้ด้วยดี

เธอกล่าวอย่างติดตลกว่า เรียนปริญญาเอกของ ม.มหิดล นั้น ไม่ใช่เพียงแค่วิทยานิพนธ์ภาษาไทยเท่านั้น เธอยังต้องทำวิทยานิพนธ์ที่เป็น ภาษาอังกฤษอีก เรียกได้ว่าเรียนมากจนผมหงอกเลยก็ว่าได้

"ยอมรับนะว่ากดดัน และร้อนใจมากๆ เพราะเราลางานเพื่อ เรียนต่อเป็นเวลานานถึง 4 ปีครึ่ง ก็รู้สึกเกรงใจหัวหน้าที่ทำงาน พอครบ 4 ปีปุ๊บ ต้องเรียนต่ออีกครึ่งปีถึงจะจบ ก็กลัวเหมือนกันว่าจะไม่จบ เรียนก็หนัก เหนื่อยมากกับการไปทำงาน เพราะต้องตื่นแต่ตี 5 ออกจากบ้านที่พุทธมณฑล ไปทำงานที่บางเขน เป็นอย่างนี้มาตลอด จนรู้สึกว่าตัวเองแก่ไปมาก และเกือบจะบ้าตายด้วยซ้ำไป ดีที่ได้สามีและลูกๆ ช่วย ทั้งขับรถไปรับไปส่ง ลูกก็ช่วยถอดเทปตอนเลคเชอร์ให้ ไม่งั้นเราก็คงเรียนไม่จบแน่"

ทั้งนี้ การเป็นดอกเตอร์ของคนบกพร่องทางการได้ยินเช่นนี้ ดร.ประกายยอมรับว่า ต้องอาศัยปัจจัยหลายหลักๆ ซึ่งเธอให้คำนิยามว่าต้อง ฝ่าด่าน "3 ถึง" ดังต่อไปนี้ได้ถึงจะประสบความสำเร็จเช่นเดียวกับเธอ โดย 3 ถึงที่ว่านี้ประกอบไปด้วย เงินถึง อดทนถึง และหัวสมองถึง

อย่างน้อยๆ นอกเหนือจากความสามารถ ความตั้งใจ และสติปัญญา มันสมองแล้ว เงินก็เป็นปัจจัยที่ทำให้ทุกอย่างดำเนินไปได้ ด้วยดีเช่นกัน ที่แน่ๆ การเรียนในระดับดอกเตอร์ของเธอที่ต้องทุ่มเทความ สามารถมากกว่าคนปกติธรรมดาหลายเท่าตัว ก็ทำให้เธอหมดเงินค่าใช้จ่ายไป ร่วม 1 ล้านบาท

"ถึงวันนี้สิ่งที่คิดทำคือ ตั้งใจทำงานให้ดีที่สุด เพราะรู้ว่าทุกคน คาดหวังกับเราสูง แต่การที่จะเป็นที่ยอมรับได้แล้ว ก็คิดว่าน่าจะอยู่ที่ผลงาน เป็นดอกเตอร์แล้วก็ต้องคิดเองทำเอง ไม่มีงานง่ายๆ สำหรับคนเป็นดอกเตอร์ หรอก มาถึงจุดนี้แล้วเราต้องทำงานให้ดีที่สุด และตั้งใจว่าจะสานต่องาน ชมรมให้กับเด็กที่บกพร่องทางหูทั่วประเทศ เพื่อให้เกิดโอกาสทางการศึกษาที่ กว้างขึ้นให้กับคนกลุ่มนี้ต่อไปในอนาคต"

ดร.ในโลกเงียบกล่าวว่า ปริญญาเอก หรือการได้ดีกรีดอกเตอร์ ไม่ใช่สิ่งที่เธอคิดว่าเป็นจุดสูงสุดในชีวิตแต่อย่างใด แต่แรงบันดาลใจที่ทำให้ เธอคิดและตั้งใจเรียนจนมาถึงวันนี้ได้นั้น เป็นเพราะเธออยากเป็นผู้จุดประกาย ความหวังให้กับพ่อแม่ และเด็กหูหนวกอีกจำนวนมากที่ยังมีโอกาสได้เรียน หนังสือ และใช้ชีวิตร่วมกับคนปกติเหมือนเช่นเธอ อีกทั้งเธอยังต้องการบอก กับสังคมได้รับรู้ว่า การเป็นคนที่หูไม่ได้ยิน ไม่ได้หมายความว่าชีวิตจะไม่ ก้าวหน้า

"อยากบอกว่า การจบดอกเตอร์เป็นแค่ความพอใจในระดับหนึ่ง ในชีวิตของตัวเองเท่านั้น เพราะสิ่งสำคัญที่สุดที่คิดอยู่ตลอดเวลาคือ ความพอ ใจในความสำเร็จของตนเองว่า อนาคตเราจะช่วยสังคมได้มากน้อยแค่ไหน

ความสำเร็จของพี่ตุ๋ย น่าจะเป็นแรงผลักดันให้คนเป็นพ่อเป็น แม่เด็กหูหนวกได้หันมามองว่า เขาควรเอาลูกไปฝึกพูดตั้งแต่เด็ก ตั้งแต่ที่รู้ว่า ลูกพูดไม่ได้ ลูกมีปัญหา ทุกอย่างอยู่ที่โอกาส ในการฝึกพูด ในการเรียน ตรงนี้สังคมควรเปิดโอกาสให้เด็กที่บกพร่องสามารถมาเรียนร่วมกับคนปกติได้

หูไม่ได้ยินไม่ใช่ว่าจะไม่ก้าวหน้า ขึ้นอยู่กับว่าเรามีโอกาสรึ เปล่า คนหูหนวกก็สามารถเรียนได้เหมือนคนปกติ สามารถทำงานได้เหมือน กัน การเรียนจบดอกเตอร์ได้จึงไม่ใช่เรื่องโกหก และขอพูดเลยว่า เราเป็น ดอกเตอร์ที่ไม่เหมือนใคร ไม่ใช่ดอกเตอร์ที่มีแต่วิชาการ พูดไทยคำฝรั่งคำ แต่จะขอเป็นดอกเตอร์ที่ให้ทั้งความรู้ความบันเทิงกับทุกคนที่รู้จักและร่วมงาน ด้วย"

ปัจจุบันนี้ ดร.ประกาย โภชนกิจ นอกจากรับราชการแล้ว ยังจัดตั้งชมรม "ร่วมใจรักคนพิเศษ" ขึ้นมาสำหรับเด็กที่บกพร่องทางการได้ ยิน เพื่อรวบรวมกลุ่มผู้ปกครองทั่วประเทศที่มีลูกเป็นเด็กพิเศษในลักษณะนี้ได้ เกิดความเข้าใจและมองเห็นแนวทาง ความหวังในอนาคตว่า ลูกๆ ของเขา สามารถเติบโตในสังคมโดยมีโอกาสทางการศึกษาได้เหมือนเด็กปกติทั่วๆ ไป ซึ่งจากกรณีตัวอย่างในการศึกษาของเธอนั้น จะเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยผลักดันให้ สังคมเล็งเห็นและเปิดโอกาสการเรียนให้กับเด็กที่บกพร่องทางการได้ยินต่อไป ได้.